༡༠. རཱ་ཛ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༣༧. ‘‘ན ཁོ མ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙཱི་ཝ་ར་ཙེ་ཏཱ་པ་ནྣཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་མ…པེ… ཀཱ་ལེ་ན ཀ་པྤི་ཡ’’ནྟི ཨི་ཏོ པུ་བྦེ ཨེ་ཝ རཱུ་པི་ཡ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་སྶ པ་ཉྙ་ཏྟ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ན་ནྡོ མཾ་ས་སྶ ཙེ་ཏཱ་པ་ནྣཾ ཨེ་ཀ་མྤི ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ ཧ་ཏྠེ་ན པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ཏ་ཏོ མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རཾ ཙཱི་ཝ་ར་ཙེ་ཏཱ་པ་ནྣཾ ཀ་ཐཾ ན པ་ཊི་གྒ་ཎྷི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཙཱི་ཝ་ར་ཝ་གྒེ ས་ངྒཱ་ཡིཾ་སཱུ་ཏི.
༥༣༨-༩. ‘‘ཨཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཾ བྷ་ཉྫ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ན་ནུ པུ་ན ཙོ་དེ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཀེ. ཨཱ་ག་མ་ན་སྶ སཱ་ཏྠ་ཀཾ ན ཧོ་ཏི, ཙཱི་ཝ་རཾ ན ལ་བྷི་སྶ་ཏི པ་ཊི་ས་ནྠཱ་ར་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ་ཏི ཨེ་ཀེ. ཙོ་ད་ནཱ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨེ་ཀེ. ‘‘ཋ་ཏྭཱ ཙོ་དེ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ག་ཏོ ཏཾ ཋཱ་ནཾ བྷ་ཉྫ་ཏི, ཀ་རོ་ཏི ཙེ་ཀཾ, ཏཱི་ཎི་པི ཙེ ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཀ་མེ་ཝ, ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ཏྟཱ་ཏི ཨེ་ཀེ. ཏཱི་ཎི ཋཱ་ནཱ་ནི བྷ་ཉྫ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཀེ. ཨུ་པ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ‘‘ན ཙོ་ད་ནཱ་དིཾ བྷ་ཉྫ་ཏི, ཙོ་དེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ཀཱ་སི, ཏེ་ན ཝ་ཏྟ་བྷེ་དེ དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི ཝ་ད་ཏི. དྷ་མྨ་སི་རི་ཏྠེ་རོ པ་ན ‘‘ཨཱ་ས་ནེ ཙེ ནི་སཱི་ད་ཏི, ཨེ་ཀཱ་ཡ ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ དྭེ ཋཱ་ནཱ་ནི བྷ་ཉྫ་ཏི. ཨཱ་མི་སཾ ཙེ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ཨེ་ཀེ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ན དྭེ ཋཱ་ནཱ་ནི བྷ་ཉྫ་ཏི. དྷ་མྨཾ ཙེ བྷཱ་ས་ཏི, དྷ་མྨ་དེ་ས་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་པ་རི་ཙྪེ་དཱ་ཡ ཨེ་ཀཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ དྭེ ཋཱ་ནཱ་ནི བྷ་ཉྫ་ཏི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ཝ་ད་ཏི. ‘‘ཡ་ཏྠཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨེ་ཝ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟ་བྦ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘བྱ་ཉྫ་ནཾ པ་ན ན ས་མེ་ཏཱི’’ཏི. ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ཧི ཨཱ་ཎ་ཏྟཱ ཏཾ. མཱུ་ལཾ ཨ་སཱ་དི་ཡ་ནྟེ་ནཱཏི མཱུ་ལ་སྶ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏི ཨ་སཱ་དི་ཡ་ནྟེ་ན. ཏ་ཉྩ ཁོ ཙི་ཏྟེ་ན, ན མུ་ཁེ་ན. ས་ཙེ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཨི་ཙྪ་ནྟོ་ཝ མུ་ཁེ་ན ཀ་པྤི་ཡཾ ནི་དྡི་ས་ཏི ‘‘ཙཱི་ཝ་རཾ མེ དེ་ཐཱ’’ཏི, ན ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་ཊི་ལཱ་བྷེ རཱུ་པི་ཡ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝི་ཙཱ་ར་ཎཱ – ཙི་ཏྟེ་ན སཱ་དི་ཡ་ནྟོ་པི མུ་ཁེ་ན ཀ་པྤི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན ཙེ ཝོ་ཧ་ར་ཏི ‘‘ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ་ར་ཧེ་ན, པཱ་དཱ་ར་ཧེ་ན ཝཱ ཀ་པྤི་ཡ་བྷ་ཎྜེ་ན ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ཨཱ་ཧ་རཱ’’ཏི. ཀི་ཉྩཱ་པི རཱུ་པི་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏི ཨེ་ཝ. ཀ་སྨཱ? ཀ་ཉྩི ས་སྶུ་ཊྛཱ་ན་ཀཾ བྷཱུ་མི་པ་དེ་སཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘སཱི་མཾ དེ་མཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ, ‘‘ཝི་ཧཱ་ར་སྶ དེ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཙ. ཨ་ནུ་ག་ཎྛི་པ་དེ པ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་ངྒྷཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘ཝི་ཧཱ་ར་སྶ དེ་མཱ’ཏི དི་ནྣཾ ག་རུ་བྷ་ཎྜཾ ན ཧོ་ཏི, ད་ཀྑི་ཎོ་ད་ཀཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏུཾ, ‘སཱ་དྷཱུ’ཏི ཙ ཝ་ཏྟུཾ, ཨ་ནུ་མོ་དེ་ཏུ་ཉྩ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ས་ངྒྷ་སྶ ‘ཝི་ཧཱ་རོ’ཏི ནཱ་མཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཁེ་ཏྟ་སྶེ་ཝ ‘སཱི་མཱ’ཏི