3. дутийасуттантаниддесаван̣н̣ана̄
14. саччаппат̣иведхан̃а̄н̣айоджанаккаме ча айам̣ рӯпасса асса̄доти паха̄наппат̣иведхоти пуббабха̄ге ‘‘айам̣ тан̣ха̄сампайутто рӯпасса асса̄до’’ти н̃атва̄ маггаккхан̣е самудайаппаха̄насан̇кха̄то самудайасаччаппат̣иведхо. самудайасаччанти самудайасаччаппат̣иведхан̃а̄н̣ам̣. арийасачча̄рамман̣ан̃а̄н̣ампи хи ‘‘йе кечи кусала̄ дхамма̄, саббе те чатӯсу арийасаччесу сан̇гахам̣ гаччхантӣ’’тиа̄дӣсу (ма. ни. 1.300) вийа ‘‘сачча’’нти вуччати. айам̣ рӯпасса а̄дӣнавоти парин̃н̃а̄пат̣иведхоти пуббабха̄ге ‘‘айам̣ рӯпасса а̄дӣнаво’’ти н̃атва̄ маггаккхан̣е дуккхапарин̃н̃а̄сан̇кха̄то дуккхасаччаппат̣иведхо. дуккхасаччанти дуккхасаччаппат̣иведхан̃а̄н̣ам̣. идам̣ рӯпасса ниссаран̣анти саччхикирийа̄пат̣иведхоти пуббабха̄ге ‘‘идам̣ рӯпасса ниссаран̣а’’нти н̃атва̄ маггаккхан̣е ниродхасаччхикирийа̄сан̇кха̄то ниродхасаччаппат̣иведхо. ниродхасаччанти ниродхасачча̄рамман̣ам̣ ниродхасаччаппат̣иведхан̃а̄н̣ам̣. йа̄ имесу тӣсу т̣ха̄несӯти имесу йатха̄вуттесу тӣсу самудайадуккханиродхесу пат̣иведхавасена паватта̄ йа̄ дит̣т̣хи йо сан̇каппоти йоджана̄. бха̄вана̄пат̣иведхоти айам̣ маггабха̄вана̄сан̇кха̄то маггасаччаппат̣иведхо. маггасаччанти маггасаччаппат̣иведхан̃а̄н̣ам̣.
15. пуна апарена парийа̄йена сачча̄ни ча саччаппат̣иведхан̃ча дассенто саччанти катиха̄ка̄рехи саччантиа̄дима̄ха. таттха йасма̄ саббепи саббан̃н̃убодхисатта̄ бодхипаллан̇ке нисинна̄ джара̄маран̣а̄дикасса дуккхасаччасса джа̄тиа̄дикам̣ самудайасаччам̣ ‘‘ким̣ ну кхо’’ти есанти, татха̄ есанта̄ ча джара̄маран̣а̄дикасса дуккхасаччасса джа̄тиа̄дикам̣ самудайасаччам̣ ‘‘паччайо’’ти ваваттхапенто паригган̣ханти, тасма̄ са̄ ча есана̄ со ча париггахо сачча̄нам̣ есанатта̄ париггахатта̄ ча ‘‘сачча’’нти катва̄ есанат̣т̣хена париггахат̣т̣хена̄ти вуттам̣. айан̃ча видхи паччекабуддха̄нампи паччайапариггахе лаббхатийева, са̄вака̄нам̣ пана ануссававасена паччайапариггахе лаббхати. пат̣иведхат̣т̣хена̄ти пуббабха̄ге татха̄ есита̄нам̣ париггахита̄нан̃ча маггаккхан̣е екапат̣иведхат̣т̣хена.
ким̣нида̄нантиа̄дӣсу нида̄на̄дӣни сабба̄ни ка̄ран̣авевачана̄ни. ка̄ран̣ан̃хи йасма̄ пхалам̣ нидети ‘‘ханда нам̣ ган̣хатха̄’’ти аппети вийа, тасма̄ ‘‘нида̄на’’нти вуччати. йасма̄ пхалам̣ тато самудети, джа̄йати, пабхавати; тасма̄ самудайо, джа̄ти, пабхавоти вуччати. айам̣ панеттха аттхо – ким̣ нида̄нам̣ етасса̄ти ким̣нида̄нам̣. ко самудайо етасса̄ти ким̣самудайам̣. ка̄ джа̄ти етасса̄ти ким̣джа̄тикам̣. ко пабхаво етасса̄ти ким̣пабхавам̣. йасма̄ пана тасса джа̄ти йатха̄вуттена аттхена нида̄нан̃чева самудайо ча джа̄ти ча пабхаво ча, тасма̄ джа̄тинида̄нантиа̄дима̄ха. джара̄маран̣анти дуккхасаччам̣. джара̄маран̣асамудайанти тасса паччайам̣ самудайасаччам̣. джара̄маран̣аниродханти ниродхасаччам̣. джара̄маран̣аниродхага̄миним̣ пат̣ипаданти маггасаччам̣. имина̄ва найена саббападесу аттхо ведитаббо.
16. ниродхаппаджа̄нана̄ти а̄рамман̣акаран̣ена ниродхасса паджа̄нана̄. джа̄ти сийа̄ дуккхасаччам̣, сийа̄ самудайасаччанти бхавапаччайа̄ пан̃н̃а̄йанат̣т̣хена дуккхасаччам̣, джара̄маран̣асса паччайат̣т̣хена самудайасаччам̣. еса найо сесесупи. авиджджа̄ сийа̄ дуккхасаччанти пана а̄савасамудайа̄ авиджджа̄самудайат̣т̣хена̄ти.
саччакатха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.