༡༠. རཱ་ཛ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
རཱ་ཛ་ཏོ བྷོ་གྒནྟི རཱ་ཛ་ཏོ ལ་དྡྷ་བྷོ་གྒཾ. རཱ་ཛ་བྷོ་གྒོཏི རཱ་ཛཱ་མ་ཏྟོ. རཱ་ཛ་ཏོ བྷོ་གོཏི ར་ཉྙཱ དི་ནྣཾ ཨི་སྶ་རི་ཡཾ. ཨི་མི་ནཱ་ཏི་ཨཱ་དཱིཏི ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཙཱི་ཝ་ར་ཙེ་ཏཱ་པ་ནྣེ་ན ཙཱི་ཝ་རཾ ཙེ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ བྷི་ཀྑུཾ ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཧཱི’’ཏི ཨི་དཾ. ཨཱ་ག་མ་ན་སུ་དྡྷིནྟི མཱུ་ལ་སུ་དྡྷིཾ. ཡ་དི ཧི ཨི་མི་ནཱ ཀ་པྤི་ཡ་ནཱི་ཧཱ་རེ་ན ཨ་པེ་སེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ དེ་ཧཱི’’ཏི པེ་སེ་ཡྻ, སོ་པི དཱུ་ཏོ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ ‘‘ཨི་དཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་ཙེ་ཏཱ་པ་ནྣཾ ཨཱ་བྷ་ཏཾ, པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙཱི་ཝ་ར་ཙེ་ཏཱ་པ་ནྣ’’ནྟི (པཱ་རཱ. ༥༣༨), ཏ་དཱ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ་པི ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀཾ པུ་ཊྛེ་ན ཏཾ ནི་དྡི་སི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་ཙེ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཏྠུཾ ཨཱ་ར་བྦྷཱཏི ཧི་ར་ཉྙཱ་དིཾ ཨཱ་ར་བྦྷ. ཨཱི་དི་སེ་ན དཱུ་ཏ་ཝ་ཙ་ནེ་ནཱཏི ‘‘པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙཱི་ཝ་ར་ཙེ་ཏཱ་པ་ནྣ’’ནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན དཱུ་ཏ་ཝ་ཙ་ནེ་ན. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏུཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ. སུ་ཝ་ཎྞནྟི ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ. ར་ཛ་ཏནྟི རཱུ་པི་ཡཾ. ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ་ནཱཏི སུ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡོ ཝཱ རཱུ་པི་ཡ་མ་ཡོ ཝཱ པཱ་ཀ་ཏི་ཀོ ཝཱ ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ. མཱ་ས་ཀོཏི ལོ་ཧ་མཱ་ས་ཀོ ཝཱ ཧོ་ཏུ, དཱ་རུ་མཱ་ས་ཀོ ཝཱ ཧོ་ཏུ, ཛ་ཏུ་མཱ་ས་ཀོ ཝཱ ཧོ་ཏུ, ཡོ ཡོ ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ ཛ་ན་པ་དེ ཡ་དཱ ཡ་དཱ ཝོ་ཧཱ་རཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨ་ཊྛི་མ་ཡོ་པི ཙ་མྨ་མ་ཡོ་པི རུ་ཀྑ་ཕ་ལ་བཱི་ཛ་མ་ཡོ་པི ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཏ་རཱུ་པོ་པི ཨ་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཏ་རཱུ་པོ་པི ས་བྦོ ཨི་དྷ མཱ་ས་ཀོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ རཱུ་པི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝ་ཀྑཱ་མ.
