ན་མོ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ
ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པི་ཊ་ཀེ
པ་ཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ-མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ
དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་པ་ཀ་ར་ཎ-མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ
ག་ནྠཱ་ར་མྦྷ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་པ་ཀ་ར་ཎཾ དེ་སེ་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ དེ་སེ་སི, ཏཾ ས་མ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུཾ, ཝི་བྷ་ངྒཱ་ན་ནྟ་རཾ དེ་སི་ཏ་སྶ པ་ཀ་ར་ཎ་སྶ དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝཱ ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ བ་ལ་ཝི་དྷ་མ་ན་ཝི་ས་ཡཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཝ་སེ་ན དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་མཱ་ར་སྶ, ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཀི་ལེ་སཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་མཱ་རཱ་ནཾ, ས་མུ་ད་ཡ་པྤ་ཧཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན ཁ་ནྡྷ་མཱ་ར་སྶ, མ་ཙྩུ་མཱ་ར་སྶ ཙ བོ་དྷི་མཱུ་ལེ ཨེ་ཝ བྷ་ཉྫི་ཏ་ཏྟཱ པ་རཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ར་ཧི་ཏཾ ནི་ར་ཏི་ས་ཡཾ ཏཾ བྷ་ཉྫ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝ ‘‘མཱ་ར་བྷ་ཉྫ་ནོ’’ཏི ཐོ་མི་ཏོ. ཏ་ཏྠ མཱ་རེ ཨ་བྷ་ཉྫེ་སི, མཱ་ར་བྷ་ཉྫ་ནཾ ཝཱ ཨེ་ཏ་སྶ, ན པ་ར་རཱ་ཛཱ་དི་བྷ་ཉྫ་ན་ནྟི མཱ་ར་བྷ་ཉྫ་ནོ. མ་ཧཱ་ཝི་ཀྐ་ནྟོ མ་ཧཱ་ཝཱི་རི་ཡོ་ཏི མ་ཧཱ་ཝཱི་རོ.
ཁ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ ཨ་ར་ཎ་ནྟཱ དྷ་མྨཱ ས་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན དྷཱ་ཏུ་ཡོ, ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན ཝཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཀ་ཐ་ན་ཏོ ཨི་མ་སྶ པ་ཀ་ར་ཎ་སྶ དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱཏི ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡ་དི་པི ཨ་ཉྙེ་སུ ཙ པ་ཀ་ར་ཎེ་སུ ཏེ ས་བྷཱ་ཝཱ ཀ་ཐི་ཏཱ, ཨེ་ཏྠ པ་ན ཏེ་སཾ ས་བྦེ་སཾ ས་ངྒ་ཧཱ་ས་ངྒ་ཧཱ་དཱི་སུ ཙུ་དྡ་ས་སུ ན་ཡེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཀ་ཐི་ཏ་ཏྟཱ སཱ་ཏི་ས་ཡཾ ཀ་ཐ་ན་ནྟི ཨི་ད་མེ་ཝ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀཾ. ཨེ་ཀ་དེ་ས་ཀ་ཐ་ན་མེ་ཝ ཧི ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཀ་ཏ་ནྟི. ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཝཱ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ར་ཎ་ནྟཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧཱ་ས་ངྒ་ཧཱ་ད་ཡོ ན་ཡཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཏ་ཏྠ མ་ཧཱ་ཝི་ས་ཡཱ་ནཾ དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཝ་སེ་ན དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཀ་ཐཱ དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་སྶ ནཱ་མཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. དྭི་དྷཱ ཏི་དྷཱ ཚ་དྷཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་དྷཱ་ཏི ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ དྷཱ་ཏུ་བྷེ་དཾ པ་ཀཱ་སེ་སཱི་ཏི དྷཱ་ཏུ་བྷེ་ད་པྤ་ཀཱ་ས་ནོཏི. ཏ་སྶ་ཏྠནྟི ཏ་སྶཱ དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཏྠཾ. ཨ-ཀཱ་རེ ཨཱ-ཀཱ་ར་སྶ ལོ་པོ ད་ཊྛ་བྦོ. ‘‘ཡཾ དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐ’’ནྟི ཝཱ ཨེ་ཏྠ པ་ཀ་ར་ཎ་ནྟི ཝ་ཙ་ན་སེ་སོ ས་ཏྟ་ནྣཾ པ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཾ ཀ་མེ་ན ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ་ཏི ཏེ་ན ཡོ་ཛ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་སྶ པ་ཀ་ར་ཎ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཏ་སྶ་ཏྠནྟི ཨ-ཀཱ་ར་ལོ་པོ ཝཱ. ཏནྟི ཏཾ དཱི་པ་ནཾ སུ་ཎཱ་ཐ, ཏཾ ཝཱ ཨ་ཏྠཾ ཏཾ་དཱི་པ་ན་ཝ་ཙ་ན་ས་ཝ་ནེ་ན ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ཐཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མཱ་ཧི་ཏཱཏི ནཱ་ནཱ་ཀི་ཙྩེ་ཧི ཨ་ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟེ ཨཱ་ཧི་ཏཱ་ཏི ཝཱ ཨ་ཏྠོ.
