૭. ધાતુવારવણ્ણના
૩૩૨-૩૪૦. અપ્પહીનુપ્પત્તિરહભાવા ઇધ અનુગમનસયનાનીતિ દસ્સેન્તો ‘‘યસ્મિં …પે… અત્થો’’તિ આહ. ઇધાપિ યુત્તાતિ પુબ્બે વુત્તમેવત્થં પરામસતિ. તથા હિ વુત્તં ‘‘કારણલાભે ઉપ્પત્તિઅરહતં દસ્સેતી’’તિ (યમ. મૂલટી. અનુસયયમક ૧). છ પટિસેધવચનાનીતિ તિસ્સન્નં ધાતૂનં ચુતૂપપાતવિસિટ્ઠાનં પટિસેધનવસેન વુત્તવચનાનિ, તતો એવ ધાતુવિસેસનિદ્ધારણાનિ ન હોન્તિ. પટિસેધોતિ હિ ઇધ સત્તાપટિસેધો વુત્તોતિ અધિપ્પાયેન વદતિ. અઞ્ઞત્થે પન ન-કારે નાયં દોસો. ઇમં નામ ધાતું. તંમૂલિકાસૂતિ પટિસેધમૂલિકાસુ. એવઞ્હીતિ ‘‘ન કામધાતુયા ચુતસ્સ કામધાતું ઉપપજ્જન્તસ્સા’’તિઆદિના પઠમયોજનાય સતિ. નકામધાતુઆદીસુ ઉપપત્તિકિત્તનેનેવ નકામધાતુઆદિગ્ગહણેનપિ ધાતુવિસેસસ્સેવ ગહિતતાય અત્થતો વિઞ્ઞાયમાનત્તા. તેનાહ ‘‘ન કામધાતુ…પે… વિઞ્ઞાયતી’’તિ. ભઞ્જિતબ્બાતિ વિભજિતબ્બા. વિભાગો પનેત્થ દુવિધો ઇચ્છિતોતિ આહ ‘‘દ્વિધા કાતબ્બાતિ અત્થો’’તિ. પુચ્છા ચ વિસ્સજ્જનાનિ ચ પુચ્છાવિસ્સજ્જનાનિ. યથા અવુત્તે ભઙ્ગાભાવસ્સ અવિઞ્ઞાતત્તા ‘‘અનુસયા ભઙ્ગા નત્થી’’તિ વત્તબ્બં, તથા તયિદં ‘‘કતિ અનુસયા ભઙ્ગા’’તિ એતદપેક્ખન્તિ તદપિ વત્તબ્બં. પુચ્છાપેક્ખઞ્હિ વિસ્સજ્જનન્તિ.
ધાતુવારવણ્ણના નિટ્ઠિતા.
અનુસયયમકવણ્ણના નિટ્ઠિતા.