༢. ཨུ་དོ་སི་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
བྷི་ཀྑུ་ནཱཏི བྷི་ཀྑུ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, སཱ་མི་ཨ་ཏྠེ ཙེ་ཏཾ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པུ་རི་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝི་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ སཱ་མི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཧཱིཏི ཀཱ་ར་ཎ་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. ཚི་ནྣ་པ་ལི་བོ་དྷོཏི ཚི་ནྣ་ཙཱི་ཝ་རཱ་ཝཱ་ས་པ་ལི་བོ་དྷོ. ཨེ་ཀཱ་ཝ ར་ཏྟི ཨེ་ཀ་ར་ཏྟཾ, ས་མཱ་ས་ནྟ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ. ཏི་ཎྞཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནཾ ས་མཱ་ཧཱ་རོ་ཏི ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ. ཏེ་ན ཏི་ཙཱི་ཝ་རེ་ན, ཏཱི་ཧི ཙཱི་ཝ་རེ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀེ་ན ཝི་པྤ་ཝུ་ཏྠོ་པི (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༤༧༥-༤༧༦) ཧི ཏི་ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཝི་པྤ་ཝུ་ཏྠོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི པ་ཊི་སི་དྡྷ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣེ་ན ཝི་པྤ་ཝུ་ཏྠ་ཏྟཱ, ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ་པི ཝཱ ས་མུ་དཱ་ཡ་ཝོ་ཧཱ་ར་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏི་ཙཱི་ཝ་རཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ན་ཡེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཨི་དཱ་ནི ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ན་ཏྠཾ ‘‘གཱ་མོ ཨེ་ཀཱུ་པ་ཙཱ་རོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ནི་ཝེ་ས་ནནྟི ཨུ་དོ་སི་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ཀ་ཏཱ་ཡ པ་ཏི་སྶ་ཡ་ཝི་ཀ་ཏི་ཡཱ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨུ་དོ་སི་ཏོཏི (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༤༨༢-༤༨༧) ཡཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ བྷ་ཎྜཱ་ནཾ སཱ་ལཱ. ཡོ ‘‘ཨུ་ད་ཝ་སི་ཏོ’’ཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཊྚོཏི པ་ཊི་རཱ་ཛཱ་དི་པ་ཊི་བཱ་ཧ་ན་ཏྠཾ ཨི་ཊྛ་ཀཱ་ཧི ཀ་ཏོ བ་ཧ་ལ་བྷི་ཏྟི་ཀོ ཙ་ཏུ་པ་ཉྩ་བྷཱུ་མི་ཀོ པ་ཏི་སྶ་ཡ་ཝི་སེ་སོ. ‘‘ཨ་ཊྚོཏི བ་ཧ་ལ་བྷི་ཏྟི་ཀ་གེ་ཧཾ, ཡ་སྶ གོ་པཱ་ན་སི་ཡོ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨི་ཊྛ་ཀཱ་ཧི ཨེ་ཝ ཚ་ད་ནཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨ་པ་རེ. ‘‘ཨ་ཊྚཱ་ཀཱ་རེ་ན ཀ་རཱི་ཡ་ཏཱི’’ཏི་པི ཝ་ད་ནྟི. མཱ་ལོ༹ཏི ཨེ་ཀ་ཀཱུ་ཊ་ས་ངྒ་ཧི་ཏོ ཙ་ཏུ་ར་སྶ་པཱ་སཱ་དོ, ཨེ་ཀ་ཀཱུ་ཊ་ས་ངྒ་ཧི་ཏོ ཝཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཀོ་ཎ་ཝ་ནྟོ པ་ཏི་སྶ་ཡ་ཝི་སེ་སོ. ‘‘མཱ་ལོ༹ཏི