༦. ཀུ་ཊི་ཀཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་ཉྙཱ་ཙི་ཀཱ་ཡ པ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ སནྟི ཨ་ཏྟ་ཝཱ་ཙ་ཀོ ཏ་ཏི་ཡ་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ, ཡཱ་ཙི་ཀཱཏི བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ནོ, ཏེ་ས་ཉྩ མ་ཛ྄ཛྷེ་པ་ད་ལོ་པ་ས་མཱ་སོ. པ་ནཱཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་ཡཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཡཱ་ཙ་ནཱ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི. ཡཱ ཧི ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཱ, སཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་སྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ན་ནུ ན ས་ཀྐཱ ཡཱ་ཙ་ནཱ་ཡེ་ཝ ཀུ་ཊིཾ ཀཱ་ཏུ་ནྟི ཨ་ནུ་ཡོ་གཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཏ་སྶཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་ཡཾ ཡཱ་ཙི་ཏ་ཀེ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་ཡཾ ཡཱ་ཙི་ཏ་ཀེ་ཧཱིཏི ‘‘ཝཱ་སིཾ དེ་ཐ, ཕ་ར་སུཾ དེ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པཱ་རཱ. ༣༤༢) ས་ཡཾ ཡཱ་ཙི་ཏ་ཀེ་ཧི. ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎེ་ཧཱིཏི ཝཱ་སི་ཡཱ་དཱི་ཧི. པ་རེ་ན བྷ་ཎྜ་སཱ་མི་ཀེ་ན ‘‘མ་མ ཨི་ད’’ནྟི ཨ་པ་རི་ཙྩཱ་གཱ་ར་ཀྑ་ཎ་གོ་པ་ན་ཝ་སེ་ན པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ཀཾ, པ་ར་ས་ནྟ་ཀ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. མཱུ་ལ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ནཱཏི མཱུ་ལ་སྶ ཚི་ནྡ་ན་ཝ་སེ་ན, པ་ར་ས་ནྟ་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཨ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཡཱ་ཙ་ནྟ་སྶ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ པ་ན ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཡཱ་ཙི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཀ་ཀ་མྨཾ ན ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦཱ་ཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨཾ དེ་ཐཱ’’ཏི ཨ་ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ་པི ན ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཙི་ཏཱ ཧི ཏེ ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི བྷི་ཀྑུཾ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏྭཱ མི་གེ་པི མཱ་རེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་རེ་ཡྻུཾ. ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ པ་ན ‘‘ཝི་ཧཱ་རེ ཀི་ཉྩི ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཏྠ ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨཾ དེ་ཐཱ’’ཏི ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦཱ. ‘‘ཀུ་ཊི ནཱ་མ ཨུ་ལླི་ཏྟཱ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཨ་ཝ་ལི་ཏྟཱ ཝཱ ཨུ་ལླི་ཏྟཱ་ཝ་ལི་ཏྟཱ ཝཱ’’ཏི (པཱ་རཱ. ༣༤༥) པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘ཀུ་ཊི་ནྟི ཨུ་ལླི་ཏྟཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨུ་དྡྷཾ མུ་ཁཾ ལི་ཏྟཱ ཨུ་ལླི་ཏྟཱ. ཨ་ནྟོ ལི་མྤ་ནྟཱ ཧི ཨེ་ཝཾ ལི་མྤ་ནྟི. ཨ་དྷོ མུ་ཁཾ ལི་ཏྟཱ ཨ་ཝ་ལི་ཏྟཱ. བ་ཧི ལི་མྤ་ནྟཱ ཧི ཨེ་ཝཾ ལི་མྤ་ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཏྠ ཨུ་ལླི་ཏྟཱ ནཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. པི་ཊྛ་ས་ངྒྷཱ་ཊོཏི དྭཱ་ར་བཱ་ཧཱ. ‘‘སུ་དྷཱ་ཡ ཝཱ མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ ཝཱ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨི་མེ དྭེ ལེ་པེ ཨ་ཝ་སེ་སོ བྷ་སྨཱ་གོ་མ་ཡཱ་དི་བྷེ་དོ ཨ་ལེ་པོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཡ་སྨཱ པ་ན ས་ཉྙཱ་ཙི་ཀཱ་ཡ ཀུ་ཊིཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ནཱ་པི ཨི་དྷ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘ས་ཡཾ ཝཱ ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ ཀཱ་རཱ་པེ་ནྟེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ས་ཡཾ ཝཱ ཀ་རོ་ནྟེ་ནཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ སཱ་མ་ཏྠི་ཡ་ཏོ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་མ་ཏྠ་མཱ་ཧ, ན ཏུ པ་ད་ཏྠ་ཏོ. ‘‘ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ ཀཱ་རཱ་པེ་ནྟེ་ནཱ’’ཏི (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༣༤༨-༣༤༩) པ་ན པ་ད་ཏྠ་ཏོ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ཡ་དི པ་ན ‘‘ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཝཱ ཀཱ་རཱ་པེ་ནྟེ་ན ཝཱ’’ཏི ཝ་དེ་ཡྻ, བྱ་ཉྫ་ནཾ ཝི་ལོ་མི་ཏཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ན ཧི ཀཱ་རཱ་པེ་ནྟོ ཀ་རོ་ནྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་དི་སཱི ཙོ་ད་ནཱ ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ན་ཏྠི སཱ་མཱི པ་ཏི ཨེ་ཏི་སྶཱ་ཏི ཨ་སཱ་མི་ཀཱ, ཏཾ ཨ་སཱ་མི་ཀཾ, ཨ་ནི་སྶ་ར་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནི་སྶ་ར་ཏཱ ཙེ་ཏྠ ཀཱ་རཱ་པ་ནེ་ནཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀཱ་རེ་ཏཱ དཱ་ཡ་ཀེ་ན ཝི་ར་ཧི་ཏ’’ནྟི. ཨུ་དྡེ་སོཏི ཨུ་དྡི་སི་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཏྲཱཏི སཱ་མི་སྨིཾ བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་སྶཱ ཀུ་ཊི་ཡཱ’’ཏི. དཱི་གྷ་སོཏི ནི་སྶ་ཀྐ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘དཱི་གྷ་ཏོ’’ཏི. བ་ཧི་ཀུ་ཊྚེཏི ཀུ་ཊྚ་སྶ བ་ཧི, ཐུ་སེ་ན མི་སྶ་ཀོ པི་ཎྜོ ཐུ་ས་པི་ཎྜོ, ཏ་སྶ པ་རི་ཡ་ནྟོ ཐུ་ས་པི་ཎྜ་པ་རི་ཡ་ནྟོ, ཏེ་ན, ཐུ་ས་མི་སྶ་ཀ་མ་ཏྟི་ཀཱ་པི་ཎྜ་པ་རི་ཡ་ནྟེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཐུ་ས་པི་ཎྜ་སྶཱུ་པ་རི སེ་ཏ་ཀ་མྨཾ པ་ན ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཾ. ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ བྷ་ཝོ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རི་མོ, ཏེ་ན. ཡ་ཏྠཱཏི ཡ་སྶཾ ཀུ་ཊི་ཡཾ. པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟོཏི པ་ཀ་ཏི་ཝི་ད་ཏྠི་ཡཱ ན་ཝ་ཝི་ད་ཏྠི་པ་མཱ་ཎོ. ‘‘ཏི་རི་ཡཾ ས་ཏྟ་ནྟ་རཱ’’ཏི (པཱ་རཱ. ༣༤༨) ཨུ་ཀྐཾ་ས་ཏོ པ་མཱ་ཎ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘ཧེ་ཊྛི་མ་ཀོ་ཊི་ཡཱ ཙ་ཏུ་ཧ་ཏྠ་ཝི་ཏྠཱ་རཱ ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