མུ་ཏྟཱཏི ཧ་ཏྠི་ཀུ་མྦྷ་ཛཱ་དི་ཀཱ ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཱ མུ་ཏྟཱ. ཏ་ཐཱ ཧི ཧ་ཏྠི་ཀུ་མྦྷཾ ཝ་རཱ་ཧ་དཱ་ཋཾ, བྷུ་ཛ་ངྒ་སཱི་སཾ, ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཾ, ཝེ་ལུ༹, མ་ཙྪ་སི་རོ, ས་ངྑོ, སི་པྤཱི་ཏི ཨ་ཊྛ མུ་ཏྟཱ་ཡོ་ནི་ཡོ. ཏ་ཏྠ ཡཱ མ་ཙྪ་ས་ངྑ་སི་པྤི་ཛཱ་ཏཱ, སཱ སཱ་མུ་དྡི་ཀཱ, བྷུ་ཛ་ངྒ་ཛཱ་པི ཀཱ་ཙི སཱ་མུ་དྡི་ཀཱ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏ་རཱ ཨ་སཱ་མུ་དྡི་ཀཱ. ཡ་སྨཱ པ་ན བ་ཧུ་ལཾ སཱ་མུ་དྡི་ཀཱ་ཝ མུ་ཏྟཱ ལོ་ཀེ དི་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྠཱ་པི སི་པྤི་ཛཱ་ཝ, ཨི་ཏ་རཱ ཀ་དཱ་ཙི. ཏ་སྨཱ ས་མྨོ་ཧ་ཝི་ནོ་ད་ནི་ཡཾ ‘‘མུ་ཏྟཱ་ཏི སཱ་མུ་དྡི་ཀ་མུ་ཏྟཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༡༧༢) ཝུ་ཏྟཾ. མ་ཎཱིཏི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝེ་ལུ༹་རི་ཡཱ་དི་ཀེ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཛཱ་ཏི་ཕ་ལི་ཀཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་བྦོ་པི ནཱི་ལ་པཱི་ཏཱ་དི་ཝ་ཎྞ་བྷེ་དོ མ་ཎཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, པ་ཙི་ཏྭཱ ཀ་ཏོ པ་ན ཀཱ་ཙ་མ་ཎི་ཡེ་ཝེ་ཀོ པ་ཏྟཱ་དི་བྷ་ཎྜ་མཱུ་ལ་ཏྠཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཝེ་ལུ༹་རི་ཡོ ནཱ་མ ཝཾ་ས་ཝ་ཎྞ་མ་ཎི. ས་ངྑོཏི དྷ་མ་ན་ས་ངྑོ དྷོ་ཏ་ཝི་དྡྷོ ར་ཏ་ན་མི་སྶོ, པཱ་ནཱི་ཡ་ས་ངྑོ པ་ན ར་ཏ་ནཱ་མི་སྶ་ཀ་ཏོ, སོ ཙ ཨ་ཉྫ་ནཱ་དི་བྷེ་ས་ཛྫ་ཏྠཱ་ཡ, བྷ་ཎྜ་མཱུ་ལ་ཏྠཱ་ཡ ཙ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. སི་ལཱཏི དྷོ་ཏ་ཝི་དྡྷཱ ར་ཏ་ན་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ མུ་གྒ་ཝ་ཎྞཱ སི་ལཱ. ར་ཏ་ནེ་ན པ་ན ཨ་མི་སྶཱ ས་ཏྠ་ཀ་ནི་སཱ་ནཱ་དི་ཨ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་གྒ་ཎྷི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ར་ཏ་ན་སཾ་ཡུ་ཏྟཱཏི སུ་ཝ་ཎྞེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ པ་ཙི་ཏྭཱ ཀ་ཏཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. པ་ཝཱ་ལ༹ནྟི དྷོ་ཏ་མྤི ཨ་དྷོ་ཏ་མྤི ས་བྦཾ པ་ཝཱ་ལ༹ཾ. ལོ་ཧི་ཏ་ངྐོཏི ར་ཏྟ་མ་ཎི. མ་སཱ་ར་ག་ལླནྟི ཀ་བ་ར་མ་ཎི. ཡཾ ‘‘མ་ར་ཀ་ཏ’’ནྟི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ས་ཏྟ དྷ་ཉྙཱ་ནཱིཏི སཱ་ནུ་ལོ་མཱ་ནི སཱ་ལི་ཨཱ་དཱི་ནི ས་ཏྟ དྷ་ཉྙཱ་ནི. ནཱི་ཝཱ་རཱ་དི་ཨུ་པ་དྷ་ཉྙ་སྶ པ་ན སཱ་ལི་ཨཱ་དི་མཱུ་ལ་དྷ་ཉྙ་ནྟོ་ག་དྷ་ཏྟཱ ‘‘ས་ཏྟ དྷ་ཉྙཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. དཱ་སི་དཱ་ས་ཁེ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ་པུ་པྥཱ་རཱ་མ་ཕ་ལཱ་རཱ་མཱ་ད་ཡོཏི ཨེ་ཏྠ དཱ་སཱི ནཱ་མ ཨ་ནྟོ་ཛཱ་ཏ་དྷ་ན་ཀྐཱི་ཏ་ཀ་ར་མ་རཱ་ནཱི་ཏ་པྤ་བྷེ་དཱ. ཏ་ཐཱ དཱ་སོ. ཁེ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཡ་སྨིཾ པུ་བྦ་ཎྞཾ རུ་ཧ་ཏི. ཝ་ཏྠུ ནཱ་མ ཡ་སྨིཾ ཨ་པ་ར་ཎྞཾ རུ་ཧ་ཏི. ཡ་ཏྠ ཝཱ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི རུ་ཧ་ཏི, ཏཾ ཁེ་ཏྟཾ. ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཀ་ཏ་བྷཱུ་མི་བྷཱ་གོ ཝ་ཏྠུ. ཁེ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ་སཱི་སེ་ན ཙེ་ཏྠ ཝཱ་པི་ཏ་ལཱ༹་ཀཱ་དཱི་ནི་པི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནེ་ཝ. ཝ་སྶི་ཀཱ་དཱི་ནཾ པུ་པྥ་ན་ཀོ པུ་པྥཱ་རཱ་མོ. ཨ་མྦ་ཕ་ལཱ་དཱི་ནཾ ཕ་ལ་ན་ཀོ ཕ་ལཱ་རཱ་མོ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཨ་ཏྟ་ནོ་ཡེ་ཝ་ཏྠཱ་ཡ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་ཙེ་པི ཀོ་ཙི ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ ས་ངྒྷ་སྶ ད་མྨི, ཨཱ་རཱ་མཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཐ, ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝཱ བྷོ་ཛ་ན་སཱ་ལཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར’’ནྟི ཝ་ད་ཏི, ཨི་ད་མྤི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཧི ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༥༣༨-༥༣༩) མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཙེ་ཏི་ཡ་ས་ངྒྷ་ག་ཎ་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ནྟཱི’’ཏི.
ས་ཙེ པ་ན ས་ངྒྷཾ ཝཱ ག་ཎཾ ཝཱ པུ་གྒ་ལཾ ཝཱ ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞཾ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ དེ་མ, ཝི་ཧཱ་ར་སྶ དེ་མ, ན་ཝ་ཀ་མྨ་སྶ དེ་མཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ‘‘ཨི་མེ ཨི་དཾ བྷ་ཎ་ནྟཱི’’ཏི ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཙེ་ཏི་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཏུ་མྷེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ན ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ.
ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་རོཏི ཀི་ཙྩ་ཀ་རོ. ཨི་དྷ པ་ན ས་བྦོ ཀི་ཙྩ་ཀ་རོ་ཝ ‘‘ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་རོ’’ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀོ’’ཏི. ཨེ་སོ ཁོཏི ‘‘ཨ་སུ་ཀ་ཝཱི་ཐི་ཡཾ ཨ་སུ་ཀ་གྷ་རེ ཨ་སུ་ཀ་ནཱ་མོ’’ཏི པ་ར་མྨུ་ཁཾ ཝ་ད་ཏི. ཨི་ཏ་ར་མྤཱིཏི པ་ར་མྨུ་ཁཱ་ནི་དྡི་ཊྛ་མྤི. ‘‘ཨ་ཏྠོ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙཱི་ཝ་རེ་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཏཾ ཙོ་ད་ནཱ་ལ་ཀྑ་ཎ་ནི་ད་སྶ་ན་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་ཏྠ ཙོ་ད་ནཱ་ལ་ཀྑ་ཎ་ནི་ད་སྶ་ནནྟི ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཙོ་ད་ནཱ་ལ་ཀྑ་ཎ་ནི་ད་སྶ་ནཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་ཙེ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨི་དཾ ཝཱ ཝ་ཙ་ནཾ ཝ་ཏྟ་བྦ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨེ་ཏ་སྶ ཝཱ ཨ་ཏྠོ ཡཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་ཙི བྷཱ་སཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་བྦོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘དེ་ཧི མེ ཙཱི་ཝ་རཾ, ཨཱ་ཧ་ར མེ ཙཱི་ཝ་རཾ, པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཧི མེ ཙཱི་ཝ་རཾ, ཙེ་ཏཱ་པེ་ཧི མེ ཙཱི་ཝ་ར’’ནྟི ཨེ་ཏཱ་ནི པ་ན ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ཨེ་ཏེ་སཾ ཝཱ ཨ་ཏྠོ ཡཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་ཙི བྷཱ་སཱ་ཡ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘དེ་ཧི མེ’’ཏི་ཨཱ་དི. སཱ་དྷེ་ཡྻཱཏི ནི་པྥཱ་དེ་ཡྻ. ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལནྟི ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ ཙོ་ད་ནེ་ན ཏ་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཡ་དེ་ཏཾ ཨ་བྷི་ནི་པྥཱ་ད་ནཾ, ཨེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ སཱ་དྷུ སུ་ཊྛཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཏཾ སུ་ནྡ་ར’’ནྟི.