ཝ་ཊྚཱ་ཀཱ་རེ་ན ཀ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན’’ནྟི ཨ་པ་རེ. པཱ་སཱ་དོཏི དཱི་གྷ་པཱ་སཱ་དོ, ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་གཱ་དི་བྷེ་དོ ཨ་ཊྚ་མཱ་ལ༹་ཧ་མྨི་ཡ་ཝ་ཛྫི་ཏོ ས་བྦོ ཝཱ པཱ་སཱ་དོ. ཧ་མྨི་ཡནྟི མུ་ཎྜ་ཙྪ་ད་ན་པཱ་སཱ་དོ. ‘‘ཙ་ནྡི་ཡ་ངྒ་ཎ་ཡུ་ཏྟ’’ནྟི ཨ་པ་རེ. ནཱ་ཝཱཏི ཐ་ལ་ཊྛ་ཨུ་ད་ཀ་ཊྛ་ཝ་སེ་ན དྭི་དྷཱ ནཱ་ཝཱ. ས་ཏྠོཏི ཛ་ངྒྷ་ས་ཏྠོ, ས་ཀ་ཊ་ས་ཏྠོ ཝཱ. དྷ་ཉྙ་ཀ་ར་ཎནྟི (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༤༩༡-༤༩༤) ཁ་ལཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨཱ་རཱ་མོཏི པུ་པྥཱ་རཱ་མོ, ཕ་ལཱ་རཱ་མོ ཝཱ. ཝི་ཧཱ་རོཏི ས་པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ ཝཱ ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ ཝཱ ས་ཀ་ལོ ཨཱ་ཝཱ་སོ. ‘‘གེ་ཧ་མྤཱི’’ཏི ཀེ་ཙི. ནི་ཝེ་ས་ནཱ་དཱི་ནི ཙེ་ཏྠ གཱ་མ་ཏོ བ་ཧི ནི་ཝི་ཊྛཱ་ནི ག་ཧི་ཏཱ་ནི. ཨ་ནྟོ་གཱ་མེ ཋི་ཏཱ་ནཾ པ་ན གཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ གཱ་མ་པ་རི་ཧཱ་རོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི. ‘‘ནི་ཝེ་ས་ནཱ་ད་ཡོ ཧ་མྨི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ གཱ་མ་པ་རི་ཀྑེ་པ་ཏོ བ་ཧི ནི་ཝི་ཊྛཱ’’ཏི ཨ་པ་རེ. ཧ་ཏྠ་པཱ་སཱ་ཏི་ཀྐ་མེཏི ཨེ་ཏྠ ཧ་ཏྠ་པཱ་སོ ནཱ་མ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻ་ར་ཏ་ན་པྤ་མཱ་ཎོ པ་དེ་སོ, ཏ་སྶ ཨ་ཏི་ཀྐ་མོ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཱ་ཏི་ཀྐ་མོ, ཏ་སྨིཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཱ་ཏི་ཀྐ་མེ. ཧ་ཏྠ་པཱ་ས་བྦྷ་ནྟ་རེ པ་ན ཝ་ཏྠུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏཾ པ་མཱ་ཎཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ས་ཙེ་པི ཨི་དྡྷི་མཱ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨ་རུ་ཎཾ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི, ནི་སྶ་གྒི་ཡ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི.
ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ – ས་ཙེ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༤༧༧-༤༧༨) གཱ་མོ ཨེ་ཀ་སྶ ར་ཉྙོ ཝཱ བྷོ་ཛ་ཀ་སྶ ཝཱ ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ཀུ་ལ་སྶ ཧོ་ཏི, པཱ་ཀཱ་རཱ་དི་ནཱ པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་ཏྟཱ ཨེ་ཀཱུ་པ་ཙཱ་རོ ཙ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ གཱ་མེ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ གཱ་མ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཝ་སི་ཏ་བྦཾ, ས་ཙེ ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ, ཡ་སྨིཾ གྷ་རེ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ གྷ་རེ ཝ་སི་ཏ་བྦཾ, ཏ་སྶ གྷ་ར་སྶ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཱ ཝཱ ན ཝི་ཛ་ཧི་ཏ་བྦཾ.
