ануломапаччанӣйаван̣н̣ана̄
550. ануломапаччанӣйе ‘‘хетуйа̄ сатта, а̄рамман̣е нава̄’’ти евам̣ ануломе ‘‘нахетуйа̄ паннараса, на̄рамман̣е паннараса̄’’ти евам̣ паччанӣйе ча ладдхаган̣анесу паччайесу йо паччайо ануломато т̣хито, тасса ануломе ладдхава̄рехи саддхим̣ йе паччанӣйато т̣хитасса паччанӣйе ладдхава̄ресу садисава̄ра̄, тесам̣ васена ган̣ана̄ ведитабба̄. ануломасмин̃хи хетупаччайе ‘‘хетуйа̄ сатта̄’’ти сатта ва̄ра̄ ладдха̄, паччанӣйе на̄рамман̣апаччайе ‘‘на̄рамман̣е паннараса̄’’ти паннараса ладдха̄. тесу йе хетуйа̄ сатта вутта̄, техи саддхим̣ на̄рамман̣е вуттесу паннарасасу ‘‘кусало кусаласса, абйа̄катасса, кусала̄бйа̄катасса, акусало акусаласса, абйа̄катасса, акусала̄бйа̄катасса, абйа̄като абйа̄катасса̄’’ти име сатта садиса̄. те сандха̄йа хетупаччайа̄ наа̄рамман̣е сатта̄ти вуттам̣. наадхипатийа̄ сатта̄тиа̄дӣсупи есева найо.
насахаджа̄тасса пана хетупаччайасса абха̄ва̄ насахаджа̄те екопи на лаббхати, тасма̄ тена саддхим̣ йоджана̄ на ката̄. наан̃н̃аман̃н̃е кусала̄дайо тайо рӯпа̄бйа̄катасса лаббханти, те сандха̄йа тӣн̣ӣти вуттам̣. татха̄ насампайутте. навиппайутте пана кусалам̣ кусаласса, акусалам̣ акусаласса, абйа̄катам̣ абйа̄катасса̄ти арӯпадхаммавасена тӣн̣и ведитабба̄ни. наниссайаноаттхиноавигата̄ насахаджа̄то вийа на лаббхантийева̄ти техипи саддхим̣ йоджана̄ на ката̄. еваметтха сатта тӣн̣ӣти двейева ган̣анапариччхеда̄, тесам̣ васена ӯнатараган̣анена саддхим̣ атирекаган̣анассапи ган̣анам̣ париха̄петва̄ паччайагхат̣анесу ган̣ана̄ ведитабба̄.
551. таттха хетусахаджа̄таниссайааттхиавигатанти на̄рамман̣е сатта̄ти кусало дхаммо кусаласса дхаммасса хетупаччайена паччайо, сахаджа̄таниссайааттхиавигатапаччайена паччайо, на̄рамман̣апаччайена паччайо. кусала̄ хетӯ сампайуттака̄нам̣ кхандха̄нам̣ хетупаччайена паччайо, сахаджа̄таниссайааттхиавигатапаччайена паччайо, на̄рамман̣апаччайена паччайоти имина̄ найена сатта ва̄ра̄ уддхаритабба̄. на̄дхипатийа̄ сатта̄тиа̄дӣсупи есева найо. дутийе гхат̣ане ан̃н̃аман̃н̃асса павит̣т̣хатта̄ т̣хапетва̄ насампайуттам̣ сесесу тӣн̣ӣти вуттам̣. насампайутте пана ан̃н̃аман̃н̃авиппайуттам̣ пат̣исандхина̄марӯпам̣ сандха̄йа еканти вуттам̣. ан̃н̃аман̃н̃апаччайо четтха ануломагхат̣ане павит̣т̣хатта̄ паччанӣйато на лаббхати, тасма̄ ‘‘наан̃н̃аман̃н̃е’’ти на вуттам̣. йатха̄ четтха, евам̣ сесагхат̣анесупи павит̣т̣хапаччайа̄ паччанӣйато на лаббхантӣти на вутта̄. татийагхат̣ане сампайуттасса павит̣т̣хатта̄ саббаттха тӣн̣ийева. чатуттхагхат̣ане виппайуттасса павит̣т̣хатта̄ тӣн̣и кусала̄дӣни читтасамут̣т̣ха̄нарӯпасса. пан̃чаме випа̄касса павит̣т̣хатта̄ саббаттха екам̣ абйа̄катена абйа̄катам̣. ито паресупи випа̄касампайуттесу есева найо.
