༢. ཀཱ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༣. ཏི་ཊྛ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཋི་ཏི, ཀཱ་ར་ཎཾ. ཀ་མྨ་ཨུ་ཏུ་ཙི་ཏྟཱ་ཧཱ་ར་ས་ཉྙི་ཏོ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ པ་ཙྩ་ཡོ ཋི་ཏི ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛི་ཏི་ཀོ. ཨཱ་ཧཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་ས་དྡཱ ཧི ཨེ་ཀ་ཏྠཱ. སུ་བྷ་མྤཱིཏི ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཨ་སུ་བྷེ སུ་བྷཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ སུ་བྷ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཀ་སྶ ཨ་ཉྙ་སྶ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་སྶ ནི་མི་ཏྟ་ཏྟཱ སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟནྟི. སུ་བྷ་སྶཱཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་སྶ སུ་བྷ་སྶ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤཱིཏི སུ་བྷཱ་ཀཱ་རེ་ན, ཨི་ཊྛཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝཱ ག་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཾ ཝུ་ཏྟཱ་ཀཱ་རེ་ན. ཨ་ནུ་པཱ་ཡ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོཏི ཨཱ་ཀ་ངྑི་ཏ་སྶ ཧི་ཏ་སུ་ཁ་སྶ ཨ་ནུ་པཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཐ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོཏི ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ. ཏ་སྨིནྟི ཡ་ཐཱ་ནི་དྡྷཱ་རི་ཏེ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་བྷཱུ་ཏེ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་ཏེ ཙ དུ་ཝི་དྷེ་པི སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟེ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘སུ་བྷཱ་ར་མྨ་ཎེ’’ཨི་ཙྩེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟ་ནྟི་ཨཱ་དཱིཏི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་སྶ ཨཱ་ཧཱ་ར་ད་སྶ་ན་པཱ་ལི༹ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ནཱི་ཝ་ར་ཎེ་སུ ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ’’ཏི.
པ་ཊི་གྷོ་པི པ་ཊི་གྷ་ནི་མི་ཏྟཾ པུ་རི་མུ་པྤ་ནྣ་སྶ པ་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་སྶ ནི་མི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. པ་ཊི་གྷཱ་ར་མྨ་ཎཾ ནཱ་མ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏཱ ས་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རཱ. ཨ་ར་ཏཱིཏི པ་ནྟ་སེ་ནཱ་ས་ནཱ་དཱི་སུ ཨ་ར་མ་ཎཾ. ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏཱཏི ཨུ་ཀྐ་ཎྛ་བྷཱ་ཝོ. པ་ནྟེ་སཱུཏི དཱུ་རེ་སུ, ཝི་ཝི་ཏྟེ་སུ ཝཱ. ཨ་དྷི་ཀུ་ས་ལེ་སཱུཏི ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་དྷ་མྨེ་སུ. ཨ་ར་ཏི ར་ཏི་པ་ཊི་པ་ཀྑོ. ཨ་ར་ཏི་ཏཱཏི ཨ་ར་མ་ཎཱ་ཀཱ་རོ. ཨ་ན་བྷི་ར་ཏཱིཏི ཨ་ན་བྷི་ར་ཏ་བྷཱ་ཝོ. ཨ་ན་བྷི་ར་མ་ཎཱཏི ཨ་ན་བྷི་ར་མ་ཎཱ་ཀཱ་རོ. ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏཱཏི ཨུ་ཀྐ་ཎྛ་ནཱ་ཀཱ་རོ. པ་རི་ཏ་སྶི་ཏཱཏི ཨུ་ཀྐ་ཎྛ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ.
ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཾ, ན ས་བྷཱ་ཝ་སི་དྡྷཾ. ཀཱ་ཡཱ་ལ་སི་ཡནྟི ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ ཨ་ལ་ས་བྷཱ་ཝོ. ས་མྨོ་ཧ་ཝི་ནོ་ད་ནི་ཡཾ པ་ན ‘‘ཏ་ནྡཱི་ཏི ཛཱ་ཏི་ཨཱ་ལ་སི་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཝ་ད་ཏཱིཏི ཨེ་ཏེ་ན ཨ་ཏི་སཱི་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྐོ་ཙཱ་པ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏི. ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ཀི་ལེ་ས་ཝ་ཏྠུ་ཝི་བྷ་ངྒེ (ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༨༥༧). ཏ་ནྡཱིཏི ཛཱ་ཏི་ཨཱ་ལ་སི་ཡཾ. ཏ་ནྡི་ཡ་ནཱཏི ཏ་ནྡི་ཡ་ནཱ་ཀཱ་རོ. ཏ་ནྡི་མ་ན་ཀ་ཏཱཏི ཏ་ནྡི་ཡཱ ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ. ཨ་ལ་ས་སྶ བྷཱ་ཝོ ཨཱ་ལ་སྱཾ. ཨཱ་ལ་སྱཱ་ཡ་ནཱ་ཀཱ་རོ ཨཱ་ལ་སྱཱ་ཡ་ནཱ. ཨཱ་ལ་སྱཱ་ཡི་ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཨཱ་ལ་སྱཱ་ཡི་ཏ་ཏྟཾ. ཨི་ཏི ས་བྦེ་ཧི་པི ཨི་མེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཀི་ལེ་ས་ཝ་སེ་ན ཀཱ་ཡཱ་ལ་སི་ཡཾ ཀ་ཐི་ཏཾ.
