пан̃ха̄ва̄расса гхат̣ане ануломаган̣ана̄
439. ида̄неттха йатха̄ладдха̄ни виссаджджана̄ни ган̣ана̄васена дассетум̣ хетуйа̄ сатта̄тиа̄ди вуттам̣. таттха сатта̄ти кусалена кусалам̣, абйа̄катам̣, кусала̄бйа̄катанти тӣн̣и. татха̄ акусалена; абйа̄катена абйа̄катамева̄ти евам̣ сатта. а̄рамман̣е нава̄ти екамӯлакаека̄васа̄на̄ни нава. адхипатийа̄ даса̄ти кусалам̣ кусаласса сахаджа̄тато чева а̄рамман̣ато ча; акусаласса а̄рамман̣атова абйа̄катасса сахаджа̄тато чева а̄рамман̣ато ча; кусала̄бйа̄катасса сахаджа̄татова̄ти кусаламӯлака̄ни чатта̄ри. акусалам̣ акусаласса сахаджа̄тато чева а̄рамман̣ато ча; абйа̄катасса сахаджа̄татова татха̄ акусала̄бйа̄катасса̄ти акусаламӯлака̄ни тӣн̣и. абйа̄като абйа̄катасса сахаджа̄тато чева а̄рамман̣ато ча; кусаласса а̄рамман̣атова татха̄ акусаласса̄ти абйа̄катамӯлака̄ни тӣн̣ӣти евам̣ даса. еттха пана а̄рамман̣а̄дхипатипи саттадха̄, сахаджа̄та̄дхипатипи саттадха̄ва лаббхати.
анантаре сатта̄ти кусаламӯлака̄ни две, татха̄ акусаламӯлака̄ни, абйа̄катамӯлака̄ни тӣн̣ӣти евам̣ сатта. саманантарепи ета̄нева. сахаджа̄те нава̄ти кусаламӯлака̄ни тӣн̣и, акусаламӯлака̄ни тӣн̣и, абйа̄катамӯлакам̣ екам̣, татха̄ кусала̄бйа̄катамӯлакам̣, акусала̄бйа̄катамӯлакан̃ча̄ти евам̣ нава. ан̃н̃аман̃н̃е тӣн̣ӣти кусалена кусалам̣, акусалена акусалам̣, абйа̄катена абйа̄катанти евам̣ тӣн̣и. ниссайе тераса̄ти сахаджа̄татова кусаламӯлака̄ни тӣн̣и, татха̄ акусаламӯлака̄ни, татха̄ абйа̄катамӯлака̄ни. еттха пана пуреджа̄тампи лаббхати. абйа̄катан̃хи абйа̄катасса сахаджа̄тампи хоти пуреджа̄тампи; кусаласса пуреджа̄тамева татха̄ акусаласса. пуна кусала̄бйа̄като сахаджа̄тапуреджа̄тато кусаласса, сахаджа̄татова абйа̄катасса, татха̄ акусала̄бйа̄катоти евам̣ тераса. упаниссайе нава̄ти екамӯлакека̄васа̄на̄ нава. тесам̣ вибхан̇ге тевӣсати бхеда̄ дассита̄. тесу а̄рамман̣ӯпаниссайе сатта, анантарӯпаниссайе сатта, пакатӯпаниссайе нава хонти. пуреджа̄те тӣн̣ӣти абйа̄като абйа̄катасса, кусаласса, акусаласса̄ти евам̣ тӣн̣и.
паччха̄джа̄те тӣн̣ӣти кусало абйа̄катасса, акусало абйа̄катасса, абйа̄като абйа̄катасса̄ти евам̣ тӣн̣и. а̄севане тӣн̣и ан̃н̃аман̃н̃асадиса̄ни. камме сатта хетусадиса̄ни. таттха двӣсу виссаджджанесу на̄на̄ккхан̣икакаммампи а̄гатам̣, пан̃часу сахаджа̄тамева. випа̄ке екам̣ абйа̄катена абйа̄катам̣. а̄ха̄раиндрийаджха̄намаггесу сатта хетусадиса̄нева. индрийам̣ панеттха сахаджа̄тапуреджа̄тавасена а̄гатам̣. сампайутте тӣн̣и ан̃н̃аман̃н̃асадиса̄ни. виппайутте пан̃ча̄ти сахаджа̄тапаччха̄джа̄тато кусалена абйа̄катам̣, акусалена абйа̄катам̣, сахаджа̄тапуреджа̄тапаччха̄джа̄тато абйа̄катена абйа̄катам̣, ваттхупуреджа̄тато абйа̄катена кусалам̣, татха̄ акусаланти екам̣ кусаламӯлам̣, екам̣ акусаламӯлам̣, тӣн̣и абйа̄катамӯла̄нӣти евам̣ пан̃ча.
аттхийа̄ тераса̄ти сахаджа̄тато кусалена кусалам̣, сахаджа̄тапаччха̄джа̄тато кусалена абйа̄катам̣, сахаджа̄татова кусалена кусала̄бйа̄катанти кусаламӯла̄ни тӣн̣и, татха̄ акусаламӯла̄ни, сахаджа̄тапуреджа̄тапаччха̄джа̄та̄ха̄риндрийато пана абйа̄катена абйа̄катам̣, ваттха̄рамман̣апуреджа̄тато абйа̄катена кусалам̣, татха̄ акусалам̣, сахаджа̄тапуреджа̄тато кусало ча абйа̄като ча акусаласса; свева абйа̄катасса сахаджа̄тапаччха̄джа̄таа̄ха̄риндрийато сахаджа̄тапуреджа̄тато ча кусало ча абйа̄като ча кусаласса; свева абйа̄катасса сахаджа̄тапаччха̄джа̄таа̄ха̄риндрийатоти евам̣ тераса. наттхивигатесу сатта анантарасадиса̄ни. авигате тераса аттхисадиса̄нӣти. еваметтха сатта ган̣анапариччхеда̄ екам̣ тӣн̣и пан̃ча сатта нава даса тераса̄ти. тесу випа̄кавасена екамева екакам̣, ан̃н̃аман̃н̃апуреджа̄тапаччха̄джа̄та̄севанасампайуттавасена пан̃ча тика̄, виппайуттавасена екамева пан̃чакам̣, хетуанантарасаманантаракаммаа̄ха̄риндрийаджха̄намагганаттхивигатавасена даса саттака̄, а̄рамман̣асахаджа̄таупаниссайавасена тайо навака̄, адхипативасена екам̣ дасакам̣, ниссайааттхиавигатавасена тайо терасака̄ти евам̣ тасмим̣ тасмим̣ паччайе ниддит̣т̣хава̄ре ган̣анавасена са̄дхукам̣ саллаккхетва̄ тесам̣ васена дукатика̄дӣсу паччайасам̣сандане ган̣ана̄ ведитабба̄.
440. йе пана паччайа̄ йесам̣ паччайа̄нам̣ висабха̄га̄ ва̄ вируддха̄ ва̄ хонти, те техи саддхим̣ на йоджетабба̄. сеййатхидам̣ – хетупаччайасса та̄ва а̄рамман̣а̄нантарасаманантарӯпаниссайапуреджа̄тапаччха̄джа̄такамма̄севана̄ха̄раджха̄нанаттхивигата̄ адхипатипаччайе ча т̣хапетва̄ вӣмам̣сам̣ сеса̄дхипатино висабха̄га̄, сахаджа̄та̄дайо сабха̄га̄. касма̄? татха̄ бха̄ва̄бха̄вато. хетупаччайо хи йесам̣ хетупаччайо хоти, тесам̣ сахаджа̄та̄дипаччайопи хоти, а̄рамман̣а̄дипаччайо пана на хотӣти а̄рамман̣а̄дайо тасса висабха̄га̄ на̄ма. тасма̄ со техи, те ва̄ тена саддхим̣, на йоджетабба̄. пуреджа̄тапаччха̄джа̄тасампайуттавиппайуттааттхинаттхивигата̄вигата̄ ча ан̃н̃аман̃н̃авируддха̄, тепи ан̃н̃аман̃н̃ам̣ на йоджетабба̄. таттха айоджанӣйе ваджджетва̄ йоджанӣйехи йоге йе ва̄ра̄ лаббханти, те сан̇кхепато дассетум̣ хетупаччайа̄ адхипатийа̄ чатта̄рӣтиа̄ди вуттам̣.
таттха кин̃ча̄пи хетупаччайасса адхипатина̄ сам̣сандане ӯнатараган̣анавасена саттахи ва̄рехи бхавитаббам̣, йасма̄ пана адхипатӣсу вӣмам̣са̄ва хетупаччайо, на итаре, тасма̄ висабха̄ге ваджджетва̄ сабха̄гавасена ‘‘чатта̄рӣ’’ти вуттам̣. та̄ни евам̣ ведитабба̄ни – кусало дхаммо кусаласса дхаммасса хетупаччайена паччайо адхипатипаччайена паччайо; кусала̄ вӣмам̣са̄ сампайуттака̄нам̣ кхандха̄нам̣, кусало дхаммо абйа̄катасса дхаммасса хетупаччайена паччайо адхипатипаччайена паччайо; кусала̄ вӣмам̣са̄ читтасамут̣т̣ха̄на̄нам̣ рӯпа̄нам̣, кусало дхаммо кусаласса ча абйа̄катасса ча дхаммасса хетупаччайена паччайо адхипатипаччайена паччайо; кусала̄ вӣмам̣са̄ сампайуттака̄нам̣ кхандха̄нам̣ читтасамут̣т̣ха̄на̄нан̃ча рӯпа̄нам̣, абйа̄като дхаммо абйа̄катасса дхаммасса хетупаччайена паччайо адхипатипаччайена паччайо; випа̄ка̄бйа̄ката̄ кирийа̄бйа̄ката̄ вӣмам̣са̄ сампайуттака̄нам̣ кхандха̄нам̣ читтасамут̣т̣ха̄на̄нан̃ча рӯпа̄нанти. еттха ча випа̄ка̄бйа̄ката̄ локуттаратова гахетабба̄. а̄рамман̣апаччайаанантарапаччайа̄дайо пана висабха̄гатта̄ на йоджита̄. имина̄ упа̄йена саббаттха лаббхама̄нан̃ча алаббхама̄нан̃ча н̃атва̄ лаббхама̄навасена ва̄ра̄ уддхаритабба̄.
сахаджа̄те сатта̄ти хетуйа̄ ладдха̄нева. ан̃н̃аман̃н̃е тӣн̣ӣти суддхикаан̃н̃аман̃н̃е ладдха̄нева. ниссайе сатта̄ти хетуйа̄ ладдха̄нева. випа̄ке еканти суддхикавипа̄ке ладдхамева. индрийамаггесу чатта̄рӣти хет̣т̣ха̄ вуттанайа̄нева. сампайутте тӣн̣ӣти суддхикасампайутте ладдха̄нева. виппайутте тӣн̣ӣти кусала̄дичиттасамут̣т̣ха̄нам̣ рӯпам̣ паччайуппаннам̣ катва̄ ведитабба̄ни. аттхиавигатесу сатта̄ти хетуйа̄ ладдха̄нева.