ས་ཙེ གཱ་མོ ཝེ་སཱ་ལི་ཀུ་སི་ནཱ་རཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ནཱ་ནཱ་རཱ་ཛཱུ་ནཾ ཝཱ བྷོ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ ཙ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ གཱ་མེ ཡ་སྨིཾ གྷ་རེ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ གྷ་རེ ཝཱ ཝ་ཏྠ་བྦཾ, ཏ་སྶ གྷ་ར་སྶ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཱ ཝཱ ན ཝི་ཛ་ཧི་ཏ་བྦཾ. ཡ་སྶཱ ཝཱི་ཐི་ཡཱ གྷ་རཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶཱ ཝཱི་ཐི་ཡཱ ཏ་སྶ གྷ་ར་སྶ ས་མྨུ་ཁཱ་ཊྛཱ་ནེ ས་བྷཱ་ཡཾ ཝཱ གྷ་ར་དྭཱ་རེ ཝཱ ཝ་ཏྠ་བྦཾ, ཏེ་སཾ ས་བྷཱ་དྭཱ་རཱ་ནཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཱ ཝཱ ན ཝི་ཛ་ཧི་ཏ་བྦཾ.
ས་ཙེ སོ གཱ་མོ ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ, ཡ་སྨིཾ གྷ་རེ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ, ཏ་ཏྠ ཝཱ ཏ་སྶ ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཝཱ ཝ་ཏྠ་བྦཾ. ནི་ཝེ་ས་ནེ པ་ན ས་ཙེ ཨེ་ཀ་ཀུ་ལ་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཧོ་ཏི, པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་ཉྩ, ཨ་ནྟོ་ནི་ཝེ་ས་ནེ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ནི་ཝེ་ས་ནེ ཝ་ཏྠ་བྦཾ. ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཾ ཙེ ཧོ་ཏི, ཡ་སྨིཾ ག་བྦྷེ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ, ཏ་སྨིཾ ཝ་ཏྠ་བྦཾ, ཏ་སྶ ག་བྦྷ་སྶ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཱ ཝཱ ན ཝི་ཛ་ཧི་ཏ་བྦཾ.
ས་ཙེ ནཱ་ནཱ་ཀུ་ལ་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཧོ་ཏི, པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་ཉྩ, ཡ་སྨིཾ ག་བྦྷེ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ, ཏ་སྨིཾ ག་བྦྷེ ཝ་ཏྠ་བྦཾ, ས་བྦེ་སཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་དྭཱ་ར་མཱུ་ལེ ཝཱ ཏེ་སཾ ག་བྦྷ་དྭཱ་ར་མཱུ་ལཱ་ནཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཱ ཝཱ ན ཝི་ཛ་ཧི་ཏ་བྦཾ. ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཾ ཙེ, ཡ་སྨིཾ ག་བྦྷེ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ, ཏ་སྨིཾ ག་བྦྷེ ཝ་ཏྠ་བྦཾ, ཏ་སྶ ག་བྦྷ་སྶ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཱ ཝཱ ན ཝི་ཛ་ཧི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ ཨུ་དོ་སི་ཏཱདཱི་སུ་པི.
