ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཾ
ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཀ་མྨ་དྭཱ་རཱ་ནནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཀཱ་སེ་ཏ་བྦ་སྶ ས་རཱུ་པཾ པ་ཀཱ་ས་ནུ་པཱ་ཡ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏི. ནི་ཡ་ཏ་རཱུ་པ་རཱུ་པ་ཝ་སེ་ནཱཏི དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཧེ ནི་དྡི་ཊྛ་ནི་ཡ་ཏ་རཱུ་པ་རཱུ་པ་ཝ་སེ་ན. ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནི་ཀ་ཀཱ་ཡེ ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ་པི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ སི་ཡཱ. ཨེ་ཀ་ས་ནྟ་ཏི་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ཀཱ་ཡོ ཨི་དྷ ག་ཧི་ཏོ་ཏི ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ཏི ཝུ་ཏྟེ་སུ ཨེ་ཀོ བྷཱ་ཝོ ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ ཙ ག་ཧི་ཏ་ནྟི ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ ‘‘ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡ་ནྟཱ་ནཱི’’ཏི ས་ནྣི་ཝེ་ས་སྶ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ.
ཝི་པྥ་ནྡ་མཱ་ན་ཝ་ཎྞ་གྒ་ཧ་ཎཱ་ན་ནྟ་རཾ ཝི་ཉྙ་ཏྟི་གྒ་ཧ་ཎ་སྶ ཨི་ཙྪི་ཏ་ཏྟཱ ཙ་ལ་ནཱ་ཀཱ་རཱ་ཝ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཝི་ཀཱ་ར་ས་ཧི་ཏཱ་ཏི ཀ་དཱ་ཙི ཨཱ་ས་ངྐེ་ཡྻཱ་ཏི ཏ་ནྣི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏྠཾ ‘‘པ་ཋ་མ་ཛ་ཝ་ན་ས་མུ་ཊྛི་ཏཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. དེ་ས་ནྟ་རུ་པྤ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙཱ་ལེ་ཏུནྟི ཨེ་ཏེ་ན དེ་ས་ནྟ་རུ་པྤ་ཏྟི ཙ་ལ་ནཾ, ཏཾ་ནི་མི་ཏྟེ ཙ ཀ་ཏྟུ་བྷཱ་ཝོ ཨུ་པ་ཙ་རི་ཏོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཁ་ཎི་ཀ་ཏཱ ཨ་བྱཱ་པཱ་ར་ཏཱ ཙ དྷ་མྨཱ་ནཾ ན ས་མྦྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི. ཏ་ད་བྷི་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝ་ཝི་ཀཱ་ར་ཝ་ཏཱིཏི ཏཾ་དི་ས་མ་བྷི་མུ་ཁོ ཏ་ད་བྷི་མུ་ཁོ, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཏ་ད་བྷི་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝོ, སོ ཨེ་ཝ ཝི་ཀཱ་རོ, ཏཾ་ས་མ་ངྒི་ནཱི ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ ཏ་ད་བྷི་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝ་ཝི་ཀཱ་ར་ཝ་ཏཱི. ཨི་དཱ་ནི ཏ་ད་བྷི་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝ་ཝི་ཀཱ ར་སྶ ཝི་ཉྙ་ཏྟི་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ས་ཧ་བྷཱ་ཝཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨི་མི་སྶཱ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ལ་དྡྷ་གུ་ཎཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་སྶཱཏི མ་ནོ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ན་སྶ. ཡ་ཏོ བཱ་ཏྟིཾ་སཱཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏ་སྶ ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ཀ་ཏཱ ན ས་ཀྐཱ པ་ཊི་སེ་དྷེ་ཏུ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི.
པ་ཙྩ་ཡོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོཏི ཨེ་ཏེ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཐ་མྦྷ་ན་ཙ་ལ་ན་ས་ངྑཱ་ཏ་ཀི་ཙྩ་ནི་པྥཱ་ད་ནེ ཏ་སྶ ཨཱ་ཀཱ་ར་ཝི་སེ་ས་སྶ ས་ཧ་ཀཱ་རཱི་ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨ་ནི་ད་སྶ་ན་ས་པྤ་ཊི་གྷ་ཏཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཝ་ཏྠཱ་ཝི་སེ་ས་མ་ཏྟཾ སོ ཨཱ་ཀཱ་ར་ཝི་སེ་སོ་ཏི པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ན ཀི་ཉྩི ཧོ་ཏཱི་ཏི ‘‘པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝོ པ་ཊི་སེ་དྷི་ཏོ. ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་བྷཱ་ཝ་སྶ པ་ན ས་མྦྷ་ཝོ་ཡེ་ཝ ན་ཏྠཱི་ཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝི་ཀཱ་ར་སྶ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ས་བྦྷཱ་ཝེ ན་ཀུ་ཏོ་ཙི་ས་མུ་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ནྣཾ. ན ཧི རཱུ་པཾ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཾ ཨ་ཏྠི, ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏྟེ ཙ ས་ཏི ནི་ཙྩ་བྷཱ་ཝོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ན ཙ ནི་བྦཱ་ན་ཝ་ཛྫོ ཨ་ཏྠོ ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨོ ནི་ཙྩོ ཨ་ཏྠི. ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡཱཏི ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པ་བྷཱ་ཝོ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སི་དྡྷོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ. ཡཾ ཀ་ར་ཎནྟི ཡཾ ཙི་ཏྟ་ཀི་རི་ཡཾ ཙི་ཏྟ་བྱཱ་པཱ་རཾ. ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟནྟི ཨི་ད་མེ་ས ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཡ་དེ་ཏཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཾ, ཨེ་ཏཾ ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཝི་ཀཱ་ར་ར་ཧི་ཏེ་སུ རུ་ཀྑ་ཙ་ལ་ནཱ་དཱི་སུ ན དི་ཊྛཾ, ཧ་ཏྠ་ཙ་ལ་ནཱ་དཱི་སུ པ་ན དི་ཊྛཾ, ཏ་སྨཱ ཝི་པྥ་ནྡ་མཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟོ ཀོ་ཙི ཝི་ཀཱ་རོ ཨ་ཏྠི ཀཱ་ཡི་ཀ་ཀ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་སྶ ཉཱ་པ་ཀོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཉཱ་པ་ཀོ ཙ ཧེ་ཏུ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦ་མ་ཏྠཾ ས་ཡཾ ཉཱ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཉཱ་པེ་ཏི, ན ས་བྦྷཱ་ཝ་མ་ཏྟེ་ནཱ་ཏི ཝ་ཎྞ་གྒ་ཧ་ཎཱ་ན་ནྟ་རཾ ཝི་ཀཱ་ར་གྒ་ཧ་ཎ་མྤི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝ་མཱ་པ་ནྣོ ཨེ་ཝ ས་དྡོ ཨ་ཏྠཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏི, ནེ་ཏ་རོ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ན ཧི ཝི་ཉྙ་ཏྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཡ་དི པ་ན ཙི་ཏྟ་ཛ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཙ་ལ་ནཱ་ཀཱ་རོ ཝི་ཉྙ་ཏྟི, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཝི་པྥ་ནྡ་མཱ་ན་ཝ་ཎྞཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ ཏེ་ན་པི སཱ ག་ཧི་ཏཱ སི་ཡཱ་ཏི ཨཱ་ས་ངྐཱ་ཡ ནི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཏཱ་ལ་པ་ཎྞཱ་དི་རཱུ་པཱ་ནཱིཏི་ཨཱ་དི་ནཱ་པི ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦ་ཏཾ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ནེ་ཝ ཙ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ས་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏ་སྶ ཨུ་ད་ཀཱ་དི་ནོ ས་ཉྙཱ་ཎཾ ཏཾ་ས་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏ་སྶ ཨཱ་ཀཱ་རོ ཏཾ་ས་ཉྙཱ་ཎཱ་ཀཱ་རོ, ཨུ་ད་ཀཱ་དི་ས་ཧ་ཙཱ་རི་པྤ་ཀཱ་རོ ཙ སོ ཏཾ་ས་ཉྙཱ་ཎཱ་ཀཱ་རོ ཙཱ་ཏི ཨུ་ད་ཀཱ…པེ… ཀཱ་རོ, ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. ཏ་དཱ་ཀཱ་ར་སྶཱཏི ཨུ་ད་ཀཱ་དི་ཉཱ་པ་ནཱ་ཀཱ་ར་སྶ. ཡ་དི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝི་ཀཱ་ར་གྒ་ཧ་ཎཾ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་གྒ་ཧ་ཎ་སྶ, ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་ས་ངྐེ་ཏ་སྶ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་གྒ་ཧ་ཎཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི? ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཝི་ཀཱ་ར་གྒ་ཧ་ཎ་མེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་གྒ་ཧ་ཎ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ, ཀི་ཉྩ་ར་ཧཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཏ་སྶ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཨ་ཐ པ་ནཱཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནུ་མཱ་ནེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. སཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ…པེ… ན་ནྟ་རནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ས་ཧི་ཏ་ཝི་ཀཱ་རེ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཝ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ན་གྒ་ཧ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རི་ཀ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་ནྟཱ་ན་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཾ. ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་གྒ་ཧ་ཎ་སྶཱཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ཀ་སྶ ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ ཛ་ཝ་ན་སྶ. ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ས་ཧ་བྷཱུ ཝི་ཀཱ་རཱ་བྷཱ་ཝེ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོཏི ཨེ་ཏེ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝི་ཀཱ་རཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨ་ནུ་མི་ནོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཡ་ཐཱ་ནུ་མི་ཏ་མ་ཏྠཾ ནི་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨུ་ད་ཀཱ་དི་གྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝཱཏི ཏཱ་ལ་པ་ཎྞཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ཎྞ་གྒ་ཧ་ཎཱ་ན་ནྟ་རེ་ན པུ་རི་མ་སི་དྡྷ་ས་མྦ་ནྡྷཱ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏེ་ན ཨུ་ད་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝ་ཝི་ཛཱ་ན་ནེ་ནེ་ཝ. ཡ་ཐཱ ཏཱ་ལ་པ་ཎྞཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་ད་ཀཱ་དི་ས་ཧ་ཙཱ་རི་པྤ་ཀཱ་ར་ཏཾ ས་ཉྙཱ་ཎཱ་ཀཱ་རོ ཝི་ཉྙཱ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི ནཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་ཏྟཱ, ཨེ་ཝཾ ཝི་པྥ་ནྡ་མཱ་ན་ཝ་ཎྞ་གྒ་ཧ་ཎཱ་ན་ནྟ་རེ་ན པུ་རི་མ་སི་དྡྷ་ས་མྦ་ནྡྷཱ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏེ་ན ག་ནྟུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་དི་ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཝི་ཛཱ་ན་ནེ་ནེ་ཝ ཝི་ཉྙ་ཏྟི ཝི་ཉྙཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི ཏ་ད་བྷཱ་ཝེ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཨུ་པ་མཱ་ཡོ་ཛ་ནཱ.
ས་བྷཱ་ཝ་བྷཱུ་ཏནྟི ཨ་ནྭ་ཏྠ་བྷཱུ་ཏཾ. དྭི་དྷཱཏི ཝི་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏོ ཙ. ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཏ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡ ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝོ ནི་པྥ་ཛྫ་ཏི ཏཱ་ཡ ཨུ་པ་ལ་ཀྑི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ, ན པ་ན ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཀེ་ན་ཙི པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཏ་སྨིཾ དྭཱ་རེ སི་དྡྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏེ་ན ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རུ་པྤ་ནྣཱ་པི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་ད་ཡོ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཏི ཏེ་སཾ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཝ་སེ་ན ‘‘ཏེ་ན དྭཱ་རེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝ་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ དྭཱ་ར་ནྟ་རུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཝ་སེ་ན ‘‘ཏེ་ན དྭཱ་རེ་ན ནཱ་མ་ལཱ་བྷ་ཏོ’’ཏི. མ་ནོ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ན་སྶ་པི ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ཀ་བྷཱ་ཝོ ནི་ཙྪི་ཏོ་ཏི ‘‘ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ནྣཾ ཀི་རི་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ན’’ནྟི ཨཱ་ཧ.
དྭཱ་ར་ནྟ་ར་ཙཱ་རི་ནོཏི དྭཱ་ར་ནྟ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཀཱ. དྭཱ་ར་ས་མྦྷེ་དཱཏི དྭཱ་རཱ་ནཾ ས་ངྐ་ར་ཎ་ཏོ. དྭཱ་རཱ་ན་ཉྷི དྭཱ་ར་ནྟ་ར་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཏི ཀཱ་ཡ་དྭཱ་ར་སྶ ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རཱ་དི་བྷཱ་ཝོ, ཝ་ཙཱི་དྭཱ་ར་སྶ ཙ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཏཾ་ཏཾ་དྭཱ་རུ་པྤ་ནྣ་ཀ་མྨཱ་ན་མྤི ས་ངྐ་རོ སི་ཡཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཀ་མྨ་ས་མྦྷེ་དོ་པཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ…པེ… ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ན སི་ཡཱ. ཡ་དི ཀ་མྨཱ་ནི ཀ་མྨ་ནྟ་ར་ཙཱ་རཱི་ནི ཧོ་ནྟི, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དི་ཀ་སྶ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཱ་དི་ཀ་བྷཱ་ཝཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ‘‘ཀ་མྨ་ས་མྦྷེ་དཱ དྭཱ་ར་ས་མྦྷེ་དོ་པཱི’’ཏི ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་ནྟི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ན སི་ཡཱ་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠ་མཱ་ཧ ‘‘ཀ་མྨཱ་ན་མྤི ཀ་མྨ་ནྟ་ར་ཙ་ར་ཎེ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ’’ཏི. ཀ་མྨ་ནྟ་ར་ཙ་ར་ཎཾ ཀ་མྨ་ནྟ་རཱུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏཱ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝེ་ནཱ’’ཏི. དྭཱ་ར་ནྟ་ར་ཙ་ར་ཎཾ དྭཱ་ར་ནྟ་རུ་པྤ་ཏྟི. དྭཱ་རེཏི ཨ་ཏྟ་ནོ དྭཱ་རེ. ཨ་ཉྙ་སྨིནྟི དྭཱ་ར་ནྟ་རེ. ཀ་མྨཱ་ནཱིཏི ཏཾ་ཏཾ་དྭཱ་རི་ཀ་ཀ་མྨཱ་ནི. ཨ་ཉྙཱ་ནཱིཏི ཨ་ཉྙ་དྭཱ་རི་ཀ་ཀ་མྨཱ་ནི. དྭཱ་རེ དྭཱ་རཱ་ནི ན ཙ་ར་ནྟཱིཏི དྭཱ་ར་ནྟ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན ན་པྤ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, དྭཱ་ར་ནྟ་རཾ ཝཱ ན ས་ངྐ་མ་ནྟི. ཀི་ཉྩཱ་པི ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ན་ཏྠི, ཏ་ཐཱ པ་ན ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡ ཨེ་ཝ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི ཧོ་ཏི, ནཱ་ཉྙ་ཐཱ་ཏི སི་ཡཱ ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘དྭཱ་རེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ཧཱི’’ཏི. ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟི ཀ་མྨ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་སྶེ་ཝ ཝཱ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘དྭཱ་རེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་དི་པི ‘‘དྭཱ་རེ་ཧི ཀ་མྨཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ‘‘ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏཱ’’ཏི པ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཀ་མྨེ་ཧི་པི དྭཱ་རཱ་ནི ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ་པི སི་དྡྷོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ན ཀེ་ཝ་ལ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་དྭཱ་ར་ཙཱ་རཱི་ཧཱིཏི དྭཱ་རཱ་ནཾ ས་ཡཾ ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏ་བྷཱ་ཝ་མཱ་ཧ, ན པ་ན ཨ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ, ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨི་དཱ་ནི ཏཾ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི ཀ་མྨཱ་ན་པེ་ཀྑཱཏི་ཨཱ་དི་ནཱ. ཏ་ཏྠ ས་མ་ཡ་ནི་ཡ་མི་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ས་མ་ཡོ ཝི་ཡ དྭཱ་ར་ནི་ཡ་མི་ཏེ་ཧི ཀ་མྨེ་ཧི དྭཱ་རཱ་ནི ནི་ཡ་མི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ.