441-443. евам̣ йехи адхипатипаччайа̄дӣхи ека̄дасахи паччайехи саддхим̣ хетупаччайо йоджанам̣ лабхати, тесам̣ васена думӯлаканайе ган̣анам̣ дассетва̄ ида̄ни тимӯлака̄дӣсу тасса дассанаттхам̣ лаккхан̣ам̣ т̣хапенто хетусахаджа̄таниссайааттхиавигатанти сатта̄тиа̄дима̄ха. поттхакесу пана ниссаупаниссаадхипа̄ти евам̣ парихӣнаккхара̄ни паччайана̄ма̄ни ликханти, там̣ сан̃н̃а̄каран̣аматтавасена ликхитам̣. тасма̄ та̄дисесу т̣ха̄несу парипун̣н̣а̄ па̄л̣и ка̄табба̄. йам̣ панидам̣ лаккхан̣ам̣ т̣хапитам̣, тена идам̣ дӣпети – айам̣ хетупаччайо сахаджа̄та̄дӣхи чатӯхи саддхим̣ сам̣сандане аттано вибхан̇ге ладдха̄ни саттева виссаджджана̄ни лабхати. саче панеттха ан̃н̃аман̃н̃апаччайо пависати, ан̃н̃аман̃н̃е ладдха̄ни тӣн̣и лабхати. саче сампайуттапаччайо пависати, та̄нева тӣн̣и лабхати. саче виппайуттапаччайо пависати, хетувиппайуттадуке ладдха̄ни тӣн̣и лабхати. саче випа̄капаччайо пависати, саббехи випа̄касабха̄гехи саддхим̣ сам̣сандане евамева виссаджджанам̣ лабхати. саче панеттха индрийамаггапаччайа̄ пависанти, техи саддхим̣ думӯлаке ладдха̄ни чатта̄рийева лабхати. саче техи саддхим̣ ан̃н̃аман̃н̃апаччайо пависати, хета̄дхипатидуке дасситесу чатӯсу виссаджджанесу ‘‘кусало дхаммо абйа̄катасса, кусало дхаммо кусаласса ча абйа̄катасса ча̄’’ти две апанетва̄ сеса̄ни две лабхати. сачепи таттха сампайуттапаччайо пависати, та̄нева две лабхати. саче пана виппайуттапаччайо пависати, итара̄ни две лабхати. саче пана тесу випа̄капаччайо пависати, саббаттха екамева лабхати. адхипатина̄ пана саддхим̣ хета̄дхипатидукато ӯнатараган̣анесу аппависантесу чатта̄рийева лабхати. ӯнатараган̣анесу пависантесу тесам̣ васена две еканти лабхати. евам̣ тесам̣ тесам̣ паччайа̄нам̣ сама̄йоге лаббхама̄нам̣ ган̣анам̣ видитва̄ тимӯлака̄дӣсу ган̣ана̄ уддхаритабба̄ти.
етесу пана гхат̣анесу саббапат̣хама̄ни чатта̄ри гхат̣ана̄ни са̄ман̃н̃ато наваннампи хетӯнам̣ васена вутта̄ни авипа̄ка̄ни. абйа̄катена абйа̄катависсаджджане панеттха випа̄кахетупи лаббхати.
тато пара̄ни пан̃ча гхат̣ана̄ни випа̄кахетувасена вутта̄ни. таттха саббепи сахаджа̄тавипа̄ка̄ чева випа̄касахаджа̄тарӯпа̄ ча. тесу пат̣хаме гхат̣ане випа̄ка̄ чева там̣самут̣т̣ха̄нарӯпа̄ ча лаббханти, дутийе випа̄ка̄ чева пат̣исандхийан̃ча ваттхурӯпам̣. татийе арӯпадхамма̄ва. чатуттхе випа̄качиттасамут̣т̣ха̄нарӯпамева лаббхати. пан̃чаме ваттхурӯпамева.
тато пара̄ни пан̃чадаса гхат̣ана̄ни индрийамаггайутта̄ни амохахетувасена вутта̄ни. таттха пат̣хама̄ни нава нира̄дхипатӣни, паччхима̄ни чха са̄дхипатӣни. нира̄дхипатикесупи пат̣хама̄ни чатта̄ри са̄ман̃н̃ато саббаттха амохавасена вутта̄ни, паччхима̄ни пан̃ча випа̄ка̄мохавасена. таттха нира̄дхипатикесу пат̣хаме чатта̄рӣти хет̣т̣ха̄ хета̄дхипатидуке дассита̄нева. дутийе читтасамут̣т̣ха̄нарӯпам̣ париха̄йати. татийе ваттхурӯпам̣ париха̄йати. чатуттхе кусало дхаммо читтасамут̣т̣ха̄на̄нам̣, абйа̄като там̣самут̣т̣ха̄на̄нанти рӯпамева лаббхати. тато пара̄ни випа̄кайутта̄ни пан̃ча хет̣т̣ха̄ вуттанайа̄нева. са̄дхипатикесу пат̣хама̄ни тӣн̣и гхат̣ана̄ни са̄ман̃н̃ато випа̄ка̄випа̄кахетувасена вутта̄ни. тесу пат̣хаме чатта̄ри вуттанайа̄нева. дутийе рӯпам̣ париха̄йати, татийе арӯпам̣ париха̄йати. тато пара̄ни тӣн̣и випа̄кахетувасена вутта̄ни. тесу пат̣хаме рӯпа̄рӯпам̣ лаббхати, дутийе арӯпамева, татийе рӯпамева. евампи тесам̣ тесам̣ паччайа̄нам̣ сама̄йоге лаббхама̄нам̣ ган̣анам̣ видитва̄ тимӯлака̄дӣсу ган̣ана̄ уддхаритабба̄ти.
хетумӯлакам̣ нит̣т̣хитам̣.
444. а̄рамман̣амӯлакепи адхипатипаччайа̄дайо сатта а̄рамман̣ена сабха̄га̄, сеса̄ сол̣аса висабха̄га̄ти те айоджетва̄ саттева йоджита̄. тесу адхипатийа̄ сатта̄ти кусало дхаммо кусаласса дхаммасса, акусаласса дхаммасса, абйа̄катасса̄ти евам̣ кусаламӯла̄ни тӣн̣и, акусаламӯлам̣ екам̣, абйа̄катамӯла̄ни тӣн̣ӣти сатта. ниссайе тӣн̣ӣти ваттхувасена абйа̄катамӯла̄нева. упаниссайе сатта хет̣т̣хима̄ни ева. пуреджа̄те тӣн̣ӣти ваттха̄рамман̣авасена абйа̄катамӯла̄ни. виппайутте тӣн̣ӣти ваттхувасенева. аттхиавигатесу тӣн̣ӣти ваттха̄рамман̣авасена. йатха̄ пана хетумӯлаке лаккхан̣адассанаттхам̣ гхат̣ана̄ни т̣хапита̄ни, татха̄ а̄рамман̣амӯлака̄дӣсупи.
445. таттха йа̄ни та̄ва имасмим̣ а̄рамман̣амӯлаке пан̃ча гхат̣ана̄ни т̣хапита̄ни. таттха пат̣хамам̣ а̄рамман̣а̄дхипативасена са̄дхипатикам̣. таттха сатта̄ти а̄рамман̣а̄дхипатидуке ладдхависсаджджана̄нева. дутийам̣ нира̄дхипатикам̣. таттха тӣн̣ӣти ваттха̄рамман̣авасена а̄рамман̣авасенева ва̄ абйа̄катамӯла̄ни. татийам̣ ниссайена вуттам̣. таттха тӣн̣ӣти ваттхувасена абйа̄катамӯла̄ни. чатуттхапан̃чама̄ни са̄дхипатика̄ни. тесу чатуттхе еканти ваттха̄рамман̣авасена а̄рамман̣авасенева ва̄ абйа̄катамӯлам̣ акусалам̣. пан̃чаме еканти ниссайато абйа̄катамӯлакам̣ акусалам̣. евамидха̄пи лаббхама̄навасена тика̄дӣсу ган̣ана̄ ведитабба̄. татха̄ адхипатимӯлака̄дӣсу. а̄рамман̣аиндрийавипа̄кавасена виттха̄райоджанам̣ пана аватва̄ таттха таттха ваттаббайуттакамева вада̄ма̄ти.
446. адхипатимӯлаке сахаджа̄те сатта̄ти сахаджа̄та̄дхипативасена кусаламӯла̄ни тӣн̣и, акусаламӯла̄ни тӣн̣и, абйа̄катамӯлам̣ екам̣. сахаджа̄тена пана саддхим̣ а̄рамман̣а̄дхипати, а̄рамман̣а̄дхипатина̄ ча саддхим̣ сахаджа̄там̣ на лаббхати. ан̃н̃аман̃н̃е тӣн̣ӣти сахаджа̄та̄дхипативасенева. ниссайе ат̣т̣ха̄ти кусаламӯла̄ни тӣн̣и, акусаламӯла̄ни тӣн̣и, абйа̄катамӯла̄ни две. абйа̄като хи адхипати абйа̄катасса сахаджа̄тато чева а̄рамман̣ато ча ниссайо хоти, акусаласса а̄рамман̣атова. кусаласса пана убхайатха̄пи на хотӣти абйа̄катамӯла̄ни двейева̄ти евам̣ ат̣т̣ха. упаниссайе сатта а̄рамман̣асадиса̄нева. пуреджа̄те еканти абйа̄ката̄дхипати а̄рамман̣авасена акусаласса. випа̄ке екам̣ абйа̄катена абйа̄катам̣ локуттарам̣. а̄ха̄ра̄дӣсу сатта хет̣т̣ха̄ екамӯлаке ладдха̄нева. виппайутте чатта̄рӣти кусалена абйа̄катам̣, татха̄ акусалена, абйа̄катена абйа̄катан̃ча кусалан̃ча. аттхиавигатесу ат̣т̣ха ниссайасадиса̄нева.
447-452. гхат̣ана̄ни панеттха пат̣ипа̄т̣ийа̄ а̄рамман̣а̄дӣхи айоджетва̄ пат̣хамам̣ аттхиавигатехи йоджита̄ни. ким̣ ка̄ран̣а̄ти? убхайа̄дхипатимиссакатта̄. таттха пат̣хаме гхат̣ане а̄рамман̣а̄дхипативасена ваттха̄рамман̣ам̣ лаббхати, дутийе ниссайавасена гарум̣ катва̄ асса̄дентасса ваттхумева, татийе сахаджа̄та̄дхипативасена кусала̄дайо рӯпа̄нам̣, а̄рамман̣а̄дхипативасена ваттху акусаласса. тато пара̄ни тӣн̣и гхат̣ана̄ни а̄рамман̣а̄дхипативасена вутта̄ни. таттха пат̣хаме сатта̄ти хет̣т̣ха̄ вутта̄нева. дутийе еканти пуреджа̄та̄ни ваттха̄рамман̣а̄ни акусаласса. татийе ваттхумева акусаласса. тато пара̄ни тӣн̣и гхат̣ана̄ни випа̄ка̄випа̄каса̄дха̄ран̣а̄ни сахаджа̄та̄дхипативасена вутта̄ни. таттха пат̣хаме рӯпа̄рӯпам̣ лаббхати, дутийе арӯпамева, татийе рӯпамева. тато пара̄ни тӣн̣и випа̄ка̄дхипативасена вутта̄ни. тесупи пат̣хаме рӯпа̄рӯпам̣ лаббхати, дутийе арӯпам̣, татийе рӯпамева. тато пара̄ни чха гхат̣ана̄ни а̄ха̄риндрийайутта̄ни читта̄дхипативасена вутта̄ни. таттха тӣн̣и авипа̄ка̄ни, тӣн̣и савипа̄ка̄ни. тесу ган̣ана̄ па̄кат̣а̄йева. тато пара̄ни чха гхат̣ана̄ни татхева вирийа̄дхипативасена вутта̄ни. нану ча адхипатипат̣ипа̄т̣ийа̄ пат̣хамам̣ вирийа̄дхипативасена ваттабба̄ни сийум̣, касма̄ татха̄ на вутта̄нӣти? парато хетувасена вуттагхат̣анехи садисатта̄. парато хи хетувасена гхат̣ана̄ни амохасса вӣмам̣са̄дхипатитта̄ вӣмам̣са̄йа ча самма̄дит̣т̣хибха̄вато маггасампайутта̄ни. вирийампи ча самма̄ва̄йа̄мамиччха̄ва̄йа̄мабха̄вена магготи тена саддхим̣ гхат̣ана̄ни парато хетувасена вуттагхат̣анехи садиса̄нӣти париваттетва̄ вутта̄ни. тесупи ган̣ана̄ па̄кат̣а̄йева.
