૫. પહીનવારવણ્ણના

૨૬૪-૨૭૪. ફલટ્ઠવસેનેવ દેસના આરદ્ધા, ન મગ્ગટ્ઠવસેન, કુતો પુથુજ્જનવસેન. કસ્મા? ફલક્ખણે હિ અનુસયા પહીનાતિ વુચ્ચન્તિ, મગ્ગક્ખણે પન પહીયન્તીતિ. તેનેવાહ ‘‘મગ્ગસમઙ્ગીનં અગ્ગહિતતં દીપેતી’’તિ. પટિલોમે હિ પુથુજ્જનવસેનપિ દેસના ગહિતા ‘‘યસ્સ દિટ્ઠાનુસયો અપ્પહીનો, તસ્સ વિચિકિચ્છાનુસયો અપ્પહીનોતિ? આમન્તા’’તિઆદિના. અનુસયચ્ચન્તપટિપક્ખેકચિત્તક્ખણિકાનન્તિ અનુસયાનં અચ્ચન્તં પટિપક્ખભૂતએકચિત્તક્ખણિકાનં. મગ્ગસમઙ્ગીનન્તિ મગ્ગટ્ઠાનં. એત્થ ચ અનુસયાનં અચ્ચન્તપટિપક્ખતાગ્ગહણેન ઉપ્પત્તિરહતં પટિક્ખિપતિ. ન હિ તે અચ્ચન્તપટિપક્ખસમુપ્પત્તિતો પરતો ઉપ્પત્તિરહા હોન્તિ. મગ્ગસમઙ્ગિતાગ્ગહણેન અનુપ્પત્તિરહતાપાદિતતં પટિક્ખિપતિ. ન હિ મગ્ગક્ખણે તે અનુપ્પત્તિરહતં આપાદિતા નામ હોન્તિ, અથ ખો આપાદીયન્તીતિ. એકચિત્તક્ખણિકતાગ્ગહણેન સન્તાનબ્યાપારં. તેનાહ ‘‘ન કોચી’’તિઆદિ. તત્થ તેતિ મગ્ગસમઙ્ગિનો. ન કેવલં પહીનવારેયેવ, અથ ખો અઞ્ઞેસુપીતિ દસ્સેન્તો ‘‘અનુસય…પે… ગહિતા’’તિ આહ.

૨૭૫-૨૯૬. યત્થ અનુસયો ઉપ્પત્તિરહો, તત્થેવસ્સ અનુપ્પત્તિરહતાપાદનન્તિ ‘‘અત્તનો અત્તનો ઓકાસે એવ અનુપ્પત્તિધમ્મતં આપાદિતો’’તિ આહ. તથા હિ વુત્તં ‘‘ચક્ખું લોકે પિયરૂપં સાતરૂપં, એત્થેસા તણ્હા ઉપ્પજ્જમાના ઉપ્પજ્જતિ, એત્થ નિવિસમાના નિવિસતી’’તિ (વિભ. ૨૦૩) વત્વા પુન વુત્તં ‘‘ચક્ખું લોકે પિયરૂપં સાતરૂપં, એત્થેસા તણ્હા પહીયમાના પહીયતિ, એત્થ નિરુજ્ઝમાના નિરુજ્ઝતી’’તિ (વિભ. ૨૦૪). તસ્માતિ યસ્મા તદોકાસત્તમેવ કામધાતુઆદિઓકાસત્તમેવ અનુસયાનં દીપેન્તિ પહીનાપ્પહીનવચનાનિ, તસ્મા. અનોકાસે તદુભયાવત્તબ્બતા વુત્તાતિ યસ્મા કામરાગપટિઘાનુસયાનં દ્વિન્નં ઉપ્પત્તિટ્ઠાનં, સો એવ પહાનોકાસોતિ સ્વાયં તેસં અઞ્ઞમઞ્ઞં અનોકાસો, તસ્મિં અનોકાસે તદુભયસ્સ પહાનાપ્પહાનસ્સ નવત્તબ્બતા વુત્તા. કામરાગાનુસયોકાસે હિ પટિઘાનુસયસ્સ અપ્પહીનત્તા સો ‘‘તત્થ પહીનો’’તિ ન વત્તબ્બો, અટ્ઠિતત્તા પન ‘‘તત્થ અપ્પહીનો’’તિ ચ, તસ્મા અનોકાસે તદુભયાવત્તબ્બતા વુત્તાતિ. તેન સદ્ધિં સમાનોકાસેતિ તેન કામરાગેન સદ્ધિં સમાનોકાસે. ‘‘સાધારણટ્ઠાને’’તિ વુત્તે કામધાતુયં સુખુપેક્ખાસુ પહીનો નામ હોતિ, ન સમાનકાલે પહીનો તતિયચતુત્થમગ્ગવજ્ઝત્તા કામરાગમાનાનુસયાનં.

પહીનવારવણ્ણના નિટ્ઠિતા.