༡. པ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཨ་ཝི་ཀ་པྤི་ཏོཏི ‘‘ཨི་མཾ པ་ཏྟཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཝི་ཀ་པྤེ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་ཝི་ཀ་པྤི་ཏོ. ཨ་ཌྜྷཱ་ལ༹ྷ་ཀོ་ད་ནཾ ག་ཎྷཱ་ཏཱིཏི མ་ག་དྷ་ནཱ་ལི༹་ཡཱ དྭི་ནྣཾ ཏ་ཎྜུ་ལ་ནཱ་ལཱི༹་ནཾ ཨོ་ད་ནཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ‘‘མ་ག་དྷ་ནཱ་ལི༹ ནཱ་མ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ར་ས་པ་ལཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘སཱི་ཧ་ལ༹་དཱི་པེ པ་ཀ་ཏི་ནཱ་ལི༹ མ་ཧ་ནྟཱ, ད་མི་ལ༹་ནཱ་ལི༹ ཁུ་དྡ་ཀཱ, མ་ག་དྷ་ནཱ་ལི༹ པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟཱ, ཏཱ་ཡ མ་ག་དྷ་ནཱ་ལི༹་ཡཱ དི་ཡ་ཌྜྷ་ནཱ་ལི༹ ཨེ་ཀཱ སཱི་ཧ་ལ༹་ནཱ་ལི༹ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༦༠༢) མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ནུ་ཏྟ་ཎྜུ་ལནྟི པཱ་ཀ་ཏོ ཨུ་ཀྐ་ནྟཾ ཏ་ཎྜུ་ལཾ ཨུ་ཏྟ་ཎྜུ་ལཾ, ན ཨུ་ཏྟ་ཎྜུ་ལཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་ཎྜུ་ལཾ. ས་བྦ་ས་མྦྷཱ་ར་ས་ངྑ་ཏོཏི ཛཱི་ར་ཀཱ་དི་ས་བྦ་ས་མྦྷཱ་རེ་ཧི ས་ངྑ་ཏོ. ཨཱ་ལོ་པ་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠ་བྷཱ་ག་པྤ་མཱ་ཎཾ བྱ་ཉྫ་ནཾ ཨཱ་ལོ་པ་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་བྱ་ཉྫ་ནཾ.

ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་པ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི མ་ཛ྄ཛྷི་མོ་མ་ཀཱ་ནི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ན་ཡོ – ས་ཙེ ནཱ་ལི༹་ཀོ་ད་ནཱ་དི ས་བྦ་མྤི པ་ཀྑི་ཏྟཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཧེ་ཊྛི་མ་རཱ་ཛི་ས་མཾ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ཡཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མོ ནཱ་མ པ་ཏྟོ. ས་ཙེ ཏཾ རཱ་ཛིཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཐཱུ་པཱི་ཀ་ཏཾ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ཡཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མོ་མ་ཀོ ནཱ་མ པ་ཏྟོ. ས་ཙེ ཏཾ རཱ་ཛིཾ ན ས་མྤཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མུ་ཀྐ་ཊྛོ ནཱ་མ པ་ཏྟོ. ས་ཙེ པ་ཏྟོ་ད་ནཱ་དི ས་བྦ་མྤི པ་ཀྑི་ཏྟཾ ཧེ་ཊྛི་མ་རཱ་ཛི་ས་མཾ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨོ་མ་ཀོ ནཱ་མ པ་ཏྟོ. ས་ཙེ ཏཾ རཱ་ཛིཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཐཱུ་པཱི་ཀ་ཏཾ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨོ་མ་ཀོ་མ་ཀོ ནཱ་མ པ་ཏྟོ. ས་ཙེ ཏཾ རཱ་ཛིཾ ན ས་མྤཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨོ་མ་ཀུ་ཀྐ་ཊྛོ ནཱ་མ པ་ཏྟོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏེ་ས་མྤི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’’ཏི.