453-456. анантарасаманантарамӯлакесу сатта̄ти кусало кусаласса абйа̄катасса ча, татха̄ акусало, абйа̄като тин̣н̣аннампӣти евам̣ сатта. камме еканти кусала̄ маггачетана̄ аттано випа̄ка̄бйа̄катасса. гхат̣ана̄ни панетесу тӣн̣и тӣн̣ийева. та̄ни бахутарапат̣ипа̄т̣ийа̄ вутта̄ни.
457-460. сахаджа̄таан̃н̃аман̃н̃аниссайамӯлакесу йе йе дукамӯлаке паччайа̄ вутта̄ те тейева а̄дито т̣хитена сабха̄га̄. тасма̄ дукамӯлаке ган̣анам̣ н̃атва̄ йе упари паччайа̄ гхат̣ита̄, тесу ӯнатараган̣анасса васена саббагхат̣анесу ган̣ана̄ ведитабба̄. таттха сахаджа̄тамӯлаке даса гхат̣ана̄ни. тесу пан̃ча авипа̄ка̄ни, пан̃ча савипа̄ка̄ни. таттха авипа̄кесу та̄ва пат̣хаме кусало кусаласса абйа̄катасса, кусала̄бйа̄катасса, кусала̄бйа̄като абйа̄катасса̄ти чатта̄ри, татха̄ акусало, абйа̄като абйа̄катассева̄ти евам̣ нава. таттха кусала̄кусала̄дикесу ат̣т̣хасу виссаджджанесу арӯпан̃чева читтасамут̣т̣ха̄нарӯпан̃ча лаббхати. абйа̄кате ваттхурӯпампи. дутийе гхат̣ане абйа̄катависсаджджане рӯпесу ваттхумева лаббхати, татийе тӣсупи арӯпамева, чатуттхе читтасамут̣т̣ха̄нарӯпамева, пан̃чаме пат̣исандхийам̣ ваттхуна̄ саддхим̣ арӯпадхамма̄. савипа̄кесу пат̣хаме випа̄ка̄ чева випа̄качиттасамут̣т̣ха̄нарӯпан̃ча, дутийе випа̄ка̄ чева ваттхурӯпан̃ча, татийе випа̄камева, чатуттхе випа̄качиттасамут̣т̣ха̄намева, пан̃чаме ваттхурӯпамева лаббхати.
ан̃н̃аман̃н̃амӯлаке чха гхат̣ана̄ни. тесу пат̣хама̄ни тӣн̣и авипа̄ка̄ни, паччхима̄ни тӣн̣и савипа̄ка̄ни. тесу ган̣ана̄ па̄кат̣а̄йева.
461. ниссайамӯлаке ниссайапаччайа̄ а̄рамман̣е тӣн̣ӣти ваттхум̣ а̄рамман̣ам̣ катва̄ паваттакусала̄дивасена ведитабба̄ни. упаниссайе еканти ваттхум̣ а̄рамман̣ӯпаниссайам̣ катва̄ уппанна̄кусалам̣. сесам̣ думӯлаке хет̣т̣ха̄ вуттанайенева ведитаббам̣.
462-464. имасмим̣ пана ниссайапаччайе вӣсати гхат̣ана̄ни. тесу пурима̄ни чха гхат̣ана̄ни пуреджа̄тасахаджа̄тавасена вутта̄ни, тато чатта̄ри пуреджа̄тавасенева, тато даса сахаджа̄тавасенева. таттха пат̣хаме гхат̣ане тераса̄ти ниссайапаччайавибхан̇ге вутта̄нева. дутийе ат̣т̣ха̄ти сахаджа̄та̄дхипативасена сатта, ваттхум̣ гарум̣ катва̄ акусалан̃ча̄ти ат̣т̣ха. татийе сатта индрийапаччайе ладдха̄нева. чатуттхе пан̃ча виппайутте ладдха̄ни. пан̃чаме чатта̄рӣти кусала̄дӣни читтасамут̣т̣ха̄на̄нам̣, ваттху ча акусаласса. чхат̣т̣хе тӣн̣ӣти кусала̄дӣни читтасамут̣т̣ха̄насса. пуреджа̄тавасена чатӯсу пат̣хаме тӣн̣ӣти ваттху кусала̄дӣнам̣, чаккха̄дӣни ча абйа̄катасса. дутийе ваттхумева кусала̄дӣнам̣. татийе еканти ваттху акусаласса. чатуттхе чаккха̄дӣни вин̃н̃а̄н̣апан̃чакасса. сахаджа̄тавасена даса савипа̄ка̄випа̄кавасена двидха̄ бхиндитва̄ сахаджа̄тамӯлаке вуттанайенева ведитабба̄ни.
465. упаниссайамӯлаке а̄рамман̣е сатта̄ти а̄рамман̣ӯпаниссайе ладдха̄нева. адхипатийа̄ сатта̄ти та̄нева. анантарасаманантаресу анантарӯпаниссайе ладдха̄нева. ниссайе еканти ваттху акусаласса. пуреджа̄те еканти тассева ваттхум̣ ва̄ а̄рамман̣ам̣ ва̄. а̄севане тӣн̣и анантарӯпаниссайавасена. камме две пакатӯпаниссайавасена. локуттаракусалачетана̄ пана анантарӯпаниссайопи хоти. виппайутте екам̣ а̄рамман̣ӯпаниссайавасена, татха̄ аттхиавигатесу. наттхивигатесу сатта анантарасама̄нева.
466. упаниссайамӯлака̄ни пана сатта гхат̣ана̄ни хонти. таттха пурима̄ни тӣн̣и а̄рамман̣ӯпаниссайавасена вутта̄ни. таттха пат̣хаме сатта̄ти кусало кусала̄дӣнам̣, татха̄ абйа̄като, акусало акусалассева̄ти евам̣ сатта. дутийе еканти чаккха̄диабйа̄катам̣ акусаласса. татийе ваттху акусаласса. тато пара̄ни две анантарӯпаниссайавасена вутта̄ни. тесу ган̣ана̄ па̄кат̣а̄йева. тато две анантарапакатӯпаниссайавасена вутта̄ни. таттха пат̣хаме локийакусала̄кусалачетана̄паччайабха̄вато гахетабба̄, дутийе локуттаракусала̄ва.
467-468. пуреджа̄тамӯлаке а̄рамман̣е тӣн̣ӣти абйа̄като кусала̄дӣнам̣. адхипатийа̄ еканти абйа̄като акусаласса. сесесупи есева найо. еттха пана сатта гхат̣ана̄ни. тесу пат̣хамам̣ ваттха̄рамман̣авасена вуттам̣, дутийам̣ ваттхувасенева, татийам̣ а̄рамман̣авасена, чатуттхам̣ ваттхусса а̄рамман̣ака̄лавасена, пан̃чамам̣ а̄рамман̣а̄дхипативасена, чхат̣т̣хам̣ ваттхуно а̄рамман̣а̄дхипатика̄лавасена, саттамам̣ чаккха̄дивасена.
469-472. паччха̄джа̄тамӯлаке вӣсати паччайа̄ на йуджджанти, тайова йоджанам̣ лабханти. екамеветтха гхат̣анам̣, там̣ ка̄йасса кусала̄дӣнам̣ васена ведитаббам̣. а̄севанамӯлакепи екамева гхат̣анам̣.
473-477. каммамӯлаке анантаре еканти маггачетана̄васена вуттам̣. ан̃н̃аман̃н̃е тӣн̣ӣти еттха пат̣исандхийам̣ ваттхупи гахетаббам̣. упаниссайе двети анантарапакатӯпаниссайавасена хет̣т̣ха̄ вутта̄нева. евам̣ сеса̄нипи хет̣т̣ха̄ вуттанайенева ведитабба̄ни. еттха пана ека̄даса гхат̣ана̄ни. таттха пат̣хама̄ни две пакатӯпаниссайа̄нантарӯпаниссайавибха̄гато на̄на̄ккхан̣икакаммавасена вутта̄ни. тато пара̄ни чатта̄ри випа̄ка̄випа̄като екаккхан̣икакаммавасена вутта̄ни. таттха пат̣хаме арӯпена саддхим̣ читтасамут̣т̣ха̄нарӯпам̣ лаббхати, дутийе арӯпена саддхим̣ ваттху, татийе арӯпамева, чатуттхе читтасамут̣т̣ха̄нарӯпамева. пат̣исандхийам̣ пана кат̣атта̄рӯпампи лаббхати. тато пара̄ни пан̃ча савипа̄ка̄ни, та̄ни хет̣т̣ха̄ вуттанайа̄нева. випа̄камӯлаке пан̃ча гхат̣а̄на̄ни утта̄наттха̄нева.
478-483. а̄ха̄рамӯлаке сатта̄тиа̄дӣни вуттанайа̄нева. гхат̣ана̄ни панеттха чатуттим̣са. тесу пат̣хама̄ни пан̃ча випа̄ка̄випа̄каса̄ман̃н̃ато вутта̄ни. таттха пат̣хаме чатта̄ропи а̄ха̄ра̄ лаббханти; дутийе тайо арӯпа̄ха̄ра̄ва. татийе ваттхупи паччайуппаннам̣ хоти, чатуттхе там̣ париха̄йати. пан̃чаме рӯпамева паччайуппаннам̣. тато пара̄ни пан̃ча савипа̄кагхат̣ана̄ни, та̄ни хет̣т̣ха̄ вуттанайа̄нева. тато пара̄ни нава гхат̣ана̄ни четана̄ха̄равасена вутта̄ни. тато пара̄ни нава нира̄дхипативин̃н̃а̄н̣а̄ха̄равасена. тато пара̄ни са̄дхипативин̃н̃а̄н̣а̄ха̄равасена чха гхат̣ана̄ни вутта̄ни. таттха тӣн̣и випа̄ка̄випа̄каса̄ман̃н̃авасена вутта̄ни. тӣн̣и випа̄кавасенева. таттха локийа̄нам̣ випа̄ка̄нам̣ абха̄вато ваттху париха̄йати.
484-495. индрийамӯлаке пуреджа̄те еканти чаккхундрийа̄дӣнам̣ васена абйа̄катена абйа̄катам̣. сесам̣ думӯлакам̣ хет̣т̣ха̄ вуттанайенева ведитаббам̣. гхат̣ана̄ни панеттха чха саттати. таттха пат̣хаме сабба̄нипи индрийа̄ни паччайат̣т̣хена лаббханти. дутийе рӯпаджӣвитиндрийам̣ ха̄йати. на хи там̣ ниссайо хоти. татийе арӯпиндрийа̄ни рӯпа̄нам̣. чатуттхе чаккха̄дӣни чаккхувин̃н̃а̄н̣а̄дӣнам̣. тато пара̄ни нава гхат̣ана̄ни сахаджа̄таарӯпиндрийавасена вутта̄ни, тато нава маггабхӯта̄нам̣ индрийа̄нам̣ васена, тато нава джха̄нан̇габхӯта̄нам̣, тато нава джха̄намаггабхӯта̄нам̣, тато нава маниндрийавасенева, тато са̄дхипатӣни чха, тато вӣрийавасена маггасампайутта̄ни чха, тато амохахетувасена нира̄дхипатӣни нава, са̄дхипатӣни чха. тесу саббесу випа̄капаччайена айутта̄ни ча йутта̄ни ча хет̣т̣ха̄ вуттанайенева ведитабба̄ни.
