౮. వేహాసకుటిసిక్ఖాపదవణ్ణనా

ఉపరివేహాసకుటియాతి ఉపరిమతలే అసన్థతపదరాయ కుటియా. తేనాహ ‘‘ఉపరి అచ్ఛన్నతలాయా’’తిఆది. యా హి కాచి ఉపరి అచ్ఛన్నతలా ద్విభూమికకుటికా వా తిభూమికాదికుటికా వా, సా ‘‘వేహాసకుటీ’’తి వుచ్చతి. ఇదఞ్హి వేహాసకుటిలక్ఖణం. యది ఏవం కస్మా పదభాజనే ‘‘మజ్ఝిమస్స పురిసస్స అసీసఘట్టా’’తి (పాచి. ౧౩౧) వుత్తన్తి ఆహ ‘‘పదభాజనే పనా’’తిఆది. ఇధ అధిప్పేతం కుటిం దస్సేతున్తి ఇమస్మిం సిక్ఖాపదే అధిప్పేతం వేహాసకుటిం దస్సేతుం. మజ్ఝిమస్స పురిసస్సాతి పమాణమజ్ఝిమస్స పురిసస్స. సబ్బహేట్ఠిమాహి తులాహి సీసం న ఘట్టేతీతి అసీసఘట్టా. అఙ్గే విజ్ఝిత్వాతి అటనియో విజ్ఝిత్వా. పవేసితపాదకన్తి పవేసితపాదసిఖం. తస్మాతి ‘‘భూమత్థే వా’’తిఆదినా వుత్తమేవత్థం కారణభావేన పచ్చామసతి. యస్మా ఆహచ్చపాదకాదీసు యథావుత్తో అత్థో హోతి, తస్మాతి వుత్తం హోతి.

సహసాతి అభిభవిత్వా అజ్ఝోత్థరిత్వా. అవేహాసకుటికాయాతి భూమియం కతపణ్ణసాలాదీసు, తత్థ అనాపత్తి. న హి సక్కా తత్థ పరస్స పీళా కాతుం. సీసఘట్టాయాతి యా సీసం ఘట్టా హోతి, తత్థాపి అనాపత్తి. న హి సక్కా తత్థ హేట్ఠాపాసాదే అనోణతేన విచరితుం, తస్మా అసఞ్చరణట్ఠానత్తా పరపీళా న భవిస్సతి. ఉపరితలం వా పదరసఞ్చితన్తి ఉపరిమతలం దారుఫలకేహి ఘనసన్థతం. కిఞ్చి గణ్హాతి వాతి ఉపరి నాగదన్తకాదీసు లగ్గితం చీవరాదిం యం కిఞ్చి గణ్హాతి వా. లగ్గతి వాతి ఏత్థాపి ఏసేవ నయో. పటిపక్ఖభూతా ఆణి పటాణి. యస్సా దిన్నాయ నిసీదన్తేపి పాదా న నిపతన్తి, ఏవంభూతా ఆణి మఞ్చపీఠానం పాదసిఖాసు దిన్నా హోతీతి అత్థో. తేనాహ ‘‘పాదసీసాన’’న్తిఆది.

వేహాసకుటిసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.