ས་ཏྠོ པ་ན ཛ་ངྒྷ་ས་ཏྠོ ཝཱ ཧོ་ཏུ, ས་ཀ་ཊ་ས་ཏྠོ ཝཱ. ས་ཙེ ཨེ་ཀ་ཀུ་ལ་སྶ ས་ཏྠོ ཧོ་ཏི, ས་ཏྠེ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ ཝཱ པ་ཙྪ་ཏོ ཝཱ ས་ཏྟ་བྦྷ་ནྟ་རཱ ན ཝི་ཛ་ཧི་ཏ་བྦཱ, པ་སྶ་ཏོ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཾ ན ཝི་ཛ་ཧི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༤༨༩) ས་ཏྠོ ག་ཙྪ་ནྟོ གཱ་མཾ ཝཱ ན་དིཾ ཝཱ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ནྟོ་པ་ཝི་ཊྛེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷོ ཧུ་ཏྭཱ ཨོ་ར་ཉྩ པཱ་ར་ཉྩ ཕ་རི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ཧོ་ཏི, ས་ཏྠ་པ་རི་ཧཱ་རོ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏི. ཨ་ཐ གཱ་མེ ཝཱ ན་དི་ཡཱ ཝཱ པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི ཨ་ནྟོ་པ་ཝི་ཊྛོ, གཱ་མ་པ་རི་ཧཱ་རོ ཙེ་ཝ ན་དི་པ་རི་ཧཱ་རོ ཙ ལ་བྦྷ་ཏི. ས་ཙེ ཝི་ཧཱ་ར་སཱི་མཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ནྟོ་སཱི་མཱ་ཡ ཙ ཙཱི་ཝ་རཾ ཧོ་ཏི, ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཝ་སི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ བ་ཧི་སཱི་མཱ་ཡ ཙཱི་ཝ་རཾ ཧོ་ཏི, ས་ཏྠ་ས་མཱི་པེ་ཡེ་ཝ ཝ་སི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ག་ཙྪ་ནྟོ ས་ཀ་ཊེ ཝཱ བྷ་གྒེ, གོ་ཎེ ཝཱ ན་ཊྛེ ཨ་ནྟ་རཱ ཚི་ཛྫ་ཏི, ཡ་སྨིཾ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ, ཏ་ཏྠ ཝ་སི་ཏ་བྦཾ.
ཁེ་ཏྟེ་པི (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༤༩༠) ས་ཙེ ཨེ་ཀ་ཀུ་ལ་སྶ ཁེ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་ཉྩ, ཨ་ནྟོ་ཁེ་ཏྟེ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ཁེ་ཏྟེ ཝ་ཏྠ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཾ, ཧ་ཏྠ་པཱ་སཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ན ཝི་ཛ་ཧི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ནཱ་ནཱ་ཀུ་ལ་སྶ ཁེ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་ཉྩ, ཨ་ནྟོ་ཁེ་ཏྟེ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཁེ་ཏྟ་དྭཱ་ར་མཱུ་ལེ ཝཱ ཝ་ཏྠ་བྦཾ, ཏ་སྶ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཱ ཝཱ ན ཝི་ཛ་ཧི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཾ, ཙཱི་ཝ་རཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཱ ན ཝི་ཛ་ཧི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ དྷ་ཉྙ་ཀ་ར་ཎཱ་རཱ་མེ་སུ དྭཱི་སུ་པི. ཝི་ཧཱ་རེ པ་ན ནི་ཝེ་ས་ནེ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སོ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ པ་ན ཡཾ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀེ ཀཱ་ལེ ས་མ་ནྟཱ ཚཱ་ཡཱ ཕ་ར་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨ་ཝི་ར་ལེ༹ པ་དེ་སེ ཏ་སྶ ཚཱ་ཡཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ་ཀཱ་ས་སྶ ཨ་ནྟོ་ཡེ་ཝ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཝི་ར་ལ༹་སཱ་ཁ་སྶ རུ་ཀྑ་སྶ ཨཱ་ཏ་པེ་ན ཕུ་ཊྛོ་ཀཱ་སེ ཋ་པེ་ཏི, ཨ་རུ་ཎུ་གྒ་མ་ནེ ཙ སོ བྷི་ཀྑུ ཏ་སྶ ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ན ཧོ་ཏི, ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཏ་སྶ ཚཱ་ཡཱ་ཡ་པི