496-500. джха̄намӯлакепи думӯлакам̣ хет̣т̣ха̄ вуттанайенева ведитаббам̣. гхат̣ана̄ни панеттха чхаттим̣са. тесу пат̣хама̄ни нава индрийамаггабха̄вам̣ ана̄маситва̄ са̄дха̄ран̣аджха̄нан̇гавасенева вутта̄ни. тато пара̄ни нава индрийабхӯтаджха̄нан̇гавасена, тато нава маггабхӯтаджха̄нан̇гавасена, тато нава индрийамаггабхӯтаджха̄нан̇гавасена. чатӯсупи четесу навакесу а̄дито чатта̄ри чатта̄ри випа̄ка̄випа̄каса̄дха̄ран̣а̄ни. аваса̄не пан̃ча пан̃ча випа̄ка̄нева, та̄ни хет̣т̣ха̄ вуттанайа̄нева.
501-508. маггамӯлакепи думӯлакам̣ вуттанайенева ведитаббам̣. гхат̣ана̄ни панеттха саттапан̃н̃а̄са. тесу пат̣хама̄ни нава индрийаджха̄набха̄вам̣ ана̄маситва̄ суддхикамаггавасенева вутта̄ни. тато нава индрийабхӯтамаггавасена, тато нава джха̄набхӯтамаггавасена, тато нава индрийаджха̄набхӯтамаггавасена, тато чха адхипатибхӯтамаггавасена, тато нава нира̄дхипатимаггахетувасена, тато чха са̄дхипатимаггахетувасена, таттха навакесу пан̃ча пан̃ча чхаккесу тӣн̣и тӣн̣и випа̄ка̄ни. сеса̄ни са̄дха̄ран̣а̄ни, та̄ни хет̣т̣ха̄ вуттанайа̄нева.
509-510. сампайуттамӯлаке думӯлакам̣ утта̄наттхамева. еттха пана двейева гхат̣ана̄ни. таттха екам̣ са̄дха̄ран̣авасена, екам̣ випа̄кавасена вуттам̣.
511-514. виппайуттамӯлакепи думӯлакам̣ утта̄наттхамева. гхат̣ана̄ни панеттха тераса. таттха пат̣хаме пан̃ча̄ти кусало абйа̄катасса, татха̄ акусало, абйа̄като тин̣н̣аннампи. еттха ча име виппайутта̄дайо сахаджа̄та̄пи хонти, паччха̄джа̄тапуреджа̄та̄пи. дутийе пуреджа̄тасахаджа̄та̄ва татийе тейева адхипативасена. таттха кусало абйа̄катасса татха̄ акусало, абйа̄като пана абйа̄катасса ча а̄рамман̣а̄дхипативасена акусаласса ча̄ти евам̣ чатта̄ри. чатуттхе тӣн̣ӣти кусала̄дӣни абйа̄катасса. индрийа̄ни панеттха рӯпа̄нипи арӯпа̄нипи. пан̃чаме паччайа̄ арӯпа̄ва чхат̣т̣хе ваттхувасена рӯпа̄ва саттаме кусала̄бйа̄ката̄нам̣ випассана̄васена, акусаласса асса̄данавасена ваттхумева. ат̣т̣хаме тадева̄кусаласса, наваме чаккха̄дӣни абйа̄катасса, дасаме кусала̄дайо читтасамут̣т̣ха̄на̄нам̣, ека̄дасаме пат̣исандхийам̣ ваттху кхандха̄нам̣, два̄дасаме пат̣исандхийам̣ кхандха̄ кат̣атта̄рӯпа̄нам̣, терасаме пат̣исандхийам̣ кхандха̄ ваттхусса.
515-518. аттхипаччайамӯлаке упаниссайе еканти а̄рамман̣ӯпаниссайавасена абйа̄катам̣ акусаласса. сесам̣ думӯлаке утта̄намева. гхат̣ана̄ни панеттха екӯнатим̣са. тесу пат̣хаме арӯпаваттха̄рамман̣амаха̄бхӯтаиндрийа̄ха̄ра̄нам̣ васена сахаджа̄тапуреджа̄тапаччха̄джа̄тапаччайа̄ лаббханти. дутийе паччха̄джа̄такабал̣ӣка̄ра̄ха̄ра̄ на лаббханти. пат̣хамадутийагхат̣ана̄нева адхипатина̄ саддхим̣ упари татийачатуттха̄ни ката̄ни. пуна пат̣хамамева чатӯхи а̄ха̄рехи саддхим̣ пан̃чамам̣, рӯпиндрийехи саддхим̣ чхат̣т̣хам̣, рӯпа̄рӯпиндрийехи саддхим̣ саттамам̣ катам̣. дутийамева ва̄ пана индрийехи саддхим̣ саттамам̣ катам̣. пат̣хамадутийа̄нева виппайуттапаччайена саддхим̣ ат̣т̣хаманавама̄ни. тесу навамам̣ адхипатина̄ саддхим̣ дасамам̣ катам̣. тато ека̄дасаме паччайавасена ваттху ха̄йати. два̄дасаме арӯпадхамма̄йева паччайа̄, терасаме ваттха̄рамман̣а̄, чуддасаме ваттхумева, паннарасаме а̄рамман̣амева, сол̣асаме ваттхумева а̄рамман̣ам̣, саттарасаме пана тадева а̄рамман̣а̄дхипатибха̄вена, ат̣т̣ха̄расамепи тадева а̄рамман̣ӯпаниссайавасена, екӯнавӣсатиме чаккха̄дайова паччайа̄. има̄ни екӯнавӣсати пакин̣н̣акагхат̣ана̄ни на̄ма сахаджа̄там̣ аггахетва̄ вутта̄ни. тато пара̄ни даса сахаджа̄тавасена вутта̄ни.
519. наттхивигатамӯлакесу анантарасаманантарамӯлакесу вийа упаниссайа̄севанакаммавасена тӣн̣ийева гхат̣ана̄ни, авигатамӯлакам̣ аттхимӯлакасадисамева̄ти.
йа̄ни панета̄ни имасмим̣ пан̃ха̄ва̄ре гхат̣ана̄ни вутта̄ни, та̄ни сабба̄нипи дувидха̄нийева – пакин̣н̣акато сахаджа̄тато ча. таттха саббесампи а̄рамман̣амӯлака̄дӣнам̣ а̄дито сахаджа̄там̣ аггахетва̄ вутта̄ни пакин̣н̣ака̄ни на̄ма. та̄ни а̄рамман̣амӯлаке пан̃чапи, адхипатимӯлаке чха, анантарамӯлаке тӣн̣ипи, татха̄ саманантарамӯлаке, ниссайамӯлаке даса, упаниссайамӯлаке сатта, пуреджа̄тамӯлаке сатта, паччха̄джа̄тамӯлаке екамева, татха̄ а̄севанамӯлаке, каммамӯлаке две, а̄ха̄рамӯлаке екам̣, индрийамӯлаке чатта̄ри, виппайуттамӯлаке нава, аттхимӯлаке екӯнавӣсати, наттхимӯлаке тӣн̣ипи, татха̄вигатамӯлаке. авигатамӯлаке екӯнавӣсатӣти сабба̄нипи сатан̃чева тӣн̣и ча хонти. сахаджа̄таниссайабха̄вена панета̄ни пакин̣н̣ака̄нӣти вутта̄ни.
йа̄ни пана сахаджа̄там̣ лаббханти, та̄ни сахаджа̄тагхат̣ана̄ни на̄ма̄ти вуччанти. та̄ни а̄рамман̣амӯлаке анантарасаманантарапуреджа̄тапаччха̄джа̄таа̄севананаттхивигатамӯлакесу на лаббханти. на хи те паччайа̄ сахаджа̄та̄нам̣ паччайа̄ хонти. йатха̄ ча сахаджа̄та̄нам̣ на хонти, татха̄ хетусахаджа̄таан̃н̃аман̃н̃авипа̄каджха̄намаггасампайуттапаччайа̄. асахаджа̄та̄нанти хетумӯлаке сабба̄ни чатувӣсатипи гхат̣ана̄ни сахаджа̄тагхат̣ана̄нева. татха̄ адхипатимӯлаке чатувӣсати, сахаджа̄тамӯлаке дасапи, ан̃н̃аман̃н̃амӯлаке чхапи, ниссайамӯлаке даса, каммамӯлаке нава, випа̄камӯлаке пан̃чапи, а̄ха̄рамӯлаке теттим̣са, индрийамӯлаке два̄саттати джха̄намӯлаке чхаттим̣са̄пи, маггамӯлаке саттапан̃н̃а̄сампи, сампайуттамӯлаке двепи, виппайуттамӯлаке чатта̄ри, аттхимӯлаке даса, авигатамӯлаке даса̄ти сабба̄нипи тӣн̣и сата̄ни два̄даса ча хонти. ити пурима̄ни сатам̣ тӣн̣и ча има̄ни ча два̄дасуттара̄ни тӣн̣и сата̄нӣти сабба̄нипи пан̃чадаса̄дхика̄ни чатта̄ри гхат̣анасата̄ни пан̃ха̄ва̄ре а̄гата̄ни. тесу йе йе паччайадхамма̄ на̄мавасена на па̄кат̣а̄ хутва̄ пан̃н̃а̄йанти, тепи хетумӯлака̄дӣнам̣ найа̄нам̣ а̄дито випа̄ка̄випа̄каса̄ман̃н̃ато вуттесу гхат̣анесу дассетабба̄. два̄дасева хи хетӯ чха а̄рамман̣а̄ чатта̄ро адхипатайо чатта̄ро а̄ха̄ра̄ вӣсати индрийа̄ни сатта джха̄нан̇га̄ни два̄даса магган̇га̄нӣти ете паччайадхамма̄ на̄ма. тесу йе йе дхамма̄ екантена кусала̄, екантенева акусала̄, екантена кусалавипа̄ка̄, екантенева̄кусалавипа̄ка̄, екантенева випа̄ка̄, екантенева авипа̄ка̄ те те са̄дхукам̣ саллаккхетва̄ йе таттха випа̄ка̄, те випа̄кагхат̣анесу, йе авипа̄ка̄, те авипа̄кагхат̣анесу йатха̄йогам̣ йоджетабба̄ти.
пан̃ха̄ва̄расса гхат̣ане ануломаган̣ана̄.