552. хетусахаджа̄таниссайаиндрийамаггааттхиавигатанти на̄рамман̣е чатта̄рӣти кусало кусаласса, абйа̄катасса, кусала̄бйа̄катасса; абйа̄като абйа̄катасса̄ти имесам̣ васена ведитабба̄ни. сесесупи есева найо. наан̃н̃аман̃н̃е двети кусало абйа̄катасса, татха̄ абйа̄като. паратопи двӣсу есева найо. имина̄ упа̄йена саббагхат̣анесу лаббхама̄навасена ган̣ана̄ ведитабба̄. сабба̄нипи чета̄ни имасмим̣ ануломапаччанӣйе сахаджа̄тавасена чева пакин̣н̣акавасена ча паннараса̄дхика̄ни чатта̄ри гхат̣анасата̄ни вутта̄ни. тесу тасмим̣ тасмим̣ гхат̣ане йе ануломато т̣хита̄ паччайа̄, тесам̣ екопи паччанӣйато на лаббхати. хетумӯлаке четтха пат̣хаме гхат̣ане ануломато пан̃чаннам̣ паччайа̄нам̣ т̣хитатта̄ паччанӣйато екӯнавӣсати паччайа̄ а̄гата̄. евам̣ сесесупи ануломато т̣хита̄васеса̄ паччанӣйато а̄гата̄. ануломато четтха бахӯсупи т̣хитесу паччанӣйато екекова а̄гатоти ведитаббо. йатха̄ ча хетумӯлаке, евам̣ а̄рамман̣а̄димӯлакесупи саббаметам̣ видха̄нам̣ йатха̄нурӯпато ведитаббанти.
ануломапаччанӣйаван̣н̣ана̄.
паччанӣйа̄нуломаван̣н̣ана̄
631. паччанӣйа̄нуломепи ‘‘хетуйа̄ сатта, а̄рамман̣е нава̄’’ти евам̣ ануломе ‘‘нахетуйа̄ паннараса, на̄рамман̣е паннараса̄’’ти евам̣ паччанӣйе ча ладдхаган̣анесу паччайесу йо паччанӣйато т̣хито, тасса паччанӣйато ладдхава̄ресу йе ануломато т̣хитасса ануломато ладдхава̄рехи садиса̄ ва̄ра̄, тесам̣ васена ган̣ана̄ ведитабба̄. паччанӣйасмин̃хи нахетупаччайе ‘‘нахетуйа̄ паннараса̄’’ти паннараса ва̄ра̄ ладдха̄, ануломе а̄рамман̣апаччайе ‘‘а̄рамман̣е нава̄’’ти нава ва̄ра̄ ладдха̄. таттха йе нахетуйа̄ паннараса вутта̄, тесу йе ва̄ра̄ а̄рамман̣е вуттехи навахи садиса̄, тесам̣ васена ган̣ана̄ ведитабба̄. таттха йе а̄рамман̣е нава вутта̄, те нахетуйа̄ вуттесу паннарасасу кусало ‘‘кусала̄кусала̄бйа̄ката̄нам̣, акусало акусалакусала̄бйа̄ката̄нам̣, абйа̄като абйа̄катакусала̄кусала̄на’’нти имехи навахи садиса̄, те сандха̄йа нахетуйа̄ а̄рамман̣е нава̄ти вуттам̣. адхипатийа̄ даса̄тиа̄дӣсупи есева найо. а̄рамман̣а̄дӣнан̃хи ануломаган̣ана̄йа йе ва̄ра̄ вутта̄ нахетупаччайена саддхим̣ сам̣санданепи те саббе лаббхантӣти ведитабба̄. ‘‘кусало дхаммо кусаласса дхаммасса нахетупаччайена паччайо а̄рамман̣апаччайена паччайо, да̄нам̣ датва̄ сӣлам̣ сама̄дийитва̄ упосатхакаммам̣ катва̄ там̣ паччавеккхати, пуббе сучин̣н̣а̄ни паччавеккхатӣ’’ти имина̄ упа̄йена тесам̣ па̄л̣и уддхаритабба̄.