ཀི་ལེ་ས་ཝ་སེ་ནཱཏི ས་མྨོ་ཧ་ཝ་སེ་ན. ཀཱ་ཡ་ཝི་ན་མ་ནཱཏི ཀཱ་ཡ་སྶ ཝི་རཱུ་པ་ཏོ ན་མ་ནཱ. ཛ་མྦྷ་ནཱཏི ཕ་ནྡ་ནཱ. པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཛ་མྦྷ་ནཱ ཝི་ཛ་མྦྷ་ནཱ. ཨཱ་ན་མ་ནཱཏི པུ་ར་ཏོ ན་མ་ནཱ. ཝི་ན་མ་ནཱཏི པ་ཙྪ་ཏོ ན་མ་ནཱ. ས་ནྣ་མ་ནཱཏི ས་མ་ནྟ་ཏོ ན་མ་ནཱ. པ་ཎ་མ་ནཱཏི ཡ་ཐཱ ཧི ཏ་ནྟ་ཏོ ཨུ་ཊྛི་ཏ་པེ་ས་ཀཱ་རོ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཨུ་པ་རི་ཊྛི་ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ཡ་སྶ ཨུ་དྡྷཾ ཋ་པ་ནཱ. བྱཱ་དྷི་ཡ་ཀནྟི ཨུ་པྤ་ནྣ་བྱཱ་དྷི་ཏཱ. ཨི་ཏི ས་བྦེ་ཧི་པི ཨི་མེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཀི་ལེ་ས་ཝ་སེ་ན ཀཱ་ཡ་ཕ་ནྡ་ན་མེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཾ (ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༨༥༨).
བྷ་ཏྟ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོཏི བྷ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན པ་རི་ལཱ༹་ཧུ་པྤ་ཏྟི. བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་སྶཱཏི བྷུ་ཏྟ་ཝ་ཏོ. བྷ་ཏྟ་མུ་ཙྪཱཏི བྷ་ཏྟ་གེ་ལ་ཉྙཾ. ཨ་ཏི་བྷུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧི མུ་ཙྪཱ་པ་ཏྟོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. བྷ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐོཏི བྷུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཀི་ལ་ནྟ་བྷཱ་ཝོ. བྷ་ཏྟ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོཏི བྷ་ཏྟ་ད་ར་ཐོ. ཀུ་ཙྪི་པཱུ་རཾ བྷུ་ཏྟ་ཝ་ཏོ ཧི པ་རི་ལཱ༹་ཧུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨུ་པ་ཧ་ཏི་ནྡྲི་ཡོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, ཀཱ་ཡོ ཁི་ཛྫ་ཏི. ཀཱ་ཡ་དུ་ཊྛུ་ལླནྟི བྷུ་ཏྟ་བྷ་ཏྟཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་སྶ ཨ་ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱ.