ཧོ་ཏི, ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ ནཱ་ནཱ་ཀུ་ལ་སྶ རུ་ཀྑོ ཧོ་ཏི, ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཱ ན ཝི་ཛ་ཧི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ པ་ན ཝི་ཉྫྷཱ་ཊ་ཝི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ར་ཉྙེ་སུ་པི ས་མུ་དྡ་མ་ཛ྄ཛྷེ མ་ཙྪ་བ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་ག་མ་ན་པ་ཐ་དཱི་པ་ཀེ་སུ་པི ཙཱི་ཝ་རཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ས་མ་ནྟཱ ས་ཏྟ་བྦྷ་ནྟ་རེ པ་དེ་སེ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཝ་སི་ཏ་བྦཾ, ཨི་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཝ་ས་ནྟོ ཝི་པྤ་ཝུ་ཏྠོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཨི་མ་སྶ པ་ན ཝི་ཏྠཱ་ར་སྶ ཨི་དྷ ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ, ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡཉྩ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠཱཏི ‘‘ཏི་ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཝི་པྤ་ཝ་སེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་དེ. ས་ངྑེ་པོཏི ས་ངྑེ་པ་ཝ་ཎྞ་ནཱ. ཨེ་ཏྠ པ་ན པཱ་ལི༹་ཡཾ (པཱ་རཱ. ༤༧༧) ‘‘གཱ་མོ ཨེ་ཀཱུ་པ་ཙཱ་རོ ནཱ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན མཱ་ཏི་ཀཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ་པི གཱ་མ་ནི་ཝེ་ས་ན་ཨུ་དོ་སི་ཏ་ཁེ་ཏྟ་དྷ་ཉྙ་ཀ་ར་ཎ་ཨཱ་རཱ་མ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནཾ ཨེ་ཀཱུ་པ་ཙཱ་ར་ནཱ་ནཱུ་པ་ཙཱ་ར་ཏཱ ‘‘གཱ་མོ ཨེ་ཀཱུ་པ་ཙཱ་རོ ནཱ་མ ཨེ་ཀ་ཀུ་ལ་སྶ གཱ་མོ ཧོ་ཏི པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ ཙ ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པཱ་རཱ. ༤༧༨) པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཱ. ཨ་ཊྚ་མཱ་ལ༹་པཱ་སཱ་ད་ཧ་མྨི་ཡ་ནཱ་ཝཱ་ས་ཏྠ་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སཱ་ནཾ པ་ན ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཀ་ཀུ་ལ་སྶ ཨ་ཊྚོ ཧོ་ཏི, ནཱ་ནཱ་ཀུ་ལ་སྶ ཨ་ཊྚོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པཱ་རཱ. ༤༨༤) ན་ཡེ་ན ཨེ་ཀ་ཀུ་ལ་ནཱ་ནཱ་ཀུ་ལ་ཝ་སེ་ན ཙ ཨ་ནྟེ ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སོ ཨེ་ཀཱུ་པ་ཙཱ་རོ ནཱ་མ ཨ་གཱ་མ་ཀེ ཨ་ར་ཉྙེ ས་མ་ནྟཱ ས་ཏྟ་བྦྷ་ནྟ་རཱ ཨེ་ཀཱུ་པ་ཙཱ་རོ, ཏ་ཏོ པ་རཾ ནཱ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རོ་ཏི (པཱ་རཱ. ༤༩༤) ཙ ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀཱུ་པ་ཙཱ་ར་ནཱ་ནཱུ་པ་ཙཱ་ར་ཏཱ ཝི་བྷ་ཏྟཱ. ཏ་སྨཱ གཱ་མཱ་དཱི་སུ པ་རི་ཀྑི་ཏྟཾ ཨེ་ཀཱུ་པ་ཙཱ་རཾ, ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཾ ནཱ་ནཱུ་པ་ཙཱ་ར་ནྟི ཙ, ཨ་ཊྚཱ་དི་སུ ཡཾ ཨེ་ཀ་ཀུ་ལ་སྶ, ཏཾ ཨེ་ཀཱུ་པ་ཙཱ་རཾ, ཡཾ ནཱ་ནཱ་ཀུ་ལ་སྶ, ཏཾ ནཱ་ནཱུ་པ་ཙཱ་ར་ནྟི ཙ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨུ་པ་ཙཱ་རོཏི ཧི ‘‘གཱ་མོ ཨེ་ཀཱུ་པ་ཙཱ་རོ ནཱ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ དྭཱ་རཾ, ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སོ ཨེ་ཀཱུ་པ་ཙཱ་རོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ས་མ་ནྟཱ ས་ཏྟ་བྦྷ་ནྟ་ར་ས་ངྑཱ་ཏཾ པ་མཱ་ཎ་ནྟི ཨ་པ་རེ.
