༤. པ་ད་སོ་དྷ་མྨ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པ་ད་སོ དྷ་མྨཾ ཝཱ་ཙེ་ཡྻཱཏི ཨེ་ཀ་ཏོ པ་དཾ པ་དཾ དྷ་མྨཾ ཝཱ་ཙེ་ཡྻ, ཀོ་ཊྛཱ་སཾ ཀོ་ཊྛཱ་སཾ ཝཱ་ཙེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་སྨཱ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཏི་སྶོ ས་ངྒཱི་ཏི་ཡོ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷ་དྷ་མྨཾ་ཡེ་ཝ པ་ད་སོ ཝཱ་ཙེ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི, ཏ་སྨཱ ‘‘ས་ངྒཱི་ཏི་ཏྟ་ཡཾ ཨ་ནཱ་རུ་ལ༹ྷ་མྤཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༤༥) སཱི་ལཱུ་པ་དེ་ས དྷུ་ཏ་ངྒ་པ་ཉྷ་ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ཐཱ བུ་དྡྷི་ཀ་ད་ཎྜ་ཀ་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་ཏྠུ་ཨ་སུ་བྷ་ཀ་ཐཱ་དཱི་ནཾ ག་ཧ་ཎཾ. མེ་ཎྜ་ཀ་མི་ལི་ནྡ་པ་ཉྷེ་སུ ཐེ་ར་སྶ ས་ཀ་པྤ་ཊི་བྷཱ་ནེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཡཾ ར་ཉྙོ ས་ཉྙཱ་པ་ན་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏྠ ཨཱ་པ་ཏྟི. ཝ་ཎྞ་པི་ཊ་ཀ་ཨ་ངྒུ་ལི་མཱ་ལ་པི་ཊ་ཀ་ར་ཊྛ་པཱ་ལ་ག་ཛྫི་ཏ་ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀ་ག་ཛྫི་ཏ་གཱུ་ལ༹ྷ་མ་གྒ་གཱུ་ལ༹ྷ་ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་གཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡ་ཝེ་ད་ལླ་པི་ཊ་ཀཱ་དཱི་ནི པ་ན ཨ་བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི་ཡེ་ཝ.
ཡ་སྨཱ པ་ན ཏཾ པ་དཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘པ་དཱ་ནུ་པ་ད་ཨ་ནྭ་ཀྑ་རཱ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ནེ་སཱུ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ པ་དནྟི ཨེ་ཀོ གཱ་ཐཱ་པཱ་དོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཨ་ནུ་པ་དནྟི དུ་ཏི་ཡ་པཱ་དོ. ཨ་ནྭ་ཀྑ་རནྟི ཨེ་ཀེ་ཀཾ ཨ་ཀྑ་རཾ. ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ནནྟི པུ་རི་མ་བྱ་ཉྫ་ནེ་ན ས་དི་སཾ པ་ཙྪཱ་བྱ་ཉྫ་ནཾ. ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝཱ ཨེ་ཀཾ ཨ་ཀྑ་རཾ ཨ་ནྭ་ཀྑ་རཾ. ཨ་ཀྑ་ར་ས་མཱུ་ཧོ ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ནཾ. ཨ་ཀྑ་རཱ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་ས་མཱུ་ཧོ པ་དཾ. པ་ཋ་མཾ པ་དཾ པ་ད་མེ་ཝ, དུ་ཏི་ཡཾ ཨ་ནུ་པ་དནྟི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏེ་སུ པ་དཱ་དཱི་སུ ཡཾ ཀ་ཉྩི ཀོ་ཊྛཱ་སཾ བྷི་ཀྑུ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཉྩ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་ས་པུ་གྒ་ལེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཏོ བྷ་ཎ་ནྟ་སྶ པ་དཱ་དི་ག་ཎ་ནཱ་ཡ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཨེ་ཏྠ གཱ་ཐཱ་བ་ནྡྷེ་སུ (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༤༥) ཏཱ་ཝ ‘‘མ་ནོ་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི (དྷ. པ. ༡, ༢) ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ པ་དཾ སཱ་མ་ཎེ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཨཱ་ར་བྷི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཏོ་ཡེ་ཝ ནི་ཊྛཱ་པེ་ནྟ་སྶ པ་ད་ག་ཎ་ནཱ་ཡ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཐེ་རེ་ན ‘‘མ་ནོ་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཏཾ པ་དཾ ཨ་པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ‘‘མ་ནོ་སེ་ཊྛཱ མ་ནོ་མ་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཀཱ་ལེ པ་ཏྟེ་ན སཱ་མ་ཎེ་རེ་ན ཨེ་ཀ་ཏོ བྷ་ཎ་ནྟ་སྶ ཨ་ནུ་པ་ད་ག་ཎ་ནཱ་ཡ. ‘‘རཱུ་པཾ ཨ་ནི་ཙྩ’’ནྟི་ཨཱ་དི (མ. ནི. ༡.