паччанӣйуддха̄раван̣н̣ана̄
527. ида̄ни паччанӣйам̣ хоти. таттха йатха̄ пат̣ичча ва̄ра̄дӣсу ‘‘акусалам̣ дхаммам̣ пат̣ичча акусало дхаммо уппаджджати нахетупаччайа̄’’тиа̄дина̄ найена лаббхама̄на̄ пан̃ха̄ лаббхама̄на̄нам̣ паччайа̄нам̣ васена сарӯпатова виттха̄рита̄. евам̣ авиттха̄ретва̄ екена лаккхан̣ена сан̇кхепато паччанӣйам̣ дассетум̣ дхаммасан̇га̄хакехи кусало дхаммо кусаласса дхаммасса а̄рамман̣апаччайена паччайотиа̄дина̄ найена ануломато кусала̄дӣнам̣ паччайа̄ уддхат̣а̄. те ча кхо паччайа̄ самӯхавасена, но екекапаччайавасенева; тасма̄ йе йаттха самӯхато дассита̄, те вибхаджитва̄ ведитабба̄. саббепи хи име чатувӣсати паччайа̄ ат̣т̣хасу паччайесу сан̇гахам̣ гаччханти. катаресу ат̣т̣хасу? а̄рамман̣е, сахаджа̄те, упаниссайе, пуреджа̄те, паччха̄джа̄те, камме, а̄ха̄ре, индрийети. катхам̣? т̣хапетва̄ хи име ат̣т̣ха паччайе сесесу сол̣асасу хетупаччайо ан̃н̃аман̃н̃авипа̄каджха̄намаггасампайуттапаччайоти име чха паччайа̄ екантена сахаджа̄та̄ хутва̄ сахаджа̄та̄нан̃н̃ева паччайабха̄вато сахаджа̄тапаччайе сан̇гахам̣ гаччханти. анантарапаччайо саманантараа̄севананаттхивигатапаччайоти име пана пан̃ча уппаджджитва̄ нируддха̄ аттано анантарам̣ уппаджджама̄на̄нан̃н̃ева паччайабха̄вато анантарӯпаниссайалаккхан̣ена упаниссайе сан̇гахам̣ гаччханти. ниссайапаччайо сахаджа̄тапуреджа̄табхедато дувидхо. таттха сахаджа̄таниссайо сахаджа̄та̄нан̃н̃ева ниссайапаччайабха̄вато сахаджа̄тапаччайе сан̇гахам̣ гаччхати, пуреджа̄таниссайо пуреджа̄тапаччайе сан̇гахам̣ гаччхати.
адхипатипаччайопи сахаджа̄та̄дхипатиа̄рамман̣а̄дхипативасена дувидхо. таттха сахаджа̄та̄дхипати сахаджа̄та̄нам̣йева адхипатипаччайабха̄вато сахаджа̄тапаччайе сан̇гахам̣ гаччхати. а̄рамман̣а̄дхипати а̄рамман̣ӯпаниссайо хотийева̄ти а̄рамман̣ӯпаниссайалаккхан̣ена упаниссайапаччайе сан̇гахам̣ гаччхати. виппайуттапаччайо сахаджа̄тапуреджа̄тапаччха̄джа̄табхедато тивидхо. таттха сахаджа̄тавиппайутто сахаджа̄та̄нан̃н̃ева виппайуттапаччайабха̄вато сахаджа̄тапаччайе сан̇гахам̣ гаччхати. пуреджа̄тавиппайутто пуре уппаджджитва̄ паччха̄ уппаджджама̄на̄нам̣ паччайабха̄вато пуреджа̄те сан̇гахито. паччха̄джа̄тавиппайутто паччха̄ уппаджджитва̄ пуре уппанна̄нам̣ упаттхамбханавасена паччайабха̄вато паччха̄джа̄тапаччайе сан̇гахам̣ гаччхати. аттхипаччайаавигатапаччайа̄ сахаджа̄тапуреджа̄тапаччха̄джа̄таа̄ха̄риндрийа̄нан̃чева аттхиавигатесу ча екекасса васена чхахи бхедехи т̣хита̄. таттха сахаджа̄тааттхиавигата̄ сахаджа̄та̄нан̃н̃ева аттхиавигатапаччайабха̄вато. сахаджа̄тапаччайе сан̇гахам̣ гаччханти. пуреджа̄та̄ пуре уппаджджитва̄ паччха̄ уппаджджама̄на̄нам̣ паччайабха̄вато пуреджа̄тапаччайе сан̇гахам̣ гаччханти. паччха̄джа̄та̄ паччха̄ уппаджджитва̄ пуре уппанна̄нам̣ упаттхамбханавасена паччайабха̄вато паччха̄джа̄тапаччайе сан̇гахам̣ гаччханти. а̄ха̄рабхӯта̄ кабал̣ӣка̄ра̄ха̄рапаччайе сан̇гахам̣ гаччханти. индрийабхӯта̄ рӯпаджӣвитиндрийапаччайе сан̇гахам̣ гаччхантӣти евам̣ име сол̣аса паччайа̄ имесу ат̣т̣хасу паччайесу сан̇гахам̣ гаччхантӣти ведитабба̄.
имесампи пана ат̣т̣ханнам̣ паччайа̄нам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ сан̇гахо аттхийева. а̄дито ниддит̣т̣хо хи а̄рамман̣апаччайо адхипатианадхипатибхедена дувидхо. таттха адхипатибхӯто а̄рамман̣ӯпаниссайалаккхан̣ена упаниссайе сан̇гахам̣ гаччхати. анадхипатибхӯто суддхо а̄рамман̣апаччайова. каммапаччайопи сахаджа̄тана̄на̄ккхан̣икавасена дувидхо. таттха сахаджа̄такаммам̣ аттана̄ сахаджа̄та̄нан̃н̃ева каммапаччайабха̄вато сахаджа̄тейева сан̇гахам̣ гаччхати. на̄на̄ккхан̣икакаммам̣ балавадуббалавасена дувидхам̣. таттха балавакаммам̣ випа̄кадхамма̄нам̣ упаниссайова хутва̄ паччайо хотӣти упаниссайе сан̇гахам̣ гаччхати. балавампи пана рӯпа̄нам̣ дуббалан̃ча арӯпа̄нам̣ на̄на̄ккхан̣икакаммапаччайенева паччайо. а̄ха̄рапаччайопи рӯпа̄рӯпато дувидхо. таттха арӯпа̄ха̄ро аттана̄ сахаджа̄та̄нан̃н̃ева паччайо хотӣти сахаджа̄тапаччайе сан̇гахам̣ гаччхати. рӯпа̄ха̄ро сахаджа̄тапуреджа̄тапаччха̄джа̄та̄нам̣ паччайо на хоти. аттано пана уппа̄даккхан̣ам̣ атиккамитва̄ т̣хитиппатто а̄ха̄рапаччайатам̣ са̄дхетӣти а̄ха̄рапаччайова хоти. индрийапаччайопи рӯпа̄рӯпато дувидхо. таттха арӯпиндрийапаччайо аттана̄ сахаджа̄та̄нан̃н̃ева индрийапаччайатам̣ са̄дхетӣти сахаджа̄тейева сан̇гахам̣ гаччхати. рӯпиндрийапаччайо пана аджджхаттабахиддха̄бхедато дувидхо. таттха аджджхаттам̣ индрийапаччайо пуре уппаджджитва̄ паччха̄ уппаджджама̄на̄нам̣ сасампайуттадхамма̄нам̣ чаккхувин̃н̃а̄н̣а̄дӣнам̣ индрийапаччайо хотӣти пуреджа̄тейева сан̇гахам̣ гаччхати. ба̄хиро индрийапаччайо на̄ма рӯпаджӣвитиндрийам̣, там̣ сахаджа̄та̄нам̣ паччайо хонтампи анупа̄ланаматтавасенева хоти, на джанакавасена̄ти индрийапаччайова хоти. евам̣ име ат̣т̣ха паччайа̄ ан̃н̃аман̃н̃ампи сан̇гахам̣ гаччхантӣти ведитабба̄. айам̣ та̄ва ат̣т̣хасу паччайесу авасеса̄нам̣ сол̣асаннан̃чева тесам̣йева ча ат̣т̣ханнам̣ ан̃н̃аман̃н̃авасена сан̇гаханайо.
ида̄ни имесам̣ ат̣т̣ханнам̣ паччайа̄нам̣ екекасмим̣ чатувӣсатийа̄пи паччайесу йе йе сан̇гахам̣ гаччханти, те те ведитабба̄. таттха ат̣т̣ханнам̣ та̄ва саббапат̣хаме а̄рамман̣апаччайе а̄рамман̣апаччайова сан̇гахам̣ гаччхати, на сеса̄ тевӣсати. дутийе сахаджа̄тапаччайе хетупаччайо сахаджа̄та̄дхипатипаччайо сахаджа̄тапаччайо ан̃н̃аман̃н̃апаччайо сахаджа̄таниссайапаччайо сахаджа̄такаммапаччайо випа̄капаччайо сахаджа̄таа̄ха̄рапаччайо сахаджа̄таиндрийапаччайо джха̄напаччайо маггапаччайо сампайуттапаччайо сахаджа̄тавиппайуттапаччайо сахаджа̄таттхипаччайо сахаджа̄та̄вигатапаччайоти име паннараса паччайа̄ сан̇гахам̣ гаччханти. татийе упаниссайапаччайе адхипатибхӯто а̄рамман̣апаччайо а̄рамман̣абхӯто адхипатипаччайо анантарасаманантараупаниссайаа̄севанапаччайа̄ на̄на̄ккхан̣ико балавакаммапаччайо наттхипаччайо вигатапаччайоти име нава паччайа̄ сан̇гахам̣ гаччханти. чатуттхе пуреджа̄тапаччайе пуреджа̄таниссайапаччайо пуреджа̄тапаччайо пуреджа̄тиндрийапаччайо пуреджа̄тавиппайуттапаччайо пуреджа̄таттхипаччайо пуреджа̄та̄вигатапаччайоти име чха паччайа̄ сан̇гахам̣ гаччханти. пан̃чаме паччха̄джа̄тапаччайе паччха̄джа̄тапаччайо паччха̄джа̄тавиппайуттапаччайо паччха̄джа̄таттхипаччайо паччха̄джа̄та̄вигатапаччайоти име чатта̄ро паччайа̄ сан̇гахам̣ гаччханти. чхат̣т̣хе каммапаччайе на̄на̄ккхан̣икакаммапаччайова сан̇гахито. саттаме а̄ха̄рапаччайе кабал̣ӣка̄ра̄ха̄равасенева а̄ха̄рапаччайо а̄ха̄раттхипаччайо а̄ха̄ра̄вигатапаччайоти име тайо паччайа̄ сан̇гахита̄. ат̣т̣хаме индрийапаччайе рӯпаджӣвитиндрийапаччайо индрийаттхипаччайо индрийа̄вигатапаччайоти име тайо паччайа̄ сан̇гахам̣ гаччханти. евам̣ имесам̣ ат̣т̣ханнам̣ паччайа̄нам̣ екекасмим̣ име чиме ча паччайа̄ сан̇гахам̣ гата̄ти н̃атва̄ йе йаттха сан̇гахам̣ гата̄, те тасса ган̣анена гахита̄ва хонтӣти ведитабба̄.
евам̣ саббапаччайасан̇га̄хака̄нам̣ имесам̣ ат̣т̣ханнам̣ паччайа̄нам̣ васена екӯнапан̃н̃а̄са̄йа пан̃хесу имасмим̣ паччанӣйе ‘‘кусало дхаммо кусаласса дхаммасса а̄рамман̣апаччайена паччайо’’тиа̄дайо име паннараса пан̃ха̄ уддхаритва̄ виссаджджита̄. таттха кусало кусаласса, кусало акусаласса, кусало абйа̄катасса, кусало кусала̄бйа̄катасса̄ти кусала̄дика̄ чатта̄ро пан̃ха̄; татха̄ акусала̄дика̄; абйа̄като пана абйа̄катасса, абйа̄като кусаласса, абйа̄като акусаласса̄ти абйа̄ката̄дика̄ тайо; кусало ча абйа̄като ча кусаласса; татха̄ абйа̄катасса; акусало ча абйа̄като ча акусаласса; татха̄ абйа̄катасса̄ти думӯлакека̄васа̄на̄ чатта̄ро хонти. тесу пат̣хаме пан̃хе йехи бхавитаббам̣, те саббе сан̇гахетва̄ тайо паччайа̄ вутта̄. дутийе две, татийе пан̃ча, чатуттхе екова пан̃чаме тайо, чхат̣т̣хе две, саттаме пан̃ча, ат̣т̣хаме екова наваме сатта, дасаме тайо, ека̄дасаме тайо, два̄дасаме две, терасаме чатта̄ро, чуддасаме две, паннарасамепи чатта̄рова. те ‘‘сахаджа̄тапаччайена̄’’ти аватва̄ ‘‘сахаджа̄там̣ паччха̄джа̄та’’нти вутта̄. таттха ка̄ран̣ам̣ парато ваккха̄ма.
