༤. ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཏྟི་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥. ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཏྟི་ཀེ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡོ དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ནཱ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཨེ་ཏེ་ན ས་ཡཾ ཨ་དྷི་པ་ཏི་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་པ་ཏཱི་སུ་པི ཨ་དྷི་པ་ཏི དུ་ཝི་དྷེ་ན་པི ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦོ, ཨ་ཡ་མེ་ཏ་སྶ ས་བྷཱ་ཝོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
༧༢. ཨུ་པཱ་དི་ནྣུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡོ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རོ ཨུ་པཱ་དི་ནྣུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡ་སྶ ཀཱ་ཡ་སྶ ཨཱ་ཧཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་མྨ་ཛཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་ག་ཏཱ ཨོ་ཛཱ ཏ་སྶེ་ཝ ཀ་མྨ་ཛ་ཀཱ་ཡ་སྶ རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ཝི་ཡ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པཱ་ལ་ནུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ, ན ཛ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟོ. ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ན ཨ་ཏྠེ ས་ཏི ཨུ་པཱ་དི་ནྣུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡོ ཙ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡོ ཙ དྷ་མྨཱ ཨུ་པཱ་དི་ནྣུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏི་ནྡྲི་ཡནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨཱ་ཧཱ་ར’’ནྟི་པི ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཡ་དི ཙ ཀ་མྨ་ཛཱ ཨོ་ཛཱ ས་ཀ་ལཱ་པ་རཱུ་པཱ་ན་མེ་ཝ ཨཱ་ཧཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ‘‘ཨུ་པཱ་དི་ནྣུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡོ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡ་སྶ ཀཱ་ཡ་སྶ ཨཱ་ཧཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ཝུ་ཏྟ་ཉྩི་དཾ, ཏ་མྤི ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ཊཱ་ཡ ས་ས་ནྟཱ་ན་ག་ཏཱ་ཡ ཨུ་པཱ་དི་ནྣོ་ཛཱ་ཡ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡ་སྶ ཀཱ་ཡ་སྶ ཨཱ་ཧཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ས་ཏི ‘‘ཨུ་པཱ་དི་ནྣུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡོ ཙ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡོ ཙ དྷ་མྨཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ༡.༤.༨༥) ཨ་ཡ་མྤི པ་ཉྷོ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏཱ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦོ སི་ཡཱ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ཊ་སྶ ཨུ་པཱ་དི་ནྣཱ་ཧཱ་ར་སྶ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཀྑ་ཎེ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ དུ་མཱུ་ལ་ཀེ་སུ པ་ཋ་མ་པ་ཉྷེ ‘‘ཨཱ་ཧཱ་ར’’ནྟི ན ཝུ་ཏྟཾ. དུ་ཏི་ཡ་པ་ཉྷོ ཙ ན ཨུ་དྡྷ་ཊོ, ན ཨི་ཏ་ར་སྶ ཨུ་པཱ་དི་ནྣཱ་ཧཱ་ར་སྶ ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ ཨ་ས་མྦྷ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ཊ་མེ་ཝ མ་ཎྜཱུ་ཀཱ་དི་ས་རཱི་ར་ག་ཏཾ ཨུ་པཱ་དི་ནྣཱ་ཧཱ་རཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨུ་པཱ་དི་ནྣུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡོ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རོ ཨུ་པཱ་དི་ནྣུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡ་སྶ ཙ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡ་སྶ ཙ ཀཱ་ཡ་སྶ ཨཱ་ཧཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ༡.༤.༧༤) ཝ་ད་ནྟཱ་ནཾ ཝཱ་དོ བ་ལ་ཝ་ཏ་རོ. ན ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ཊ་མ་ཏྟཱ་ཝ མ་ཎྜཱུ་ཀཱ་ད་ཡོ ཀུ་ཙྪི་ཝི་ཏྠ་ཏཾ ན ཀ་རོ་ནྟི, ན ཙ བ་ལཾ ན ཨུ་པ་ཛཱ་ཡ་ནྟི, ན ཙ རཱུ་པ་ཝི་སེ་སོ ན ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི.