нахетупаччайа̄ адхипатийа̄ даса̄ти еттха т̣хапетва̄ вӣмам̣са̄дхипатим̣ сеса̄дхипативасена ануломавибхан̇ге а̄гатава̄ра̄ уддхаритабба̄. еваметтха нава дасасаттатӣн̣итерасаеканти чха ган̣анапариччхеда̄, тесам̣ васена ӯнатараган̣анена саддхим̣ атирекаган̣анасса̄пи ган̣анам̣ париха̄петва̄ нахетумӯлака̄дӣнам̣ найа̄нам̣ тимӯлака̄дӣсу саббасам̣санданесу ган̣ана̄ ведитабба̄. идам̣ та̄ва са̄дха̄ран̣алаккхан̣ам̣. на панетам̣ саббасам̣санданесу гаччхати, йехи пана паччайехи саддхим̣ йесам̣ паччайа̄нам̣ сам̣сандане йе ва̄ра̄ вируджджханти, те апанетва̄ авасеса̄нам̣ васенапеттха ган̣ана̄ ведитабба̄.
нахетупаччайа̄ наа̄рамман̣апаччайа̄ адхипатийа̄ сатта̄ти еттха хи кусало акусаласса; абйа̄като кусаласса, акусаласса̄ти име а̄рамман̣а̄дхипативасена лаббхама̄на̄ тайо ва̄ра̄ вируджджханти. касма̄? наа̄рамман̣апаччайа̄ти вуттатта̄. тасма̄ те апанетва̄ сахаджа̄та̄дхипатинайеневеттха ‘‘кусало кусаласса, абйа̄катасса, кусала̄бйа̄катасса; акусало акусаласса, абйа̄катасса, акусала̄бйа̄катасса; абйа̄като абйа̄катасса̄’’ти сатта ва̄ра̄ ведитабба̄. тепи нахетупаччайа̄ти вачанато т̣хапетва̄ вӣмам̣са̄дхипатим̣ сеса̄дхипатӣнам̣ васена. евам̣ саббаттха ӯнатараган̣анапаччайавасена авируджджхама̄наган̣анавасена ча ган̣ана̄ ведитабба̄.
йесу ча паччайесу паччанӣйато т̣хитесу йе ануломато на тит̣т̣ханти, тепи ведитабба̄. сеййатхидам̣ – анантаре паччанӣйато т̣хите саманантара̄севананаттхивигата̄ ануломато на тит̣т̣ханти, сахаджа̄те паччанӣйато т̣хите хетуан̃н̃аман̃н̃авипа̄каджха̄намаггасампайутта̄ ануломато на тит̣т̣ханти, ниссайе паччанӣйато т̣хите ваттхупуреджа̄то ануломато на тит̣т̣хати. а̄ха̄ре ва̄ индрийе ва̄ паччанӣйато т̣хите хетуан̃н̃аман̃н̃авипа̄каджха̄намаггасампайутта̄ ануломато на тит̣т̣ханти. а̄рамман̣е пана паччанӣйато т̣хите адхипатиупаниссайа̄ ануломато на тит̣т̣ханти, а̄рамман̣а̄дхипатиа̄рамман̣ӯпаниссайа̄ пана на лаббханти. имина̄ упа̄йена саббаттха йам̣ лаббхати, йан̃ча на лаббхати, там̣ джа̄нитва̄ лаббхама̄навасена ва̄ра̄ уддхаритабба̄.
таттха саббесупи тимӯлака̄дӣсу анантаре сатта̄тиа̄дайо думӯлаке ладдхава̄ра̄йева саттамӯлака̄дӣсу пана насахаджа̄тапаччайа̄ ниссайе тӣн̣ӣти пуреджа̄тавасена ваттхуниссайе тӣн̣и. камме две на̄на̄ккхан̣икавасенева. а̄ха̄ре екам̣ кабал̣ӣка̄ра̄ха̄равасена. индрийе екам̣ рӯпиндрийавасена. камена гантва̄ виппайутте тӣн̣ӣти кусала̄дӣнам̣ абйа̄катанта̄ни паччха̄джа̄тавасена. аттхиавигатесу пан̃ча̄ти та̄ни чева тӣн̣и, кусала̄бйа̄ката̄ абйа̄катасса, акусала̄бйа̄ката̄ абйа̄катасса̄ти има̄ни ча две паччха̄джа̄та̄ха̄риндрийавасена̄ти. паччха̄джа̄тапаччайасса паччанӣкабха̄вато пат̣т̣ха̄йа пана аттхиавигатесу еканти абйа̄като абйа̄катасса а̄ха̄риндрийавасена. на̄ха̄ре гахите наиндрийапаччайа̄ти на гахетаббам̣. татха̄ наиндрийе гахите на̄ха̄рапаччайа̄ти. касма̄? двӣсу екато гахитесу ган̣етаббава̄расса абха̄вато. джха̄намагга̄дӣсупи паччанӣкато т̣хитесу а̄ха̄рато ва̄ индрийато ва̄ екам̣ ануломам̣ акатва̄ва аваса̄не индрийе екам̣, аттхийа̄ екам̣, авигате екам̣, а̄ха̄ре екам̣, аттхийа̄ екам̣, авигате еканти вуттам̣. сесаметтха утта̄наттхамева̄ти.