ཨི་དཱ་ནི ཏེ་སུ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ་ན་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ཝི་ཀ་པྤ་ནུ་པ་གེ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨི་ཙྩེ་ཏེ་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨུ་ཀྐ་ཊྛུ་ཀྐ་ཊྛོཏི ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ཏོ ཨུ་ཀྐ་ཊྛོ. ཏ་ཏོ ཧི སོ ‘‘ཨ་པ་ཏྟོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཨོ་མ་ཀོ་མ་ཀོཏི ཨོ་མ་ཀ་ཏོ ཨོ་མ་ཀོ. ཏ་ཏོ ཧི སོ ‘‘ཨ་པ་ཏྟོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཨེ་ཏེ པ་ན བྷཱ་ཛ་ན་པ་རི་བྷོ་གེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ, ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནུ་པ་གཱ ན ཝི་ཀ་པྤ་ནུ་པ་གཱ, ཨི་ཏ་རེ པ་ན ས་ཏྟ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཝཱ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ཝཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘སེ་སཱ ས་ཏྟ པ་ཏྟཱ པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟཱ ནཱ་མཱ’’ཏི.

ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ས་ཏྟ པ་ཏྟཱ པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ. ས་མ་ཎ་སཱ་རུ་པྤེ་ན པ་ཀྐནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཡོ་པ་ཏྟོ པ་ཉྩ་ཧི པཱ་ཀེ་ཧི (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༦༠༨) པ་ཀྐོ ས་མ་ཎ་སཱ་རུ་པྤེ་ན པ་ཀྐོ ཧོ་ཏི, མ་ཏྟི་ཀཱ་པ་ཏྟོ དྭཱི་ཧི པཱ་ཀེ་ཧི. ས་ཙེ ཨེ་ཀོ པཱ་ཀོ ཨཱུ་ནོ ཧོ་ཏི, ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནུ་པ་གོ. ཡ་ཐཱ ཙ ས་མ་ཎ་སཱ་རུ་པྤེ་ན པ་ཀྐོ་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནུ་པ་གོ, ཏ་ཐཱ ཨུ་བྷོ་པི ཡཾ མཱུ་ལཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, ཏ་སྨིཾ དི་ནྣེ་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནུ་པ་གཱ. ཡ་དི པ་ན ཨ་པྤ་ཀ་མྤི ཨ་དི་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནུ་པ་གཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་ཙེ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ‘‘ཀཱ་ཀ་ཎི་ཀ་མ་ཏྟཾ ནཱ་མ དི་ཡ་ཌྜྷ་ཝཱི་ཧཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ས་ཙེ་པི པ་ཏྟ་སཱ་མི་ཀོ ཝ་ད་ཏི ‘‘ཡ་དཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ མཱུ་ལཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏ་དཱ ད་སྶ་ཐ, ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཐཱ’’ཏི, ནེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནུ་པ་གོ ཧོ་ཏི. པཱ་ཀ་སྶ ཧི ཨཱུ་ན་ཏྟཱ པ་ཏྟ་ས་ངྑཾ ན ག་ཙྪ་ཏི. མཱུ་ལ་སྶ ས་ཀ་ལ་སྶ ཝཱ ཨེ་ཀ་དེ་ས་སྶ ཝཱ ཨ་དི་ནྣ་ཏྟཱ ས་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ན ཨུ་པེ་ཏི, ཨ་ཉྙ་སྶེ་ཝ ས་ནྟ་ཀོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ པཱ་ཀེ ཙ མཱུ་ལེ ཙ ནི་ཊྛི་ཏེ་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནུ་པ་གོ ཧོ་ཏི. ཡོ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནུ་པ་གོ, སྭེ་ཝ ཝི་ཀ་པྤ་ནུ་པ་གོ ཙ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་པ་ཙྩུ་དྡྷ་ར་ནྟེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་པ་ཙྩུ་དྡྷ་ར་ནྟེ་ན ཝི་ཀ་པྤེ་ཏ་བྦོཏི པུ་རཱ་ཎ་པ་ཏྟཾ ཨ་པ་ཙྩུ་དྡྷ་ར་ནྟེ་ན ན་ཝོ པ་ཏྟོ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཋ་པེ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཀ་ངྒུ་སི་ཏྠནྟི ས་ཏྟ་ནྣཾ དྷ་ཉྙཱ་ནཾ ལཱ་མ་ཀ་དྷ་ཉྙ་སི་ཏྠ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀ་ངྒུ་སི་ཏྠ་ནི་ཀྑ་མ་ན་མ་ཏྟེ་ན ཚི་དྡེ་ནཱ’’ཏི.

པ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.