2. ведана̄ттикаван̣н̣ана̄
1. ведана̄ттике тиссо ведана̄ рӯпам̣ нибба̄нанти име дхамма̄ на лаббханти, тасма̄ екам̣ кхандхам̣ пат̣ичча две кхандха̄тиа̄ди вуттам̣. пат̣исандхиккхан̣е сукха̄йа ведана̄йа̄ти сахетукапат̣исандхивасена вуттам̣. дуккхаведана̄ пат̣исандхийам̣ на лаббхатӣти дутийава̄ре пат̣исандхиггахан̣ам̣ на катам̣. татийава̄ре пат̣исандхиккхан̣ети сахетукапат̣исандхивасена вуттам̣. сесаметтха ито паресу ча паччайесу йатха̄па̄л̣имева ниййа̄ти. саббаттха тайо тайо ва̄ра̄ вутта̄. тена вуттам̣ хетуйа̄ тӣн̣и…пе… авигате тӣн̣ӣти.
6. паччайасам̣сандане пана сахетука̄йа випа̄кадуккхаведана̄йа абха̄вато хетумӯлаканайе випа̄ке двети вуттам̣. адхипатиа̄дӣхи саддхим̣ сам̣санданесупи випа̄ке двейева. касма̄? випа̄ке дуккхаведана̄йа адхипатиджха̄намагга̄нам̣ абха̄вато. йехи ча саддхим̣ сам̣сандане випа̄ке две ва̄ра̄ лаббханти, випа̄кена саддхим̣ сам̣сандане тесупи двейева.
10. паччанӣйе напуреджа̄те а̄руппе ча пат̣исандхийан̃ча дуккхаведана̄йа абха̄вато две ва̄ра̄ а̄гата̄. навиппайуттепи а̄руппе дуккха̄бха̄вато двейева. саббаарӯпадхаммапаригга̄хака̄ пана сахаджа̄та̄дайо паччайа̄ имасмим̣ паччанӣйава̄ре париха̄йанти. касма̄? ведана̄сампайуттасса дхаммасса ведана̄сампайуттам̣ пат̣ичча сахаджа̄та̄дӣхи вина̄ ануппаттито паччха̄джа̄тапаччайан̃ча вина̄ва уппаттито.
17. паччайасам̣сандане пана напуреджа̄те еканти а̄руппе пат̣исандхийан̃ча ахетука̄дуккхамасукхаведана̄сампайуттам̣ сандха̄йа вуттам̣. накамме двети ахетукакирийасампайуттачетана̄васена вуттам̣. сукха̄йа хи адуккхамасукха̄йа ча ведана̄йа сампайутте дхамме пат̣ичча та̄хи ведана̄хи сампайутта̄ ахетукакирийачетана̄ уппаджджанти. нахетупаччайа̄ навипа̄кепи есева найо. навиппайутте еканти а̄руппе а̄ваджджанавасена вуттам̣. имина̄ упа̄йена саббасам̣санданесу ган̣ана̄ ведитабба̄.
25-37. ануломапаччанӣйе паччанӣйе ладдхапаччайа̄ ева паччанӣйато тит̣т̣ханти. паччанӣйа̄нуломе сабба̄ рӯпадхаммапаригга̄хака̄ сахаджа̄та̄дайо ануломатова тит̣т̣ханти, на паччанӣйато. ахетукасса пана читтуппа̄дасса адхипати наттхӣти адхипатипаччайо ануломато на тит̣т̣хати. пат̣иччава̄ра̄дӣсу пана паччха̄джа̄то ануломато на лаббхатийева̄ти парихӣно. йе четтха ануломато лаббханти, те паччанӣйато лаббхама̄нехи саддхим̣ париваттетва̄пи йоджита̄йева. тесу тӣн̣и две еканти тайова ва̄рапариччхеда̄, те саббаттха йатха̄нурӯпам̣ саллаккхетабба̄. йо ча̄йам̣ пат̣иччава̄ре вутто, сахаджа̄тава̄ра̄дӣсупи айамева ван̣н̣ана̄найо.
38. пан̃ха̄ва̄ре пана сампайуттака̄нам̣ кхандха̄нанти тена саддхим̣ сампайуттака̄нам̣ кхандха̄нам̣ техийева ва̄ хетӯхи сукхаведана̄дӣхи ва̄.
39. виппат̣иса̄рисса̄ти да̄на̄дӣсу та̄ва ‘‘касма̄ майа̄ идам̣ катам̣, дут̣т̣ху ме катам̣, акатам̣ сеййо сийа̄’’ти евам̣ виппат̣иса̄рисса. джха̄напариха̄нийам̣ пана ‘‘парихӣнам̣ ме джха̄нам̣, маха̄джа̄нийо ватамхӣ’’ти евам̣ виппат̣иса̄рисса. мохо уппаджджатӣти досасампайуттамохо. татха̄ мохам̣ араббха̄ти досасампайуттамохамева.