ག་ནྠཱ་ར་མྦྷ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡. མཱ་ཏི་ཀཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡. ན་ཡ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡. ཀོ པ་ནེ་ཏ་སྶ པ་ཀ་ར་ཎ་སྶ པ་རི་ཙྪེ་དོ་ཏི? ན སོ ཨི་དྷ ཝ་ཏྟ་བྦོ, ཨ་ཊྛ་སཱ་ལི་ནི་ཡཾ (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ) པ་ཀ་ར་ཎ་པ་རི་ཙྪེ་དོ ཝུ་ཏྟོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཙུ་དྡ་ས་ཝི་དྷེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟ་ནྟི ཝུ་ཏྟ’’ནྟི. ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ དེ་ས་ནཱ ནཱི་ཡ་ཏི པ་ཝ་ཏྟཱི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏེ་ཧི, ཁ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ ཨེ་ཝ ཝཱ ནཱི་ཡ་ནྟི ཉཱ་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ཧི པ་ཀཱ་རེ་ཧཱི་ཏི ན་ཡཱ, ན་ཡཱ་ནཾ མཱ་ཏི་ཀཱ ཨུ་དྡེ་སོ, ན་ཡཱ ཨེ་ཝ ཝཱ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཏི ན་ཡ་མཱ་ཏི་ཀཱ. ཨེ་ཏེ་སཾ པ་དཱ་ནཾ མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱཏི ‘‘མཱུ་ལ་མཱ་ཏི་ཀཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧཱ་ས་ངྒ་ཧཱ་དཱི་ནཾ ཙུ་དྡ་ས་ནྣཾ པ་དཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་དི་དྷ་མྨ་ཝི་བྷ་ཛ་ན་སྶ ཨི་མ་སྶ པ་ཀ་ར་ཎ་སྶ མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ ནི་སྶ་ཡ་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢. ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢. ‘‘པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་པ་དཱ་ནི ད་སྶི་ཏཱ་ནི, པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཙ ཡེ་སུ དྭཱ་ད་ས་སུ ཨ་ངྒེ་སུ པ་ཙྩེ་ཀཾ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ས་དྡོ ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་ད་ཏྠཱ་ནི དྭཱ་ད་ས པ་དཱ་ནི ད་སྶི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཏེ་སཾ ཏ་ཐཱ་ད་སྶི་ཏཱ་ནཾ ས་རཱུ་པེ་ནེ་ཝ ད་སྶི་ཏཱ་ནཾ ཕ་སྶཱ་དཱི་ན་ཉྩ པ་དཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཉྩ་ཝཱི་སཱ་དྷི་ཀེ་ན པ་ད་ས་ཏེ་ནཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཀ་མྨུ་པ་པ་ཏྟི་ཀཱ་མ་བྷ་ཝཱ་དཱི་ནཾ ཨི་དྷ ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ན་བྷ་ཝ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན བྷ་ཝེ ཝི་ཡ སོ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་སྶ ཝི་ཡ ཨ་ནི་ཊྛ་ཏྟཱ ཏ་ནྣི་དཱ་ན་དུ་ཀྑ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎེ ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་སྶ དྭཱ་ད་ས་པ་ད་ཏཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ པཱ་ལི༹་ཡཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཱ་ན་མྤི ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ག་ཧ་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཏེ་སཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ་པི ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ན་ཡ་མཱ་ཏི་ཀཱ་དི་ཀཱ ལ་ཀྑ་ཎ་མཱ་ཏི་ཀ་ནྟཱ མཱ་ཏི་ཀཱ པ་ཀ་ར་ཎ་ནྟ་རཱ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་ཡ མཱ་ཏི་ཀཱ ནཱ་མ, ཏ་སྶཱ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཝུ་ཏྟོ ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦཱ་ནཾ ཨུ་དྡེ་སོ ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་མཱ་ཏི་ཀཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཡ་ཉྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝ་ཏྭཱཏི ཡ་ཐཱ ‘‘ས་བྦཱ་པི…པེ… མཱ་ཏི་ཀཱ’’ཏི ཨ་ཡཾ དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་མཱ་ཏི་ཀ་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ་ཡེ་ཝཱཏི ཙ དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཏ་དཱ་ཝེ་ཎི་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཧི ཋ་པི་ཏཱ ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཋ་པི་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝ་ཏྭཱཏི ཡ་ཐཱ ‘‘ས་བྦཱ་པི…པེ… མཱ་ཏི་ཀཱ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ན དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་ཏོ བ་ཧི་བྷཱུ་ཏཱ ཀུ་ས་ལཱ་དི་ཨ་ར་ཎ་ནྟཱ མཱ་ཏི་ཀཱ པ་ཀ་ར་ཎ་ནྟ་ར་ག་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ་ཡེ་ཝཱཏི ཙ ཨི་མ་སྶ པ་ཀ་ར་ཎ་སྶ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨེ་ཝ ས་རཱུ་པ་ཏོ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་བྦ་སྶ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་སྶ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ཀི་ཎྞ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༣. ན་ཡ་མུ་ཁ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣. ན་ཡཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་དྭཱ་ར་བྷཱུ་ཏཱ ས་ངྒ་ཧཱ་ས་ངྒ་ཧ་ཝི་ཡོ་གཱི་ས་ཧ་ཡོ་གཱི་དྷ་མྨཱ ན་ཡ་མུ་ཁཱ་ནཱི་ཏི ཏེ་སཾ ཨུ་དྡེ་སོ ན་ཡ་མུ་ཁ་མཱ་ཏི་ཀཱ. ཙུ་དྡ་ས་པི ཧི ས་ངྒ་ཧཱ་ས་ངྒ་ཧ་ས་མྤ་ཡོ་ག་ཝི་པྤ་ཡོ་གཱ་ནཾ ཝོ་མི་སྶ་ཀ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ཏི ཡེ་ཧི ཏེ ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ཧོ་ནྟི, ཏེ དྷ་མྨཱ ཙུ་དྡ་ས་ནྣ་མྤི ན་ཡཱ་ནཾ མུ་ཁཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི. ཏ་ཏྠ ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་དཱ་དཱི་སུ ས་ཙྩཱ་དཱི་ཧི་པི ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ས་ངྒ་ཧཱ་ས་ངྒ་ཧོ ཡ་དི་པི ཝུ་ཏྟོ, སོ པ་ན ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་བྷཱུ་ཏེ་ཧི ཏེ་ཧི ཝུ་ཏྟོ, ན ས་ངྒ་ཧ་བྷཱུ་ཏེ་ཧི, སོ་པི ‘‘ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཡེ དྷ་མྨཱ ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ངྒ་ཧེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦ་དྷ་མྨུ་དྡྷཱ་རེ ཏ་ཏྠཱ་པི ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧེ་ཝ ས་ངྒ་ཧེ་ཧི ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟོ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཏཱི་ཧི ས་ངྒ་ཧོ, ཏཱི་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦ་དྷ་མྨུ་དྡྷཱ་རེ་པི པ་ན པུ་ཙྪཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་སུ ཙ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ར་ཎ་ནྟཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ས་མྤ་ཡོ་ག་ཝི་པྤ་ཡོ་གཱ ཙ་ཏཱུ་ཧེ་ཝ ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་མྤ་ཡོ་གོ,ཙ་ཏཱུ་ཧི ཝི་པྤ་ཡོ་གོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ན་ནུ ཙ ཝི་པྤ་ཡོ་གོ རཱུ་པ་ནི་བྦཱ་ནེ་ཧི་པི ཧོ་ཏི, ཀ་སྨཱ ‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི ཝི་པྤ་ཡོ་གོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི? རཱུ་པ་ནི་བྦཱ་ནེ་ཧི བྷ་ཝ་ནྟ་སྶ་པི ཙ་ཏཱུ་ཧེ་ཝ བྷཱ་ཝ་ཏོ. ན ཧི རཱུ་པཾ རཱུ་པེ་ན ནི་བྦཱ་ནེ་ན ཝཱ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ནི་བྦཱ་ནཾ ཝཱ རཱུ་པེ་ན, ཙ་ཏཱུ་ཧེ་ཝ པ་ན ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ རཱུ་པ་ནི་བྦཱ་ནེ་ཧི ཝི་པྤ་ཡོ་གོ་པི ཝི་པྤ་ཡུ་ཛྫ་མཱ་ནེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ནི་ཡ་མི་ཏོ ཏེ་ཧི ཝི་ནཱ ཝི་པྤ་ཡོ་གཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. སོ ཙཱ་ཡཾ ཝི་པྤ་ཡོ་གོ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ, ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་མི་སྶ་ཀེ་ཧི མི་སྶ་ཀ་སྶ ཙ ན ཧོ་ཏི, ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ པ་ན མི་སྶ་ཀ་སྶ ཙ སཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན, སཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ སཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན མི་སྶ་ཀེ་ན ཙ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༤. ལ་ཀྑ་ཎ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤. ས་ངྒ་ཧོ་ཡེ་ཝ ས་ངྒ་ཧ་ན་ཡོ. ས་བྷཱ་གོ. ཝི་ས་བྷཱ་གོཏི ཨེ་ཏ་སྶ ‘‘ཏཱི་ཧི ས་ངྒ་ཧོ, ཏཱི་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧོ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན, ‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་མྤ་ཡོ་གོ, ཙ་ཏཱུ་ཧི ཝི་པྤ་ཡོ་གོ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན་པི ཝི་སུཾ ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཏེ་ན ས་ངྒ་ཧོ ཨ་ས་ངྒ་ཧོ ཙ ས་བྷཱ་གོ ཝི་ས་བྷཱ་གོ ཙ བྷཱ་ཝོ, ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཡོ་གོ ཝི་པྤ་ཡོ་གོ ཙཱ་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཡ་སྶ ཝཱ ས་ངྒ་ཧོ ཙ ཨ་ས་ངྒ་ཧོ ཙ, སོ དྷ་མྨོ ས་བྷཱ་གོ ཝི་ས་བྷཱ་གོ ཙ, ཏ་ཐཱ ཡ་སྶ ས་མྤ་ཡོ་གོ ཝི་པྤ་ཡོ་གོ ཙ, སོ་པི ས་བྷཱ་གོ ཝི་ས་བྷཱ་གོ ཙཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡེ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ…པེ… མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི དྷ་མྨཱ ག་ཎ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟི, སོ རུ་པྤ་ནཱ་དི་ཀོ ས་མཱ་ན་བྷཱ་ཝོ ས་ངྒ་ཧེ ས་བྷཱ་ག་ཏཱ, ཨེ་ཀུ་པྤཱ་དཱ་དི་ཀོ ས་མྤ་ཡོ་གེ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༥. བཱ་ཧི་ར་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥. ཨེ་ཝཾ དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་ཡ མཱ་ཏི་ཀ་ཏོ བ་ཧི ཋ་པི་ཏ་ཏྟཱཏི ‘‘ས་བྦཱ་པི…པེ… མཱ་ཏི་ཀཱ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ཋ་པ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན བ་ཧི པི་ཊྛི་ཏོ ཋ་པི་ཏ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏེ་ན ཝཱ ཋ་པ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ར་ཎ་ནྟཱ་ནཾ ཨི་དྷ ཨ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་ཡ མཱ་ཏི་ཀ་ཏོ བ་ཧི པ་ཀ་ར་ཎ་ནྟ་ར་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨི་མ་སྶ པ་ཀ་ར་ཎ་སྶ མཱ་ཏི་ཀཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཋ་པི་ཏ་ཏྟཱ ཏ་ཐཱ པ་ཀཱ་སི་ཏ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ས་ངྒ་ཧོ ཨ་ས་ངྒ་ཧོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་ངྒ་ཧོ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷོ་ཝ, སོ ཀ་སྨཱ ‘‘ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ་ཏི? ས་ངྒ་ཧོ་ཏི ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཨ་ནི་དྡྷཱ་རི་ཏ་ཏྠ་སྶ ས་དྡ་སྶེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ས་ངྒ་ཧོ ཨ་ས་ངྒ་ཧོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་དྡེ་སུ ས་ངྒ་ཧ་ས་དྡོ ཏཱ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ་ཏི ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ་ཏྠོ. ཨ་ཏྠོ་པི ཝཱ ཨ་ནི་དྡྷཱ་རི་ཏ་ཝི་སེ་སོ སཱ་མ་ཉྙེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏཾ པ་ཏྟོ ‘‘ས་ངྒ་ཧོ ཨ་ས་ངྒ་ཧོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ‘‘ས་ངྒ་ཧོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ་ཏི ན ཀོ་ཙི དོ་སོ. ནི་དྡྷཱ་རི་ཏེ ཧི ཝི་སེ་སེ ཏ་སྶ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷ་ཏཱ སི་ཡཱ, ན ཏ་ཏོ པུ་བྦེ་ཏི. ཛཱ་ཏི་ས་དྡ་སྶ སཱ་པེ་ཀྑ་ས་དྡ་ཏྟཱ ‘‘ཛཱ་ཏི་ཡཱ ས་ངྒ་ཧོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱ་ཏི་ཡཱ’’ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷཱ་ར་ཧ་སྶ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ་ཏི ཛཱ་ཏི་ས་ངྒ་ཧོཏི རཱུ་པ་ཀ་ཎྜེ ཝུ་ཏྟོ ས་ཛཱ་ཏི་ས་ངྒ་ཧོ ཝུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི.