ཨེ་ཝཾ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱཏི དྭཱ་ར་བྷཱུ་ཏེ་ཧི ཀཱ་ཡཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཱི་ཡ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ. ཨཱ་ཎ་ཏྟི…པེ… མཱ་ན་སྶཱཏི ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཱ་ནཾ ཝ་ཙཱི་ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙ་ཏྟཱི་ཧི པ་ཀཱ་སེ་ཏ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་ཧ. ཀཱ་ཡཱ་དཱི་ཧཱིཏི ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟཱི་ཧི. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ དྭཱ་ར་ནྟ་རེ ཙ་ར་ནྟཱ་ནི་པི ཀ་མྨཱ་ནི ས་ཀེ་ན དྭཱ་རེ་ན ཨུ་པ་ལ་ཀྑི་ཏཱ་ནེ་ཝ ཙ་ར་ནྟི, ཏ་སྨཱ. ནཱ་པི ཀ་མྨཾ དྭཱ་ར་སྶཱཏི ཡ་སྨིཾ དྭཱ་ར་ནྟ་རེ ཀ་མྨཾ ཙ་ར་ཏི, ཏ་སྶ དྭཱ་ར་སྶ ཨ་ན་ཏྟ་ནི་ཡ་སྶ. ཏཾ་ཏཾ་དྭཱ་ར་མེ་ཝཱཏི ས་ཀ་དྭཱ་ར་མེ་ཝ. ཀ་མྨ་སྶཱཏི ས་ཀ་ས་ཀ་ཀ་མྨ་སྶ. ཡ་དི ཀ་མྨེ་ཧི དྭཱ་རཱ་ནི ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏཱ་ནི, ‘‘ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ནི་བ་དྡྷ་ཏྟཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཀ་ཐཾ ནཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པུ་བྦེ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
སཱཏི ཝི་ཉྙ་ཏྟི. ཏ་སྶཱཏི ཀ་མྨ་སྶ. ཀེ་ན་ཙི པ་ཀཱ་རེ་ནཱཏི ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡ་པྤ་ཀཱ་རེ་སུ ཀེ་ན་ཙི པ་ཀཱ་རེ་ན. ཏཾ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱཏི ཨེ་ཏེ་ན ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ས་བྦྷཱ་ཝེ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་སྶ ས་བྦྷཱ་ཝོ, ནཱ་ཉྙ་ཐཱ་ཏི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཀ་མྨ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟཱ’’ཏི. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ནི་ཡ་མེ་ནཱཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཀ་མྨ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝེ བྱ་བྷི་ཙཱ་རཱ་བྷཱ་ཝ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ནི་ཡ་མེ་ནཱཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཡུ་ཏྟི་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ནི་ཡ་མེ་ན. དྭཱ་ར་ཙ་ར་ཎེཏི ཨ་ཉྙ་དྭཱ་ར་ཙ་ར་ཎེ.
ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧཱིཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ་ཡེ་ཝ བྷཱ་ས་ཏི, ནོ དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཾ. དྷ་མྨཾ་ཡེ་ཝ, པི་ཡཾ་ཡེ་ཝ, ས་ཙྩཾ་ཡེ་ཝ བྷཱ་ས་ཏི, ནོ ཨ་ལི་ཀ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༡.༢༡༣; སུ. ནི. སུ་བྷཱ་སི་ཏ་སུ་ཏྟ) ཡཱ་ནི ཨ་ངྒཱ་ནི སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཏེ་སཾ ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘སུ་བྷཱ་སི་ཏ་བྷཱ་ས་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟཱཏི སུ་བྷཱ་སི་ཏ་བྷཱ་ས་ནཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ. ས་ཧ ས་མྦྷཱུ་ཏ་ཏྟཱཏི ས་ཧེ་ཝ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ. ན ཧི ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟི ས་དྡ་ར་ཧི་ཏཱ ཨ་ཏྠི. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘ཡཱ ཏཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝི་ཉྙ་ཏྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཝཱ་ཙཱ་གི་རཱ བྱ་པ་ཐོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (དྷ. ས. ༦༣༦) ནཱ་ཏི་སུ་ཁུ་མཾ་ཡེ་ཝ ས་དྡ་ཝཱ་ཙཾ ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཡཱ ཏཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝི་ཉྙ་ཏྟཱི’’ཏི, ཏཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཝི་ཡ ཝ་ཏྠུ་པ་རི་ཏྟ་ཏཱ་དི་ནཱ ས་དྡཱ་ཡ་ཏ་ན་མྤི ཨ་ནི་ནྡྲི་ཡ་གོ་ཙ་རོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཙ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ‘‘ཡཱ ཏཱ་ཡ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ས་དྡ་སྶ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་པྥཱ་ར་ས་དྡོ ན སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ་ཏི མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཝཱ་ད་སྶ པཱ་ལི༹་ཡཱ ཝི་རོ་དྷཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ས་ངྒ་ཧ་ཀཱ་ར་སྶ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ ཋ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཝཱ་ད་སྶ པ་ཊི་སེ་དྷེ་ཏ་བྦ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ ཋ་ཏྭཱ ཏཾ པ་རི་ཧ་རི་ཏུཾ ‘‘མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ས་ངྒྷ་ཊྚ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ས་དྡ་སྶ ནི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་ངྒྷ་ཊྚ་ནེ་ན ས་ཧེ་ཝ ས་དྡོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོཏི ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་གྷ་ཊྚ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ. ཙི་ཏྟ་ཛ་པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་གྷ་ཊྚ་ནེ པ་ཙྩ་ཡོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨེ་ཀོ ཨཱ་ཀཱ་ར་ཝི་སེ་སོ ཨ་ཏྠི. ཏ་དཱ་ཀཱ་ར་ཏྟཱ ཧི ཏེ་སཾ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀཾ གྷ་ཊྚེ་ཏཱི་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཾ ‘‘ཏ་བྦི་ཀཱ་རཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཉྙ་མྤི ས་བྦཾ ཝི་དྷཱ་ནནྟི ‘‘ན ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཏེ་ན པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝུ་ཏྟ་ཝི་དྷཱ་ནཾ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཝུ་ཏྟ་ཝི་དྷཱ་ནཾ ‘‘ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་སྶ དེ་ས་ནྟ་རེ པཱ་ར་མྤ་རི་ཡེ་ན ཨུ་པྤཱ་ད་ནཾ དེ་ས་ནྟ་རུ་པྤཱ་ད་ན་པ་ར་མྤ་ར་ཏཱ. ལ་དྡྷཱ་སེ་ཝ་ནེ་ནཱཏི ལ་དྡྷ་པུ་བྦཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རེ་ན. ཙི་ཏྟེ་ནེ་ཝཱཏི པ་ཋ་མ་ཙི་ཏྟེ་ནེ་ཝ. ‘‘ས་ཏྟ ཛ་ཝ་ནཱ་ནི ས་ཏྟ ཨ་ཀྑ་རཱ་ནི ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟཱི་ཏི ཝཱ་དཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཛ་ཝ་ན་ཝཱ་ར་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ནི ཙི་ཏྟཱ་ནི ཨེ་ཀ་མ་ཀྑ་རཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཀི་ཉྩཱ་པི པ་ཋ་མ་ཙི་ཏྟེ་ན་པི གྷ་ཊྚ་ནཱ ནི་པྥ་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ པ་ན བ་ཧུ་སོ པ་ཝ་ཏྟ་ནེ་ན ཨ་ཏྠི ཀོ་ཙི ཝི་སེ་སོ་ཏི པུ་རི་མ་ཛ་ཝ་ན་ས་མུ་ཊྛི་ཏཱ་ཧི གྷ་ཊྚ་ནཱ་ཧི པ་ཊི་ལ་དྡྷཱ་སེ་ཝ་ནེ་ན ས་ཏྟ་མ་ཛ་ཝ་ནེ་ན ས་མུ་ཊྛི་ཏཱ གྷ་ཊྚ་ནཱ པ་རི་བྱ་ཏྟ་མ་ཀྑ་རཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ནཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ. ལ་དྡྷཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རེ་ན པ་ན པ་ཋ་མ་ཙི་ཏྟེ་ན་པི གྷ་ཊྚ་ནཱ བ་ལ་ཝ་ཏཱི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ སི་ཡཱ, ས་བྦ་མེ་ཏཾ ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
མ་ནོ་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
‘‘ས་བྦཱ་ཡ་པི ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ ས་བྦ་སྶ་པི ཙི་ཏྟ་སྶ མ་ནོ་དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝོ ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི’’ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཨ་ཡཾ ནཱ་མ མ་ནོ མ་ནོ་དྭཱ་རཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏཾ་དྭཱ་ར་ཝ་ནྟ་དྷ་མྨ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཨ་ཡཾ ནཱ་མ ཙེ་ཏ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་སྶ དྭཱ་རཾ མ་ནོ, ཏཾ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི. ཡ་ཐཱ པ་ན ཏི་ཝི་དྷ་ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཱ་ནཾ དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་དྭཱ་རཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཨེ་ཝཾ མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟི ཝུ་ཏྟ་ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དཱི་ནཾ དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝ་ཊྚ་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏ་ལོ་ཀི་ཡ་ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་མ་ནོ ཨེ་ཝ མ་ནོ་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་ནྟི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་ཙྩཾ ཨཱ་ར་དྡྷཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་པི ཏཾ ཏཾ ས་ཀི་ཙྩཾ ཨཱ་ར་བྷ་ནྟཱི་ཏི སཱ ནེ ས་ཀི་ཙྩེ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི ནཱ་མ, ཏ་ཐཱ པ་ཝ་ཏྟེ་ནྟཱི ཙ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨ་ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞེ ཀ་རོ་ཏི བྱཱ་པཱ་རེ་ཏི ཙཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ ཨ་ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ར་ཎཾ ས་མྤི་ཎྜ་ནཾ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ནཾ བྱཱ་པཱ་རཱ་པཱ་ད་ནཾ བྱཱ་པཱ་ར་ཎཾ ཙེ་ཏ་ཡ་ན་ནྟི ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཙེ་ཏ་ཡ་ནཱ་ནཾ ནཱ་ན་ཏྟཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཕ་སྶཱ་དི་དྷ་མྨེ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཐཱ་ཀ་ར་ཎནྟི ཡ་ཐཱ ཕ་སྶཱ་ད་ཡོ ས་ཀ་ས་ཀ་ཀི་ཙྩེ པ་སུ་ཏཱ བྷ་ཝ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཀ་ར་ཎཾ. ཏེ་ནེ་ཝ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན ཨ་ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞ་བྱཱ་པཱ་ར་ཎཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ཀ་ར་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡ་ཀ་ར་ཏྟཱཏི ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡ་ཀ་ར་མ་ན་སྶ ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝོ ན ཡུ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཡ་ཏོ ‘‘ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཀ་ཐཱ ལོ་ཀི་ཡཱ ཨེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི.