སོ་དྷེ་ཏྭཱཏི ས་མ་ཏ་ལ་སཱི་མ་མ་ཎྜ་ལ་ས་དི་སཾ ཀ་ཏྭཱ. པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ས་ངྒྷཾ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱཏི ‘‘ས་ངྒྷཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཝུ་ཌྜྷཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་དེ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ ‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ཉྙཱ་ཙི་ཀཱ་ཡ ཀུ་ཊིཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ཨ་སཱ་མི་ཀཾ ཨ་ཏྟུ་དྡེ་སཾ, སོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷཾ ཀུ་ཊི་ཝ་ཏྠུ་ཨོ་ལོ་ཀ་ནཾ ཡཱ་ཙཱ་མཱི’’’ཏི (པཱ་རཱ. ༣༤༩) པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ. ས་ངྒྷེ་ན ཝཱ ས་མྨ་ཏཱཏི པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནི་ཡཾ (པཱ་རཱ. ༣༥༠) ཝུ་ཏྟེ་ན ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨེ་ན, ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ས་ངྒྷེ་ན ས་མྨ་ཏཱ. ཝ་ཏྠཱུཏི ཀུ་ཊི་ཝ་ཏྠུ. ཨ་ནཱ་ར་མྦྷནྟི ཨ་ནུ་པ་དྡ་ཝཾ. པ་རི་ཏོ ཀ་མ་ཏི ག་ཙྪ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི པ་རི་ཀྐ་མ་ནཾ, ཏེ་ན ས་ཧ ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ས་པ་རི་ཀྐ་མ་ནཾ, ས་ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཀི་པི་ལླི་ཀཱ་དཱི་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ཀི་པི་ལླི་ཀཱ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༣༥༣) ནཱ་མ ར་ཏྟ་ཀཱ་ལ༹་པི་ངྒ་ལཱ་དི་བྷེ་དཱ ཡཱ ཀཱ་ཙི, ཏཱ ཨཱ་དི ཡེ་སཾ ཏཱ་ནི ཀི་པི་ལླི་ཀཱ་དཱི་ནི, ཏེ་སཾ. ཨཱ་དིས་དྡེ་ན ཨུ་པ་ཙི་ཀཱ་དཱི་ནཾ ས་ངྒ་ཧ་ཎཾ. ཨཱ་ས་ཡོཏི ནི་བ་དྡྷ་ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ, སོ ཨཱ་དི ཡེ་སཾ ཏེ ཨཱ་ས་ཡཱ་ད་ཡོ, ཏེ་ཧི. ཨཱ་དིས་དྡེ་ན ཙེ་ཏྠ ནི་སྶི་ཏ་སྶ ག་ཧ་ཎཾ. སོ་ལ༹་ས་ཧི ཨུ་པ་དྡ་ཝེ་ཧཱིཏི ‘‘ཀི་པི་ལླི་ཀཱ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ས་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་ཙི་ཀཱ་ནཾ ཝཱ ཨུ་ནྡཱུ་རཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཧཱི་ནཾ ཝཱ ཝི་ཙྪི་ཀཱ་ནཾ ཝཱ ས་ཏ་པ་དཱི་ནཾ ཝཱ ཧ་ཏྠཱི་ནཾ ཝཱ ཨ་སྶཱ་ནཾ ཝཱ སཱི་ཧཱ་ནཾ ཝཱ བྱ་གྒྷཱ་ནཾ ཝཱ དཱི་པཱི་ནཾ ཝཱ ཨ་ཙྪཱ་ནཾ ཝཱ ཏ་ར་ཙྪཱ་ནཾ ཝཱ ཡེ་སཾ ཀེ་ས་ཉྩི ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ་ནཾ པཱ་ཎཱ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ས་ཡོ ཧོ་ཏི, པུ་བྦ་ཎྞ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཨ་པ་ར་ཎྞ་ཨ་བྦྷཱ་གྷཱ་ཏ་ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ན་སུ་སཱ་ན་ཨུ་ཡྻཱ་ན་རཱ་ཛ་ཝ་ཏྠུ་ཧ་ཏྠི་སཱ་ལཱ་ཨ་སྶ་སཱ་ལཱ་བ་ནྡྷ་ནཱ་གཱ་ར་པཱ་ནཱ་གཱ་ར་སཱུ་ན་ར་ཙྪཱ་ཙ་ཙྩ་ར་ས་བྷཱ་སཾ་ས་ར་ཎ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (པཱ་རཱ. ༣༥༣) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ་ཧི སོ་ལ༹་ས་ཧི ཨུ་པ་དྡ་ཝེ་ཧི. ཏ་ཏྠ ཙ ཨ་བྦྷཱ་གྷཱ་ཏཾ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༣༥༣) ནཱ་མ ཀཱ་ར་ཎཱ་གྷ་རཾ. ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ནཾ ནཱ་མ དྷ་མྨ་ག་ནྡྷི་ཀཱ. སུ་སཱ་ནནྟི མ་ཧཱ་སུ་སཱ་ནཾ. སཾ་ས་ར་ཎཾ ནཱ་མ ཨ་ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་ག་མ་ནཱི་ཡོ ག་ཏ་པ་ཙྩཱ་ག་ཏ་མ་གྒོ.