ཨེ་ཏྠ ན་ཡ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ‘‘ས་ངྒ་ཧོ ཨ་ས་ངྒ་ཧོ, ས་མྤ་ཡོ་གོ ཝི་པྤ་ཡོ་གོ’’ཏི ཨི་མེ དྭེ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦ་དྷ་མྨ་ཝི་སེ་སཾ ཨ་ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏྭཱ སཱ་མ་ཉྙེ་ན དྷ་མྨཱ་ནཾ པུ་ཙྪ་ན་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ན་ཡ་ཨུ་དྡེ་སཱ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏྭཱ. ‘‘ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ’’ནྟི ཧི ‘‘ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦེ ཨེ་ཀ་སྶ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ས་དྡ་སྶ ལོ་པོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཏེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཝི་སེ་ས་ཝི་སི་ཊྛོ ཡོ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏོ དྷ་མྨ་ཝི་སེ་སོ, ཏ་ནྣི་སྶི་ཏོ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ས་ངྑཱ་ཏོ པུ་ཙྪཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ན་ཡོ ཨུ་དྡི་ཊྛོ ཧོ་ཏི, ‘‘ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ནཱ’’ཏི ཙ ཝི་སེ་ས་ནེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ ཏ་ཏི་ཡཱ་དཱི་སུ ད་ས་མཱ་ཝ་སཱ་ནེ་སུ ན་ཡུ་དྡེ་སེ་སུ ཚ་ཊྛ་ཝ་ཛྫེ་སུ. ཏེ་སུ་པི ཧི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན དྭཱི་ཧི དྭཱི་ཧི པ་དེ་ཧི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦ་དྷ་མྨ་ཝི་སེ་ས་ནི་དྡྷཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨ་ནྟི་མ་པ་ད་ས་དི་སེ་ན ཏ་ཏི་ཡ་པ་དེ་ན པུ་ཙྪ་ན་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ན་ཡཱ ཨུ་དྡི་ཊྛཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཙ་ཏུ་ཏྠ་པ་ཉྩ་མེ་སུ ཀ་ཏྟུ་ཨ་ཏྠེ ཀ་ར་ཎ་ནི་དྡེ་སོ, ས་ཏྟ་མཱ་དཱི་སུ ཙ ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཧ་ཡོ་གེ ད་ཊྛ་བྦོ, ན དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡེ་སུ ཝི་ཡ ས་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ ཝི་སེ་ས་ནེ. ཏ་ཏྠ ཧི ས་བྷཱ་ཝ་ནྟ་རེ་ན ས་བྷཱ་ཝ་ནྟ་ར་སྶ ཝི་སེ་ས་ནཾ ཀ་ཏཾ, ཨེ་ཏེ་སུ དྷ་མྨ་ནྟ་རེ་ན དྷ་མྨ་ནྟ་ར་སྶཱ་ཏི. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མཱ་དཱི་སུ པ་ན ཙ་ཏཱུ་སུ ཨཱ་དི་པ་དེ་ནེ་ཝ དྷ་མྨ་ཝི་སེ་ས་ནི་དྡྷཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རེ་ཧི པུ་ཙྪ་ན་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ན་ཡཱ ཨུ་དྡི་ཊྛཱ. ཝི་སེ་ས་ནེ ཨེ་ཝ ཙེ་ཏྠ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. པུ་ཙྪཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ན་ཉྷི ནི་སྶ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ དྷ་མྨཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་དི་ཝི་སེ་སེ་ན ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་སེ་སེ་ནྟཱི་ཏི.
ཝི་ཀ་པྤ་ཏོཏི ཝི་ཝི་དྷ་ཀ་པྤ་ན་ཏོ, ཝི་བྷཱ་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ནཱཏི ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་ས་མྤ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན. ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ ཙ ས་བྦེ ཙ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ས་བྦ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ, ཏེ་སཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ ཧི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ་ནཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟོ, ཨི་ཏ་རེ ས་བྦེ་ས་ནྟི. ཏ་ཏྠ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ པ་ས་ཊཱ པཱ་ཀ་ཊཱ ཙཱ་ཏི ཨཱ་དི་ཏོ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཱ, ཏ་སྨཱ ཏེ་སཾ ས་ངྒ་ཧཱ་དི་པ་རི་གྒ་ཧ་ཏྠཾ ཨུ་དྡེ་སོ ཀ་ཏོ, ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་པི པ་ན པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ཝཱ་ཏི ཏེ་སུ མ་ཧཱ་ཝི་ས་ཡེ་ན ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི ས་ངྒ་ཧཱ་དི་པ་རི་གྒ་ཧཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ ཨུ་དྡི་ཊྛོ. ‘‘ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ’’ཏི ཙ དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཧ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ཝི་བྷ་ངྒེ ཙ ཝ་ཙ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཡེ ཝུ་ཏྟཱ, ཏེ་སཾ ས་བྦེ་སཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏོ་ཏི པ་ན ཨ་ཏྠེ ས་ཏི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ་སུ ཝ་ཏྟ་བྦེ་སུ ཡོ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ་སུ མ་ཧཱ་ཝི་ས་ཡོ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ, ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ས་བྦ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏོ ཕ་སྶཱ་ད་ཡོ ས་བྦ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ཏི ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ ཙ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ་སུ མ་ཧཱ་ཝི་ས་ཡོ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟོ ཨ་ཉྙ་སྶ ཏཱ་དི་ས་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཡ་མ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ད་ཊྛ་བྦོ.
ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ རཱུ་པ་མི་སྶ་ཀ་ཏྟཱ ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ པ་ན ཨ་ས་མཱ་དྷི་ས་བྷཱ་ཝཱ སཱ་མ་ཉྙ་ས་དྡེ་ནེ་ཝ སཱ་མ་ཉྙ་ཝི་སེ་ས་ས་དྡེ་ཧི ཙ ས་མཱ་དྷི་ས་བྷཱ་ཝཱ ཝི་སེ་ས་ས་དྡ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་པེ་ཏ་བྦཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦ་ཉྩ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ན་ཉྙ་བྱཱ་པ་ཀ་ནི་ཝ་ཏྟ་ཀ་སཱ་མ་ཉྙ་ཝི་སེ་ས་དཱི་པ་ན་ཏོ ཏ་སྶེ་ཝ དྷ་མྨ་སྶ བྷེ་ད་དཱི་པ་ཀེ་ཧི ཝ་ཏྟ་བྦཱ, ན སུ་ཁཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝི་ཡ ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝི་པ་རཱི་ཏེ་ཧི སཱ་མ་ཉྙ་ཝི་སེ་ས་ས་དྡེ་ཧེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ’’ཏི ཨ་ཡཾ སཱ་མ་ཉྙ་ས་དྡོ ས་མཱ་དྷི་ས་བྷཱ་ཝེ ཝི་སེ་ས་ས་དྡ་ནི་ར་པེ་ཀྑོ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ ས་ཡ་མེ་ཝ ཝི་སེ་ས་ས་དྡ་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ས་མཱ་དྷི་ས་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ པ་ཀཱ་སེ་ཡྻ, ཨི་ཏ་རོ ཙ ས་མཱ་དྷི་ས་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝཱ་ཏི དྭི་དྷཱ བྷི་ནྣཱ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ཙེ་ཝ ཨ་པྤ་ཝི་ས་ཡཱ ཙཱ་ཏི ཨི་དྷ ཨུ་དྡེ་སཾ ན ཨ་ར་ཧ་ཏི. ཨ་བྷི་ནྣཱ་པི ཝཱ ཕ་སྶཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ པཱ་ཀ་ཊ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཉྙ་དྷ་མྨ་ནི་སྶ་ཡེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏོ ཙ སཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཉྩ ན ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ན ཨུ་དྡི་ཊྛཱ་ཏི.