མ་ནོ་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཀ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་མཱ་ན་ཀཱ་ལཱ་པི ཀཱ་ར་ཎ་ཕ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ པུ་བྦཱ་པ་ར་ཀཱ་ལཱ ཝི་ཡ ཝ་ཏྟུཾ ཡུ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དེ ‘‘ཙ་ཀྑུ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ རཱུ་པེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ཐ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཙོ་པ་ན་ཀི་རི་ཡནྟི ཝི་ཉྙ་ཏྟི་དྭ་ཡཾ ཨཱ་ཧ. ཏ་སྶཱ ཧི ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཀཱ་ཡ་ས་དྡ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟཱི་ཧི ཨེ་ཝ ཝཱ པུ་རི་མ་པུ་རི་མཱ་ཧི པ་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཙོ་པ་ན་ཀི་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཏ་བྦི་ཀཱ་རཱ་ནཾ བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཏ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཧཱིཏི ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟཱི་ཧི. ཙོ་པ་ན་ཀི་རི་ཡནྟི རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་སྶ ཐ་མྦྷ་ན་ཙ་ལ་ན་ཀི་རི་ཡཾ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་གྷ་ཊྚ་ན་ཀི་རི་ཡ་ཉྩ. ཨེ་སཱ ཧི ཀི་རི་ཡཱ ‘‘རཱུ་པ་ཀཱ་ཡཾ ཐ་མྦྷེ་ཏུཾ ཙཱ་ལེ་ཏུཾ པ་ཙྩ་ཡོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ’’ཏི, ‘‘ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་གྷ་ཊྚ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏོ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟཱི་ཧི ནི་པྥ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཙོ་པ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ནི་སྶ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ’’ཏི, ‘‘ཀཱ་ཡཱ་དཱི་ཧི ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ཧི ཙོ་པ་ནཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དི་ཀི་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟི ཝཱ་སི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཝི་ཡ ཚེ་ད་ནཱ་དི’’ནྟི ཙ ཨི་ད་མྤི ཝ་ཙ་ནཾ ས་མ་ཏྠི་ཏཾ བྷ་ཝ་ཏི. ན ཀེ་ཝ་ལཾ དྷ་ར་མཱ་ན་ཏཱ་ཝ ས་བྦྷཱ་ཝོ, ཨ་ཐ ཁོ མ་གྒེ་ན ཨ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣ་ཏཱ་པཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ནི་རོ་དྷི་ཏེ་ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣ་ཏཱ ཙ ཀཱ་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཏ་དུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཀི་ལེ་སཱ་ས་མུ་ཙྪེ་དེ་ནེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ‘‘ཀཱ་ཡཱ་དཱི་ཧི ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ཧི ཙོ་པ་ནཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དི་ཀི་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ཙོ་པ་ནཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དི་ཀི་རི་ཡཱ་ནི་བྦ་ཏྟི་དྭཱ་རེ་ན ཙེ་ཏ་ནཱ་ནི་བྦ་ཏྟི་ཡེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ‘‘ཨེ་ཝ་ཉྩ…པེ… ཡུ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡེ ས་ཏི ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ནུ་ལོ་མི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཡཱ་ཡ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡཱཏི ཀ་ར་ཎ་ནི་དྡེ་སོ པ་ན ཀཱ་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཙོ་པ་ནཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཙ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏྟ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟོ་ཏི.
ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀ་ཏོ མ་གྒེ ས་ཏི ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ མ་གྒེ ཨ་ནྟོ་ག་དྷཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ན ཙ ན ས་ཀྐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཀ་མྨ་པ་ཐཾ ཨ་པྤ་ཏྟཱ་ན་མྤི ཏཾ་ཏཾ་དྭཱ་རེ སཾ་ས་ནྡ་ནནྟི ཡ་ཐཱ ཀ་མྨ་པ་ཐཾ པ་ཏྟཱ་ནཾ, ཨེ་ཝཾ ཀ་མྨ་པ་ཐཾ ཨ་པྤ་ཏྟཱ་ན་མྤི ས་ཏི་པི དྭཱ་ར་ནྟ་རུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ དྭཱ་རེ་ཧེ་ཝ ནཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎ་ནྟི ཝ་ད་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝི་རོ་དྷོ. དུ་ཏི་ཡ་ཏྠ་སྶ ཙ ཨ་བྷཱ་ཝོ སི་ཡཱ, ཏ་སྨཱ ཏཾ་ཏཾ་དྭཱ་རེ སཾ་ས་ནྡ་ནནྟི ཡ་སྨིཾ ཡ་སྨིཾ དྭཱ་རེ ཀ་མྨ་པ་ཐཾ ཨ་པྤ་ཏྟཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ད་ཡོ པ་ཝ་ཏྟཱ, ཏཱ་སཾ ཏེ་ན ཏེ་ནེ་ཝ དྭཱ་རེ་ན ནཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎཾ. ཏཾ པ་ན ཏཾ་ཏཾ་དྭཱ་ར་པ་ཀྑི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ཏ་ཏྠ ཨ་ཝ་རོ་དྷ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱ ཧི ཀ་མྨ་པ་ཐཾ པ་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དི་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཙེ་ཏ་ནཱ དྭཱ་ར་ནྟ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་པི ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དི་ནཱ་མ་མེ་ཝ ལ་བྷ་ནྟི, ན ཨེ་ཝཾ ཀ་མྨ་པ་ཐཾ ཨ་པྤ་ཏྟཱ. ཏཱ པ་ན ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ དྭཱ་རེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏེ་ན ཏེ་ནེ་ཝ དྭཱ་རེ་ན ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ནཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎ་མེ་ཝ ཧི ཏེ་སཾ ཏཾ་ཏཾ་དྭཱ་ར་པ་ཀྑི་ཀ་ཀ་ར་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ནེ་ཝ ཧི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཀི་ཉྩཱ་པི ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ ཙོ་པ་ན་པྤ་ཏྟཾ ཀ་མྨ་པ་ཐཾ, ཨ་པྤ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ པ་ན ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ན ཧོ་ཏི, ཀེ་ཝ་ལཾ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ས་ཏི་པི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རཱ་དཱི་སུ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཡེ་བྷུ་ཡྻ་ཏ་བྦ་ཧུ་ལ་ཝུ་ཏྟི་ཡཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ནཾ ཀཱ་ཡཱ་དི་ཀ་སྶ ཏཾ་ཏཾ་དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ན་ཉྩ ཀ་མྨ་དྭཱ་རཱ་བྷེ་ད་ནཾ. ཏ་ཉྷི ཀ་མྨ་དྭཱ་རཱ་ནཾ ཨ་སཾ་ཀི་ཎྞ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཏི་ཊྛཱ་པ་ནཾ. ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ས་མུ་ཊྛི་ཏེ་སཱུ’’ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝ་ཀྑ་ཏི. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ དྭཱ་རེ ཨ་ནེ་ཀེ་སཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་མྤི དྭཱ་ར་སཾ་ས་ནྡ་ན’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ཡ་ཐཱ པ་ཝ་ཏྟོ བྱཱ་པཱ་དོ ཀ་མྨ་པ་ཐོ ཧོ་ཏི, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨི་མེ ས་ཏྟཱ ཧ་ཉྙ་ནྟཱུ’’ཏི པ་ཝ་ཏྟི བྱཱ་པཱ་ད་སྶ ད་སྶི་ཏཱ. ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རི་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ས་ཧ་ཀཱ་རཱི་ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ཝོ་ཧཱ་ར་ལཱ་བྷཱ, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དཱི་ནཾ པ་ར་ས་ནྟ་ཀ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཎཱ་མ་ན་ཝ་སེ་ན ‘‘ཨི་མེ ས་ཏྟཱ ཧ་ཉྙ་ནྟཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ མ་ནོ་ཀ་མྨ་ཝོ་ཧཱ་ར་ཝི་ར་ཧཱ, ཨ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཱ, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀ་བྷཱ་ཝེ.