сама̄сато панеттха еко две тайо чатта̄ро пан̃ча сатта̄ти чхал̣ева паччайапариччхеда̄ хонти. айам̣ пан̃ха̄ва̄расса паччанӣйе уккат̣т̣хавасена пан̃ха̄париччхедо чева те те паччайе сан̇гахетва̄ дасситапаччайапариччхедо ча. ‘‘на хетупаччайо’’тиа̄дӣсу хи чатувӣсатийа̄пи паччайапаччанӣйесу екапаччанӣйепи ито уддхам̣ пан̃ха̄ ва̄ паччайа̄ ва̄ на лаббханти, хет̣т̣ха̄ лаббханти. тасма̄ йесу пан̃хесу ‘‘кусало дхаммо кусаласса ча абйа̄катасса ча дхаммасса сахаджа̄тапаччайена паччайо’’ти евам̣ екова паччайо а̄гато, тасмим̣ паччайе пат̣иккхитте те пан̃ха̄ париха̄йанти. йасмим̣ пана пан̃хе ‘‘кусало дхаммо акусаласса дхаммасса а̄рамман̣апаччайена паччайо упаниссайапаччайена паччайо’’ти евам̣ две паччайа̄ а̄гата̄. таттха на̄рамман̣апаччайа̄ти евам̣ екасмим̣ паччайе пат̣иккхиттепи итарасса паччайасса васена со пан̃хо лаббхатева. тесу пана двӣсупи паччайесу пат̣иккхиттесу со ва̄ро паччхиджджати. евамева йесу пан̃хесу тайо чатта̄ро пан̃ча сатта ва̄ лаббханти, тесу т̣хапетва̄ пат̣иккхитте паччайе авасеса̄нам̣ васена те пан̃ха̄ лаббхантийева. саббесу пана паччайесу пат̣иккхиттесу саббепи те ва̄ра̄ паччхиджджантӣти идамева четтха лаккхан̣ам̣. имина̄ лаккхан̣ена а̄дито пат̣т̣ха̄йа тесу тесу пан̃хесу сан̇кхипитва̄ вуттапаччайа̄нам̣ пабхедо ча тасмим̣ тасмим̣ паччанӣйе тесам̣ тесам̣ пан̃ха̄нам̣ париха̄ни ча ведитабба̄.
татра̄йам̣ виттха̄ракатха̄ – пат̣хамапан̃хе та̄ва тӣхи паччайехи екӯнавӣсати паччайа̄ дассита̄. катхам̣? кусало хи кусаласса пуреджа̄тапаччха̄джа̄тавипа̄кавиппайуттехева паччайо на хоти, сесехи вӣсатийа̄ хоти, тесу а̄рамман̣апаччайо екова сахаджа̄те пана саббасан̇га̄хикавасена паннараса паччайа̄ сан̇гахам̣ гаччхантӣти вутта̄. тесу хетупаччайе пат̣иккхитте чуддаса хонти. кусало пана кусаласса нева випа̄капаччайо на, виппайуттапаччайоти те две апанетва̄ сесе два̄даса сандха̄йа сахаджа̄тапаччайена паччайоти вуттам̣. упаниссайапаччайепи саббасан̇га̄хикавасена нава паччайа̄ сан̇гахам̣ гаччхантӣти вутта̄. тесу адхипатибхӯто а̄рамман̣апаччайо а̄рамман̣абхӯто ча адхипатипаччайо а̄рамман̣ӯпаниссайавасена упаниссайамева анупавит̣т̣хо. кусало пана кусаласса на̄на̄ккхан̣икакаммапаччайо на хотӣти там̣ апанетва̄ сесе чха сандха̄йа упаниссайапаччайена паччайоти вуттам̣. евам̣ пат̣хамапан̃хе тӣхи паччайехи екӯнавӣсатипаччайа̄ дассита̄ти ведитабба̄. тесу имасмим̣ хетупаччанӣйе ‘‘кусало дхаммо кусаласса дхаммасса нахетупаччайена паччайоти да̄нам̣ датва̄ сӣлам̣ сама̄дийитва̄ упосатхакаммам̣ катва̄ там̣ паччавеккхати, пуббе сучин̣н̣а̄ни паччавеккхатӣ’’ти евама̄дина̄ а̄рамман̣апаччайа̄дӣсу вуттанайенева уддхаритва̄ па̄л̣и дассетабба̄.
а̄рамман̣апаччайе пана пат̣иккхитте тасса виттха̄рам̣ апанетва̄ хетупаччайавиттха̄рам̣ паккхипитва̄ са̄йева па̄л̣и дассетабба̄, сесапаччайапат̣иккхепесупи есева найо. тасмим̣ пана паччайе пат̣иккхитте йе ва̄ра̄ париха̄йанти, те парато ваккха̄ма.
дутийапан̃хе пана двӣхи паччайехи тайо паччайа̄ дассита̄. катхам̣? кусало хи акусаласса анантара̄дивасена паччайо на хоти. тасма̄ те апанетва̄ а̄рамман̣ӯпаниссайавасена сан̇гахитам̣ а̄рамман̣а̄дхипатин̃чева пакатӯпаниссайан̃ча сандха̄йа упаниссайапаччайена паччайоти вуттам̣. тасма̄ суддхо а̄рамман̣апаччайо а̄рамман̣а̄дхипативасена адхипатипаччайо упаниссайапаччайоти дутийапан̃хе двӣхи паччайехи име тайо паччайа̄ дассита̄ти ведитабба̄.
татийапан̃хе пана пан̃чахи паччайехи ат̣т̣ха̄раса паччайа̄ дассита̄. катхам̣? кусало хи абйа̄катасса ан̃н̃аман̃н̃апуреджа̄та̄севанавипа̄касампайуттехийева паччайо на хоти, сесехи екӯнавӣсатийа̄ хоти. тесу а̄рамман̣апаччайо еко. йасма̄ пана кусало абйа̄катасса ан̃н̃аман̃н̃авипа̄касампайуттавасена паччайо на хоти, хетупаччайо пат̣иккхитто, каммапаччайо висум̣ гахито, тасма̄ име пан̃ча апанетва̄ сахаджа̄тена даса паччайа̄ дассита̄. упаниссайена хет̣т̣ха̄ вуттесу чхасу т̣хапетва̄ а̄севанам̣ сеса̄ пан̃ча. паччха̄джа̄то екова татха̄ сахаджа̄тана̄на̄ккхан̣икавасена дувидхопи каммапаччайоти евам̣ татийапан̃хе пан̃чахи паччайехи име ат̣т̣ха̄раса паччайа̄ дассита̄ти ведитабба̄.
чатуттхапан̃хе пана екена паччайена даса. катхам̣? кусало хи кусала̄бйа̄катасса сахаджа̄те вуттесу паннарасасу ан̃н̃аман̃н̃авипа̄касампайуттавиппайуттехи паччайо на хоти, хетупаччайо пат̣иккхитто. ити име пан̃ча апанетва̄ сеса̄ даса паччайа̄ еттха екена паччайена дассита̄ти ведитабба̄.
528. йатха̄ ча имесу кусала̄дикесу чатӯсу, татха̄ акусала̄дикесупи чатӯсу пан̃хесу техи техи паччайехи те тейева паччайа̄ дассита̄ти ведитабба̄.
529. тато пара̄нам̣ абйа̄ката̄дӣнам̣ тин̣н̣ам̣ пан̃ха̄нам̣ пат̣хамапан̃хе саттахи паччайехи тевӣсати паччайа̄ дассита̄. катхам̣? абйа̄като хи абйа̄катасса чатувӣсатийа̄пи паччайехи паччайо хоти. хетупаччайе пана пат̣иккхитте тевӣсати хонти. тесу а̄рамман̣апаччайо екова. йасма̄ панеттха асахаджа̄та̄нампи сан̇гахан̣аттхам̣ а̄ха̄риндрийапаччайа̄ висум̣ гахита̄. тасма̄ име тайо апанетва̄ сахаджа̄тена два̄даса паччайа̄ дассита̄. упаниссайена хет̣т̣ха̄ вутта̄ чха, пуреджа̄то екова татха̄ паччха̄джа̄таа̄ха̄риндрийапаччайа̄ти еваметтха саттахи паччайехи име тевӣсати паччайа̄ дассита̄ти ведитабба̄. дутийе тӣхи паччайехи два̄даса дассита̄. катхам̣? а̄рамман̣апаччайо еко, упаниссайена пана а̄рамман̣ӯпаниссайавасена а̄рамман̣а̄дхипатианантарасаманантаранаттхивигатаупаниссайапаччайоти чха дассита̄. пуреджа̄тена пуреджа̄таниссайавиппайуттааттхиавигата̄ пан̃ча̄ти еваметтха тӣхи паччайехи име два̄даса паччайа̄ дассита̄ти ведитабба̄. татийепи есева найо.
530. тато пара̄нам̣ дукамӯлака̄нам̣ чатуннам̣ пан̃ха̄нам̣ пат̣хамапан̃хе ‘‘сахаджа̄тапаччайена пуреджа̄тапаччайена̄’’ти аватва̄ ‘‘сахаджа̄там̣ пуреджа̄та’’нти вуттехи двӣхи ниссайааттхиавигатавасена тайо паччайа̄ дассита̄. кусала̄ хи кхандха̄ ваттхуна̄ саддхим̣ екато кусаласса паччайабха̄вам̣ са̄дхайама̄на̄ кин̃ча̄пи сахаджа̄та̄, сахаджа̄тапаччайа̄ пана на хонти ваттхумиссакатта̄. тасма̄ тесам̣ сахаджа̄та̄нам̣ ниссайааттхиавигата̄нам̣ васена сахаджа̄танти вуттам̣. ваттхумхипи есева найо. тампи хи кин̃ча̄пи пуреджа̄там̣, кхандхамиссакатта̄ пана пуреджа̄тапаччайо на хоти. кевалам̣ пуреджа̄та̄нам̣ ниссайа̄дӣнам̣ васена пуреджа̄танти вуттам̣.