མཱ་ཏི་ཀཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡. པ་ཋ་མ་ན་ཡོ ས་ངྒ་ཧཱ་ས་ངྒ་ཧ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡. ཁ་ནྡྷ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦. ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡོ་མ་ཧ་ནྟ་རེ ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟཱ, ཏེ་སཾ པ་ན ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏཱ་དི་ཝི་སེ་ས་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ས་ཙྩཱ་ནི, ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཡཱ་དི་ཀི་ཙྩ་ཝི་སེ་ས་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ནི ཙ ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ས་ཙྩཱ་དི་ཝི་སེ་སོ ཝི་ཡ ས་ངྒ་ཧཱ་ས་ངྒ་ཧ་ཝི་སེ་སོ ཙ ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻ་ནི་སྶི་ཏོ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཏཱི་ཧི ས་ངྒ་ཧོ. ཏཱི་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧོ’’ཏི ན་ཡ་མུ་ཁ་མཱ་ཏི་ཀཱ ཋ་པི་ཏཱཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ ས་མྤ་ཡོ་ག་ཝི་པྤ་ཡོ་གཱ ཙ ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻ་ནི་སྶ་ཡེ་ན ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧེ་ཝ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཱ་ཏི. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨེ་ཀེ་ན ཁ་ནྡྷེ་ནཱཏི ཡེ དྷ་མྨཱ ‘‘རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཏེ་སཾ པ་ཉྩ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་བྷཱ་ག་ཏཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན, རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་ཙ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཝཱ ག་ཎ་ནེ་ན ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཎ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཉྷི ཀི་ཉྩཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོཏི ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏ་བྦ་དྷ་མྨོ ད་སྶི་ཏོ. ཡེ་ན ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཡ྄ཧ་ཏི, ཏ་སྶ ས་ངྒ་ཧ་སྶ ད་སྶ་ནཾ ‘‘ཨེ་ཀེ་ན ཁ་ནྡྷེ་ནཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ. པ་ཉྩ་སུ ཁ་ནྡྷ་ག་ཎ་ནེ་སུ ཨེ་ཀེ་ན ཁ་ནྡྷ་ག་ཎ་ནེ་ན ག་ཎི་ཏོ་ཏི ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. ཡ་སྨཱ ཙ ཁ་ནྡྷཱ་དི་ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ས་ངྒ་ཧོ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨུ་པ་རི ‘‘ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ ཝ་ཀྑ་ཏཱི་ཏི.
ཨ་ས་ངྒ་ཧ་ན་ཡ་ནི་དྡེ་སེཏི ཨི་དཾ ‘‘ས་ངྒ་ཧོ ཨ་ས་ངྒ་ཧོ’’ཏི ཨེ་ཏ་སྶེ་ཝ ན་ཡ་སྶ ཨེ་ཀ་དེ་ས་ན་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ན ན་ཡ་ནྟ་ར་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ཡེ་ཝ ཙེ་ཏྠ དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུ་ཀྐཱ ད་སྶི་ཏཱཏི ཨེ་ཏེ་ན ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་མཱུ་ལ་ཀཱ པུ་རི་མེ་ན ཡོ་ཛི་ཡ་མཱ་ནེ ཝི་སེ་སོ ན་ཏྠཱི་ཏི པ་ཙྪི་མེ་ཧེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཏ་ཡོ དུ་ཀཱ དྭེ ཏི་ཀཱ ཨེ་ཀོ ཙ་ཏུ་ཀྐོ, ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷ་མཱུ་ལ་ཀཱ དྭེ དུ་ཀཱ ཨེ་ཀོ ཏི་ཀོ, ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་མཱུ་ལ་ཀོ ཨེ་ཀོ དུ་ཀོ་ཏི ཨེ་ཏེ ལ་བྦྷ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཏེ་སཾ པ་ན བྷེ་ད་ཏོ པ་ཉྩ་ཀ་པུ་ཙྪཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ན་ནྟ་རཾ པུ་ཙྪཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ སཾ་ཁི་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ, ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝཱ ས་ཀྐཱ ཉཱ་ཏུ་ནྟི པཱ་ལི༹ཾ ན ཨཱ་རོ་པི་ཏ་ནྟི.
ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་དཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༠. ཡ་སྨཱ ཙ དུ་ཀ་ཏི་ཀེ་སཱུཏི ཡ་དི་པི ཨེ་ཀ་ཀེ་པི ས་དི་སཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ, ཨེ་ཀ་ཀེ པ་ན ས་དི་ས་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡ་སོ་ཏི་ནྡྲི་ཡ་སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ནཾ དུ་ཀཱ་དཱི་སུ ཨ་ས་དི་ས་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ དི་ཊྛཾ. ན ཧེ་ཏྠ ཙ་ཀྑུ་སོ་ཏ་ཙ་ཀྑུ་སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡ་དུ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ས་དི་ས་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ, ནཱ་པི དུ་ཀེ་ཧི ཏི་ཀ་སྶ, ཨི་དྷ པ་ན དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡ་དུ་ཀྑ་མ་གྒ་དུ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཏི་ཀེ་ན ཙ ས་དི་སཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ནྟི དུ་ཀ་ཏི་ཀེ་སྭེ་ཝ ས་དི་ས་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཏཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ན་ནྟ་རཾ མ་གྒ་ས་ཙྩ་སྶ ཝ་ཙ་ནེ ཀཱ་ར་ཎཾ ཝ་ད་ཏི.
༦. པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༡. ‘‘པུ་ཙྪཾ ཨ་ནཱ་ར་བྷི་ཏྭཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨེ་ཀེ་ན ཁ་ནྡྷེ་ན, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ ཨེ་ཀེ་ན ཁ་ནྡྷེ་ནཱ’’ཏི ལི་ཁི་ཏ་བྦེ་པི པ་མཱ་ད་ཝ་སེ་ན ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨེ་ཀེ་ན ཁ་ནྡྷེ་ནཱ’’ཏི ཨི་དཾ ན ལི་ཁི་ཏ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ས་རཱུ་པེ་ཀ་སེ་སཾ ཝཱ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ད་སྶི་ཏ་ནྟི. ས་བྦ་མྤི ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི ཨེ་ཏྠ ཝི་པཱ་ཀ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཝི་སེ་ས་ནཾ ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ན་མྤི ཧི ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནཾ དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དི་པ་དེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་ད་ནི་དྡེ་སེ ‘‘ཝི་པཱ་ཀཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི ཨི་མ་སྶ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ས་དི་སེ་ན ཏེ་སཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་ན ད་སྶི་ཏཱ, ཨི་དྷ ཙ ནཱ་མ་རཱུ་པ་སྶ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི ས་ངྒ་ཧ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨ་ཀ་མྨ་ཛཱ་ན་མྤི ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི.
