8. саннидхика̄ракасиккха̄падаван̣н̣ана̄

‘‘ка̄ро каран̣ам̣ кирийа̄ти аттхато ека’’нти етена ка̄расаддасса бха̄ваттхатам̣ дассети. самма̄ нидха̄нам̣ т̣хапанам̣ саннидхи. ‘‘пат̣иггахетва̄ екараттам̣ вӣтина̄митассетам̣ на̄ма’’нти имина̄ пат̣иггахетва̄ екараттам̣ вӣтина̄мите имасса дуддхотабха̄вам̣ дассети. кин̃ча̄пи йа̄мака̄ликам̣ кха̄данӣйам̣, бходжанӣйам̣ ва̄ на хоти, ‘‘ана̄патти йа̄мака̄ликам̣ йа̄ме нидахитва̄ бхун̃джатӣ’’тиа̄ди вачанато пана таттха̄пи йа̄ма̄тиккаме саннидхипаччайа̄ па̄читтийена бхавитаббанти ‘‘йам̣ кин̃чи йа̄вака̄ликам̣ ва̄ йа̄мака̄ликам̣ ва̄’’ти вуттам̣. ида̄ни дуддхотабха̄вамева вибха̄ветум̣ ‘‘йам̣ ан̇гулийа̄’’тиа̄ди вуттам̣. таттха йам̣ ан̇гулийа̄ гхам̣сантасса лекха̄ пан̃н̃а̄йатӣти йам̣ паттам̣ дхотам̣ ан̇гулийа̄ гхам̣сантасса патте ан̇гулилекха̄ пан̃н̃а̄йати, со патто дуддхото хотӣти аттхо. телаван̣н̣апатте пана ан̇гулилекха̄ пан̃н̃а̄йати, са̄ аббоха̄рика̄. снехоти телам̣. сандиссатӣти йа̄гуйа̄ упари сандиссати. та̄дисе паттепӣти пат̣иггахан̣ам̣ ависсаджджитва̄ сайам̣ ва̄ ан̃н̃ена ва̄ бходжанам̣ нӣхаритва̄ на самма̄ дхоте паттепи. пунадивасе бхун̃джантасса па̄читтийанти патте лаггам̣ авиджахитаппат̣иггахан̣ам̣ хотӣти дутийадивасе бхун̃джантасса па̄читтийам̣. париччатте пана патте пунадивасе бхун̃джантасса ана̄патти.

йам̣ пана̄ти йам̣ бходжанам̣ пана. апариччаттамева хӣти анапеккхависсаджджанена ва̄ анупасампаннасса нирапеккхада̄нена ва̄ апариччаттамева. каппийа бходжананти антамасо екаситтхаматтампи каппийабходжанам̣. акаппийесӯти акаппийамам̣сесу. сесесӯти мануссамам̣сато авасесесу хаттхиассасунакхаахисӣхабйаггхадӣпиаччхатараччхамам̣сесу чева аппат̣ивеккхите уддиссакатамам̣се ча. па̄л̣ийам̣ ‘‘сатта̄хака̄ликам̣ йа̄ваджӣвикам̣ а̄ха̄раттха̄йа пат̣игган̣ха̄ти, а̄патти дуккат̣асса̄’’тиа̄дина̄ (па̄чи. 255) саннихитесу сатта̄хака̄ликайа̄ваджӣвикесу пуребхаттампи а̄ха̄раттха̄йа аджджхохаран̣епи дуккат̣асса вуттатта̄ йа̄мака̄ликепи а̄ха̄раттха̄йа аджджхохаран̣епи висум̣ дуккат̣ена̄пи бхавитаббанти а̄ха ‘‘а̄ха̄раттха̄йа аджджхохарато дуккат̣ена саддхим̣ па̄читтийа’’нти. саббавикаппесӯти ‘‘каппийабходжанам̣ бхун̃джантасса̄’’тиа̄дина̄ вуттесу саббесу викаппесу апарампи па̄читтийам̣ вад̣д̣хати. идам̣ вуттам̣ хоти (па̄чи. ат̣т̣ха. 253) – каппийабходжане две па̄читтийа̄ни, мануссамам̣се тхуллаччайена саддхим̣ две па̄читтийа̄ни, авасесесу пана акаппийамам̣сесу дуккат̣ена саддхим̣ две па̄читтийа̄ни. йа̄мака̄ликам̣ сати паччайе са̄мисена мукхена аджджхохарато две па̄читтийа̄ни, нира̄мисена екамева. а̄ха̄раттха̄йа аджджхохарато викаппадвайепи дуккат̣ена саддхинти.