ཨཱ་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡཱཏི ཚི་ནྣ་ཏ་ཊཱ་དཱི་ན་མ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་རི་ཡཱ་ཡི་ཏུཾ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡ. ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱཏི ཀུ་ཊི་ཀཱ་ར་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ. ཡཱ་ཙི་ཏེ་ཧཱིཏི ‘‘ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཝུ་ཌྜྷཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་དེ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ ‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ཉྙཱ་ཙི་ཀཱ་ཡ ཀུ་ཊིཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ཨ་སཱ་མི་ཀཾ ཨ་ཏྟུ་དྡེ་སཾ, སོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷཾ ཀུ་ཊི་ཝ་ཏྠུ་དེ་ས་ནཾ ཡཱ་ཙཱ་མཱི’’’ཏི (པཱ་རཱ. ༣༥༡) ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཡཱ་ཙི་ཏེ་ཧི. ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡེ་ན ཀ་མྨེ་ནཱཏི –
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ, ཨ་ཡཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ བྷི་ཀྑུ ས་ཉྙཱ་ཙི་ཀཱ་ཡ ཀུ་ཊིཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ཨ་སཱ་མི་ཀཾ ཨ་ཏྟུ་དྡེ་སཾ, སོ ས་ངྒྷཾ ཀུ་ཊི་ཝ་ཏྠུ་དེ་ས་ནཾ ཡཱ་ཙ་ཏི. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ས་ངྒྷོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀུ་ཊི་ཝ་ཏྠུཾ དེ་སེ་ཡྻ. ཨེ་སཱ ཉ་ཏྟི. སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ, ཨ་ཡཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ བྷི་ཀྑུ ས་ཉྙཱ་ཙི་ཀཱ་ཡ ཀུ་ཊིཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ཨ་སཱ་མི་ཀཾ ཨ་ཏྟུ་དྡེ་སཾ, སོ ས་ངྒྷཾ ཀུ་ཊི་ཝ་ཏྠུ་དེ་ས་ནཾ ཡཱ་ཙ་ཏི. ས་ངྒྷོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀུ་ཊི་ཝ་ཏྠུཾ དེ་སེ་ཏི, ཡ་སྶཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཁ་མ་ཏི ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀུ་ཊི་ཝ་ཏྠུ་སྶ དེ་ས་ནཱ, སོ ཏུ་ཎྷ་སྶ. ཡ་སྶ ན་ཀྑ་མ་ཏི, སོ བྷཱ་སེ་ཡྻ. དེ་སི་ཏཾ ས་ངྒྷེ་ན ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀུ་ཊི་ཝ་ཏྠུ, ཁ་མ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ, ཏ་སྨཱ ཏུ་ཎྷཱི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཡཱ་མཱི’’ཏི –
ཨེ་ཝཾ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ཝུ་ཏྟེ་ན ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡེ་ན ཀ་མྨེ་ན. ཨཱ་ལ༹་ཝི་ཀཱ ནཱ་མ ཨཱ་ལ༹་ཝི་ར་ཊྛེ ཛཱ་ཏཱ དཱ་ར་ཀཱ, ཏེ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀཱ་ལེ་པི ‘‘ཨཱ་ལ༹་ཝི་ཀཱ’’ཏྭེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡིཾ་སུ. ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ཨཱ་ལ༹་ཝི་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི. ལེ་པེ གྷ་ཊི་ཏེཏི (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༣༥༣) ཨ་ནྟོ་ལེ་པེ ཝཱ ཨ་ནྟོ་ལེ་པེ་ན ས་དྡྷིཾ བྷི་ཏྟི་ཉྩ ཚ་ད་ན་ཉྩ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ གྷ་ཊི་ཏེ, བ་ཧི་ལེ་པེ ཝཱ བ་ཧི་ལེ་པེ་ན ས་དྡྷིཾ གྷ་ཊི་ཏེ. དྭེ ཙ དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནི སཱ་ར་མྦྷ་ཨ་པ་རི་ཀྐ་མ་ན་ཝ་སེ་ན. ཨུ་བྷ་ཡ་ཝི་པ་ནྣཱཏི ཨུ་བྷ་ཡེ་ཧི དེ་ས་ནཱ་པ་མཱ་ཎེ་ཧི ཝི་པ་ནྣཱ ཝི་ར་ཧི་ཏཱ ཨུ་བྷ་ཡ་ཝི་པ་ནྣཱ, ཨ་དེ་སི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྨིནྟི དྭཱ་ར་བ་ནྡྷེ ཝཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནེ ཝཱ. ལེ་པོ ན གྷ་ཊི་ཡ་ཏཱིཏི པུ་བྦེ དི་ནྣ་ལེ་པོ དྭཱ་ར་བ་ནྡྷེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནེ་ན ཝཱ ས་དྡྷིཾ ན གྷ་ཊི་ཡ་ཏི, ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཾ ཧུ་ཏྭཱ ན ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏནྟི དྭཱ་ར་བ་ནྡྷཾ ཝཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཾ ཝཱ པ་རཱ་མ་ས་ཏི. པ་ཋ་མ་མེ་ཝཱཏི ལེ་པ་ཀི་ཙྩ་སྶ ནི་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ དྭཱ་ར་བ་ནྡྷ་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ་ནཾ ཋ་པ་ན་ཏོ པུ་བྦེ་ཡེ་ཝ, ལེ་པ་སྶ ནི་ཊྛི་ཏ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ‘‘བྷི་ཀྑུ ཀུ་ཊིཾ ཀ་རོ་ཏི དེ་སི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ པ་མཱ་ཎི་ཀཾ སཱ་ར་མྦྷཾ ས་པ་རི་ཀྐ་མ་ནཾ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. བྷི་ཀྑུ ཀུ་ཊིཾ ཀ་རོ་ཏི དེ་སི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ པ་མཱ་ཎི་ཀཾ ཨ་ནཱ་ར་མྦྷཾ ཨ་པ་རི་ཀྐ་མ་ནཾ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི (པཱ་རཱ. ༣༥༥) པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནི་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘ཀེ་ཝ་ལཾ སཱ་ར་མྦྷཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་པྤ་ཀ་ཏནྟི ཨ་ནི་ཊྛི་ཏཾ. ཨ་ཉྙ་སྶ ད་ད་ཏོ ཙཱཏི ཨ་ཉྙ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝཱ ས་ངྒྷ་སྶ ཝཱ ད་ད་ཏོ ཙ. གུ་ཧཱ ནཱ་མ ཨི་ཊྛ་ཀ་གུ་ཧཱ ཝཱ སི་ལཱ་གུ་ཧཱ ཝཱ དཱ་རུ་གུ་ཧཱ ཝཱ བྷཱུ་མི་གུ་ཧཱ ཝཱ. ཏི་ཎ་ཀུ་ཊི ནཱ་མ ས་ཏྟ་བྷཱུ་མི་ཀོ་པི པཱ་སཱ་དོ ཏི་ཎ་ཙྪ་ད་ནོ ‘‘ཏི་ཎ་ཀུ་ཊི་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཉྙ་སྶཱཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཝཱ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཝཱ ས་ངྒྷ་སྶ ཝཱ. ཝཱ་སཱ་གཱ་རཾ ཋ་པེ་ཏྭཱཏི (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༣༦༤) ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ་སཱ་གཱ་རཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ. ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་གཱ་རཱ་དཱི་སཱུཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་དིས་དྡེ་ན ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་བྷོ་ཛ་ན་སཱ་ལཱ་ཨ་གྒི་སཱ་ལཱ་ནཾ ག་ཧ་ཎཾ. ཧེ་ཊྛི་མ་པ་མཱ་ཎ་ས་མྦྷ་ཝོཏི ཙ་ཏུ་ཧ་ཏྠ་ཝི་ཏྠི་ཎྞ་ཏཱ. ཨ་དེ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་རོ་ཏོཏི ཝ་ཏྠུཾ ཨ་དེ་སཱ་པེ་ཏྭཱ པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ, པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཏོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཝ་ཏྠུ་ནོ ཨ་དེ་སཱ་པ་ནཾ ཨ་ཀི་རི་ཡཱ. ཀུ་ཊི་ཀ་ར་ཎཾ ཀི་རི་ཡཱ.
ཀུ་ཊི་ཀཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.