45. сукха̄йа ведана̄йа сампайуттам̣ бхаван̇гам̣ адуккхамасукха̄йа ведана̄йа сампайуттасса бхаван̇гасса̄ти тада̄рамман̣асан̇кха̄там̣ пит̣т̣хибхаван̇гам̣ мӯлабхаван̇гасса. вут̣т̣ха̄насса̄ти тада̄рамман̣асса бхаван̇гасса ва̄. убхайампи хетам̣ кусала̄кусаладжаванато вут̣т̣хитатта̄ вут̣т̣ха̄нанти вуччати. кирийам̣ вут̣т̣ха̄насса̄ти еттха̄пи есева найо. пхалам̣ вут̣т̣ха̄насса̄ти пхалачиттам̣ бхаван̇гасса. бхаван̇гена хи пхалато вут̣т̣хито на̄ма хоти. парато ‘‘вут̣т̣ха̄на’’нти а̄гатат̣т̣ха̄несупи есева найо.
46. дуккха̄йа ведана̄йа сампайутта̄ кхандха̄ти доманассасампайутта̄ акусала̄ кхандха̄. адуккхамасукха̄йа ведана̄йа сампайуттасса вут̣т̣ха̄насса̄ти тада̄рамман̣асан̇кха̄тасса а̄гантукабхаван̇гасса ва̄ упеккха̄сампайуттамӯлабхаван̇гасса ва̄. саче пана соманассасахагатам̣ мӯлабхаван̇гам̣ хоти, тада̄рамман̣асса ча уппаттика̄ран̣ам̣ на хоти, джаванасса а̄рамман̣ато ан̃н̃асмимпи а̄рамман̣е адуккхамасукхаведанам̣ акусалавипа̄кам̣ уппаджджатева. тампи хи джаванато вут̣т̣хитатта̄ вут̣т̣ха̄нанти вуччати. сахаджа̄тапаччайа̄диниддеса̄ утта̄наттха̄йева. нахеттха кин̃чи аттхи, йам̣ на сакка̄ сийа̄ хет̣т̣ха̄ вуттанайена ведетум̣, тасма̄ са̄дхукам̣ упалаккхетаббам̣.
62. ида̄ни йасмим̣ йасмим̣ паччайе йе йе ва̄ра̄ ладдха̄, саббе те сан̇кхипитва̄ ган̣ана̄йа дассетум̣ хетуйа̄ тӣн̣ӣтиа̄ди вуттам̣. таттха сабба̄ни тӣн̣и суддха̄нам̣ тин̣н̣ам̣ пада̄нам̣ васена ведитабба̄ни. а̄рамман̣е нава екамӯлакека̄васа̄на̄ни. адхипатийа̄ пан̃ча сахаджа̄та̄дхипативасена амисса̄ни тӣн̣и, а̄рамман̣а̄дхипативасена ча ‘‘сукха̄йа сампайутто сукха̄йа сампайуттасса, адуккхамасукха̄йа сампайутто адуккхамасукха̄йа сампайуттасса̄’’ти две, та̄ни на ган̣етабба̄ни. сукха̄йа пана сампайутто адуккхамасукха̄йа, адуккхамасукха̄йа сампайутто сукха̄йа̄ти има̄ни две ган̣етабба̄нӣти евам̣ пан̃ча. анантарасаманантаресу сатта̄ти сукха̄ двиннам̣, татха̄ дуккха̄, адуккхамасукха̄ тин̣н̣ампӣти евам̣ сатта. упаниссайе нава̄ти сукхасампайутто сукхасампайуттасса тӣхипи упаниссайехи, дуккхасампайуттасса пакатӯпаниссайенева, упеккха̄сампайуттасса тӣхипи, дуккхасампайутто дуккхасампайуттасса анантарапакатӯпаниссайехи, сукхасампайуттасса пакатӯпаниссайена, адуккхамасукхасампайуттасса двидха̄, адуккхамасукхасампайутто адуккхамасукхасампайуттасса тидха̄пи, татха̄ сукхасампайуттасса, дуккхасампайуттасса анантарапакатӯпаниссайехӣти евам̣ нава. паччайабхедато панеттха пакатӯпаниссайа̄ нава, анантарӯпаниссайа̄ сатта, а̄рамман̣ӯпаниссайа̄ чатта̄роти вӣсати упаниссайа̄. пуреджа̄тапаччха̄джа̄та̄ панеттха чхиджджанти. на хи пуреджа̄та̄ паччха̄джа̄та̄ ва̄ арӯпадхамма̄ арӯпадхамма̄нам̣ паччайа̄ хонти.