дутийапан̃хе ‘‘сахаджа̄там̣ паччха̄джа̄там̣ а̄ха̄рам̣ индрийа’’нти вуттехи чатӯхипи сахаджа̄таниссайааттхиавигатавасена чатта̄ро паччайа̄ дассита̄. имасмин̃хи ва̄ре сахаджа̄тапаччайо лаббхати, паччха̄джа̄тапаччайа̄дайо на лаббханти. паччха̄джа̄та̄нам̣ пана а̄ха̄риндрийасан̇кха̄та̄нан̃ча аттхиавигата̄нам̣ васенетам̣ вуттам̣. кусала̄ хи кхандха̄ абйа̄ката̄ ча маха̄бхӯта̄ упа̄да̄рӯпа̄нам̣ сахаджа̄тапаччайена ниссайапаччайена аттхиавигатапаччайехӣти чатудха̄ паччайа̄ хонти. паччха̄джа̄та̄ пана кусала̄ техийева бхӯтехи саддхим̣ тесан̃н̃ева упа̄да̄рӯпа̄нам̣ аттхиавигатавасена паччайо. кабал̣ӣка̄ра̄ха̄ропи паччха̄джа̄техи кусалехи саддхим̣ пуреджа̄тасса ка̄йасса аттхиавигатавасенева паччайо. рӯпаджӣвитиндрийампи паччха̄джа̄техи кусалехи саддхим̣ кат̣атта̄рӯпа̄нам̣ аттхиавигатапаччайенева паччайо. ити имам̣ чатудха̄ паччайабха̄вам̣ сандха̄йа ‘‘сахаджа̄там̣ паччха̄джа̄там̣, а̄ха̄рам̣ индрийа’’нти идам̣ вуттам̣. паччха̄джа̄та̄ха̄риндрийапаччайа̄ панеттха на лаббхантийева. парато акусаламиссакапан̃ха̄двайепи есева найоти. еваметтха тесу тесу пан̃хесу сан̇кхипитва̄ вуттапаччайа̄нам̣ пабхедо ведитаббо. тасмим̣ тасмим̣ пана паччайе тесам̣ тесам̣ пан̃ха̄нам̣ париха̄на̄париха̄ним̣ парато а̄викарисса̄ма̄ти.
паччанӣйуддха̄расса аттхаван̣н̣ана̄.
паччанӣйаган̣анаван̣н̣ана̄
532. ида̄ни ете ‘‘кусало дхаммо кусаласса дхаммасса̄’’тиа̄дайо ануломавасена паннараса ва̄ра̄ дассита̄. йасма̄ паччанӣйепи етейева, на ито уддхам̣; хет̣т̣ха̄ пана хонти, тасма̄ йасса йасса паччайасса паччанӣйе йе йе ва̄ра̄ лаббханти, те те а̄дито пат̣т̣ха̄йа ган̣анавасена дассетум̣ нахетуйа̄ паннараса̄тиа̄ди а̄раддхам̣.
таттха нахетуйа̄ саббесампи йатха̄дассита̄нам̣ паччайа̄нам̣ васена паннараса лаббханти. на̄рамман̣е сахаджа̄те хетупаччайо пависати. тасмим̣ тасмим̣ ва̄ре суддхо а̄рамман̣апаччайо париха̄йати, сесапаччайавасена те ва̄ра̄ виссаджджанам̣ лабханти. йатха̄ ча на̄рамман̣е, евам̣ сесесупи. сахаджа̄те хетупаччайо пависати. тасмим̣ тасмин̃ча ва̄ре наупаниссайе наанантарети евам̣ паччанӣйато т̣хита̄ паччайа̄ париха̄йанти, авасесапаччайавасена те те ва̄ра̄ виссаджджанам̣ лабханти. насахаджа̄те пана ‘‘кусало дхаммо кусаласса ча абйа̄катасса ча, акусало дхаммо акусаласса ча абйа̄катасса ча, кусало ча абйа̄като ча дхамма̄ кусаласса, акусало ча абйа̄като ча дхамма̄ акусаласса̄ти име чатта̄ро ва̄ра̄ париха̄йанти. етесан̃хи чатуннам̣ пуримесу двӣсу сахаджа̄тапаччайена паччайоти ека̄дасаннам̣ паччайа̄нам̣ васена екова паччайасан̇гахо вутто. те тасмим̣ пат̣иккхитте ан̃н̃ена̄ка̄рена виссаджджанам̣ на лабханти. паччхимесу двӣсу ниссайааттхиавигатапаччайе сандха̄йа ‘‘сахаджа̄там̣ пуреджа̄та’’нти вуттам̣. те сахаджа̄те пат̣иккхитте авасеса̄нам̣ хетуа̄дӣнан̃ча пуреджа̄та̄нан̃чева ниссайааттхиавигата̄нам̣ васена виссаджджанам̣ на лабханти, тасма̄ име чатта̄ропи ва̄ра̄ париха̄йанти. авасеса̄нам̣ васена ‘‘ека̄даса̄’’ти вуттам̣.
таттха сийа̄ – йатха̄ хетумхи пат̣иккхитте сеса̄нам̣ адхипатиа̄дӣнам̣ васена те ва̄ра̄ ладдха̄, евам̣ сахаджа̄те пат̣иккхитте авасеса̄нам̣ хетуа̄дӣнам̣ васена касма̄ на лаббхантӣти? ниппадесатта̄. хетуа̄дайо хи сахаджа̄та̄нам̣ екадесаматтато саппадеса̄, тасма̄ тесу пат̣иккхиттесу ан̃н̃есам̣ васена те ва̄ра̄ лаббханти. сахаджа̄то пана ниппадесо саббепи хетуа̄дайо ган̣ха̄ти, тасма̄ тасмим̣ пат̣иккхитте саббепи те пат̣иккхитта̄ хонти. на хи асахаджа̄та̄ хетупаччайа̄дайо на̄ма аттхи. ити сахаджа̄тасса ниппадесатта̄ тасмим̣ пат̣иккхитте саббепи те убхопи ва̄ра̄ на лаббханти. ‘‘сахаджа̄там̣ пуреджа̄та’’нти виссаджджитава̄ресу пана кин̃ча̄пи сахаджа̄тапаччайойева наттхи, йасма̄ панеттха сахаджа̄та̄ва арӯпаккхандха̄ ниссайааттхиавигатавасена паччайа̄, сахаджа̄те ча пат̣иккхитте екантена сахаджа̄таниссайааттхиавигата̄ пат̣иккхитта̄ хонти, тасма̄ тасса пат̣иккхиттатта̄ тепи ва̄ра̄ на лаббхантӣти евам̣ саббатха̄петтха име чатта̄ро ва̄ра̄ париха̄йанти. авасеса̄нан̃н̃ева васена ека̄даса̄ти вуттам̣.
наан̃н̃аман̃н̃ананиссайанасампайуттепи тейева ва̄ра̄ париха̄йанти. касма̄? сахаджа̄тагатикатта̄. йатхева хи арӯпадхаммабхӯто сахаджа̄тапаччайо ниппадесена чатта̄ро арӯпаккхандхе ган̣ха̄ти, татха̄ ан̃н̃аман̃н̃аниссайасампайутта̄пӣти сахаджа̄тагатикатта̄ етесупи пат̣иккхиттесу те ва̄ра̄ на лаббхантӣти ведитабба̄. тена вуттам̣ наан̃н̃аман̃н̃е ека̄даса, наниссайе ека̄даса, насампайутте ека̄даса̄ти.
таттха сийа̄ – кин̃ча̄пи име ависесена кусала̄дибхеда̄нам̣ чатуннам̣ кхандха̄нам̣ сан̇га̄хакатта̄ сахаджа̄тагатика̄, кусало пана кусала̄бйа̄катасса т̣хапетва̄ сахаджа̄тапаччайам̣ ан̃н̃атха̄ паччайова на хоти, тасма̄ тасмим̣ пат̣иккхитте со ва̄ро париха̄йату. кусало пана кусала̄бйа̄ката̄нам̣ нева ан̃н̃аман̃н̃апаччайо хоти, тасмим̣ пат̣иккхитте со ва̄ро касма̄ париха̄йатӣти? ан̃н̃аман̃н̃апаччайадхаммавасена паваттисаббха̄вато. йатхева хи кусала̄бйа̄ката̄ кусаласса сахаджа̄тапаччайова на хонти. сахаджа̄тадхаммавасена пана ниссайапаччайа̄дӣхи паваттисаббха̄вато тасмим̣ пат̣иккхитте со ва̄ро париха̄йати, евамидха̄пи ан̃н̃аман̃н̃апаччайадхаммавасена сахаджа̄та̄дӣхи паваттисаббха̄вато тасмим̣ пат̣иккхитте со ва̄ро париха̄йати. наан̃н̃аман̃н̃апаччайена паччайоти падасса хи айаматтхо – йе дхамма̄ ан̃н̃аман̃н̃апаччайасан̇гахам̣ гата̄, на техи паччайо. кусало ча кусала̄бйа̄ката̄нам̣ сахаджа̄та̄дивасена паччайо хонто ан̃н̃аман̃н̃апаччайадхаммехева паччайо хоти, тасма̄ тасмим̣ пат̣иккхитте со ва̄ро париха̄йати. йатха̄ ча со ва̄ро, татха̄ сеса̄пи тайоти чатта̄ропи те ва̄ра̄ париха̄йанти.
наниссайе ека̄даса̄ти еттха̄пи йасма̄ тесам̣ ва̄ра̄нам̣ екентена сахаджа̄тапаччайадхамма̄ва ниссайабхӯта̄, тасма̄ ниссайе пат̣иккхитте париха̄йанти. напуреджа̄те тераса̄ти сахаджа̄там̣ пуреджа̄танти вуттависсаджджане двимӯлаке две апанетва̄ тераса. йатха̄ хи те сахаджа̄те пат̣иккхитте пуреджа̄та̄нан̃н̃ева ниссайааттхиавигата̄нам̣ васена виссаджджанам̣ на лабханти, татха̄ пуреджа̄тепи пат̣иккхитте сахаджа̄та̄нан̃н̃ева ниссайааттхиавигата̄нам̣ васена виссаджджанам̣ на лабханти, тасма̄ те апанетва̄ тераса̄ти ведитабба̄.
напаччха̄джа̄те паннараса̄ти еттха ‘‘паччха̄джа̄тапаччайена паччайо’’ти ва̄ ‘‘сахаджа̄там̣ паччха̄джа̄там̣ а̄ха̄рам̣ индрийа’’нти ва̄ а̄гатат̣т̣ха̄несу т̣хапетва̄ паччха̄джа̄там̣ авасесавасенапи те пан̃ха̄ лаббханти, тасма̄ паннарасева вутта̄. накамметиа̄дӣсу йасма̄ каммавипа̄ка̄ха̄риндрийаджха̄намагга̄пи кусала̄дибхеда̄нам̣ чатуннам̣ кхандха̄нам̣ екадесова тасма̄ т̣хапетва̄ те дхамме авасесадхаммавасена сахаджа̄тадхамма̄ паччайа̄ хонтӣти екампи пан̃ха̄виссаджджанам̣ на парихӣнам̣. насампайутте ека̄даса̄ти йасма̄ тесу чатӯсу ва̄ресу сампайуттадхамма̄ сахаджа̄та̄дипаччайена паччайа̄ хонти, тасма̄ сампайуттапаччайапат̣иккхепена тейева ва̄ра̄ париха̄йантӣти ведитабба̄. навиппайутте нава̄ти думӯлакаека̄васа̄на̄ чатта̄ро екамӯлакадука̄васа̄на̄ две ча̄ти име чха ва̄ра̄ екантена виппайуттапаччайадхаммехи йутта̄. техи сахаджа̄та̄дивасена паччайа̄ хонти, тасма̄ виппайутте пат̣иккхитте саббепи те париха̄йантӣти навева лаббханти. тена вуттам̣ ‘‘навиппайутте нава̄’’ти. ноаттхиноавигатесупи тейева ведитабба̄. екантена хи те ва̄ра̄ аттхиавигатапаччайадхаммайутта̄, тасма̄ те тесам̣ пат̣иккхепе париха̄йанти. йепи лаббханти, тесу а̄рамман̣авасена анантара̄дивасена ва̄ виссаджджана̄ни ка̄табба̄ни. сахаджа̄тапуреджа̄тапаччха̄джа̄таа̄ха̄риндрийабхедато пан̃чаннам̣ аттхиавигата̄нам̣ виппайуттадхамма̄нам̣ ва̄ васена на ка̄табба̄нӣти.