ཨ་ཉྙ་ཏྲ བྷི་ཀྑུ་ས་མྨུ་ཏི་ཡཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་ངྒྷེ་ན དི་ནྣཱ ས་མྨུ་ཏི བྷི་ཀྑུ་ས་མྨུ་ཏི, ཏཾ ཝི་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཡཾ ས་ངྒྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་ས་མྨུ་ཏིཾ དེ་ཏཱིཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་སཱ ས་མྨུ་ཏི, ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་སཱ་ཡ ཝཱ ས་མྨུ་ཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་ས་མྨུ་ཏི, ཏཾ ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡེ་ན ཀ་མྨེ་ན དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ས་ནྟ་རུ་ཏྟ་རེ་ནཱཏི ‘‘ཨ་ནྟ་ར’’ནྟི ཨ་ནྟ་ར་ཝཱ་ས་ཀོ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ‘‘ཨུ་ཏྟ་ར’’ནྟི ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒོ, ས་ཧ ཨ་ནྟ་རེ་ན ཨུ་ཏྟ་རཾ ས་ནྟ་རུ་ཏྟ་རཾ, ཏེ་ན ས་ནྟ་རུ་ཏྟ་རེ་ན, ས་ཧ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱ་ས་ཀེ་ན ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནྟོ་ཨ་རུ་ཎེ པ་ཙྩུ་དྡྷ་ཊེཏི ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ས་མྤཱ་པུ་ཎི་ཏུ་མ་ས་ཀྐོ་ནྟེ་ན ཏ་ཏྠེ་ཝ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ ཨ་རུ་ཎེ པ་ཙྩུ་དྡྷ་ཊེ. པ་ཙྩཱ་ག་ནྟ་བྦནྟི ཡ་ཐཱ རོ་གོ ན ཀུ་པྤ་ཏི, ཏ་ཐཱ པུ་ན ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཋ་པི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ནྟ་བྦཾ. ཡ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཧི ས་ཏྠཾ ཝཱ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི, ‘‘ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་བྷོ་གཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝ་ཊྚ་ཏི. ‘‘ན དཱ་ནི ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ན དྷུ་ར་ནི་ཀྑེ་པཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦཾ ‘‘ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་ཊྛཱ་ནེ ཋ་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝཱ ཋི་ཏེ་ན པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦ’’ནྟི. སོཏི ཡ་སྶ ས་མྨུ་ཏི དི་ནྣཱ, སོ རོ་གོ. ལ་དྡྷ་ཀ་པྤི་ཡ་མེ་ཝ པུ་ན ས་མྨུ་ཏི་དཱ་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏ་ཙཱི་ཝ་ར་ཏཱཏི ཏི་ཙཱི་ཝ་རཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ན་ཡེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏ་ཙཱི་ཝ་ར་ཏཱ. ཝི་པྤ་ཝཱ་སོ ནཱ་མ ཡ་དི བ་དྡྷ་སཱི་མཱ་ཡཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ བ་ཧི ཨ་རུ་ཎུ་ཊྛཱ་པ་ནཾ. ཨ་ཐ ཨ་བ་དྡྷ་སཱི་མཱ་ཡཾ, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་གཱ་མཱ་དཱི་ནཾ བ་ཧི ཧ་ཏྠ་པཱ་སཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ཨ་རུ་ཎུ་ཊྛཱ་པ་ནཾ. བ་དྡྷ་སཱི་མཱ་ཡཾ པ་ན ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཙཱི་ཝ་རཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་སཱི་མཱ་ཡ་མེ་ཝ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཝ་སི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨི་དྷ ཨ་པ་ཙྩུ་དྡྷ་ར་ཎཾ ཨ་ཀི་རི་ཡཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཨུ་དོ་སི་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.