༣༥༣, ༣༥༦) ཝ་ཙ་ན་ཀཱ་ལེ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ‘‘རཱུ’’ ཀཱ་ར་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝཱ་ཙེ་ནྟ་སྶ ཨ་ནྭ་ཀྑ་ར་ག་ཎ་ནཱ་ཡ. ཨེ་ས ན་ཡོ གཱ་ཐཱ་བ་ནྡྷེ་པི. ‘‘རཱུ་པཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནི་ཙྩཾ, ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༣༥༣, ༣༥༦) ཨི་མཾ སུ་ཏྟཾ ཝཱ་ཙ་ཡ་མཱ་ནོ ཐེ་རེ་ན ‘‘རཱུ་པཾ ཨ་ནི་ཙྩ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ སཱ་མ་ཎེ་རོ སཱི་གྷ་པ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ ‘‘ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ’’ཏི ཨི་མཾ ཨ་ནི་ཙྩ་པ་དཾ ཐེ་ར་སྶ ‘‘རཱུ་པཾ ཨ་ནི་ཙྩ’’ནྟི ཨེ་ཏེ་ན ཨ་ནི་ཙྩ་པ་དེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཏོ བྷ་ཎ་ནྟོ ཝཱ་ཙཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཝཱ་ཙེ་ནྟ་སྶ ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་ག་ཎ་ནཱ་ཡ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡནྟི ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ས་ཉྙི་ཝེ་མ་ཏི་ཀ་ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ས་ཉྙཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཏཱི་ཎི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནི. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་དྡེ་ས་གྒ་ཧ་ཎེ ཨེ་ཀ་ཏོ བྷ་ཎ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨེ་ས ན་ཡོ ‘‘ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀ་ར་ཎེ, ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་དྡེ་ས་གྒ་ཧ་ཎེ’’ཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ – ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨུ་དྡི་སཱ་པེ་ནྟི. ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ‘‘ནི་སི་ནྣཱ་ནཾ བྷ་ཎཱ་མཱི’’ཏི ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན ས་དྡྷིཾ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. དྭེ་པི ཋི་ཏཱ ག་ཎྷ་ནྟི, ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ད་ཧ་ར་བྷི་ཀྑུ ནི་སི་ནྣོ, སཱ་མ་ཎེ་རོ ཋི་ཏོ, ‘‘ནི་སི་ནྣ་སྶ བྷ་ཎཱ་མཱི’’ཏི བྷ་ཎ་ཏོ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ས་ཙེ ད་ཧ་རོ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨི་ཏ་རོ ནི་སཱི་ད་ཏི, ‘‘ཋི་ཏ་སྶ བྷ་ཎཱ་མཱི’’ཏི བྷ་ཎ་ཏོ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ས་ཙེ བ་ཧཱུ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ ཨེ་ཀོ སཱ་མ་ཎེ་རོ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ནི་སི་ནྣེ པ་ད་སོ དྷ་མྨཾ ཝཱ་ཙེ་ནྟ་སྶ ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཱ ཨཱ་པ་ཏྟི. ས་ཙེ སཱ་མ་ཎེ་རོ ཨུ་པ་ཙཱ་རཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ཝཱ ནི་སི་ནྣོ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཡེ་སཾ ཝཱ་ཙེ་ཏི, ཏེ་སུ ཨ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ ཨེ་ཀེ་ན དི་སཱ་བྷཱ་གེ་ན པ་ལཱ་ཡ་ན་ཀ་ག་ནྠཾ ནཱ་མ ག་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀ་ར་ཎེཏི ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀ་ར་ཎེ. ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་དྡེ་ས་གྒ་ཧ་ཎེཏི ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་དྡེ་ས་གྒ་ཧ་ཎེ. ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན པ་གུ་ཎ་ག་ནྠཾ བྷ་ཎ་ནྟ་སྶཱཏི ས་ཙེ ཨེ་ཀ་གཱ་ཐཱ་ཡ ཨེ་ཀོ པཱ་དོ ནཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན པ་གུ་ཎ་ག་ནྠོ ནཱ་མ. ཨེ་ཏེ་ན ན་ཡེ་ན སུ་ཏྟེ་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ཏཾ བྷ་ཎ་ནྟ་སྶ. ཨོ་སཱ་རེ་ནྟ་སྶ ཙཱཏི པ་རི་སཱ་མ་ཛ྄ཛྷེ སུ་ཏྟཾ ཨུ་ཙྩཱ་རེ་ནྟ་སྶ ཙ.
པ་ད་སོ་དྷ་མྨ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.