៧. ធាតុវារវណ្ណនា

៣៣២-៣៤០. អប្បហីនុប្បត្តិរហភាវា ឥធ អនុគមនសយនានីតិ ទស្សេន្តោ ‘‘យស្មិំ …បេ… អត្ថោ’’តិ អាហ. ឥធាបិ យុត្តាតិ បុព្ពេ វុត្តមេវត្ថំ បរាមសតិ. តថា ហិ វុត្តំ ‘‘ការណលាភេ ឧប្បត្តិអរហតំ ទស្សេតី’’តិ (យម. មូលដី. អនុសយយមក ១). ឆ បដិសេធវចនានីតិ តិស្សន្នំ ធាតូនំ ចុតូបបាតវិសិដ្ឋានំ បដិសេធនវសេន វុត្តវចនានិ, តតោ ឯវ ធាតុវិសេសនិទ្ធារណានិ ន ហោន្តិ. បដិសេធោតិ ហិ ឥធ សត្តាបដិសេធោ វុត្តោតិ អធិប្បាយេន វទតិ. អញ្ញត្ថេ បន ន-ការេ នាយំ ទោសោ. ឥមំ នាម ធាតុំ. តំមូលិកាសូតិ បដិសេធមូលិកាសុ. ឯវញ្ហីតិ ‘‘ន កាមធាតុយា ចុតស្ស កាមធាតុំ ឧបបជ្ជន្តស្សា’’តិអាទិនា បឋមយោជនាយ សតិ. នកាមធាតុអាទីសុ ឧបបត្តិកិត្តនេនេវ នកាមធាតុអាទិគ្គហណេនបិ ធាតុវិសេសស្សេវ គហិតតាយ អត្ថតោ វិញ្ញាយមានត្តា. តេនាហ ‘‘ន កាមធាតុ…បេ… វិញ្ញាយតី’’តិ. ភញ្ជិតព្ពាតិ វិភជិតព្ពា. វិភាគោ បនេត្ថ ទុវិធោ ឥច្ឆិតោតិ អាហ ‘‘ទ្វិធា កាតព្ពាតិ អត្ថោ’’តិ. បុច្ឆា ច វិស្សជ្ជនានិ ច បុច្ឆាវិស្សជ្ជនានិ. យថា អវុត្តេ ភង្គាភាវស្ស អវិញ្ញាតត្តា ‘‘អនុសយា ភង្គា នត្ថី’’តិ វត្តព្ពំ, តថា តយិទំ ‘‘កតិ អនុសយា ភង្គា’’តិ ឯតទបេក្ខន្តិ តទបិ វត្តព្ពំ. បុច្ឆាបេក្ខញ្ហិ វិស្សជ្ជនន្តិ.

ធាតុវារវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

អនុសយយមកវណ្ណនា និដ្ឋិតា.