ད་ས་ཝི་དྷཱ ཨི་དྡྷི…པེ… ཏ་བྦཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ནཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཏེ་ནཱ་དྷི་པྤེ་ཏནྟི ‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ མ་ནོ་དྭཱ་རེ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟེ་ན ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ‘‘ན ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ, ན་ནུ ཏེ་ན ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཏོ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་ཊ་ནྟི? ཀི་ཉྩཱ་པི ཨཱ་ཧ་ཊཾ, ཏ་ཏྠ ཨ་ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ པ་ན སོ ཏེ་ན ཝུ་ཏྟོ་ཏི ག་ཧི་ཏོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཏ་ཏྠ ཨ་ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
‘‘སུ་ག་ཏི་དུ་གྒ་ཏཱི་སུ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནཾ སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊ་ཀ་མྨ་ཏོ ན ཧོ་ཏི, ཁ་ནྡྷ་སི་ཝཱ་དཱི་ཧི པ་ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘ན་ཏྠི དི་ནྣ’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་རཱ་མ་ས་ནྟ་སྶ ཝ་སེ་ན ‘མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི…པེ… པ་རི་བྷ་ཎྜཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ཏཱི’ཏི ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དི་པ་དྷཱ་ན་ཏྟཱཏི ཨེ་ཏེ་ན ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ་པི བྱཱ་པཱ་དཱ་དཱི་སུ ཡ་དཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ་སུ ཙེ་ཏ་ནཱ བ་ལ་ཝ་ཏཱི ཧོ་ཏི, ན ཏ་ཐཱ ཨི་ཏ་རེ, ཏ་དཱ པ་དྷཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙེ་ཏ་ནཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟི ཙ ཝོ་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏི. སོ ཁོ པ་ན་སྶཱ པ་དྷཱ་ན་བྷཱ་ཝོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་སི་དྡྷི་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཡ་དཱ པ་ན ཏེ་སུ་ཡེ་ཝ དྭཱ་རེ་སུ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ད་ཡོ བ་ལ་ཝ་ནྟོ ཧོ་ནྟི, ན ཏ་ཐཱ ཙེ་ཏ་ནཱ, ཏ་དཱ ཏ་ཏྠ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་པི ཙེ་ཏ་ནཱ ཨ་པ་དྷཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟི ཙ ཝོ་ཧཱ་རཾ ན ལ་བྷ་ཏི. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ད་ཡོ པ་ན པ་དྷཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་ཏི་པི ཀཱ་ཡ་ངྒ་ཝཱ་ཙ་ངྒ་ཙོ་པ་ནེ ས་ཀེ་ན ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནེ་ན མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟྭེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཡེ པ་ན ‘‘ཏཱི་སུ་པི དྭཱ་རེ་སུ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ དྭཱ་ར་ཏྟ་ཡེ་པི ཀ་མྨ་པ་ཐ་པྤ་ཏྟ་མ་ནོ་ཀ་མྨེ་ན ས་ཧ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ཙེ་ཏ་ནཱ ཨེ་ཏྠ ཀ་མྨ་ནྟི ན ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏེ་ཧི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དཱི་ནཾ པ་དྷཱ་ན་ས་བྷཱ་ཝཾ་ཡེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ སི་ཡཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀ་མྨེ ཨ་ན་ཝ་རོ་དྷེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ ས་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ པ་ན སཱ ཨེ་ཏྠཱ་པི ཀ་མྨ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ཙེ་ཏ་ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་མྨཾ ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དི (ཀ་ཐཱ. ༥༣༩). ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་ཉྩ ‘‘ཏ་སྨིཾ དྭཱ་རེ སི་དྡྷཱ ཙེ་ཏ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡེ་ཝ པ་དྷཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ས་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ སཱ མ་ནོ་ཀ་མྨ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཨ་ཐ ཝཱ ཀ་མྨ་པ་ཐ་པྤ་ཏྟ་ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དཱི་ཧི ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཙེ་ཏ་ནཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཱ ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏ་མ་ནོ་ཀ་མྨ་ཏྟཱ་ཏི. ཡ་དི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ད་ཡོ པ་དྷཱ་ནཱ, ན ཙེ་ཏ་ནཱ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ད་ཡོ ཙེ་ཏྠ ཀ་མྨཾ, ན ཙེ་ཏ་ནཱ, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དི་པ་ཀྑི་ཀཱ ཝཱ སཱ སི་ཡཱ་ཏི ཨ་ནུ་ཡོ་གཾ མ་ན་སི ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཏི་ཝི་དྷཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི་ཨཱ་དི. ‘‘ཙེ་ཏ་ནཱ་པི…པེ… མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཨེ་ཝ ས་མུ་ཊྛ་ཧ་ནྟཱི’’ཏི ཨི་དཾ མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དཱི་ཧི མ་ནོ་ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝེ ནི་བྦི་སེ་ས་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ནྟི ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཙེ་ཏ་ནཱ…པེ… ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཙེ་ཏ་ནཱ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཀ་མྨཾ, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ད་ཡོ ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་མྨ་ནྟི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཧི ཨེ་ཏྠ ཝི་སེ་སོ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝོ སི་ཡཱ་ཏི ཨཱ་ས་ངྐཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ ཙ ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཱ་ཏི ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཝི་ར་ཏི་ཝི་སི་ཊྛཱཏི ཝི་ར་ཏི་ཏོ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ པ་དྷཱ་ན་བྷཱ་ཝ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཏི་ཝི་དྷཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཀ་ཐཱ. ༥༣༩) ཨཱ་ག་མ་མྷི ‘‘པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ’’ཏི ཡུ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏི. ཡ་སྨཱ ཙ པ་ཊྛཱ་ནེ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝ ‘‘ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ, ན ཝི་ར་ཏི, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ད་ཡོ ཝཱ, ཏ་སྨཱ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཀ་མྨཾ ‘‘ཙེ་ཏ་ནཱ’’ཏི ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ད་ཡོ ‘‘ཙེ་ཏ་ནཱ་པ་ཀྑི་ཀཱ ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ས་ངྐ་ར་ཏོ ཀ་མྨ་དྭཱ་རཱ་ནི ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ནྟོ ‘‘ར་ཀྑ་ཏཱི’’ཏི, ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ‘‘བྷི་ནྡ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟོ་ཏི ར་ཀྑ་ཎ་བྷི་ནྡ་ནཱ་ནི ཨ་ནཱ་སེ་ཏྭཱ ནཱ་སེ་ཏྭཱ ཙ ཀ་ཐ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི.