ནཱ་མ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ, ཙི་ཏྟེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ, ཀ་པྤི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རོ་ཝ པ་མཱ་ཎཾ. ཀ་པྤི་ཡ་མེ་ཝཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་ཏྟཱ ‘ན ཏྭེ་ཝཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀེ་ན་ཙི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཾ སཱ་དི་ཏ་བྦཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦ་ནྟི ཝ་དཱ་མཱི’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༩༩) ཝ་ཙ་ནེ་ན་པི ན ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཙ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ དཱ་ཡ་ཀོ ས་ཡ་མེ་ཝ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ ཛཱ་ནི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཏོ དཱ་ཡ་ཀེ་ན ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ཉ་ཏྭཱ ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀ་སྶ ཧ་ཏྠེ ཋ་པི་ཏཾ བྷི་ཀྑུ་སྶ ས་ནྟ་ཀ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཨི་དཾ ས་བྦ་མ་ཡུ་ཏྟཾ, ཀ་སྨཱ? སཱི་མཱ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝ་ཙ་ན་སྶ དཱ་ཡ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ཏྟཱ. ཨི་དྷ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝ་ཙ་ནཾ པ་མཱ་ཎཾ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཐཱ་པི ‘མ་མ ཏ་ལཱ༹་ཀཾ ཝཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཝཱ ས་ངྒྷ་སྶ ད་མྨཱི’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘སཱ་དྷུ, ཨུ་པཱ་ས་ཀ, ས་ངྒྷོ པཱ་ནཱི་ཡཾ པི་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི ཨེ་ཝཱ’’ཏི. ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཁེ་ཏྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཁེ་ཏྟ་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི སཱི་མཱ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཀ་པྤ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ཙ བྷི་ཀྑུ་སྶ རཱུ་པི་ཡཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ད་མྨཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ དི་ཡྻ་མཱ་ནཾ ཛཱ་ན་ནྟེ་ནཱ་པི ཏཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཐཱ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ་ར་ཧཱ་དི་ནོ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་བྷ་ཎྜ་བྷཱ་ཝཾ, ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ་དི་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ཝཱ ཛཱ་ན་ནྟ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ཝོ་ཧ་ར་ནྟ་སྶ ཙ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ‘‘ན ཏྭེ་ཝཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀེ་ན་ཙི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནཱ’’ཏི ནི་པྤ་དེ་ས་ཏོ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ན ས་ཀྐཱ ལེ་སཾ ཨོ་ཌྜེ་ཏུ་ནྟི ནོ ཏ་ཀྐོ, ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ པ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ‘‘ནོ ཙེ ཨི་ཙྪ་ཏི, ན ཀ་ཐེ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་སཱ་མི་ཙི་ཡཱ ཨ་ཀ་ར་ཎེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
‘‘ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཨ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏེ་སུ ཝི་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་སཱ་མི་ཙི་མྤི ན ཀ་ཏྭཱ ཙེ ནི་པྥཱ་དེ་ཏི, ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ཙོ་དེ་ཏྭཱ དེ་ནྟི, ཝ་ཊྚ་ཏི. ‘‘ས་ཡཾ ཀ་ར་ཎ་མེ་ཝ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ’’ནྟི ཙ ཝ་ད་ནྟི. པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནཾ …པེ… ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ན སུ་ནྡ་རཾ, ད་ད་ནྟེ་སུ་པཱིཏི ཨ་པི-ས་དྡེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ནི་སྶ་གྒི་ཡ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་མེ་ཝ. ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཾ ‘‘ས་ངྒྷེ སཱ་དི་ཏེ དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི ཙ ཝི་ཀ་པྤེ་ནྟི. ཏཾ ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ན་ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ནི་སྶ་གྒི་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ སི་ཡཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཧི ཨ་ཉྙ་སྶ…པེ… མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨ་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་མ་སོ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ན་མྤི ཨ་ཏྠཱ་ཡ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ས་བྦ་ཏྠ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནཾ ནཱ་མ ‘‘ཨུ་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ ཝཱ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་ཡྻ་ཝཱ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་ཏྟཾ ཝཱ སཱ་དི་ཡེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་མེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཀ་ཏྠ་ཙི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ, ཀ་ཏྠ་ཙི ན པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ, ཀ་ཏྠ་ཙི པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ སཱ་དི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ ཀི་ཉྩི ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨི་དཾ ས་བྦ་མྤི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་ཙེ པ་ནཱ’’ཏི ཝི་ཏྠཱ་རོ ཨཱ་ར་དྡྷོ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ…པེ… ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ དི་ནྣཾ སཱ་དི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི སི་དྡྷཾ. ཏ་ཐཱ ཐེ་ར་སྶ ‘‘མཱ་ཏུ་ཡཱ དེ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟེ་པི པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་མེ་ཝ. སཱ་པ་ཏྟི་ཀོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཀཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ སཱ་པ་ཏྟི་ཀོ ཧོ་ཏཱི་ཏི? དུ་ཀྐ་ཊཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཀེ. ན ཡཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་ཙི, ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་ཊྛཱ་ནེ ཙོ་དེ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ‘‘སཱ་པ་ཏྟི་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱ ཀ་ཐ་ནྟི? ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀོ པ་ཎཱ་མེ་ཏ་བྦོ…པེ… པ་ཎཱ་མེ་ནྟོ ཨ་ན་ཏི་སཱ་རོ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༦༨) ཨེ་ཏྠ ན ས་མྨཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ ཨ་པ་ཎཱ་མེ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ན ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ས་མྨཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟོ ན པ་ཎཱ་མེ་ཏ་བྦོ, ཡོ ན པ་ཎཱ་མེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི་དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༦༨), ཏ་སྨཱ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་པེ་མཱ་དི་ཨ་བྷཱ་ཝེ་པི ཨ་པ་ཎཱ་མེ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི དི་སྶ་ཏི. ཨ་པི་ཙ ‘‘སཱ་ཏི་སཱ་རོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་དཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ‘‘སཱ་ཏི་སཱ་རོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་དོ་སོ ཧོ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༦༨) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ན ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཙེ? ན, ཏ་ད་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ ཏཾ་མི་ཙྪཱ་གཱ་ཧ་ནི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏྠཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘ན ས་མྨཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟོ པ་ཎཱ་མེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཀཱ ཀ་ཏཱ་ཏི. དུ་ཀྐ་ཊཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ, ཝཱི་མཾ་སི་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཀ་པྤི་ཡ་བྷ་ཎྜ་མྤི ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མེ་ཝཱཏི ཏ་ལཱ༹་ཀ་ཏོ ནི་པྥ་ནྣ་དྷ་ཉྙེ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ལ་དྡྷཾ གོ་ར་ས་མྤི ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཀ་པྤི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རེ་པི ཝི་དྷཱ་ནཾ ཝ་ཀྑཱ་མ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ‘‘ཨུ་ད་ཀ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. དུ་བྦི་ནི་བྦྷོ་གཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ པ་ར་ཏོ ‘‘ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ. ཀ་སྨཱ? དྷ་ཉྙ་སྶ ཝི་ཙཱ་རི་ཏ་ཏྟཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ས་དི་སཾ, ཏ་སྨཱ སུ་ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་ད་ཉྷི བྷི་ཀྑུ་སྶ པ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣེ་ན མི་སྶ་ནྟི. ཨ་ཀ་ཏ་པུ་བྦཾ ན་ཝ་ས་སྶཾ ནཱ་མ. ཁ་ལེ ཝཱ ཋ་ཏྭཱ ར་ཀྑ་ཏཱིཏི ‘‘ཨི་དཾ ཝཱ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཝཱ མཱ ག་ཎྷ, ཨི་དཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ལ་བྦྷ་ཏཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘ཨི་ཏོ ཨ་པ་ནེ་ཧི, ཨི་དྷ པུ་ཉྫཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ ཝཱ པ་ཡོ་གེ་ན ཙེ ར་ཀྑ་ཏི, ཏཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ. ‘‘ས་ཙེ ‘མ་ཡི་ཋི་ཏེ ར་ཀྑི་ཏཾ ཧོ་ཏཱི’ཏི ར་ཀྑ་ཏི, ག་ཎྷ་ནྟེ ཝཱ པ་སྶི་ཏྭཱ ‘ཀིཾ ཀ་རོ་ཐཱ’ཏི, བྷ་ཎ་ཏི ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཡུ་ཏྟཾ. རཱུ་པི་ཡ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ‘‘དྭཱ་རཾ པི་ད་ཧི་ཏྭཱ ར་ཀྑ་ནྟེ་ན ཝ་སི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྶེ་ཝ ཏཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ. ཀ་སྨཱ? ཨ་པུ་བྦ་སྶ ཨ་ནུ་པྤཱ་དི་ཏ་ཏྟཱ. ཧེ་ཊྛཱ ‘‘ས་སྶཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ པ་ན ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི. པ་ཎྞེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ‘‘པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ཀ་རོ་ནྟཱ་ནཾ ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཛ་ན་ན་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཀ་སྨཱ? ‘‘ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ་ནཾ ཝི་ཙཱ་རི་ཏ་ཏྟཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ, པ་གེ་ཝ ཨུ་ཊྛཱ་པི་ཏ་ཏྟཱ་ཏི སི་དྡྷཾ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ དཱ་ཡ་ཀཱ ཝཱ ས་ངྒྷ་སྶ གཱ་མ་ཁེ་ཏྟཱ་རཱ་མཱ་དིཾ ཀེ་ཎི་ཡཱ ག་ཧི་ཏ་མ་ནུ་སྶཱ ཝཱ ཏ་ཏྠ ཀུ་ཊུ་མྦི་ནོ ‘‘ཨི་མེ ས་ངྒྷ་སྶ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ ཨཱ་ཧ་ཊཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ‘‘ན ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀཱ་ཝ ཙེ ཝ་ད་ནྟི, ‘‘ས་ངྒྷ་སྶ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ ན ཀ་པྤ་ནྟི, ས་པྤི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཊྚ་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘ས་ངྒྷ་སྶ ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀེ ཝཱ གུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ས་མྤཱ་དི་ཏཾ ཀེ་ན་ཙི ཨ་ཀ་ཏྟ་བྦ་ཏཱ་ཡ ‘‘ཨི་མི་ནཱ ས་པྤིཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་ཧཱི’’ཏི ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རེ་སཾ ཀ་པྤི་ཡཾ པ་ར་ཏོ པ་ཏྟ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ ཙ་ཏུ་ཏྠ་པ་ཏྟོ ཝི་ཡ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ཏ་ཏྠ ‘‘ཨི་མེ ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨི་མཾ དེ་ཧཱི’ཏི ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ དཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏོ, ཨ་ཡཾ པ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་སྶེ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ནོ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, དུ་བྦི་ཙཱ་རི་ཏ་ཏྟཱ, ཨ་ཉྙེ་སཾ པ་ན ཝ་ཊྚ་ཏི, མཱུ་ལ་སྶ ཨ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ས་བྦེ་སཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ. ཀ་སྨཱ? ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ་ནཾ ཝི་ཙཱ་རི་ཏ་ཏྟཱ་ཏི. ཨི་དཾ དུ་ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཙེ? ན, མཱུ་ལ་སྶ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨི་མ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ཏྟ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་པ་ཏྟཱ ཝི་ཡ, ཏེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ ས་ཡཾ་ཀཱ་རི་ཝཱ་རེ ‘‘ན ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦ’ནྟི. ཏ་ཏོ པ་རཾ མཱུ་ལཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ཏི ནཱ་མ.
མ་ཧཱ་ཝི་ས་ཡ་སི་ཀྑ་ཏྟཱ, རཱ་ཛ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨི་དཾ;
ར་ཉྙོ ཝི་ཡ དུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ, ཙི་ཏྟཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཏོ་པི ཝཱ.
རཱ་ཛ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ནི་ཊྛི་ཏོ ཙཱི་ཝ་ར་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.