༧༡. ཛཱ་ཡ་མཱ་ན་པ་རི་པ་ཙྩ་མཱ་ན་བྷི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཛཱ་ཡ་མཱ་ནཱ་དི་བྷཱ་ཝ་མ་ཏྟ་ཏྟཱ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་ནི པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷ་མཱ་ནཱ་ནི པ་ར་མ་ཏྠཱ་ནཾ ས་བྷཱ་ཝ་མ་ཏྟ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི, ཏཱ་ནི རཱུ་པ་སྶ ནི་བྦ་ཏྟི་པཱ་ཀ་བྷེ་ད་བྷཱུ་ཏཱ་ནི རུ་པྤ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཡ྄ཧ་ནྟཱི་ཏི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་གཱ་ནི, ཨ་རཱུ་པཱ་ནཾ པ་ན ནི་བྦ་ཏྟི་ཨཱ་དི་བྷཱུ་ཏཱ་ནི རཱུ་པ་ཀ་ལཱ་པ་ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ ས་ཧུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ན་ཙ་ཏུ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ལཱ་པ་ནི་བྦ་ཏྟི་ཨཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཀེ་ཀ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཝེ་དི་ཡ་ན་ས་ཉྫཱ་ན་ན་ཝི་ཛཱ་ན་ནེ་ཧི ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་ར་མ་ཏྠ་ཀི་ཙྩེ་ཧི ཨ་ག་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཱ་ནི ས་ངྑ་ཏཱ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་ནྟ་པ་ར་མ་ཏྠ་ཀི་ཙྩེ་ན ག་ཡ྄ཧ་ནྟཱི་ཏི ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་གཱ་ནི, ཏ་ཐཱ དུ་ཝི་དྷཱ་ནི་པི ཏཱ་ནི ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ཧི ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་ར་མ་ཏྠ་ཀི་ཙྩེ་ཧི ཨ་ག་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཱ་ནི ནི་སྶ་ཏྟ་ཊྛེ་ན དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ་དྷ་མྨེ་ཧི ས་བྷཱ་གཱ་ནི, ཏེ་ན ཏེ་ཧི ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ས་ངྒ་ཡ྄ཧ་ནྟཱི་ཏི ‘‘ཛཱ་ཏི དྭཱི་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
པ་ཋ་མ་ན་ཡ་ས་ངྒ་ཧཱ་ས་ངྒ་ཧ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. དུ་ཏི་ཡ་ན་ཡོ ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༧༡. ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་ད་ནི་དྡེ་སེ ཡཾ ཏཾ ཨུ་དྡེ་སེ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ཡ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཉྩ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ཝི་སི་ཊྛཾ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏཾ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཾ, ཏ་དེ་ཝ ཏཱ་ཝ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཡེ དྷ་མྨཱ ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ས་བྦ་ཏྠ ཁ་ནྡྷཱ་དི་ས་ངྒ་ཧ་སཱ་མ་ཉྙཱ་ནཾ ནི་ཙྩཾ ཝི་སེ་སཱ་པེ་ཀྑ་ཏྟཱ བྷེ་ད་ནི་སྶི་ཏ་ཏྟཱ ཙ པུ་ཙྪཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ ས་ཝི་སེ་སཱ་ཝ ཁ་ནྡྷཱ་དི་ག་ཎ་ནཱ སུ་དྡྷཱ. ཏ་ཏྠ ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟེ་ན དྷ་མྨ་ཝི་སེ་ས་སྶ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏ་ཏྟཱ ཏཱི་སུ ས་ངྒ་ཧེ་སུ ཨེ་ཀེ་ན དྭཱི་ཧི ཝཱ ཡེ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙེ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཏེ་ཡེ་ཝ དྷ་མྨཱ ‘‘ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ’’ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ནེ་ཝ ད་སྶེ་ཏ་བྦཱ སི་ཡུཾ, ཏེ་སཾ པ་ན ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷཱ་ནཾ ཨ་ས་མྦྷ་ཝཱ ན་ཡ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཙ ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་བཱ་ཧི་ར་མཱ་ཏི་ཀཱ་པེ་ཀྑ་ཏྟཱ ཨུ་དྡེ་སེ་པི ཡཾ ཡཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ ཨ་ར་ཎ་ནྟེ་སུ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཾ, ཏཾ ཏཾ ཨ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏ་ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཏེ་ན ཏེ་ན ས་ངྒཱ་ཧ་ཀེ་ན ཡ་ཐཱ་ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཾ དྷ་མྨཾ ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཡ་ཏྠ ཧི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦ་དྷ་མྨ་ཝི་སེ་ས་ནི་དྡྷཱ་ར་ཎཾ ན་ཏྠི, ཏ་སྨིཾ པ་ཋ་མ་ན་ཡེ ཚ་ཊྛ་ན་ཡེ ཙ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝེ་ན, ཨི་ཏ་རེ་སུ ཙ ཡཾ ཡཾ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཾ, ཏ་སྶ ཏ་སྶ ནི་ཡཱ་མ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ ཨ་ར་ཎ་ནྟཱ ཨུ་དྡི་ཊྛཱ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ‘‘ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན…པེ… ཕོ་ཊྛ་བྦ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ’’ཏི ཀ་ཏྟུ་ཨ་ཏྠེ ཀ་ར་ཎ་ནི་དྡེ་སོ ད་ཊྛ་བྦོ, ‘‘ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ངྒ་ཧེ་ན དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧེ་ནཱ’’ཏི ཀ་ར་ཎ་ཏྠེ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཡེ་ན ཡེ་ན ས་ངྒཱ་ཧ་ཀེ་ན ཁ་ནྡྷཱ་དི་ས་ངྒ་ཧེ་སུ ཏེ་ན ཏེ་ན ས་ངྒ་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ས་ངྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ ཨ་ཉྙཾ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ཏ་དེ་ཝ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཱ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་དྡྷ་ཊཾ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན པ་ན ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ ཨ་ཉྙོ དྷ་མྨོ ན་ཏྠི, ཏ་ཐཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི, ན ཙ སོ ཨེ་ཝ ཏ་སྶ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀོ ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀོ ཝཱ ཧོ་ཏི. ཡ་ཉྩ ‘‘རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨེ་ཀེ་ན ཁ་ནྡྷེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཉྩ ན ཏ་སྶེ་ཝ ཏེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཝཱ ག་ཧི་ཏ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི པ་ཀཱ་སི་ཏོ་ཡ་མ་ཏྠོ.