‘‘ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡོ དྷ་མྨོ ཨུ་པཱ་དི་ནྣུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡ་སྶ ཙ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡ་སྶ ཙ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཾ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ’’ནྟི (པ་ཊྛཱ. ༡.༤.༨༣) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ཧི ཨི་དྷ ཝུ་ཏྟེ་ཧི ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀ་དུ་ཀ་ཏི་ཀཱ་ཝ་སཱ་ན་པ་ཉྷ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་ཧི ‘‘ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨོ ཀུ་ས་ལ་སྶ ཙ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སྶ ཙ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨི་དྷ དུ་ཏི་ཡ་དུ་ཀཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཝི་ཡ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. སུ་ཁཱ་ཝ་བོ་དྷ་ན་ཏྠཾ པ་ན ཏ་ཏྠ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཀ་ཏཾ. པ་ཙྩ་ནཱི་ཡེ པ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་པ་ཊི་ཀྑེ་པེ ལཱ་བྷ་ཏོ, པ་ཊི་ཀྑེ་པེ ཙ ཨ་ལཱ་བྷ་ཏོ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀ་དུ་ཀཱ་ཝ་སཱ་ནཱ ཏ་ཏྠ ཨུ་དྡྷ་ཊཱ, ཨི་དྷ པ་ནེ་ཏེ་ཧི ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་ཧི ཨེ་ཀོ དྷ་མྨོ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དཱི་སུ ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་སེ་སུ ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི་པི ཨ་ནེ་ཀེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨེ་ཀོ ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཀོ ཧི དྷ་མྨོ ཨེ་ཀ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཨེ་ཀེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་སེ་ན ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀོ ཨ་ནེ་ཀེ་སཾ ཨེ་ཀེ་ན་པི ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི་པི, ཏ་ཐཱ ཨ་ནེ་ཀོ ཨེ་ཀ་སྶ, ཨ་ནེ་ཀོ ཨ་ནེ་ཀེ་སཾ ས་མཱ་ན་ཏྟེ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་དྷ་མྨཱ་ནཾ, ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་སེ་སུ པ་ན པ་ཉྩ་སུ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཾ པུ་རེ་ཛཱ་ཏེ་ནེ་ཝ ས་ཧ ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨ་ན་ཉྙ་དྷ་མྨ་ཏྟེ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏེ་ན ཙ, ན ནཱ་ནཱ་དྷ་མྨ་ཏྟེ.
ཡ་དི སི་ཡཱ, ‘‘ཨུ་པཱ་དི་ནྣུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡོ ཙ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡོ ཙ དྷ་མྨཱ ཨུ་པཱ་དི་ནྣུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘ས་ཧ་ཛཱ་ཏ’’ནྟི་པི ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ. ཀ་མྨ་ཛཱ་ན་ཉྷི བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏཱ་ན་ཉྩ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ལ་བྦྷ་མཱ་ནཱ་ན་མྤི ཨེ་ཀོ ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ན་ཏྠི ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་རུ་དྡྷ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ་ཏི ཏཾ ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ནཱི་ཡེ ཙ ‘‘ན་ཨི་ནྡྲི་ཡེ བཱ་ཝཱི་སཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཧི ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཊི་ཀྑེ་པེ་པི ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཏ་སྶ པ་ཉྷ་སྶ ལཱ་བྷ་ཏོ ‘‘ཏེ་ཝཱི་སཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ་ཏི. པུ་རེ་ཛཱ་ཏཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏེ་ནེ་ཝ ས་ཧ ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ན ཨི་ཏ་རེ་ཧི, ཏ་མྤི ཝ་ཏྠུ ཏཾ་ས་ཧི་ཏ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་མེ་ཝ, ན ཨི་ཏ་རཾ. ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀེ ཧི པ་ཉྷཱ་ཝཱ་རེ ‘‘ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཏྠི་ཡཱ པ་ཉྩཱ’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ༡.༡.༦༤༩) ཝུ་ཏྟཾ, ས་ནི་ད་སྶ་ན་ཏྟི་ཀེ པ་ན ‘‘ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ བཱ་ཝཱི་སཱ’’ཏི. ཡཾ པ་ན ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠི་ཝི་བྷ་ངྒེ པ་ཙྩ་ཡུ་དྡྷཱ་རེ ཙ ཏི་མཱུ་ལ་ཀེ་ཀཱ་ཝ་སཱ་ནཾ ཨུ་དྡྷ་ཊཾ, ཏཾ ཝ་ཏྠུ་ས་ཧི་ཏ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་སྶ ས་ཧ་ཛཱ་ཏེ་ན, ས་ཧ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏཾ ཨཱ་ཧཱ་རི་ནྡྲི་ཡེ་ཧེ་ཝ, ཨ་ན་ཉྙ་དྷ་མྨ་ཏྟེ ཙ ས་ཧ་ཛཱ་ཏེ་ན ཙ, ཨཱ་ཧཱ་རོ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏི་ནྡྲི་ཡེ་ཧེ་ཝ, ཨི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏཱ་ཧཱ་རེ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་བྷཱ་གཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ལོ་མེ པ་ཙྩ་ནཱི་ཡཱ་དཱི་སུ ཙ ལ་བྦྷ་མཱ་ནཱ པ་ཉྷཱ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦཱ.
ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཏྟི་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.