533. евам̣ паччанӣйе ладдхава̄ре ган̣анато дассетва̄ ида̄ни думӯлака̄дивасена паччайаган̣анам̣ дассетум̣ нахетупаччайа̄ на̄рамман̣е паннараса̄тиа̄ди а̄раддхам̣. таттха нахетумӯлакадукесу атирекаган̣ано ӯнатараган̣анена саддхим̣ йоджито ӯнатараган̣анова хоти.
тимӯлаке наупаниссайе тераса̄ти кусало акусаласса, акусало кусаласса̄ти две ва̄ра̄ париха̄йанти. касма̄? на̄рамман̣ена саддхим̣ наупаниссайасса гхат̣итатта̄. а̄рамман̣авасена хи упаниссайавасена ча имесам̣ паватти. тан̃ча убхайам̣ пат̣иккхиттам̣. а̄рамман̣а̄дхипати ча а̄рамман̣ӯпаниссайаггахан̣ена гахито хотийева.
чхамӯлакепи наупаниссайе тераса̄ти тейева тераса. саттамӯлаке пана наупаниссайе сатта̄ти насахаджа̄тена саддхим̣ гхат̣итатта̄ таттха парихӣнехи чатӯхи саддхим̣ ‘‘кусало кусаласса, кусало акусаласса, акусало акусаласса, акусало кусаласса̄’’ти име анантарӯпаниссайапакатӯпаниссайавасена паваттама̄на̄ чатта̄роти ат̣т̣ха париха̄йанти, тасма̄ авасеса̄нам̣ васена сатта̄ти вуттам̣. напуреджа̄те ека̄даса̄ти насахаджа̄тена саддхим̣ гхат̣итатта̄ ека̄даса. напаччха̄джа̄те нава̄ти тесу ека̄дасасу сахаджа̄там̣ паччха̄джа̄там̣ а̄ха̄рам̣ индрийанти ладдхависсаджджанесу думӯлаке абйа̄катанте две ва̄ре апанетва̄. те хи сахаджа̄те пат̣иккхиттепи паччха̄джа̄тавасена апарихӣна̄. сахаджа̄тена пана саддхим̣ паччха̄джа̄те пат̣иккхитте париха̄йантӣти сеса̄нам̣ васена нава̄ти вуттам̣. ат̣т̣хамӯлаке наниссайе ека̄даса̄ти саббам̣ хет̣т̣ха̄ вуттасадисамева. навамӯлаке наупаниссайе пан̃ча̄ти кусала̄дайо абйа̄катанта̄ тайо думӯлака̄ абйа̄катанта̄ две ча̄ти пан̃ча. тесу на̄на̄ккхан̣икакаммакабал̣ӣка̄ра̄ха̄рарӯпаджӣвитиндрийапаччха̄джа̄тадхаммавасена виссаджджанам̣ ведитаббам̣.
дасамӯлаке напуреджа̄те пан̃ча̄тиа̄дӣсупи тейева. напаччха̄джа̄те тӣн̣ӣти паччха̄джа̄тавасена лаббхама̄не думӯлаке абйа̄катанте две апанетва̄ авасеса̄. навиппайуттепи тейева тайо. ноаттхийа̄ двети на̄на̄ккхан̣икакаммавасена кусалан̃ча акусалан̃ча кат̣атта̄рӯпасса. випа̄кам̣ панеттха наупаниссайена саддхим̣ гхат̣итатта̄ на лаббхати. ека̄дасамӯлаке хет̣т̣ха̄ вуттасадиса̄ва ган̣ана̄. два̄дасамӯлаке накамме еканти абйа̄катена абйа̄катам̣. таттха ча а̄ха̄риндрийавасена виссаджджанам̣ ведитаббам̣. терасамӯлака̄дӣсупи саббаттха еканти а̄гатат̣т̣ха̄не идамева гахетаббам̣. на̄ха̄ре пана индрийавасена виссаджджанам̣ ведитаббам̣. наиндрийе а̄ха̄равасена. чуддасамӯлака̄дӣсу накаммена саддхим̣ гхат̣итатта̄ ноаттхиноавигата̄ на лаббхантӣти на вутта̄. на̄ха̄рапаччайа̄ наджха̄напаччайа̄ти наиндрийам̣ апанетва̄ вуттам̣. тасма̄ таттха индрийавасена екам̣ ведитаббам̣. навипа̄капаччайа̄ наиндрийапаччайа̄ти на̄ха̄рам̣ апанетва̄ вуттам̣, тасма̄ таттха а̄ха̄равасена екам̣ ведитаббам̣. имесу пана двӣсу паччанӣйато т̣хитесу ган̣ана̄ на̄ма наттхи, тасма̄ екато на дассита̄ти.
нахетумӯлакам̣.
534. на̄рамман̣амӯлака̄дӣсупи паннарасатерасаека̄дасанава̄ти саббадукесу чатта̄рова мӯлаган̣анапариччхеда̄. тика̄дӣсу пана бахупаччайасама̄йоге итара̄нипи сатта пан̃ча тӣн̣и две еканти париччхиннаган̣ана̄ни виссаджджана̄ни лаббхантийева. тесу йесам̣ паччайа̄нам̣ сама̄йоге йам̣ йам̣ лаббхати, там̣ там̣ хет̣т̣ха̄ вуттанайена са̄дхукам̣ саллаккхетва̄ уддхаритаббам̣. саббесу четесу на̄рамман̣амӯлака̄дӣсу на̄рамман̣а̄дӣни пада̄ни атиккантена хетупадена саддхим̣ пат̣хамам̣ бандхитва̄ва чакка̄ни ката̄ни. йасма̄ пана та̄ни нахетумӯлаке вуттасадиса̄нева хонти, тасма̄ виттха̄рена адассетва̄ сан̇кхепам̣ катва̄ дассита̄ни. таттха йатха̄ нахетумӯлаке на̄рамман̣анаупаниссайа̄ висум̣ висум̣ паннараса ва̄ре лабханта̄пи сама̄йоге тераса лабхим̣су, евам̣ саббаттха терасева лабханти. йатха̄ ча на̄рамман̣анасахаджа̄техи саддхим̣ наупаниссайе сатта ва̄ра̄ хонти, евам̣ наупаниссайана̄рамман̣ехи саддхим̣ насахаджа̄тепи сатта.
538. наниссайапаччайа̄ наупаниссайапаччайа̄ напаччха̄джа̄те тӣн̣ӣти кусала̄дӣни абйа̄катанта̄ни. тесу кат̣атта̄рӯпан̃ча а̄ха̄расамут̣т̣ха̄нан̃ча паччайуппаннам̣.
543-544. на̄ха̄ранаиндрийамӯлакесу чатуккесу накаммена саддхим̣ агхат̣итатта̄ нахетумӯлаке вийа екентена лаббханти. наиндрийамӯлаке наупаниссайе ча напуреджа̄те ча т̣хапетва̄ на̄ха̄ре тӣн̣ӣти ка̄таббанти наиндрийапаччайато пат̣т̣ха̄йа име две паччайе гхат̣етва̄ наиндрийапаччайа̄…пе… наупаниссайапаччайа̄ на̄ха̄ре тӣн̣ӣ. наиндрийапаччайа̄…пе… напуреджа̄тапаччайа̄ на̄ха̄ре тӣн̣ӣти евам̣ имехи паччайехи саддхим̣ на̄ха̄рапаччайе ча ган̣ана̄ ка̄табба̄ти аттхо. таттха тӣн̣ӣти кусала̄дӣнева абйа̄катасса. таттха кусала̄кусала̄ кат̣атта̄рӯпа̄нам̣ пуреджа̄тасса ча ка̄йасса паччха̄джа̄тапаччайена, абйа̄ката̄ пана читтачетасика̄ паччха̄джа̄тапаччайенева̄ти имесам̣ васена тӣн̣и виссаджджана̄ни ка̄табба̄ни. парато пана напаччха̄джа̄тена саддхим̣ гхат̣итатта̄ на̄ха̄ре двети вуттам̣. таттха кат̣атта̄рӯпавасена кусалам̣ абйа̄катасса, татха̄ акусаланти еттакамева лаббхати. а̄ха̄расса пана пат̣иккхиттатта̄ кабал̣ӣка̄ра̄ха̄ро аттхиавигатавасена̄пи паччайабха̄вам̣ на лабхати.
545. навиппайуттамӯлакасса чатумӯлаке наупаниссайе пан̃ча̄ти кусало сахаджа̄такусаласса, кусало кат̣атта̄рӯпасан̇кха̄тасса абйа̄катасса, акусало сахаджа̄таакусаласса, татха̄ кат̣атта̄рӯпасан̇кха̄тасса абйа̄катасса, абйа̄като сахаджа̄таабйа̄катасса̄ти евам̣ пан̃ча. навиппайуттапаччайа̄…пе… наупаниссайе тӣн̣ӣти хет̣т̣ха̄ вуттанайенева кусала̄дайо тайо абйа̄катасса.
546. ноаттхипаччайа̄ нахетуйа̄ нава̄ти нахетупаччайа̄ ноаттхийа̄ вутта̄ навева. саббепи хи те екамӯлакека̄васа̄на̄ анантарапакатӯпаниссайавасена лаббханти. на̄рамман̣е нава̄типи тейева на̄рамман̣е т̣хатва̄ наупаниссайе две ка̄табба̄. йа̄ва ниссайампӣти ноаттхимӯлаке найе ‘‘ноаттхипаччайа̄ нахетупаччайа̄ на̄рамман̣апаччайа̄’’ти евам̣ чаккабандхагаманена на̄рамман̣апаччайе т̣хатва̄ имехи ва̄ тӣхи, ито паресу на̄дхипатиа̄дӣсу ан̃н̃атаран̃н̃атарена ва̄ саддхим̣ йа̄ва ниссайапаччайам̣ па̄пун̣а̄ти, та̄ва гантва̄ наупаниссайе две виссаджджана̄ни ка̄табба̄нӣти аттхо.
евам̣ лаккхан̣ам̣ т̣хапетва̄ пуна на̄рамман̣ато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва ниссайа̄ сатта паччайе гахетва̄ наупаниссайе двети а̄ха. таттха ноаттхипаччайа̄ нахетупаччайа̄ на̄рамман̣апаччайа̄ наупаниссайе две, ноаттхипаччайа̄ нахетуна̄рамман̣ана̄дхипатипаччайа̄ наупаниссайе двети евам̣ на̄рамман̣ато пуримапаччхимехи ниссайапарийоса̄нехи саббападехи саддхим̣ йоджана̄ ка̄табба̄. двети панеттха кусало абйа̄катасса, акусало абйа̄катасса̄ти на̄на̄ккхан̣икакаммавасена кат̣атта̄рӯпасса паччайавасена ведитабба̄ни. наупаниссайападена саддхим̣ напуреджа̄та̄дӣсу саббаттха две. каммапаччайо панеттха на гахито. тасмин̃хи гахите тепи две ва̄ра̄ чхиджджанти, виссаджджанамева на лаббхати. евам̣ йена йена саддхим̣ йасса йасса сам̣сандане. йам̣ лаббхати, йан̃ча париха̄йати, там̣ саббам̣ са̄дхукам̣ саллаккхетва̄ саббапаччанӣйесу ган̣ана̄ уддхаритабба̄ти.
паччанӣйаган̣анаван̣н̣ана̄.