౮. అచ్చేకచీవరసిక్ఖాపదవణ్ణనా

పఠమపదస్సాతి ‘‘దసాహానాగత’’న్తి పదస్స. పురిమనయేనేవాతి అచ్చన్తసంయోగవసేనేవ. తాని దివసానీతి తేసు దివసేసు. అచ్చన్తమేవాతి నిరన్తరమేవ, తేసు దసాహేసు యత్థ కత్థచి దివసేతి వుత్తం హోతి. పవారణామాసస్సాతి పుబ్బకత్తికమాసస్స. సో హి ఇధ పఠమపవారణాయోగతో ‘‘పవారణామాసో’’తి వుత్తో. జుణ్హపక్ఖపఞ్చమితో పట్ఠాయాతి సుక్కపక్ఖపఞ్చమిం ఆదిం కత్వా. పవారణామాసస్స జుణ్హపక్ఖపఞ్చమితోతి వా పవారణామాసస్స పకాసనతో పురిమస్స జుణ్హపక్ఖస్స పఞ్చమితో పట్ఠాయాతి అత్థో. యో పనేత్థ ‘‘కామఞ్చేస (సారత్థ. టీ. ౨.౬౫౦) ‘దసాహపరమం అతిరేకచీవరం ధారేతబ్బ’న్తి (పారా. ౪౬౩) ఇమినావ సిద్ధో, అట్ఠుప్పత్తివసేన పన అపుబ్బం వియ అత్థం దస్సేత్వా సిక్ఖాపదం ఠపిత’’న్తి పాఠో దిస్సతి, సో పమాదపాఠో ‘‘దసాహానాగత’’న్తి ఇమినా విరోధతోతి దట్ఠబ్బం. కిఞ్చ ‘‘జుణ్హపక్ఖపఞ్చమితో పట్ఠాయా’’తి వుత్తత్తా అట్ఠకథాయేవ పుబ్బాపరవిరోధోపి సియా.

అచ్చేకచీవరన్తి అచ్చాయికచీవరం వుచ్చతి, సో చ అచ్చాయికభావో దాయకస్స గమికాదిభావేనాతి దస్సేతుం ‘‘గమికగిలానగబ్భినిఅభినవుప్పన్నసద్ధానం పుగ్గలాన’’న్తిఆది వుత్తం. తత్థ గమికో నామ ‘‘సేనాయ వా గన్తుకామో హోతి, పవాసం వా గన్తుకామో హోతీ’’తి (పారా. ౬౪౯) వుత్తో. అఞ్ఞతరేన ‘‘వస్సావాసికం దస్సామీ’’తి ఏవం ఆరోచేత్వా దిన్నన్తి గమికాదీనం అఞ్ఞతరేన గమనాదీహి కారణేహి దాతుకామేన దూతం వా పేసేత్వా, సయం వా ఆగన్త్వా ‘‘వస్సావాసికం దస్సామీ’’తి ఏవం ఆరోచేత్వా దిన్నం చీవరం. ఏత్థ చ ‘‘ఇదం మే, భన్తే, అచ్చేకచీవరం చీవరకాలసమయం అతిక్కామితం నిస్సగ్గియ’’న్తి (పారా. ౬౪౯) ఇమినా నయేన నిస్సజ్జనవిధానం వేదితబ్బం.

సేసన్తి ‘‘సాధారణపఞ్ఞత్తీ’’తిఆదికం. అయం పన విసేసో – తత్థ అతిరేకచీవరే అతిరేకచీవరసఞ్ఞిఆదినో దసాహాతిక్కమో, ఇధ అచ్చేకచీవరే అచ్చేకచీవరసఞ్ఞిఆదినో చీవరకాలాతిక్కమో. తథా అనచ్చేకచీవరే అచ్చేకచీవరసఞ్ఞినో, వేమతికస్స చ దుక్కటం. జాతిప్పమాణసమ్పన్నస్స అచ్చేకచీవరస్స అత్తనో సన్తకతా, దసాహానాగతాయ కత్తికతేమాసికపుణ్ణమాయ ఉప్పన్నభావో, అనధిట్ఠితఅవికప్పితతా, చీవరకాలాతిక్కమోతి చతురఙ్గభావోవ ఏత్థ విసేసో.

అచ్చేకచీవరసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.