ཙི་ཏྟ་སྶ ལཱི་ཡ་ནཱ་ཀཱ་རོཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙི་ཏྟ་སྶ ས་ངྐོ་ཙ་པྤ་ཏྟི. ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ཀ་ལྱ་ཏཱཏི ཙི་ཏྟ་སྶ གི་ལཱ་ན་བྷཱ་ཝོ. གི་ལཱ་ནོཏི ཨ་ཀ་ལླ་ཀོ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཙཱ་ཧ ‘‘ནཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཀ་ལླ་ཀོ’’ཏི. ཨ་ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱཏི ཙི་ཏྟ་གེ་ལ་ཉྙ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨ་ཀ་མྨ་ཉྙ་ནཱ་ཀཱ་རོ. ཨོ་ལཱི་ཡ་ནཱཏི ཨོ་ལཱི་ཡ་ནཱ་ཀཱ་རོ. ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐི་ཀ་མྤི ཙི་ཏྟཾ ཡ་སྶ ཝ་སེ་ན ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཨོ་ལཱི་ཡ་ཏི, ཏ་སྶ ཏཾ ཨཱ་ཀཱ་རཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨོ་ལཱི་ཡ་ནཱ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་པ་དཾ ཨུ་པ་ས་གྒེ་ན ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ. ལཱི་ནནྟི ཨ་ཝི་པྥཱ་རི་ཀ་ཏཱ་ཡ ས་ངྐོ་ཙ་པྤ་ཏྟཾ. ཨི་ཏ་རེ དྭེ ཨཱ་ཀཱ་ར་ནི་དྡེ་སཱ. ཐི་ནནྟི ཨ་ཝི་པྥཱ་རི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཧ་ནཱ ཨ་ས་ངྒ་ཧ་ན་ས་ངྒ་ཧ་ནཾ. ཐི་ཡ་ནཱ་ཀཱ་རོ ཐི་ཡ་ནཱ. ཐི་ཡི་ཏ་ཏྟནྟི ཐི་ཡི་ཏ་སྶ ཨཱ་ཀཱ་རོ, ཨ་ཝི་པྥཱ་རི་ཀ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཙེ་ཏ་སོ ཨ་ཝཱུ་པ་ས་མོཏི ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཏཱ ཨ་ས་ནྣི་སི་ནྣ་བྷཱ་ཝོ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ་ཀཱ་རོ’’ཏི. ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ནེ་ཏནྟི སྭཱ་ཡཾ ཨ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ་ཀཱ་རོ ཝི་ཀྑེ་པ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ ཝི་ཀྑེ་པ་ཧེ་ཏུ་ཏཱ་ཡ ཙ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཏཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་མེ་ཝ.
ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་དྷ་མྨཱ ནཱ་མ ‘‘བུ་དྡྷེ ཀ་ངྑ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨཱ་ག་ཏ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ངྑཱ་ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏཱ དྷ་མྨཱ. ཡ་སྨཱ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ བྱཱ་པཱ་དཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཨ་ནུ ཨ་ནུ ཨུ་གྒ་ཧ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཀ་ངྑཱ་ཊྛཱ་ནཱི་ཡཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཝ ད་སྶི་ཏཾ ‘‘ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་དྷ་མྨཱ’’ཏི. ཡ་སྨཱ པུ་རི་མུ་པྤ་ནྣཱ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ པ་ཙྪཱ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་པི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཊྛཱ་ནཱི་ཡ་དྷ་མྨཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ – ཏི་ཊྛ་ནྟི པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཋཱ་ནཱི་ཡཱ, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཨེ་ཝ ཋཱ་ནཱི་ཡཱ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཊྛཱ་ནཱི་ཡཱ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ་པི ཏ་ཏྠ ཝི་སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ‘‘ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཏི ཨི་མེ དྭེ དྷ་མྨཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན ཀ་ཐི་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟ་སྶ ཧི པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་མ་ཏྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཐཱ་པི ཡ་ཐཱ ‘‘པ་ཊི་གྷ་མྤི པ་ཊི་གྷ་ནི་མི་ཏྟ’’ནྟི ཀ་ཏྭཱ ‘‘བྱཱ་པཱ་དོ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ་ན ཀ་ཐི་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝཾ སུ་བྷ་མྤི སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟ་ནྟི ཀ་ཏྭཱ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ་ན ཀ་ཐི་ཏོ་ཏི ས་ཀྐཱ ཝི་ཉྙཱ་ཏུཾ. སེ་སཱ ཐི་ན་མི་དྡྷ་ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ, ཏ་ཐཱ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ནྟི. ཨུ་བྷ་ཡེ་ས་མྤི ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཀོ་ཊི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཧ་ཛཱ་ཏེ་ན ཙ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ་ན ཙཱ’’ཏི.