камме ат̣т̣ха̄ти сукхасампайутто сукхасампайуттасса двидха̄пи, дуккхасампайуттасса на̄на̄ккхан̣икатова татха̄ итарасса. дуккхасампайутто дуккхасампайуттасса двидха̄пи, сукхасампайуттасса наттхи, итарасса на̄на̄ккхан̣икатова адуккхамасукхасампайутто адуккхамасукхасампайуттасса двидха̄пи, итаресам̣ на̄на̄ккхан̣икатоти евам̣ ат̣т̣ха. паччайабхедато панеттха на̄на̄ккхан̣ика̄ ат̣т̣ха, сахаджа̄та̄ тӣн̣ӣти ека̄даса каммапаччайа̄. йатха̄ ча пуреджа̄тапаччха̄джа̄та̄, евам̣ виппайуттапаччайопеттха чхиджджати. арӯпадхамма̄ хи арӯпадхамма̄нам̣ виппайуттапаччайо на хонти. наттхивигатесу сатта анантарасадиса̄ва. еваметтха тӣн̣и пан̃ча сатта ат̣т̣ха нава̄ти пан̃ча ган̣анапариччхеда̄. тесам̣ васена паччайасам̣сандане ӯнатараган̣анена саддхим̣ сам̣санданесу атирекан̃ча алаббхама̄нан̃ча апанетва̄ ган̣ана̄ ведитабба̄.
63-64. хетуйа̄ саддхим̣ а̄рамман̣ам̣ на лаббхати, татха̄ анантара̄дайо. адхипатийа̄ двети дуккхападам̣ т̣хапетва̄ сеса̄ни две. дуккхасампайутто хи хету адхипати на̄ма наттхи, тасма̄ со на лаббхатӣти апанӣто. сесадвайесупи есева найо. ити хетумӯлаке двейева ган̣анапариччхеда̄, тесам̣ васена чха гхат̣ана̄ни вутта̄ни. тесу пат̣хамам̣ авипа̄кабхӯта̄нам̣ н̃а̄н̣авиппайуттанира̄дхипатидхамма̄нам̣ васена вуттам̣, дутийам̣ тесан̃н̃ева випа̄кабхӯта̄нам̣, татийачатуттха̄ни тесан̃н̃ева н̃а̄н̣асампайутта̄нам̣, пан̃чамам̣ авипа̄кабхӯтаса̄дхипатиамохавасена, чхат̣т̣хам̣ випа̄кабхӯтаса̄дхипатиамохавасена. пат̣хамам̣ ва̄ саббахетувасена, дутийам̣ саббавипа̄кахетувасена, татийам̣ сабба̄мохахетувасена, чатуттхам̣ саббавипа̄ка̄мохахетувасена. пан̃чамам̣ саббаса̄дхипатиамохавасена, чхат̣т̣хам̣ саббаса̄дхипативипа̄ка̄мохавасена.
66. а̄рамман̣амӯлаке адхипатийа̄ чатта̄рӣти а̄рамман̣а̄дхипативасена сукхам̣ сукхасса, адуккхамасукхасса, адуккхамасукхам̣ адуккхамасукхасса, сукхасса̄ти евам̣ чатта̄ри. упаниссайепи а̄рамман̣ӯпаниссайавасена чатта̄ро вутта̄. гхат̣ана̄ни панеттха екамева. адхипатимӯлака̄дӣсупи хет̣т̣ха̄ вуттанайенева йам̣ лаббхати йан̃ча на лаббхати, там̣ саббам̣ са̄дхукам̣ саллаккхетва̄ сам̣санданагхат̣анаган̣ана̄ ведитабба̄.
83-87. паччанӣйамхи кусалаттике вуттанайенева ануломато паччайе уддхаритва̄ таттха ладдха̄нам̣ ва̄ра̄нам̣ васена паччанӣйато ган̣анавасена нахетуйа̄ нава̄ти саббапаччайесу нава ва̄ра̄ дассита̄. те екамӯлакека̄васа̄на̄нам̣ наваннам̣ виссаджджана̄нам̣ васена ‘‘сукха̄йа ведана̄йа сампайутто дхаммо сукха̄йа ведана̄йа сампайуттасса дхаммасса нахетупаччайена паччайо, сукха̄йа ведана̄йа сампайуттена читтена да̄нам̣ датва̄’’тиа̄дина̄ найена па̄л̣им̣ уддхаритва̄ дассетабба̄. паччайасам̣сандане панеттха нахетупаччайа̄…пе… наупаниссайе ат̣т̣ха̄ти на̄на̄ккхан̣икакаммапаччайавасена ведитабба̄. дуббалакамман̃хи випа̄касса на упаниссайо хоти. кевалам̣ пана на̄на̄ккхан̣икакаммапаччайенева паччайо хоти. сесаметтха ануломапаччанӣйапаччанӣйа̄нуломесу ча тесам̣ тесам̣ паччайа̄нам̣ йоге ладдхава̄равасена сакка̄ хет̣т̣ха̄ вуттанайенева ган̣етум̣, тасма̄ на виттха̄ританти.
ведана̄ттикаван̣н̣ана̄.