൭. ധാതുവാരവണ്ണനാ
൩൩൨-൩൪൦. അപ്പഹീനുപ്പത്തിരഹഭാവാ ഇധ അനുഗമനസയനാനീതി ദസ്സേന്തോ ‘‘യസ്മിം …പേ… അത്ഥോ’’തി ആഹ. ഇധാപി യുത്താതി പുബ്ബേ വുത്തമേവത്ഥം പരാമസതി. തഥാ ഹി വുത്തം ‘‘കാരണലാഭേ ഉപ്പത്തിഅരഹതം ദസ്സേതീ’’തി (യമ. മൂലടീ. അനുസയയമക ൧). ഛ പടിസേധവചനാനീതി തിസ്സന്നം ധാതൂനം ചുതൂപപാതവിസിട്ഠാനം പടിസേധനവസേന വുത്തവചനാനി, തതോ ഏവ ധാതുവിസേസനിദ്ധാരണാനി ന ഹോന്തി. പടിസേധോതി ഹി ഇധ സത്താപടിസേധോ വുത്തോതി അധിപ്പായേന വദതി. അഞ്ഞത്ഥേ പന ന-കാരേ നായം ദോസോ. ഇമം നാമ ധാതും. തംമൂലികാസൂതി പടിസേധമൂലികാസു. ഏവഞ്ഹീതി ‘‘ന കാമധാതുയാ ചുതസ്സ കാമധാതും ഉപപജ്ജന്തസ്സാ’’തിആദിനാ പഠമയോജനായ സതി. നകാമധാതുആദീസു ഉപപത്തികിത്തനേനേവ നകാമധാതുആദിഗ്ഗഹണേനപി ധാതുവിസേസസ്സേവ ഗഹിതതായ അത്ഥതോ വിഞ്ഞായമാനത്താ. തേനാഹ ‘‘ന കാമധാതു…പേ… വിഞ്ഞായതീ’’തി. ഭഞ്ജിതബ്ബാതി വിഭജിതബ്ബാ. വിഭാഗോ പനേത്ഥ ദുവിധോ ഇച്ഛിതോതി ആഹ ‘‘ദ്വിധാ കാതബ്ബാതി അത്ഥോ’’തി. പുച്ഛാ ച വിസ്സജ്ജനാനി ച പുച്ഛാവിസ്സജ്ജനാനി. യഥാ അവുത്തേ ഭങ്ഗാഭാവസ്സ അവിഞ്ഞാതത്താ ‘‘അനുസയാ ഭങ്ഗാ നത്ഥീ’’തി വത്തബ്ബം, തഥാ തയിദം ‘‘കതി അനുസയാ ഭങ്ഗാ’’തി ഏതദപേക്ഖന്തി തദപി വത്തബ്ബം. പുച്ഛാപേക്ഖഞ്ഹി വിസ്സജ്ജനന്തി.
ധാതുവാരവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.
അനുസയയമകവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.