৭. ধাতুৱিস্সজ্জনাৱাৰৱণ্ণনা
৩৪১-৩৪৯. নিদ্দেসৱাৰে পনস্স কস্সচি সত্ত অনুসযা অনুসেন্তীতি পুথুজ্জনৱসেন ৱুত্তং. কস্সচি পঞ্চাতি সোতাপন্নসকদাগামিৱসেন ৱুত্তং. তেসঞ্হি দিট্ঠানুসযো চ ৱিচিকিচ্ছানুসযো চ পহীনাতি পঞ্চেৱ অনুসেন্তি. তত্থ যথা অনুসযৱাৰে ‘‘অনুসেন্তী’’তি পদস্স উপ্পজ্জন্তীতি অত্থো গহিতো, এৱমিধ ন গহেতব্বো. কস্মা? তস্মিং খণে অনুপ্পজ্জনতো. কামধাতুং উপপজ্জন্তস্স হি ৱিপাকচিত্তঞ্চেৱ কম্মসমুট্ঠানৰূপঞ্চ উপ্পজ্জতি, অকুসলচিত্তং নত্থি. অনুসযা চ অকুসলচিত্তক্খণে উপ্পজ্জন্তি, ন ৱিপাকচিত্তক্খণেতি তস্মিং খণে অনুপ্পজ্জনতো তথা অত্থো ন গহেতব্বো. কথং পন গহেতব্বোতি? যথা লব্ভতি তথা গহেতব্বো. কথঞ্চ লব্ভতি? অপ্পহীনট্ঠেন. যথা হি ৰাগদোসমোহানং অপ্পহীনত্তা. কুসলাব্যাকতচিত্তসমঙ্গী পুগ্গলো ‘‘সৰাগো সদোসো সমোহো’’তি ৱুচ্চতি, এৱং মগ্গভাৱনায অপ্পহীনত্তা পটিসন্ধিক্খণেপি তস্স তস্স পুগ্গলস্স তে তে অনুসযা অনুসেন্তীতি ৱুচ্চন্তি. ন কেৱলঞ্চ ৱুচ্চন্তি, অপ্পহীনত্তা পন তে অনুসেন্তিযেৱ নামাতি ৱেদিতব্বা.
অনুসযা ভঙ্গা নত্থীতি যস্স হি যো অনুসেতি, সো অনুসেতিযেৱ; যো নানুসেতি, সো নানুসেতিযেৱ. অযং অনুসেতি চ নানুসেতি চ, অযং সিযা অনুসেতি সিযা নানুসেতীতি, এৱং ৱিভজিতব্বো অনুসযো নাম নত্থি. ৰূপধাতুং উপপজ্জন্তস্স কস্সচি তযোতি অনাগামিৱসেন ৱুত্তং. তস্স হি কামৰাগপটিঘদিট্ঠিৱিচিকিচ্ছানুসযা চত্তাৰোপি অনৱসেসতো পহীনা. ইতৰে তযোৱ অপ্পহীনা. তেন ৱুত্তং – ‘‘কস্সচি তযো অনুসযা অনুসেন্তী’’তি.
ন কামধাতুন্তি কামধাতুযা পটিসিদ্ধত্তা সেসা দ্ৱে ধাতুযো উপপজ্জন্তস্সাতি অত্থো. সত্তে ৱাতি যস্মা অৰিযসাৱকস্স ৰূপধাতুযা চুতস্স কামধাতুযং উপপত্তি নাম নত্থি, পুথুজ্জনস্সেৱ হোতি, তস্মা সত্তেৱাতি নিযমেত্ৱা ৱুত্তং. ‘‘অৰূপধাতুযা চুতস্স কামধাতুং উপপজ্জন্তস্স সত্তেৱা’’তি এত্থাপি এসেৱ নযো. ৰূপধাতুযা উপপত্তি নত্থীতি কস্মা নত্থি? উপপত্তিনিপ্ফাদকস্স ৰূপাৱচৰজ্ঝানস্স অভাৱা. সো হি সব্বসো ৰূপসঞ্ঞানং সমতিক্কমা তং ধাতুং উপপন্নোতি নাস্স তত্থ ৰূপাৱচৰজ্ঝানং অত্থি. তদভাৱা ৰূপধাতুযং উপপত্তি নত্থীতি ৱেদিতব্বা. অৰূপধাতুযা চুতস্স ন কামধাতুন্তি এত্থ অৰূপধাতুযেৱ অধিপ্পেতা. ইমিনা নযেন সব্বৱিস্সজ্জনেসু অত্থো ৱেদিতব্বোতি.
ধাতুৱাৰৱণ্ণনা.
অনুসযযমকৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.