ཀ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཏ་ཏི་ཡོ ཝི་ཀ་པྤོ པ་ཋ་མ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྭཱ་རེ་སུ་ཡེ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏི, ན ཨི་ཏ་ར་ཏྠ ‘‘སོ་ཏཾ གྷཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ, ཨི་ཏ་ར་ཐཱ་པི ཝཱ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཀེ ནི་དྡེ་སེ ལ་བྦྷ་ཏི. ཡ་ཏོ སཾ་ཝ་ར་ཝ་སེ་ན པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཱི་ལཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏཾ དུ་སྶཱི་ལྱ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘དུ་སྶཱི་ལྱཾ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་ཙེ་ཏ་ནཱ’’ཏི. ཨི་ཏ་རཱ སཾ་ཝ་ར་ཝི་ནི་མུ་ཏྟཱ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶ་ཡུ་ཏྟཱ ཏ་པྤ་དྷཱ་ནཱ ཝཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ ས་ཏི་པ་ཊི་པ་ཀྑཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙི་ཏྟ་ཝོ་སྶ་གྒ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ པ་མཱ་དོ. ཝཱི་རི་ཡ་པ་ནོ་ད་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ ‘‘ཀོ་ས་ཛྫ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཐི་ན་མི་དྡྷ་པྤ་དྷཱ་ནོ ཝཱ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ.
ཨ་སུ་དྡྷ་ཏཱཏི ཨ་ཀེ་ཝ་ལ་ཏཱ ཨ་ཉྙེ་ན ས་མྨི་སྶ་ཏཱ. དྭཱ་ར་ཉྷི དྭཱ་ར་ནྟ་རི་ཀ་ཀ་མྨ་སྶ དྭཱ་རཾ ཧོ་ནྟཾ ཏེ་ན མི་སྶི་ཏཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ་དི་ནོ་པི ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟི་ས་བྦྷཱ་ཝཱ’’ཏི. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཨ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མཱ་ན་ནྟ་རཱ་ནཾ དྭཱ་ར་ནྟ་ར་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཏོ སུ་དྡྷ་ནྟི ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ཨ་ནེ་ཀ་སྶ་པི ཛ་ཝ་ན་ཝཱ་ར་སྶ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན པ་བ་ནྡྷ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཝི་རུ་དྡྷཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཝ་དྷཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་སཾ་ཝ་རཾ ཝ་ཏྭཱ པུ་ན ཏ་སྶེ་ཝ ཝཱ་ཙཱ་ཨ་སཾ་ཝ་ར་དྭཱ་རཱ་དཱི་སུ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཝ་ཙ་ནཾ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རཱུ་པ་ལ་ཀྑི་ཏོ ཨ་སཾ་ཝ་རོ དྭཱ་ར་ནྟ་རེ པ་ཝ་ཏྟོ་པི ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རི་ཀོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ས་ཏི ན ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཱ་ནི ཏཾ ཨ་ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནཱ་ཀཱ་རཾ ‘‘ཨ་སཾ་ཝ་རོ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི. ས་དྭཱ་རེཏི ཨ་ཏྟ་ནོ དྭཱ་རེ. ཨ་སཾ་ཝ་རོ དྭཱ་ར་ནྟ་རེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ་པི ས་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏེ་ན ཝཱ་ཙཱ་ཨ་སཾ་ཝ་ར་དྭཱ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣོ་པི ཀཱ་ཡི་ཀོ ཨ་སཾ་ཝ་རོ ཙོ་པ་ན་ཀཱ་ཡ་ཨ་སཾ་ཝ་ར་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣོ་ཏྭེ་ཝ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ ཨི་ཏ་ར་ཏྠཱ་པི. ཀ་མྨཾ ཨ་ཉྙ་དྭཱ་རེཏི ཀ་མྨ་སྶ དྭཱ་ར་ནྟ་ར་ཙ་ར་ཎཾ པཱ་ཀ་ཊ་ནྟི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ.
ཨེ་ཝཾ ས་ཏཱིཏི ཙོ་པ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ ཀཱ་ཡ་ཨ་སཾ་ཝ་ར་དྭཱ་རེ ཨ་སཾ་ཝ་རོ་ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀེ ཨེ་ཝ ག་ཧི་ཏེ. ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟ་སྶེ་ཝ ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཝ་ཙཱི་མ་ནོ་ཀ་མྨ’’ནྟི. སེ་སནྟི དྭཱ་ར་ནྟ་རཱ་ནུ་པ་ལ་ཀྑི་ཏཾ. ཏ་ཐཱ ན ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟི ན ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝ་ཀྑཱ་མཱཏི ཀ་མྨ་པ་ཐ་སཾ་ས་ནྡ་ནེ ཝ་ཀྑཱ་མ. ‘‘སོ ཧི ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ ཙོ་པ་ན་པྤ་ཏྟོ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ཀ་མྨ་པ་ཐ་སཾ་ས་ནྡ་ན་ཀ་ཐཱ) ‘‘ཙོ་པ་ན་ཀཱ་ཡ་ཨ་སཾ་ཝ་ར་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣོ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཀ་མྨ་པ་ཐ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་སཾ་ཝ་ར་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དི་བྷཱ་ཝེ ཨཱ་པ་ནྣེ ‘‘ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་པ་ཝཱ་དེ་ན ནི་ཝ་ཏྟི ད་ཊྛ་བྦཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཀྑ་མཱ་ན་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་ཏཱ ད་ཊྛ་བྦཱ པ་ཙྩ་ཡ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་ཨཱ་ཛཱི་ཝ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཱ་ནཾ ཉཱ་ཎ་ཝཱི་རི་ཡེ་ཧི སཱ་དྷེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་ར་སེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ས་བྷཱ་ཝེ་ན. ཡཱ་ཡ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏེ་སུ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ་སུ ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ཀ་ར་ཎ་ཧེ་ཏུ ཏཾ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ནུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ནྟི, སཱ ཏཱ་དི་ས་པ་ཡོ་ག་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཙེ་ཏ་ནཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ ནཱ་མ. ལ་དྡྷུ་པ་ཀྐ་མཱ་ནི ཧི བྷཱུ་ཏཱ་ནི ན པུ་རི་མ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཝི་ཡ ཝི་ས་དཱ་ནཱི་ཏི ས་མཱ་ན་ཛཱ་ཏི་ཡཱ་ནཾ བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ན ཧོ་ནྟཱི་ཏི. ཨེ་ཀ་སྶ་པི པ་ཡོ་ག་སྶ ས་ཧ་སཱ ནི་པྥཱ་ད་ན་ཝ་སེ་ན ཀི་ཙྩ་སཱ་དྷི་ཀཱ་ཡ བ་ཧུ་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཛ་ཝ་ནེ་ཧི ལ་དྡྷཱ་སེ་ཝ་ནཱ་ཡ ཙ ས་ནྣི་ཊྛཱ་པ་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཝ་སེ་ན པ་ཡོ་ག་སྶ མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝོ. ས་ཏི་པི ཀ་དཱ་ཙི ཁུ་དྡ་ཀེ ཙེ་ཝ མ་ཧ་ནྟེ ཙ པཱ་ཎེ པ་ཡོ་ག་སྶ ས་མ་བྷཱ་ཝེ མ་ཧ་ནྟཾ ཧ་ན་ནྟ་སྶ ཙེ་ཏ་ནཱ ཏི་བྦ་ཏ་རཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྠུ་སྶ མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཡོ་ག…པེ… བྷཱ་ཝ་ཏོ’’ཏི. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་པཱིཏི པ་ཡོ་ག་ཝ་ཏྠུ་ཨཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཨ་མ་ཧ་ཏྟེ་པི. ཏཾ་ཏཾ་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧཱིཏི གུ་ཎ་ཝ་ནྟ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཧ་ནྟ་བྦ་སྶ གུ་ཎ་ཝ་ནྟ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫ་ཏཱ ཝ་ཏྠུ་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མཱ་ནཾ དྭི་ནྣ་ཉྩ མུ་དུ་ཏཱ་ཡ ཏི་བྦ་ཏཱ་ཡ ཙ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫ་ཏཱ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫ་ཏཱ ཙ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ. པཱ་ཎོ པཱ་ཎ་ས་ཉྙི་ཏཱ ཝ་དྷ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཉྩ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ས་མྦྷཱ་རཱ, ཨུ་པ་ཀྐ་མོ ཝ་དྷ་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཏོ, པ་ཉྩ་ས་མྦྷཱ་ར་ཝ་ཏཱི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཏི སཱ པ་ཉྩ་ས་མྦྷཱ་ར་ཝི་ནི་མུ་ཏྟཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཨེ་ས ན་ཡོ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ་དཱི་སུ་པི.
