൫. പഹീനവാരവണ്ണനാ

൨൬൪-൨൭൪. ഫലട്ഠവസേനേവ ദേസനാ ആരദ്ധാ, ന മഗ്ഗട്ഠവസേന, കുതോ പുഥുജ്ജനവസേന. കസ്മാ? ഫലക്ഖണേ ഹി അനുസയാ പഹീനാതി വുച്ചന്തി, മഗ്ഗക്ഖണേ പന പഹീയന്തീതി. തേനേവാഹ ‘‘മഗ്ഗസമങ്ഗീനം അഗ്ഗഹിതതം ദീപേതീ’’തി. പടിലോമേ ഹി പുഥുജ്ജനവസേനപി ദേസനാ ഗഹിതാ ‘‘യസ്സ ദിട്ഠാനുസയോ അപ്പഹീനോ, തസ്സ വിചികിച്ഛാനുസയോ അപ്പഹീനോതി? ആമന്താ’’തിആദിനാ. അനുസയച്ചന്തപടിപക്ഖേകചിത്തക്ഖണികാനന്തി അനുസയാനം അച്ചന്തം പടിപക്ഖഭൂതഏകചിത്തക്ഖണികാനം. മഗ്ഗസമങ്ഗീനന്തി മഗ്ഗട്ഠാനം. ഏത്ഥ ച അനുസയാനം അച്ചന്തപടിപക്ഖതാഗ്ഗഹണേന ഉപ്പത്തിരഹതം പടിക്ഖിപതി. ന ഹി തേ അച്ചന്തപടിപക്ഖസമുപ്പത്തിതോ പരതോ ഉപ്പത്തിരഹാ ഹോന്തി. മഗ്ഗസമങ്ഗിതാഗ്ഗഹണേന അനുപ്പത്തിരഹതാപാദിതതം പടിക്ഖിപതി. ന ഹി മഗ്ഗക്ഖണേ തേ അനുപ്പത്തിരഹതം ആപാദിതാ നാമ ഹോന്തി, അഥ ഖോ ആപാദീയന്തീതി. ഏകചിത്തക്ഖണികതാഗ്ഗഹണേന സന്താനബ്യാപാരം. തേനാഹ ‘‘ന കോചീ’’തിആദി. തത്ഥ തേതി മഗ്ഗസമങ്ഗിനോ. ന കേവലം പഹീനവാരേയേവ, അഥ ഖോ അഞ്ഞേസുപീതി ദസ്സേന്തോ ‘‘അനുസയ…പേ… ഗഹിതാ’’തി ആഹ.

൨൭൫-൨൯൬. യത്ഥ അനുസയോ ഉപ്പത്തിരഹോ, തത്ഥേവസ്സ അനുപ്പത്തിരഹതാപാദനന്തി ‘‘അത്തനോ അത്തനോ ഓകാസേ ഏവ അനുപ്പത്തിധമ്മതം ആപാദിതോ’’തി ആഹ. തഥാ ഹി വുത്തം ‘‘ചക്ഖും ലോകേ പിയരൂപം സാതരൂപം, ഏത്ഥേസാ തണ്ഹാ ഉപ്പജ്ജമാനാ ഉപ്പജ്ജതി, ഏത്ഥ നിവിസമാനാ നിവിസതീ’’തി (വിഭ. ൨൦൩) വത്വാ പുന വുത്തം ‘‘ചക്ഖും ലോകേ പിയരൂപം സാതരൂപം, ഏത്ഥേസാ തണ്ഹാ പഹീയമാനാ പഹീയതി, ഏത്ഥ നിരുജ്ഝമാനാ നിരുജ്ഝതീ’’തി (വിഭ. ൨൦൪). തസ്മാതി യസ്മാ തദോകാസത്തമേവ കാമധാതുആദിഓകാസത്തമേവ അനുസയാനം ദീപേന്തി പഹീനാപ്പഹീനവചനാനി, തസ്മാ. അനോകാസേ തദുഭയാവത്തബ്ബതാ വുത്താതി യസ്മാ കാമരാഗപടിഘാനുസയാനം ദ്വിന്നം ഉപ്പത്തിട്ഠാനം, സോ ഏവ പഹാനോകാസോതി സ്വായം തേസം അഞ്ഞമഞ്ഞം അനോകാസോ, തസ്മിം അനോകാസേ തദുഭയസ്സ പഹാനാപ്പഹാനസ്സ നവത്തബ്ബതാ വുത്താ. കാമരാഗാനുസയോകാസേ ഹി പടിഘാനുസയസ്സ അപ്പഹീനത്താ സോ ‘‘തത്ഥ പഹീനോ’’തി ന വത്തബ്ബോ, അട്ഠിതത്താ പന ‘‘തത്ഥ അപ്പഹീനോ’’തി ച, തസ്മാ അനോകാസേ തദുഭയാവത്തബ്ബതാ വുത്താതി. തേന സദ്ധിം സമാനോകാസേതി തേന കാമരാഗേന സദ്ധിം സമാനോകാസേ. ‘‘സാധാരണട്ഠാനേ’’തി വുത്തേ കാമധാതുയം സുഖുപേക്ഖാസു പഹീനോ നാമ ഹോതി, ന സമാനകാലേ പഹീനോ തതിയചതുത്ഥമഗ്ഗവജ്ഝത്താ കാമരാഗമാനാനുസയാനം.

പഹീനവാരവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.