ཚ་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ར་མོ པ་རི་ཙྪེ་དོ ཨ་སྶཱ་ཏི ཚ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མཾ. ཨི་ད་ཉྷི ‘‘ཋཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨི་མི་སྶཱ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཝི་སེ་ས་ནཾ, ཚ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མཾ ཋཱ་ནཾ ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘བྷཱ་ཝ་ན་པུཾ་ས་ཀ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏ’’ནྟི, ཨེ་ཏཾ བྷཱ་ཝེ ཋཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཝུ་ཏྟ་དྷཱ་ཏྭ་ཏྠ་མ་ཏྟེ སཱ་དྷེ་ཏ་བྦེ ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ན ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦནྟི ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ནི་སཱི་ད་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ན ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ. ན ཨཱ་མི་སཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦནྟི ཡཱ་གུ་ཁ་ཛྫ་ཀཱ་དི་བྷེ་དཾ ཀི་ཉྩི ཨཱ་མི་སཾ ‘‘ག་ཎྷ་ཐ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཡཱ་ཙི་ཡ་མཱ་ནེ་ནཱ་པི ན ག་ཎྷི་ཏ་བྦཾ. ན དྷ་མྨོ བྷཱ་སི་ཏ་བྦོཏི (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༥༣༨-༥༣༩) ‘‘མ་ངྒ་ལཾ ཝཱ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཝཱ བྷཱ་ས་ཐཱ’’ཏི ཡཱ་ཙི་ཡ་མཱ་ནེ་ནཱ་པི ན ཀི་ཉྩི བྷཱ་སི་ཏ་བྦཾ. ཋཱ་ནཾ བྷ་ཉྫ་ཏཱིཏི ཋི་ཏིཾ ཝི་ནཱ་སེ་ཏི. ཋ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏེ་ན ཧི ཏཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏེ་ན ཋཱ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ, ན ནི་ས་ཛྫཱ་དི་ཀཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨི་མི་ནཱ པ་ན ཏཾ ཀ་ཏ་ནྟི ཋཱ་ནཾ ཝི་ནཱ་སི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཝི་ནཱ་སེ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ཋཱ་ན་མེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ‘ན ཀཱ་ཏ་བྦ’ནྟི ཝཱ་རི་ཏ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ནི་ས་ཛྫཱ་དཱི་སུ ཀ་ཏེ་སུ ཚ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨེ་ཀཾ ཋཱ་ནཾ བྷ་ཉྫ་ཏཱི’’ཏི (སཱ་ར་ཏྠ. ཊཱི. ༢.༥༣༧-༥༣༩) ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཚ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མཾ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨུ་དྡི་སྶ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ‘‘ན ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི ཀཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཧི ཨི་དཾ ཋཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཨི་ད’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཨི་དནྟི ‘‘ཙ་ཏུ་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ཉྩ་ཀྑ་ཏྟུཾ, ཚ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མཾ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨུ་དྡི་སྶ ཋཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝ་ཙ་ནཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ནི་སཱི་ད་ནཱ་དི་མྷི ཀ་ཏེ པུ་ན ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི ཀེ་ཙི. ‘‘དྭེ ཋཱ་ནཱ་ནི པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི ཨ་ཉྙེ. ‘‘ཨེ་ཀཾ ཋཱ་ནཾ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཨ་པ་རེ. ཨུ་བྷ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏཱིཏི ཙོ་དེ་ཏི་པི ཏི་ཊྛ་ཏི་པི.
‘‘ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲ ཋཱ་ནེ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ ཙོ་ད་ཀ་སྶ ཋི་ཏ་ཊྛི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཨ་པ་ཀྐ་མྨ ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཋཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཏེ་སུ དྭཱི་སུ ཙོ་ད་ནཱ་ཊྛཱ་ནེ་སུ.
ཀིཾ པ་ན ས་བྦ་ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀེ་སུ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༥༣༨-༥༣༩; ཝི. ས་ངྒ. ཨ་ཊྛ. ༦༥) ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ནྟི? ན པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀོ ནཱ་མ ས་ངྑེ་པ་ཏོ དུ་ཝི་དྷོ ནི་དྡི་ཊྛོ ཙ ཨ་ནི་དྡི་ཊྛོ ཙ. ཏ་ཏྠ ཙ ནི་དྡི་ཊྛོ དུ་ཝི་དྷོ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ནི་དྡི་ཊྛོ, དཱུ་ཏེ་ན ནི་དྡི་ཊྛོ་ཏི. ཨ་ནི་དྡི་ཊྛོ་པི དུ་ཝི་དྷོ མུ་ཁ་ཝེ་ཝ་ཊི་ཀ་ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀོ, པ་ར་མྨུ་ཁ་ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀོ་ཏི. ཏེ་སུ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ནི་དྡི་ཊྛོ ས་མྨུ་ཁཱ་ས་མྨུ་ཁ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ དཱུ་ཏེ་ན ནི་དྡི་ཊྛོ་པི.
ཀ་ཐཾ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་ཏྠཱ་ཡ དཱུ་ཏེ་ན ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཏྠུཾ པ་ཧི་ཎ་ཏི, དཱུ་ཏོ ཙ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མེ་ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཙཱི་ཝ་ར་ཏྠཱ་ཡ པ་ཧི་ཏཾ, ག་ཎྷ་ཐ ན’’ནྟི ཝ་ད་ཏི. བྷི་ཀྑུ ‘‘ཨི་དཾ ན ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. དཱུ་ཏོ ‘‘ཨ་ཏྠི པ་ན ཏེ, བྷ་ནྟེ, ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་རོ’’ཏི པུ་ཙྪ་ཏི, པུ་ཉྙ་ཏྠི་ཀེ་ཧི ཙ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ཧི ‘‘བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཎ་ཏྟཱ ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝཱ ས་ནྡི་ཊྛཱ ས་མྦྷ་ཏྟཱ ཀེ་ཙི ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་རཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ བྷི་ཀྑུ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི, བྷི་ཀྑུ ཏཾ ནི་དྡི་ས་ཏི ‘‘ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་རོ’’ཏི. དཱུ་ཏོ ཏ་སྶ ཧ་ཏྠེ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཏྠུཾ ད་ཏྭཱ ‘‘ཐེ་ར་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ཀི་ཎི་ཏྭཱ དེ་ཧཱི’’ཏི ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་མྨུ་ཁཱ་ནི་དྡི་ཊྛོ.
ནོ ཙེ བྷི་ཀྑུ་སྶ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༥༣༧; ཝི. ས་ངྒ. ཨ་ཊྛ. ༦༥) ས་ནྟི་ཀེ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཨ་པི་ཙ ཁོ བྷི་ཀྑུ ནི་དྡི་ས་ཏི ‘‘ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མ གཱ་མེ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་རོ’’ཏི. སོ ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶ ཧ་ཏྠེ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཏྠུཾ ད་ཏྭཱ ‘‘ཐེ་ར་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ཀི་ཎི་ཏྭཱ ད་དེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡ་མེ་ཀོ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨ་ས་མྨུ་ཁཱ་ནི་དྡི་ཊྛོ.
ན ཧེ་ཝ ཁོ སོ དཱུ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, ཨ་པི་ཙ ཁོ ཨ་ཉྙཾ པ་ཧི་ཎ་ཏི ‘‘དི་ནྣཾ མ་ཡཱ, བྷ་ནྟེ, ཏ་སྶ ཧ་ཏྠེ ཙཱི་ཝ་ར་ཙེ་ཏཱ་པ་ནྣཾ, ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཎྷེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི, ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡོ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨ་ས་མྨུ་ཁཱ་ནི་དྡི་ཊྛོ.