མ་ནྟ་པ་རི་ཛ་པྤ་ནེ་ན པ་ར་སྶ ས་ནྟ་ཀ་ཧ་ར་ཎཾ ཝི་ཛྫཱ་མ་ཡོ, ཝི་ནཱ མ་ནྟེ་ན པ་ར་ས་ནྟ་ཀ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་གེ་ཧི ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ནཾ ཏཱ་དི་ས་ཨི་དྡྷི་ཡོ་གེ་ན ཨི་དྡྷི་མ་ཡོ པ་ཡོ་གོ་ཏི ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་སྶ་པི ཚ པ་ཡོ་གཱ སཱ་ཧ་ཏྠི་ཀཱ་ད་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ནེ མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, ན ཏ་ཐཱ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ས་མཱ་ན་ཙྪ་ནྡ་བྷཱ་ཝེ. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྦྷཱ་རཱཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ནེ ས་ཏི་པི མ་གྒེ་ན་མ་གྒ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནེ པུ་རི་མུ་པྤ་ནྣ་སེ་ཝ་ནཱ་བྷི་ས་ནྡྷི་པ་ཡོ་གཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ ན ཧོ་ཏི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ་མཱ་ན་སྶཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. སེ་ཝ་ན་ཙི་ཏྟེ ས་ཏི པ་ཡོ་གཱ་བྷཱ་ཝོ ན པ་མཱ་ཎཾ ཨི་ཏྠི་ཡཱ སེ་ཝ་ན་པྤ་ཡོ་ག་སྶ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. པུ་རི་ས་སྶེ་ཝ ཧི ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན སེ་ཝ་ན་པྤ་ཡོ་གོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨི་ཏྠི་ཡཱ པུ་རེ་ཏ་རཾ སེ་ཝ་ན་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་པ་ནྣཱ་ཡ་པི མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ ན སི་ཡཱ་ཏི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨཱ པུ་རི་ས་སྶ ཝ་སེ་ན ཨུ་ཀྐཾ་ས་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྦྷཱ་རཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཨི་ཏྠི་ཡཱ པུ་རི་ས་ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ པུ་རི་ས་སྶ་པི སེ་ཝ་ན་པྤ་ཡོ་གཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ ན སི་ཡཱ་ཏི. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ རུ་ཙི་ཡཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་སྶ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི, བ་ལ་ཀྐཱ་རེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་སྶ ཏཱི་ཎཱི་ཏི ས་བྦཱ་ནི ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་མ་ར་ཎཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་སྶ ཕ་རུ་ས་ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་ག་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཕ་རུ་ས་ཙེ་ཏ་ནཱ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ. མ་ར་ཎཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ པ་ན ས་ཏི ཨ་ཏྠ་སི་དྡྷི་ཏ་ད་བྷཱ་ཝེ་སུ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ བྱཱ་པཱ་དཱ ཙ ཧོ་ནྟཱི་ཏི. ཡཾ པ་ཏི ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ པ་ཡུ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝ སཱི་སཾ ཨེ་ཏི. ‘‘པ་ར་མྨུ་ཁེ་པི ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི.
ཡ་དི ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ས་བྦ་དཱ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ནི་ཡ་ཏོ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཀ་མྨ་པ་ཐ་རཱ་སི་མྷི ཨ་ཝ་ཙ་ནཾ, ན་ནུ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དཱི་ན་མྤི ཀ་མྨ་པ་ཐཾ ཨ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ཨ་ནི་ཡ་ཏོ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཏེ་ས་མྤི ཀ་མྨ་པ་ཐ་རཱ་སི་ཡཾ ཨ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི? ནཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཏཱ་ཏཾ་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ་ཧི ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་ནཱ་པི ཏ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་བྦཱ སི་ཡཱ་ཏི? ས་ཙྩ་མེ་ཏཾ, སཱ པ་ན པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་ཀཱ་ཏི པཱ་ཀ་ཊོ ཏ་སྶཱ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ན ཝུ་ཏྟཾ སི་ཡཱ. ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཧི ‘‘ཙེ་ཏ་ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་མྨཾ ཝ་དཱ་མི,’’‘‘ཏི་ཝི་དྷཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝོ དཱི་པི་ཏོ. ཀ་མྨཾ་ཡེ་ཝ ཙ སུ་ག་ཏི་དུ་གྒ་ཏཱི་ནཾ ཏ་དུ་པྤ་ཛྫ་ན་སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་ན་ཉྩ པ་ཐ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ ཀ་མྨ་པ་ཐོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི པཱ་ཀ་ཊོ ཏ་སྶཱ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷཱ་ཝོ. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དཱི་ནཾ པ་ན ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་མཱི་ཧ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན སུ་ཙ་རི་ཏ་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་བྷཱ་ཝོ, ཙེ་ཏ་ནཱ་ཛ་ནི་ཏ་ཏཾ་བ་ནྡྷ་ཏི་བྷཱ་ཝེ་ན སུ་ག་ཏི་དུ་གྒ་ཏི་ཏ་དུ་པྤ་ཛྫ་ན་སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་ནཾ པ་ཐ་བྷཱ་ཝོ ཙཱ་ཏི ན ཏ་ཐཱ པཱ་ཀ་ཊོ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཏེ ཨེ་ཝ ཀ་མྨ་པ་ཐ་རཱ་སི་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་ཏ་ཐཱ་ཛཱ་ཏི་ཡ་ཏྟཱ ཝཱ ཙེ་ཏ་ནཱ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ན ཝུ་ཏྟཱ སི་ཡཱ. ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནེ་ཝ ཏ་བྦི་ར་ཏི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཱི་ཏི པ་ཉྩ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཱཏི ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཝི་རོ་དྷཾ ཙོ་དེ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ཝ་ཀྑ་ཏི ‘‘ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མི་ཏ་བྦ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཧི ཝེ་ར་མ་ཎཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ས་ཡ་མེ་ཝ པ་རི་ཧ་རི་སྶ་ཏཱིཏི སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝི་བྷ་ངྒེ པ་ཉྷ་པུ་ཙྪ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ཏ་ཏྠ ཧི ‘‘ཡ་སྨཱ ས་ཏྟོ་ཏི ས་ངྑྱཾ ག་ཏེ ས་ངྑཱ་རེ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྨཱ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
དུ་གྒ་ཏ་ཏཱ་དཱི་ནཱིཏི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ‘‘ཨ་ལ་དྡྷཱ་ལཱ་བྷོ ལ་དྡྷ་ཝི་ནཱ་སོ ཨི་ཙྪི་ཏཱ་ནཾ བྷོ་གཱ་ནཾ ཀི་ཙྪ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ རཱ་ཛཱ་དཱི་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་བྷོ་ག་ཏཱ དུ་ཀྑ་ཝི་ཧཱ་རོ སཱ་ས་ངྐ་ཝི་ཧཱ་རོ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ བྷོ་ག་ཛཱ་ནི་ཨཱ་ད་ཡོ ནི་སྶ་ནྡ་ཕ་ལ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི.
ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཏཱ་ས་ཉྩ ཝི་ར་ཏཱི་ནཾ ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཙེ་ཏ་ནཱ་དྭཱ་རེ་ན སུ་ག་ཏི་དུ་གྒ་ཏི་ཏ་དུ་པྤ་ཛྫ་ན་སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་ནཾ པ་ཐ་བྷཱ་ཝོ ཡུ་ཏྟོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཀ་མྨ་པ་ཐ་སཾ་ས་ནྡ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཏ་ཐཱཏི ཀ་མྨ་པ་ཐ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ. ཀེ་ཙཱིཏི དྷ་མྨ་སི་རི་ཏྠེ་རཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. སོ ཧི ཀ་མྨ་པ་ཐ་པྤ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ དུ་སྶཱི་ལྱཱ་དཱི་ནཾ སུ་སཱི་ལྱཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཀ་མྨ་པ་ཐེ་ཧི ཨ་ཏྠ་ཏོ ནཱ་ན་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནཾ, ཏེ་སཾ ཝཱ ཕ་སྶ་དྭཱ་རཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཝི་རོ་དྷ་བྷཱ་ཝེ་ན དཱི་པ་ནཾ ཀ་མྨ་པ་ཐ་སཾ་ས་ནྡ་ན་ནྟི ཝ་ད་ཏི. ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཏཱ ན་ཏྠཱིཏི ཨེ་ཏེ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝ་རཱ་ནཾ ཏེ་སཾ ཝཱ་དེ ཀ་མྨ་པ་ཐ་སཾ་ས་ནྡ་ནེ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. ཡེ པ་ན ས་ངྒ་ཧཾ ལ་བྷ་ནྟི, ཏེ་སཾ ག་ཧ་ཎེ པ་ཡོ་ཛ་ནཱ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏི་ཝི་དྷ…པེ… ད་སྶ་ནེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ པུ་རི་མ་པ་ཀྑེ ས་ངྑེ་པ་ཏོ དོ་སཾ ཝ་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡ་པ་ཀྑེ་པི ཝ་ཏྟུཾ ‘‘ན ཙ དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏེ་ན ཡེ དུ་ཙྩ་རི་ཏ་སུ་ཙ་རི་ཏ་ཨ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝ་རཱ ཨ་ནུ་ཙ་རཱི་ཡ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དི་ཏཱ ཝི་དྷཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ‘‘པ་ཉྩ་ཕ་སྶ་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣོ ཨ་སཾ་ཝ་རོ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ མ་ནོ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཧི ཝུ་ཏྟ་ནྟི. ཡ་དི ཙཱཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨུ་པྤ་ཏྟི ན ཝ་ཏྟ་བྦཱཏི ཀ་མྨ་པ་ཐ…པེ… ཝ་ད་ནྟེ་ཧི ‘‘མ་ནོ་ཀ་མྨཾ ཚ་ཕ་སྶ་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཡ་དི ཀ་མྨ་པ་ཐ་པྤ་ཏྟཱ་ནེ་ཝ དུ་སྶཱི་ལྱཱ་དཱི་ནི ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དི་ནཱ་མེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི མ་ནོ་ཀ་མྨ་སྶ ཚ་ཕ་སྶ་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཏྟི ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏཾ་ཏཾ་ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱཏི ‘‘ཏི་ཝི་དྷཾ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དིཾ (ཝི་བྷ. ༩༡༣) ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ.
ཀ་མྨ་ནྟ་ར་མྤི ཏཾ་དྭཱ་རི་ཀ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ སི་ཡཱཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་ཀ་སྶ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཱ་དི་བྷཱ་ཝ་མཱ་ས་ངྐ་ཏི. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ཀེ་ས་ཉྩི ཨ་སཾ་ཝ་རཱ་ནཾ སཾ་ཝ་རཱ་ན་ཉྩ ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཏཱ ན་ཏྠི, ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཀ་མྨ་པ་ཐེ་ཧི ནཱ་ན་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ན་ཏྠི, ན ཙ དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཕ་སྶ་དྭཱ་རཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཏྟི དཱི་པི་ཏཱ, ན ཙཱ་ཡཾ ཝི་དྷི ནི་ར་ཝ་སེ་ས་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀཱ, ཀ་མྨཱ་ན་ཉྩ ས་ངྐ་རོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་ཉྩ པུ་བྦཱ་པ་ར་ཝི་རོ་དྷོ, ཏ་སྨཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མཱ་ན་ནཱ་མ་ཏཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དི་ཏཱ. སཱ་མ་ཉྙ་ནཱ་མཱ་ཝི་ཛ་ཧ་ནཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དི་བྷཱ་ཝཱ་ཝི་ཛ་ཧ་ནཾ. ཨུ་བྷ་ཡེ་སནྟི ཀ་མྨ་པ་ཐཱ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ་ནཾ. ཨུ་པྤ་ཏྟི་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝ་ཙ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོཏི ཨེ་ཏེ་ན ཕ་སྶ་དྭཱ་ར་ཨ་སཾ་ཝ་ར་དྭཱ་རཱ་དཱི་ནཾ ཏཾ་དྭཱ་རི་ཀ་ཀ་མྨཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ཏོ ནཱ་ན་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝེ་པི ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ པ་ཝ་ཏྟ་དེ་ས་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཏེ ཝི་ཙཱ་རི་ཏཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ པ་ཉྩ་ཕ་སྶ་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀོ དུ་ཏི་ཡ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ཀཱ་ཡེ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཙ…པེ… སི་དྡྷི་ཏོཏི ཨེ་ཏེ་ན ཙོ་པ་ན་པྤ་ཏྟཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ ཙོ་པ་ནཾ ཨ་པྤ་ཏྟ་ཏོ ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ན པ་ན ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཏེ་ན ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ག་ཧ་ཎཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཙོ་པ་ན་པྤ་ཏྟཾ ཨེ་ཝ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘ཙོ་པ་ན་པྤ་ཏྟཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ ཙ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཏཾ-ས་དྡེ ཝུ་ཏྟེ ཡཾ-ས་དྡོ ཨ་བྱ་བྷི་ཙཱ་རི་ཏ་ས་མྦ་ནྡྷ་ཏཱ་ཡ ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་པྤཱ་ད་མ་ཏྟ་པ་རི་ཙྪི་ནྣེ་ནཱཏི ཚ་ཕ་སྶ་དྭཱ་རི་ཀ་ཀ་མྨེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མ་ཏྟ-ས་དྡེ་ན ཝི་སེ་ས་ནི་ཝ་ཏྟི་ཨ་ཏྠེ་ན མ་ནོ་ཀ་མྨ་ཏཱ་ཝི་སེ་སཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ནི་ཡ་མ་སྶ ཨེ་ཝ-ས་དྡ་སྶ ཨ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཨི་དཱ་ནི ནི་ཡ་མཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ལ་དྡྷ་གུ་ཎཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ན པ་ན ས་བྦ་མྤཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
‘‘ནི་ཡ་མ་སྶ ཨ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི པུ་རི་མ་ན་ཡོཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཝ་ཏྟུ་ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཱ་ནུ་རོ་དྷི་ནཱི ས་དྡ་པྤ་ཝ་ཏྟཱི་ཏི ས་མཱ་ས་པ་དེ ཨེ་ཀ་དེ་སོ་པི ཨཱ་ཀ་ཌྜྷཱི་ཡ་ཏི ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ‘‘ཀ་མྨ-ས་དྡ་མ་ཏྟེ་ན ས་མྦ་ནྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡཾ པ་ན ཝ་ད་ནྟཱིཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨེ་ཏྠ པ་ད་ཀཱ་ར་མ་ཏ་སྶ ཨ་ཡུ་ཏྟ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཙེ་ཏ་ནཱ་པ་ཀྑི་ཀཱ་ནནྟི ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་བྷཱུ་ཏ་ཙེ་ཏ་ནཱ་པ་ཀྑི་ཀཱ་ནཾ. ས་ཏནྟི ས་མཱ་ནཱ་ནཾ. ཏཾ་ཏཾ་དྭཱ་ར་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ་ན་ཉྩཱཏི ཨི་དཾ ཨི་མ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ ཀཱ་ལཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ན ས་བྦ་དཱ, ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ. ཙ-ས་དྡེ་ན ཝཱ ཨ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ས་ངྒ་ཧོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཏཾ་ཏཾ་དྭཱ་རཱ ཙ ཏཾ་ཏཾ་དྭཱ་ར་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ཙ ཏཾ་ཏཾ་དྭཱ་ར་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ་ཏི ‘‘ཏཾ་ཏཾ་དྭཱ་རཱ’’ཏི པ་དེ་ན ཨ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ་ནཾ སཾ་ཝ་རཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཏེ་ན ས་བྷཱ་ཝེ་ནཱཏི མ་ནོ་ཀ་མྨ་སྶ དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན, ན ཨ་ཏྟ་ནོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨེ་ཝ་མི་དྷཱ་པཱིཏི ཙི་ཏྟ་ཛ་ནི་ཏོ ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝོ ཙི་ཏྟེ་པི ཨུ་པ་ཙ་རི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠི ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏ་མ་ནོ་ར་ཧི་ཏ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི.
དྭཱ་ར་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཀ་མཱ་བྷཱ་ཝ་ནི་ཡ་མཱ་བྷཱ་ཝེ ས་བྦཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ་དཱིཏི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ན ཧི…པེ… ཨ་ཏྠཱིཏི པ་དྷཱ་ནེ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཨ་པྤ་དྷཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཀ་རཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.