ཡ་སྨཱ ས་ཏི ནཱ་མ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏེ དྷ་མྨཱ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ཊྛཱ་ནཱི་ཡཱ ནཱ་མ. ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨེ ཙ ཨ་ནུ་སྶ་ཝཱ་དི་ཝ་སེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏེ་ཝ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་ཏི་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཀོ་ས་ལླཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ཉྙཱ, ཏ་ཏོ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཀོ་ས་ལླ་ས་མྦྷཱུ་ཏཱ. ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཱཏི ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ ཧུ་ཏྭཱ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཝི་པ་ཙྩ་ན་ཀཱ. པ་ད་དྭ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཀི་ཙྩ་ཏོ ཕ་ལ་ཏོ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཀུ་ས་ལ་ནི་དྡེ་སེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. སཱ་ཝ་ཛྫཱཏི གཱ་ར་ཡ྄ཧཱ. ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱཏི ཨ་གཱ་ར་ཡ྄ཧཱ. ཧཱི་ནཱ ལཱ་མ་ཀཱ. པ་ཎཱི་ཏཱ སེ་ཊྛཱ. ཀ་ཎྷཱ ཀཱ་ལ༹་ཀཱ ཨ་སུ་དྡྷཱ. སུ་ཀྐཱ ཨོ་དཱ་ཏཱ སུ་དྡྷཱ. པ་ཊི་བྷཱ་ག-ས་དྡོ པ་ཋ་མེ ཝི་ཀ་པྤེ ས་དི་ས་ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཏྠོ, དུ་ཏི་ཡེ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཏྠོ, ཏ་ཏི་ཡེ ནི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཨཱ་དི་ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཝཱི་རི་ཡཾ དྷི་ཏི་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཡ དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ར་མྦྷ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི པ་ཋ་མཱ་ར་མྦྷ་ཝཱི་རི་ཡ’’ནྟི. ལ་དྡྷཱ་སེ་ཝ་ནཾ ཝཱི་རི་ཡཾ བ་ལ་པྤ་ཏྟཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཊི་པ་ཀྑཾ ཝི་དྷ་མ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘ནི་ཀྐ་མ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ཀོ་ས་ཛྫ་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་ཏྟཱ ཏ་ཏོ བ་ལ་ཝ་ཏ་ར’’ནྟི. ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ་དྷི་མ་ཏྟ་ཏ་རཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ཀྑ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་དྷ་མ་ན་ས་མ་ཏྠཾ པ་ཊུ་པ་ཊུ་ཏ་རཱ་དི་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘པ་ར་ཀྐ་མ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི པ་རཾ པ་རཾ ཋཱ་ནཾ ཨ་ཀྐ་མ་ན་ཏཱ་ཡ ཏ་ཏོ་པི བ་ལ་ཝ་ཏ་ར’’ནྟི.
ཏི་ཊྛ་ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཋཱ་ནཱི་ཡཱ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་དྷ་མྨཱ, པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཋཱ་ནཱི་ཡཱ་ཏི པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ཊྛཱ་ནཱི་ཡཱཏི ‘‘པཱི་ཏི་ཡཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་དྷ་མྨཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་སྨཱ ཨ་པ་རཱ་པ་རུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ པཱི་ཏི་པི ཏ་ཐཱ ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ‘‘པཱི་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཝ ཏཾ ནཱ་མ’’ནྟི. ད་ར་ཐ་པ་སྶ་དྡྷཱིཏི ད་ར་ཐོ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ, སོ པ་སྶ་མྦྷ་ཏི ཨེ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ད་ར་ཐ་པ་སྶ་དྡྷི, ཀཱ་ཡ་པ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་དི་ཁ་ནྡྷ་ཏྟ་ཡ་སྶ ཝི་ཡ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་སྶ་པི པ་སྶ་མྦྷ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཙི་ཏྟ་པ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ ཙི་ཏྟ་སྶེ་ཝ པ་སྶ་མྦྷ་ནཾ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝེ་ཏྠ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ལ་ཧུ་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ དུ་ཝི་དྷ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་ཐཱ ས་མཱ་ཧི་ཏཱ་ཀཱ་རཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ག་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ ས་མ་ཐོ་ཝ ས་མ་ཐ་ནི་མི་ཏྟཾ, ཏ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟ་མྤི. ཝི་ཝི་དྷཾ ཨ་གྒཾ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི བྱ་གྒོ, ཝི་ཀྑེ་པོ. ཏ་ཐཱ ཧི སོ ཨ་ན་ཝ་ཊྛཱ་ན་ར་སོ བྷ་ནྟ་ཏཱ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ ཝུ་ཏྟོ. ཨེ་ཀ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ཏོ བྱ་གྒ་པ་ཊི་པ་ཀྑོ་ཏི ཨ་བྱ་གྒོ, ས་མཱ་དྷི, སོ ཨེ་ཝ ནི་མི་ཏྟ་ནྟི པུ་བྦེ ཝི་ཡ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི.
ཡོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛཱ་ཀཱ་རཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ཀཱ་རོ, ཡོ ཙ པུ་བྦེ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣོ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ཀཱ་རོ, དུ་ཝི་དྷོ་པི སོ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་དྷ་མྨོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ན མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ཀཱ་རོ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཊྛཱ་ནཱི་ཡཱ དྷ་མྨཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’’ཏི. ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན ཀ་ཐི་ཏཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶེ་ཝ ཏེ་སཾ ཝི་སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. སེ་སཱཏི ཝཱི་རི་ཡཱ་ད་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ. ཏེ་ས་ཉྷི ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ་ཝ སཱ་ཏི་ས་ཡོ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦོ་ཏི.
ཀཱ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.