нахетумӯлакам̣.
636. на̄рамман̣амӯлака̄дӣсу наан̃н̃аман̃н̃амӯлаке наан̃н̃аман̃н̃апаччайа̄ хетуйа̄ тӣн̣ӣти кусала̄дӣни читтасамут̣т̣ха̄на̄нам̣. адхипатийа̄ ат̣т̣ха̄ти адхипатийа̄ вуттесу дасасу ‘‘кусало кусала̄бйа̄катасса, акусало акусала̄бйа̄катасса̄’’ти две апанетва̄ сеса̄ни ат̣т̣ха. сахаджа̄те пан̃ча̄ти хетуйа̄ вуттехи тӣхи саддхим̣ ‘‘кусало ча абйа̄като ча абйа̄катасса, акусало ча абйа̄като ча абйа̄катасса̄’’ти име две. ниссайе сатта̄ти техи пан̃чахи саддхим̣ ‘‘абйа̄като кусаласса, абйа̄като акусаласса̄’’ти име две ваттхувасена. камме тӣн̣ӣти хетуйа̄ вутта̄нева. сесатикесупи есева найо. адхипатийа̄ тӣн̣ӣти хет̣т̣ха̄ вутта̄нева.
644. на̄ха̄рамӯлаке ан̃н̃аман̃н̃е тӣн̣ӣти т̣хапетва̄ а̄ха̄ре сесачетасикавасена ведитабба̄ни. йатха̄ ча хет̣т̣ха̄, татха̄ идха̄пи на̄ха̄ранаиндрийесу екекамева гахитам̣, на две екато.
648. насампайуттапаччайа̄ хетуйа̄ тӣн̣ӣти хет̣т̣ха̄ наан̃н̃аман̃н̃е вутта̄нева. адхипатийа̄ ат̣т̣ха̄ти вутта̄нева. навиппайуттамӯлаке камме пан̃ча̄ти кусала̄дичетана̄ сахаджа̄такусала̄дӣнам̣, на̄на̄ккхан̣ика̄ кусала̄кусалачетана̄ каммасамут̣т̣ха̄нарӯпасса̄ти евам̣ пан̃ча. а̄ха̄риндрийесу тӣн̣и сахаджа̄тасадиса̄ни. джха̄намагга̄дӣсу тӣн̣и хетусадиса̄ни.
650. ноаттхимӯлаке йасма̄ хету ноаттхи на̄ма на хоти, нийамато аттхийева, тасма̄ там̣ аггахетва̄ на̄рамман̣е нава̄ти вуттам̣. йатха̄ ча хету, татха̄ ан̃н̃епи аттхипаччайалаккхан̣айутта̄ еттха ануломато на тит̣т̣ханти. камме двети идам̣ пана на̄на̄ккхан̣икакаммавасена вуттам̣. паччанӣйато саббе лаббханти. йам̣ пана ануломато лаббхама̄нампи аггахетва̄ тато пуретара̄ паччайа̄ паччанӣйато гайханти, со паччха̄ йоджанам̣ лабхати. теневеттха ‘‘ноаттхипаччайа̄ нахетупаччайа̄…пе… ноавигатапаччайа̄ камме две’’ти вуттам̣. касма̄ панеса сакат̣т̣ха̄нейева на гахитоти? йасма̄ авасесесупи паччанӣйато т̣хитесу екова ануломато лаббхати. идан̃хи имасмим̣ паччайа̄нуломе лаккхан̣ам̣ – йо саббесу паччанӣйато т̣хитесу екова ануломато лаббхати, со паччха̄ вуччатӣти. ноаттхипаччайа̄ нохетупаччайа̄…пе… ноавигатапаччайа̄ упаниссайе нава̄ти еттха̄пи есева найо. идам̣ пана пакатӯпаниссайавасена вуттам̣. имина̄ упа̄йена саббаттха лаббхама̄нам̣ алаббхама̄нам̣ пуревуттам̣ паччха̄вуттан̃ча ведитаббанти.
пан̃ха̄ва̄расса паччанӣйа̄нуломаван̣н̣ана̄.
нит̣т̣хита̄ ча кусалаттикапат̣т̣ха̄насса ван̣н̣ана̄ти.