ན ཧེ་ཝ ཁོ ཨ་ཉྙཾ པ་ཧི་ཎ་ཏི, ཨ་པི་ཙ ཁོ ག་ཙྪ་ནྟོ་ཝ བྷི་ཀྑུཾ ཝ་ད་ཏི ‘‘ཨ་ཧཾ ཏ་སྶ ཧ་ཏྠེ ཙཱི་ཝ་ར་ཙེ་ཏཱ་པ་ནྣཾ ད་སྶཱ་མི, ཏུ་མྷེ ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཎྷེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི, ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡོ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨ་ས་མྨུ་ཁཱ་ནི་དྡི་ཊྛོཏི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀོ ས་མྨུ་ཁཱ་ནི་དྡི་ཊྛོ ཏ་ཡོ ཨ་ས་མྨུ་ཁཱ་ནི་དྡི་ཊྛཱ་ཏི ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ནི་དྡི་ཊྛ་ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་རཱ ནཱ་མ. ཨེ་ཏེ་སུ ཨི་མ་སྨིཾ རཱ་ཛ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་པ་རོ བྷི་ཀྑུ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ དཱུ་ཏེ་ན པུ་ཙྪི་ཏོ ན་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ཝི་ཙཱ་རེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ‘‘ན་ཏྠ་མྷཱ་ཀཾ ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀོ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཏ་སྨི་ཉྩ ཁ་ཎེ ཀོ་ཙི མ་ནུ་སྶོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, དཱུ་ཏོ ཏ་སྶ ཧ་ཏྠེ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཏྠུཾ ད་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མ་སྶ ཧ་ཏྠ་ཏོ ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཎྷེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡཾ དཱུ་ཏེ་ན ས་མྨུ་ཁཱ་ནི་དྡི་ཊྛོ.
ཨ་པ་རོ དཱུ་ཏོ གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་བྷི་རུ་ཙི་ཏ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཧ་ཏྠེ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཏྠུཾ ད་ཏྭཱ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, ཨ་ཉྙཾ ཝཱ པ་ཧི་ཎ་ཏི, ‘‘ཨ་ཧཾ ཨ་སུ་ཀ་སྶ ནཱ་མ ཧ་ཏྠེ ཙཱི་ཝ་ར་ཙེ་ཏཱ་པ་ནྣཾ ད་སྶཱ་མི, ཏུ་མྷེ ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཎྷེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཝཱ ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡོ དཱུ་ཏེ་ན ཨ་ས་མྨུ་ཁཱ་ནི་དྡི་ཊྛོཏི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀོ ས་མྨུ་ཁཱ་ནི་དྡི་ཊྛོ, ཏ་ཡོ ཨ་ས་མྨུ་ཁཱ་ནི་དྡི་ཊྛཱ་ཏི ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ དཱུ་ཏེ་ན ནི་དྡི་ཊྛ་ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་རཱ ནཱ་མ. ཨེ་ཏེ་སུ མེ་ཎྜ་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ.
ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
‘‘ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནུ་སྶཱ ས་དྡྷཱ པ་ས་ནྣཱ, ཏེ ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཧ་ཏྠེ ཧི་ར་ཉྙཾ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པ་ནྟི ‘ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཡྻ་སྶ ཡཾ ཀ་པྤི་ཡཾ, ཏཾ དེ་ཐཱ’ཏི. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཾ ཏ་ཏོ ཀ་པྤི་ཡཾ, ཏཾ སཱ་དི་ཏུཾ, ན ཏྭེ་ཝཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀེ་ན་ཙི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཾ སཱ་དི་ཏ་བྦཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦ་ནྟི ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༩༩).
ཨེ་ཏྠ ཙ ཙོ་ད་ནཱ་ཡ པ་རི་མཱ་ཎཾ ན་ཏྠི. མཱུ་ལཾ ཨ་སཱ་དི་ཡ་ནྟེ་ན ས་ཧ་སྶ་ཀྑ་ཏྟུ་མྤི ཙོ་ད་ནཱ་ཡ ཝཱ ཋཱ་ནེ་ན ཝཱ ཀ་པྤི་ཡ་བྷ་ཎྜཾ སཱ་དི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ནོ ཙེ དེ་ཏི, ཨ་ཉྙཾ ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ་པི ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨི་ཙྪ་ཏི, མཱུ་ལ་སཱ་མི་ཀཱ་ན་མྤི ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. ནོ ཙེ ཨི་ཙྪ་ཏི, ན ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ.
