২. হেতুচতুক্কৱণ্ণনা

২৪৪. অভাৱতোতি ভাৱাভাৱতো. যঞ্হি জাতিক্খণমত্তেযেৱ ভৱতি, ন ততো পৰং, তং জাতিযা অৱিগতপচ্চযো সিযা অৱিগতপচ্চযনিযমসব্ভাৱতো. ভৱো পন যস্মা জাতিক্খণতো পৰম্পি ভৱতি, তস্মা ন সো তস্সা অৱিগতপচ্চযো হোতি. তেন ৱুত্তং ‘‘ততো উদ্ধং ভাৱতোতি অত্থো’’তি. ভৱেতি ভৱপদে, ভৱে ৱা নিপ্ফাদেতব্বে. এস নযো জাতিআদীসূতি এত্থাপি. ‘‘যথা পনা’’তিআদিনা ‘‘অৱিগতপচ্চযস্স অভাৱতো, নিযমাভাৱতো চা’’তি ৱুত্তানং হেতূনং ৱুত্তনযেন অব্যাপিভাৱৱিভাৱনেন অকাৰণতং দস্সেতি অযাৱভাৱিনো পচ্চযুপ্পন্নস্স, পচ্চযধম্মস্স চ অৱিগতপচ্চযভাৱদস্সনতো. সঙ্খাৰক্খন্ধেতিআদি মগ্গসোধনৱসেন ৱুত্তং. তস্স পৰিহাৰং সযমেৱ ৱদতি. সো খণো এতস্স অত্থীতি তঙ্খণিকো, ন তঙ্খণিকো অতঙ্খণিকো, তস্স সব্ভাৱা, অযাৱভাৱিকসব্ভাৱাতি অত্থো. যথা পন হেতূ হোন্তি, তং দস্সেতুং ‘‘সঙ্খতলক্খণানং পনা’’তিআদিমাহ.

এৱন্তি এৱং যথাৱুত্তনযে সতি, এৱং সন্তেতি অত্থো. ‘‘ন হি…পে… অত্থী’’তি ইমিনা জাতিআদীনং অৱিগতপচ্চযৱসেন পচ্চযুপ্পন্নভাৱো ৱিয পচ্চযভাৱোপি নত্থীতি দস্সেতি. তত্থ কাৰণমাহ ‘‘অসভাৱধম্মত্তা’’তি.

কথং পন অসভাৱধম্মানং জাতিআদীনং পচ্চযুপ্পন্নতা, পচ্চযতা চাতি আহ ‘‘জাযমানানং পনা’’তিআদি. তস্সাতি জাতিজৰামৰণস্স. ৱত্তব্বপদেসোতি ‘‘ঠপেত্ৱা’’তি ৱত্তব্বপদেসো. কো পন সোতি? যথাৱুত্তং নামং, নামৰূপঞ্চ সঙ্খাৰক্খন্ধেন ৰূপক্খন্ধেন চ জৰামৰণানং সঙ্গহিতত্তা. ‘‘যো ভৱো জাতিযা পচ্চযো’’তি এতেন ভৱসঙ্গহিতানিপি জাতিআদীনি জাতিযা অপ্পচ্চযত্তা এৱ ‘‘ঠপেত্ৱা’’তি ন ৱুত্তানীতি দস্সেতি, পচ্চযভাৱাসঙ্কা এৱ নেসং তস্সা নত্থীতি অধিপ্পাযো. তেনেৱ ঠপেতব্বগহেতব্বৱিসেসে সতীতি সাসঙ্কং ৱদতি.

হেতুচতুক্কৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.