༡༠. པ་ཐ་ཝཱི་ཁ་ཎ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པཱ་སཱ་ཎ་ས་ཀྑ་ར་ཀ་ཐ་ལ་མ་རུ་མྦ་ཝཱ་ལུ་ཀཱ་དཱི་སཱུཏི ཨེ་ཏྠ མུ་ཊྛི་པྤ་མཱ་ཎ་ཏོ ཨུ་པ་རི པཱ་སཱ་ཎཱཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. མུ་ཊྛི་པྤ་མཱ་ཎཱ ས་ཀྑ་རཱ. ཀ་ཐ་ལཱཏི ཀ་པཱ་ལ་ཁ་ཎྜཱ་ནི. མ་རུ་མྦཱཏི ཀ་ཊ་ས་ཀྑ་རཱ. ཝཱ་ལུ་ཀཱ ཝཱ་ལི་ཀཱ་ཡེ་ཝ. ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ཏ་ཏི་ཡ་བྷཱ་གོ ཧོ་ཏཱིཏི ཏ་ཏི་ཡོ བྷཱ་གོ ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡ་ཏོ པཾ་སུཾ ཝཱ མ་ཏྟི་ཀཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཀ་ཏེ དྭེ ཀོ་ཊྛཱ་སཱ པཾ་སུ ཝཱ མ་ཏྟི་ཀཱ ཝཱ ཨེ་ཀོ པཱ་སཱ་ཎཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ མི་སྶ་ཀ་པ་ཐ་ཝཱི ནཱ་མཱ་ཏི. ཨོ་ཝ་ཊྛོ ནཱ་མ དེ་ཝེ་ན ཨོ་ཝ་ཊྛོ (པཱ་ཙི. ༨༦). ཝུ་ཏྟནྟི པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནི་ཡཾ, སཱི་ཧ་ལ༹་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་ར་པཱ་སཱ་ཎཱ་དི་མི་སྶཱ་ཏི ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་ར་པཱ་སཱ་ཎཱ་དཱི་ཧི མི་སྶཱ, ཨ་ད་ཌྜྷཱ་པི ཝུ་ཏྟ་པྤ་མཱ་ཎ་ཏོ ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་ར་པཱ་སཱ་ཎཱ་དི་མི་སྶཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཝཱ-ས་དྡོ ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཝི་ཀ་པྤ་ཏྠོ, ཏེ་ན ཨཱུ་ན་ཀ་ཙ་ཏུ་མཱ་སོ་ཝ་ཊྛ་པ་ཐ་ཝིཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. སུ་དྡྷ་པཱ་སཱ་ཎཱ་དི་བྷེ་དཱ་ཡཱཏི སུ་དྡྷཱ པཱ་སཱ་ཎཱ ཨེ་ཏྠཱ་ཏི སུ་དྡྷ་པཱ་སཱ་ཎཱ, སཱ ཨཱ་དི ཡ་སྶ བྷེ་ད་སྶ སོ སུ་དྡྷ་པཱ་སཱ་ཎཱ་དི. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན སུ་དྡྷ་ས་ཀྑ་རཱ་དཱི་ནཾ ག་ཧ་ཎཾ. སུ་དྡྷ་པཱ་སཱ་ཎཱ་དི་བྷེ་དོ ཡ་སྶཱ སཱ སུ་དྡྷ་པཱ་སཱ་ཎཱ་དི་བྷེ་དཱ, ཏཱ་ཡ སུ་དྡྷ་པཱ་སཱ་ཎཱ་དི་བྷེ་དཱ་ཡ, སུ་དྡྷ་པཱ་སཱ་ཎཱ་དི་པྤ་ཀཱ་རཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ས་ཡཾ ཁ་ཎ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཡོ ཨ་ནྟ་མ་སོ པཱ་ད་ངྒུ་ཊྛ་ཀེ་ན་པི ཁ་ཎ་ཏི, ཨུ་ད་ཀ་མྤི ཚ་ཌྜེ་ནྟོ བྷི་ནྡ་ཏི, པཱ་ད་ངྒུ་ཊྛ་ཀེ་ན་པི ཝི་ལི་ཁ་ཏི, པ་ཏྟ་མྤི པ་ཙ་ནྟོ ད་ཧ་ཏི, སོ ས་བྦོ ཁ་ཎ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཁ་ཎ་ན་བྷེ་ད་ན་ཝི་ལེ་ཁ་ན་པ་ཙ་ནཱ་དཱི་ཧི ཝི་ཀོ་པེ་ཏཱིཏི. པ་ཏྟཾ པ་ཙ་ནྟེ་ན (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༨༧) ཧི པུ་བྦེ པ་ཀྐ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ པ་ཙི་ཏ་བྦོ. ཨ་ད་ཌྜྷཱ་ཡ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཨ་གྒིཾ ཋ་པེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་ཏྟ་པ་ཙ་ན་ཀ་པཱ་ལ་སྶ པ་ན ཨུ་པ་རི ཨ་གྒིཾ ཋ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. དཱ་རཱུ་ནཾ ཨུ་པ་རི ཋ་པེ་ཏི, སོ ཨ་གྒི ཏཱ་ནི ད་ཧ་ནྟོ ག་ནྟྭཱ པ་ཐ་ཝིཾ ད་ཧ་ཏི, ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨི་ཊྛ་ཀ་པཱ་སཱ་ཎཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་ཏྲཱ་པི ཧི ཨི་ཊྛ་ཀཱ་དཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་རི ཋ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཏེ་སཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ན་ཏྟཱ. ན ཧི ཏཱ་ནི ཨ་གྒི་སྶ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ནྟི. སུ་ཀྑ་ཁཱ་ཎུ་རུ་ཀྑཱ་དཱི་སུ་པི ཨ་གྒིཾ དཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ‘‘པ་ཐ་ཝིཾ ཨ་པ་ཏྟ་མེ་ཝ ནི་བྦཱ་པེ་ཏྭཱ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི དེ་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་ཙྪཱ ནི་བྦཱ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨ་ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝཱཏི ‘‘ཁ་ཎ་ན་བྷེ་ད་ན་ཝི་ལི་ཁ་ན་པ་ཙ་ནཱ་དཱི་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ན. ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱཏི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ. ཨི་ཏ་རོཏི ཨཱ་ཎཱ་པ་ཀོ.
‘‘པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཁ་ཎཱ’’ཏི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༨༦) ཝ་ད་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏི. ཁ་ཏཱ་ཡེ་ཝ པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཡཾ ཀ་པྤི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རོ. ཨེ་ས ན་ཡོ ‘‘ཝཱ་པིཾ, ཏ་ལཱ༹་ཀཾ, ཨཱ་ཝཱ་ཊཾ ཁ་ཎཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི. ‘‘ཨི་མཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཁ་ཎ, ཨི་མ་སྨིཾ ཨོ་ཀཱ་སེ པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཁ་ཎཱ’’ཏི པ་ན ཝ་ཏྟུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ‘‘ཀ་ནྡཾ ཁ་ཎ མཱུ་ལཾ ཁ་ཎཱ’’ཏི ཨ་ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ‘‘ཨི་མཾ ཝ་ལླིཾ ཁ་ཎ, ཨི་མ་སྨིཾ ཨོ་ཀཱ་སེ ཀ་ནྡཾ ཝཱ མཱུ་ལཾ ཝཱ ཁ་ཎཱ’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨོ་ཀཱ་སཾ ཨ་ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ…པེ… བྷ་ཎ་ནྟ་སྶཱ’’ཏི. ཨཱ་ཏ་པེ་ན སུ་ཀྑ་ཀ་དྡ་མོ ཙ ཕ་ལ་ཏི, ཏ་ཏྲ ཡོ ཧེ་ཊྛཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཨ་ས་མྦ་དྡྷོ, ཏ་མེ་ཝ ཨ་པ་ནེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ གོ་ཀ་ཎྚ་ཀེ་པི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ཏ་པེ་ན…པེ… ཨ་ས་མྦ་དྡྷ’’ནྟི. ཏ་ཏྠ གོ་ཀ་ཎྚ་ཀོ (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༨༦) ནཱ་མ གཱ་ཝཱི་ནཾ ཁུ་ར་ཙྪི་ནྣ་ཀ་དྡ་མོ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཧེ་ཊྛི་མ་ཏ་ལེ་ན བྷཱུ་མི་ས་མྦ་ནྡྷོ, ཝི་ཀོ་པེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཏི་ཏ་ན་དི་ཏ་ཊནྟི བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ན་དི་སཱ་མ་ནྟཱ པ་ཏི་ཏཾ ཨོ་མ་ཀ་ཙཱ་ཏུ་མཱ་སཾ ཨོ་ཝ་ཊྛཾ ན་དི་ཏ་ཊཾ. ས་ཙེ པ་ན བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀེ་ཡེ་ཝ པ་ཀ་ཏི, དེ་ཝེ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱ་ཏུ་མཱ་སཾ ཨོ་ཝ་ཊྛེ་པི ཨུ་ད་ཀེ་ཡེ་ཝ ཨུ་ད་ཀ་སྶ པ་ཏི་ཏ་ཏྟཱ ཝ་ཊྚ་ཏི. མ་ཧ་ནྟ་མྤི ན་ངྒ་ལ་ཙྪི་ནྣ་མ་ཏྟི་ཀཱ་པི་ཎྜནྟི མ་ཧ་ནྟ་མྤི ཀ་སི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཧེ་ཊྛཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཨ་ས་མྦ་དྡྷཾ ན་ངྒ་ལ་ཙྪི་ནྣ་མ་ཏྟི་ཀཱ་པི་ཎྜཾ. ཨེ་ཝ་མཱ་དིས་དྡེ་ན ཀཱུ་ཊཱ་སི་ཉྩ་ན་ཡོ་གྒ་ཏ་ནུ་ཀ་ཀ་དྡ་མཱ་དཱི་ནཾ ག་ཧ་ཎཾ. ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩ རུ་ཀྑཱ་དི་པ་ཝ་ཊྚ་ནེ་ན བྷི་ནྡ་ནྟ་སྶཱཏི པཱ་སཱ་ཎ་རུ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཝཱ པ་ཝ་ཊྚེ་ནྟ་སྶ, ཀ་ཏྟ་ར་ད་ཎྜེ་ན ཝཱ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ པ་ཐ་ཝཱི བྷི་ཛྫ་ཏི, སཱ ‘‘ཏེ་ན བྷི་ནྡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་ཉྩི་ཙྩ ཨ་བྷི་ནྣ་ཏྟཱ ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩ བྷི་ནྣཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏི ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩ རུ་ཀྑཱ་དི་པྤ་ཝ་ཊྚ་ནེ་ན བྷི་ནྡ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨ་ས་ཏི་ཡཱ པཱ་ད་ངྒུ་ཊྛ་ཀཱ་དཱི་ཧི ཝི་ལི་ཁ་ནྟ་སྶཱཏི ཡོ ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏོ ཀེ་ན་ཙི ས་དྡྷིཾ ཀི་ཉྩི ཀ་ཐེ་ནྟོ པཱ་ད་ངྒུ་ཊྛ་ཀེ་ན ཝཱ ཀ་ཏྟ་ར་ཡ་ཊྛི་ཡཱ ཝཱ པ་ཐ་ཝིཾ ཝི་ལི་ཁ་ནྟོ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨ་ས་ཏི་ཡཱ པཱ་ད་ངྒུ་ཊྛ་ཀཱ་དཱི་ཧི ཝི་ལི་ཁ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
པ་ཐ་ཝཱི་ཁ་ཎ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
མུ་སཱ་ཝཱ་ད་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.