༩. མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཝི་ཧཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པི་ཊྛ་ས་ངྒྷཱ་ཊ་སྶཱཏི དྭཱ་ར་བ་ནྡྷ་སྶ. སཱ་མ་ནྟཱ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻ་ཧ་ཏྠོ པ་དེ་སོཏི ཡ་སྶ (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༡༣༥) ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷེ དྭཱ་རཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་རི་བྷཱ་གེ ཙ ཨུ་ཙྩཱ བྷི་ཏྟི, ཏ་སྶ ཏཱི་སུ དི་སཱ་སུ སཱ་མ་ནྟཱ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻ་ཧ་ཏྠོ པ་དེ་སོ. ཁུ་དྡ་ཀ་སྶ པ་ན ཝི་ཧཱ་ར་སྶ དྭཱི་སུ དི་སཱ་སུ. ཏ་ཏྲཱ་པི ཡཾ བྷི་ཏྟིཾ ཝི་ཝ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ ཀ་ཝཱ་ཊཾ ཨཱ་ཧ་ན་ཏི, སཱ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞཱུ་པ་ཙཱ་རཱ་པི ཧོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན དྭཱ་ར་སྶ ཨ་དྷོ་བྷཱ་གེ་པི ལེ་པོ་ཀཱ་སོ ཨ་ཏྠི, ཏ་མྤི ལི་མྤི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་གྒ་ལ༹་ཊྛ་པ་ནཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་གྒ་ལ༹ས་དྡེ་ན ཏཾ་ས་མྦ་ནྡྷ་ཏོ དྭཱ་ར་ཕ་ལ་ཀ་ས་ཧི་ཏཾ དྭཱ་ར་བ་ནྡྷ་ནཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་ཀ་ཝཱ་ཊ་ཀ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ‘‘ནི་ཙྩ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཏ་ཉྩ ཁོ ཋ་པ་ནཾ ཨི་དྷ ནི་ཙྩ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཀོ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀ་ཝཱ་ཊ་ཉྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཀ་མྤ་ཏཱིཏི ཙ་ལ་ཏི. ཡཱ་ཝ དྭཱ་ར་ཀོ་སཱ ཨ་གྒ་ལ༹་ཊྛ་པ་ནཱ་ཡ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ལི་མྤི་ཏ་བྦོ ཝཱ ལེ་པཱ་པེ་ཏ་བྦོ ཝཱཏི ཨ་གྒ་ལ༹་ཊྛ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཡཱ་ཝ དྭཱ་ར་ཀོ་སཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ལི་མྤི་ཏ་བྦོ ཝཱ, པ་རེ་ཧི ལེ་པཱ་པེ་ཏ་བྦོ ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ན་ནུ ཙཱ་ཡ་མ་ཏྠོ ནེ་ཝ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡཾ, ན པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ཝུ་ཏྟོ, ཨ་ཐ ཀུ་ཏོ ད་ཊྛ་བྦོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཀི་ཉྩཱ་པཱིཏི ཡ་དི་པི. ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཡནྟི སི་ཀྑཱ་པ་ད་སྶ ནི་དཱ་ནེ. ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཏོཏི ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ. ཨཱ་ལོ་ཀཾ ས་ནྡྷེ་ཏི པི་དྷེ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ནྡྷི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ནྡྷཱི་ཏི ཝཱ་ཏ་པཱ་ན་ཀ་ཝཱ་ཊ་ཀཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟཱི’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཝཱ་ཏ་པཱ་ན་ཀ་ཝཱ་ཊ་ཀཱཏི ཝཱ་ཏ་པཱ་ན་ཕ་ལ་ཀཱ. ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་པྤ་དེ་ས་ཏོ པ་ན ཨ་ཉྙ་ཏྠ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝི་ལི་མྤི་ཏུཾ ཝཱ ཝི་ལི་མྤཱ་པེ་ཏུཾ ཝཱ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ‘‘མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་ན ཙ་ཏུ་ཏྠ་ལེ་པེ དི་ནྣེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི (སཱ་ར་ཏྠ. ཊཱི. པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ ༣.༡༣༥) ཀེ་ཙི. ‘‘པུ་ན་པྤུ་ནཾ ལེ་པ་དཱ་ན་སྶ ཝུ་ཏྟ་པྤ་མཱ་ཎ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཏྠ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་མ་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི ཨ་པ་རེ.
ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦནྟི སཾ་ཝི་དྷཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་པྤ་ཧ་རི་ཏེཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་པྤས་དྡོ ‘‘ཨ་པྤི་ཙྪོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༢༥༢, ༣༣༦; སཾ. ནི. ༢.༡༤༨) ཝི་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏྠོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཧ་རི་ཏེ’’ཏི. སཱ་ལི་ཝཱི་ཧི་ཨཱ་དི (སཱ་ར་ཏྠ. ཊཱི. ༢.༣༠) པུ་བྦ་ཎྞཾ ‘‘པུ་ར་ཀྑ་ཏཾ ས་སྶ་ཕ་ལ’’ནྟི ཀ་ཏྭཱ, ཏ་བྦི་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ མུ་གྒ་མཱ་སཱ་དི ཨ་པ་ར་ཎྞཾ. ཝུ་ཏྟནྟི ཝ་པི་ཏཾ. ‘‘ཏ་སྨིཾ ཋ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧ་ནྟོ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཡ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ས་མ་ནྟཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་མཱ་ཎེ པ་རི་ཙྪེ་དེ པུ་བྦ་ཎྞཱ་དཱི་ནི ན ས་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཝི་ཧཱ་རོ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ཡ་ཏྠ པ་ན ས་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཐེ་ཝཱ་ཏི མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཨ་ནྟེ་ན. ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ཏ་བྦཾ པ་ཏ་ནྟ་སྶ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ཨ་པ་ཏ་ནོ་ཀཱ་ས་ཏྟཱ, ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་པ་རི ན པ་ཏེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་སྶ པ་ན ཨོ་ཀཱ་ས་སྶ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཾ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ པ་ཏ་ནྟ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་པྤ་ཧ་རི་ཏེ་པི ཏ་སྨིཾ ཋ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏ་སྶ ཨ་ནྟོ ཨ་ཧ་རི་ཏེ་པི ཋཱ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི.
ཏ་ཏོ ཙེ ཨུ་ཏྟ་རཱིཏི ཏི་ཎྞཾ མ་གྒཱ་ནཾ ཝཱ པ་རི་ཡཱ་ཡཱ་ནཾ ཝཱ ཨུ་པ་རི ཙ་ཏུ་ཏྠེ མ་གྒེ ཝཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘མ་གྒེ་ན ཚཱ་དི་ཡ་མཱ་ནེ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ མ་གྒེ་ན ཚཱ་དི་ཡ་མཱ་ནེཏི ཨ་པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུ་ཀ་མེ་ཝ ཚཱ་དི་ཡ་མཱ་ནེ. པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནཱཏི པ་རི་ཀྑེ་པེ་ན. ཏ་ཏྠ མ་གྒེ་ན ཚཱ་ད་ནཾ ཨི་ཊྛ་ཀ་སི་ལཱ་སུ་དྷཱ་ཧི ལ་བྦྷ་ཏི, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཚཱ་ད་ནཾ ཏི་ཎ་པ་ཎྞེ་ཧཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་ཊྛ་ཀ་སི་ལཱ་སུ་དྷཱ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཐཱ དྭེ མ་གྒེ ཝཱ དྭེ པ་རི་ཡཱ་ཡེ ཝཱ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཏ་ཏི་ཡཾ མ་གྒཾ ཝཱ པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཝཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཚཱ་དེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ན པ་ཀྐ་མ་ཏི, ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ས་བྦ་མྤི ཙེ་ཏཾ ཚ་ད་ནཾ ཚ་ད་ནཱུ་པ་རི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི་ཚ་ནྣོ ཧི ཝི་ཧཱ་རོ ཙི་རཾ ཨ་ནོ་ཝ་སྶ་ཀོ ཧོ་ཏཱི་ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ ཨེ་ཝཾ ཚཱ་དེ་ནྟི. ཏི་ཎ་མུ་ཊྛི་ག་ཎ་ནཱ་ཡཱཏི ཏི་ཎ་ཀ་ར་ལ༹་ག་ཎ་ནཱ་ཡ.
ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡནྟི ཨ་ཏི་རེ་ཀ་དྭ་ཏྟི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ས་ཉྙི་ཝེ་མ་ཏི་ཀ་ཨཱུ་ན་ཀ་ས་ཉྙཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཏཱི་ཎི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནི. སེ་ཏ་ཝ་ཎྞཱ་དི་ཀ་ར་ཎེཏི སེ་ཏ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞ་གེ་རུ་ཀ་པ་རི་ཀ་མྨ་མཱ་ལཱ་ཀ་མྨ་ལ་ཏཱ་ཀ་མྨ་མ་ཀ་ར་ད་ནྟ་ཀ་པ་ཉྩ་པ་ཊི་ཀཱ་ནཾ ཀ་ར་ཎེ. ལེ་ཎ་གུ་ཧཱ་ཏི་ཎ་ཀུ་ཊི་ཀཱ་དཱི་སཱུཏི ཨེ་ཏྠ ལེ་ཎནྟི དྭཱ་ར་བ་དྡྷཾ. གུ་ཧཱཏི ཀེ་ཝ་ལཱ པ་བྦ་ཏ་གུ་ཧཱ. ཏི་ཎ་ཀུ་ཊི་ཀཱ པཱ་ཀ་ཊཱ ཨེ་ཝ.
མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཝི་ཧཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.