ཨ་པ་རོ བྷི་ཀྑུ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ དཱུ་ཏེ་ན པུ་ཙྪི་ཏོ ‘‘ན་ཏྠ་མྷཱ་ཀཾ ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀོ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཏ་ད་ཉྙོ ས་མཱི་པེ ཋི་ཏོ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་ཧ་ར, བྷོ, ཨ་ཧཾ ཨ་ཡྻ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ཙེ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི. དཱུ་ཏོ ‘‘ཧ་ནྡ, བྷོ, ད་དེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི ཏ་སྶ ཧ་ཏྠེ ད་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཨ་ནཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡཾ མུ་ཁ་ཝེ་ཝ་ཊི་ཀ་ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀོ.
ཨ་པ་རོ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༥༣༨-༥༣༩; ཝི. ས་ངྒ. ཨ་ཊྛ. ༦༥) བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་སྶ ཝཱ ཨ་ཉྙ་སྶ ཝཱ ཧ་ཏྠེ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཏྠུཾ ད་ཏྭཱ ‘‘ཐེ་ར་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ད་དེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི ཨེ་ཏྟོ་ཝ པ་ཀྐ་མ་ཏི, ཨ་ཡཾ པ་ར་མྨུ་ཁ་ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀོཏི ཨི་མེ དྭེ ཨ་ནི་དྡི་ཊྛ་ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀཱ ནཱ་མ. ཨེ་ཏེ་སུ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཨ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏེ་སུ ཝི་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ.
ས་ཙེ ས་ཡ་མེ་ཝ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ དེ་ནྟི, ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ནོ ཙེ, ན ཀི་ཉྩི ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་ཙེ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀེཏི ས་མྨུ་ཁཱ་ས་མྨུ་ཁ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘དཱ་ཡ་ཀོ ས་ཡ་མེ་ཝཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ བྷི་ཀྑུཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ན དཱུ་ཏཾ. ཏ་སྨཱ དཱུ་ཏེ་ན ནི་དྡི་ཊྛོ་པི ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི ཙོ་དེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. མུ་ཁཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ་ཏི མུ་ཁ་ཝེ་ཝ་ཊི་ཀ་ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀོ. ཨེ་ཝནྟི ‘‘ཨེ་སོ ཁོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན. ད་སྶི་ཏཱ ཧོ་ནྟི ས་ངྑེ་པ་ཏོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཝུ་ཏྟ་ཙོ་ད་ནཱ་ཊྛཱ་ན་པ་རི་མཱ་ཎ་ཏོཏི ཝུ་ཏྟ་ཙོ་ད་ནཱ་པ་རི་མཱ་ཎ་ཏོ ཙ ཝུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ན་པ་རི་མཱ་ཎ་ཏོ ཙ. ས་ནྟི་ཀནྟི ས་མཱི་པཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་ཐ་མ་ཡ་མ་ཏྠོ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་མཱི་པ་ཏྠེ ཧི ཨི་དཾ བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ‘‘ག་ངྒཱ་ཡཾ གོ་ཡཱུ་ཐཱ་ནི ཙ་ར་ནྟི, ཀཱུ་པེ ག་གྒ་ཀཱུ་ལ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ ཡ་སྨཱ ས་མཱི་པཱ་དྷཱ་རེ ཨི་དཾ ས་ཏྟ་མཱི་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོཏི སཱ་མཾ ཝཱ ཨ་ག་ཙྪ་ནྟོ, དཱུ་ཏཾ ཝཱ ཨ་པཱ་ཧེ་ནྟོ.
ཨ་ཛྫ་ཎྷོ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ག་མེ་ཧཱིཏི, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཛྫ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཏི་ཊྛ, ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡནྟི ཨ་ཏི་རེ་ཀེ་སུ ཙོ་ད་ནཱ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ས་ཉྙི་ཝེ་མ་ཏི་ཀ་ཨཱུ་ན་ཀ་ས་ཉྙཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཏཱི་ཎི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནི. ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཙོ་ད་ནཱ་ཡ ཚ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཋཱ་ནེ་ན, ཨཱུ་ན་ཀ་ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཙོ་ད་ནཱ་ཡ ཨཱུ་ན་ཀ་ཙྪ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཋཱ་ནེ་ན ལ་དྡྷེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨ་པྤི་ཏ་ཏཱཏི པ་ཏི་ཊྛཱ་པི་ཏ་ཏཱ, ‘‘ས་ཉྙ་ཏྟོ སོ མ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པཱ་རཱ. ༥༣༨) ཀ་ཐི་ཏ་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
རཱ་ཛ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཙཱི་ཝ་ར་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.