авасесесӯти йа̄мака̄лика̄дито авасесесу. па̄читтийам̣ вад̣д̣хатийева̄ти апарампи па̄читтийам̣ вад̣д̣хатийева. идам̣ вуттам̣ хоти – саче вика̄ле аджджхохарати, пакатибходжане саннидхипаччайа̄ ча вика̄лабходжанапаччайа̄ ча две па̄читтийа̄ни, акаппийамам̣сесу мануссамам̣се тхуллаччайена саддхим̣ две па̄читтийа̄ни, авасесесу дуккат̣ена саддхим̣ двети.

белат̣т̣хасӣсо на̄ма джат̣иласахассасса аббхантаре еко маха̄тхеро. тикапа̄читтийанти саннидхика̄раке саннидхика̄ракасан̃н̃ивематикаасаннидхика̄ракасан̃н̃ӣнам̣ васена тӣн̣и па̄читтийа̄ни. сам̣сат̣т̣ха̄нӣти сам̣сат̣т̣хараса̄ни. самбхиннарасам̣ сандха̄йева хи ‘‘тадахупат̣иггахитам̣ ка̄ле каппатӣ’’тиа̄ди вуттам̣. тена̄ха ‘‘тасма̄’’тиа̄ди. еттха ча асамбхиннарасанти амисситарасам̣. идан̃ча сӣталапа̄йа̄са̄дина̄ саха ладдхам̣ саппипин̣д̣а̄дикам̣ сандха̄йа вуттам̣. ‘‘судхотам̣ ва̄’’ти идам̣ пана пин̣д̣апа̄тена саддхим̣ ладдхам̣ такколаджа̄типхала̄дим̣, йа̄гуа̄дӣсу паккхипитва̄ диннасин̇гӣвера̄дикан̃ча сандха̄йа вуттам̣.

тена̄ти сатта̄хака̄ликена. тадаху пат̣иггахитам̣ асса̄ти тадахупат̣иггахитам̣, тена тадахупат̣иггахитена. еса найо ‘‘двӣхапат̣иггахитена̄’’тиа̄дӣсупи. тасма̄ти йасма̄ пуребхаттам̣ пат̣иггахитампи ват̣т̣ати, тасма̄. пат̣иггахитам̣ сатта̄хам̣ каппатӣти вуттанти ‘‘сатта̄хака̄ликена, бхиккхаве, йа̄ваджӣвикам̣ пат̣иггахитам̣ сатта̄хам̣ каппати, сатта̄ха̄тикканте на каппатӣ’’ти (маха̄ва. 305) бхесаджджаккхандхаке вуттам̣. кин̃ча̄пи мукхе екараттам̣ на вуттам̣, татха̄пи мукхе паккхиттамева йасма̄ саннидхи на̄ма хоти, тасма̄ ‘‘мукхасаннидхӣ’’ти вуттам̣.

чатассо каппийабхӯмийоти усса̄ванантика̄, гониса̄дика̄, гахапати, саммутӣти чатассо каппийакут̣ийо. таттха усса̄ванантика̄ (маха̄ва. ат̣т̣ха. 295) на̄ма гехе карийама̄не сампарива̄ретва̄ т̣хитехи ‘‘каппийакут̣им̣ карома, каппийакут̣им̣ карома̄’’ти ва̄ ‘‘каппийакут̣и каппийакут̣ӣ’’ти ва̄ вадантехи т̣хапитапат̣хамит̣т̣хакатхамбха̄дика̄ сан̇гхасса ва̄ екасса бхиккхуно ва̄ кут̣и. йо пана а̄ра̄мо йебхуййена ва̄ апариккхитто хоти, сакалопи ва̄, со ‘‘гониса̄дӣ’’ти вуччати. гахапатӣти йа̄ т̣хапетва̄ бхиккхум̣ сесехи ‘‘каппийакут̣им̣ дема̄’’ти динна̄, тесам̣ ва̄ сантака̄. саммути на̄ма каммава̄ча̄йа са̄ветва̄ ката̄. катхам̣ панета̄сам̣ виниччхайо джа̄нитабботи а̄ха ‘‘та̄сам̣ виниччхайо самантапа̄са̄дика̄йам̣ вутто’’ти.

саннидхика̄ракасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.