ཡ་དི ཙ སོ ཨེ་ཝ ཏེ་ན ས་ངྒ་ཡ྄ཧེ་ཡྻ, ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ད་ནི་དྡེ་སེ – ‘‘ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ཡེ དྷ་མྨཱ ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཏེ དྷ་མྨཱ ཏཱི་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ས་ཏྟ་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ན ཙ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ ཙི་ཏྟཾ ཙི་ཏྟེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཉྩ ན ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏོ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏོ ཙ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི. ན ཧི སོ ཨེ་ཝ ཏ་སྶ ས་བྷཱ་གོ ཝི་ས་བྷཱ་གོ ཙཱ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ན ཨེ་ཀ་དེ་སཱ ཝི་ཡ ས་མུ་དཱ་ཡ་སྶ, ས་མུ་དཱ་ཡོ ཨེ་ཀ་དེ་སཱ་ནཾ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀོ ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀོ ཙ. ཡ་ཐཱ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནཾ, དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ, ས་ར་ཎཱ དྷ་མྨཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ. ས་མུ་དཱ་ཡ་ནྟོ་ག་དྷཱ་ན་ཉྷི ཨེ་ཀ་དེ་སཱ་ནཾ ན ཝི་བྷཱ་གོ ཨ་ཏྠི, ཡེ་ན ཏེ ས་མུ་དཱ་ཡ་སྶ ས་མུ་དཱ་ཡོ ཙ ཏེ་སཾ ས་བྷཱ་གོ ཝི་ས་བྷཱ་གོ ཙ སི་ཡཱ་ཏི, ཏ་ཐཱ ན ས་མུ་དཱ་ཡོ ཨེ་ཀ་དེ་ས་ས་བྷཱ་ག་ཝི་ས་བྷཱ་གཱ་ནཾ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀོ ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀོ ཙ. ཡ་ཐཱ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པ་ས་བྷཱ་ག་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་དི་ཝི་ས་བྷཱ་ག་སྶ ཙ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ཀ་དེ་ས་སྶ ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན, ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏ་ས་བྷཱ་ག་ཝི་ས་བྷཱ་ག་སྶ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ཀ་དེ་ས་སྶ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷེ་ཀ་དེ་ས་སྶ ཙ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཝ་ཛྫ་སྶ ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ནེ་ཝ. ན ཧི ཨེ་ཀ་དེ་ས་ས་བྷཱ་གཾ ས་མུ་དཱ་ཡ་ས་བྷཱ་གཾ, ནཱ་པི ཨེ་ཀ་དེ་ས་ཝི་ས་བྷཱ་གཾ ས་མུ་དཱ་ཡ་ཝི་ས་བྷཱ་ག་ནྟི, ཏ་སྨཱ ས་ཏི་པི ཨ་ཏྟ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནི ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་ཏོ ཨ་ཏྟེ་ཀ་དེ་ས་ས་བྷཱ་ག་ཏོ ཙ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟེ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨེ་ཏེ་སཾ ན་ཏྠི, ཡེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏ་སྶ ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཱ སི་ཡུ་ནྟི ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཝ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཡཾ པ་ན ‘‘དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨ་ས་ངྑ་ཏཾ ཁ་ནྡྷ་ཏོ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏ’’ནྟི (དྷཱ་ཏུ. ༢༥), ‘‘ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ན་ཉྩ སོ་ཏཱ་ཡ་ཏ་ན་ཉྩ ཨེ་ཀེ་ན ཁ་ནྡྷེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏ’’ནྟི (དྷཱ་ཏུ. ༢༦) ཙ ཝུ་ཏྟཾ, ན ཏེ་ན ཨེ་ཀ་དེ་སཱ་ནཾ ས་མུ་དཱ་ཡ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཾ, ས་མུ་དཱ་ཡ་སྶ ཙ ཨེ་ཀ་དེ་ས་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏི, ཙ་ཏུ་ཀྑ་ནྡྷ་ག་ཎ་ན་བྷེ་དེ་ཧི པ་ན དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ག་ཎེ་ཏ་བྦཱ་ག་ཎེ་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཉྩ་དྷཱ བྷི་ནྣ་ཏཾ, ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ག་ཎ་ནེ་ན ག་ཎེ་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷ་ཏ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏི. ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཱ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ནི་ར་པེ་ཀྑཱ་ནཾ ག་ཎེ་ཏ་བྦཱ་ག་ཎེ་ཏ་བྦཱ་ནཾ ཏཾ་ཏཾ་ག་ཎ་ནེ་ཧི ག་ཎ་ན་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧི པ་ཋ་མ་ན་ཡོ ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་ས་བྦྷཱ་ཝཱ, དུ་ཏི་ཡཱ་ད་ཡོ པ་ན ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཱ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ག་ཎ་ནཱ་དི་ད་སྶ་ནཱ་ནི ཀ་ཏྟུ་ཀ་ར་ཎ་ཀ་མྨ་ཏྟ་ཡ་ས་བྦྷཱ་ཝཱ. ཏ་ཐཱ པ་ཋ་མ་ན་ཡེ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ག་ཎེ་ཏ་བྦཱ་ག་ཎེ་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཏཾ་ཏཾ་ཁ་ནྡྷཱ་དི་བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝོ ས་བྷཱ་ག་ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ, དུ་ཏི་ཡཱ་དཱི་སུ ཡ་ཐཱ་ནི་དྡྷཱ་རི་ཏ་དྷ་མྨ་ད་སྶ་ནེ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ས་ངྒ་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནཾ ས་མཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ས་བྷཱ་ག་ཏཱ, ཏ་ད་བྷཱ་ཝོ ཙ ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ. པུ་ཙྪཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་སུ ཏཾ་ཏཾ་ཁ་ནྡྷཱ་དི་བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏེ་སཾ ཝི་སེ་སོ་ཏི.
ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩ་སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡ་ས་དི་སཱ་ནི པ་ན ཏེ་ཧི ས་ངྒ་ཧེ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠི, ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ཨ་ས་ངྒ་ཧེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན ཨུ་དྡྷ་ཊཱ་ནི. དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་ས་དི་སཱ་ནི ཏེ་ཧི ཝི་ས་བྷཱ་ག་ས་མུ་དཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏེ་ཧི ཨ་ནེ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷེ་ཧི ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ཨི་ཏ་རེ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧེ་ཏ་བྦ་ཉྩ ན་ཏྠཱི་ཏི ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཱ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨུ་བྷ་ཡཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སཱ་ནི ཨ་ནུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཱ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནེ་ཝ ཨུ་དྡྷ་ཊཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཡེ དྷ་མྨཱ ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ’’ཏི ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་ཛྫཱ རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི. ན ཧི ཨེ་ཀ་དེ་སོ ས་མུ་དཱ་ཡ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀོ་ཏི ད་སྶི་ཏ་མེ་ཏ་ནྟི.
ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཁ་ནྡྷ་པ་དེ་ནཱཏི ཁ་ནྡྷ་པ་ད་ས་ངྒ་ཧེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ན ས་ངྒཱ་ཧ་ཀེ་ནཱ་ཏི. ‘‘ཀེ་ན་ཙི ས་ངྒཱ་ཧ་ཀེ་ནཱ’’ཏི ཨི་དཾ པ་ན ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཏཾ པ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ ན ཡུ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཏཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀེ་སུ ན ཡུ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ཧི…པེ… ས་ངྒ་ཧི་ཏོཏི ཨེ་ཏེ་ན ན་ཡེ་ན ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏོ, སོ ཙ ཨ་ཌྜྷེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི་པི ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ནཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ན ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཏྟ་ནི་ཝཱ་ར་ཎཾ ཨེ་ཝ་ས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠོ, ཨ་ཐ ཁོ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ནི་ཝཱ་ར་ཎཾ. སོ ཙཱཏི་ཨཱ་དི ཙ ན ནི་ར་པེ་ཀྑ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་ཐ ཁོ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཱ་པེ་ཀྑ་ནྟི. ཀ་ཐཾ? རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ཧི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏོཏི ཡ་ཐཱ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ན་ཏོ ཨ་ཉྙ་མྤི ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ཨ་ཏྠི, ཡཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧེ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ན ཨེ་ཝཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ཨ་ཏྠི, ཡཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧེ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ སི་ཡཱ, རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན པ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཝ ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏོ་ཏི ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཡུ་ཏྟོ. སི་ཡཱ པ་ནེ་ཏཾ ‘‘སོ ཨེ་ཝ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧེ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏོ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི, ཏཾ ནི་ཝཱ་རེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘སོ ཙ ཨ་ཌྜྷེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ནཱ’’ཏི ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཝཱ ཏ་དེ་ཀ་དེ་སཱ་ནཾ ཝཱ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧེ་ཧི ས་ངྒཱ་ཧ་ཀོ ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀོ ཙ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཡུ་ཛྫ་ཏི, ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཏ་དེ་ཀ་དེ་སཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཌྜྷེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ཡ. ན ཧི སཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ ཨ་ཏྠི. ཡ་དི སི་ཡཱ, ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ད་ནི་དྡེ་སེ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ་པི ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦོ སི་ཡཱ. ཏེ་ན ཧི ཏཱི་ཧི་པི ས་ངྒ་ཧེ་ཧི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཏ་དེ་ཀ་དེ་སོ ཝཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ སི་ཡུཾ, ཨ་ཏྠི ཙ ཏེ་སཾ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏཱ་ནི, ཨ་ཉྙཱ་ནི ཙཱཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ཧི ཝི་ཡ ཨེ་ཏེ་ཧི ཨ་ཉྙེ་ཧི ཙ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏཱ་ནི ཨ་ཉྙཱ་ནི ཙ ཡ་ཐཱ ཝཱ ཏ་ཐཱ ཝཱ ཨེ་ཏཱ་ནི ཝི་ཡ ཨ་ཡུ་ཛྫ་མཱ་ན་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཏྟཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནི པ་དཱ་ནི ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ན ག་ཧི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཏ་ཏྠ ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ཧི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏོ’’ཏི, ཏཾ ཏེ་ནེ་ཝ ཏ་སྶ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནེ་ན ནི་ཝཱ་རི་ཏཾ. ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་གྒ་ཧ་ཎེ ཀཱ་ར་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཉྩ ས་ཏི་པི ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟེ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཱ་དཱི་སུ ཡུ་ཛྫེ་ཡྻ ས་ཏི ཏེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏེ ཏ་ད་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི པ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ན་ཏྠི, ཀུ་ཏོ ཏ་སྶ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཝེ་ཏྠ ཨ་གྒ་ཧ་ཎེ ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཡུ་ཏྟཾ. ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཾ ཡ་དི་པི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནི ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་སྶ ཨ་ཏྟེ་ཀ་དེ་ས་ས་བྷཱ་ག་སྶ ཙ ན་ཏྠི, ཨ་ཉྙ་སྶ པ་ན ཨ་ཏྠཱི་ཏི ན དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ ཨུ་བྷ་ཡཱ་བྷཱ་ཝོ ཙེ་ཏྠ ཨ་གྒ་ཧ་ཎེ ཀཱ་ར་ཎཾ བྷ་ཝི་ཏུཾ ཡུ་ཏྟོ་ཏི. དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཁ་ནྡྷ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་དུ་ཀཱ་དི་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟེ ས་ཏི ན ཏེ་སཾ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ཏེ་ཧི དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ཧི ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧེ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ནེ་ཀ་ནྟི་ཀོ, ཏ་སྨཱ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་གྒ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཧ་ཎེ, ག་ཧི་ཏཱ་ན་ཉྩ ག་ཧ་ཎེ ཀཱ་ར་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ནྟི.
ཨ་ནི་ད་སྶ་ནཾ པུ་ན་དེ་ཝ ས་པྤ་ཊི་གྷནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་ནི་ད་སྶ་ནནྟི ཨེ་ཏེ་ན ‘‘ས་ནི་ད་སྶ་ན་ས་པྤ་ཊི་གྷ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟེ་ན ས་པྤ་ཊི་གྷ་ས་དྡེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨ་ནི་ད་སྶ་ན་ས་པྤ་ཊི་གྷཱ ད་སྶི་ཏཱ. པུ་ན་དེ་ཝཱཏི ཨེ་ཏེ་ན ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ཝི་སི་ཊྛཾ ས་ནི་ད་སྶ་ན་པ་དཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟོ ས་ནི་ད་སྶ་ན་དུ་ཀ་པ་དཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ན་མེ་ཝེ་ཀཾ ས་ངྒ་ཧི་ཏ’’ནྟི ཨི་དཾ ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ. ན ཧི ‘‘ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏ’’ནྟི ཙ ‘‘ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ’’ནྟི ཙ ཝ་ཏྟ་བྦ་ནྟི ད་སྶི་ཏོ་ཡཾ ན་ཡོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ཏ་སྶེ་ཝ ས་མུ་དཱ་ཡེ་ཀ་དེ་སཱ་ན་ཉྩ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ནྟི ཝ་ཙ་ནེ་སུ ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ནྟི ཝ་ཙ་ནེ་སུ ཙ ཏ་ད་ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ. ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཝ ཧི ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ན ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ན ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི.
དུ་ཏི་ཡ་ན་ཡ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. ཏ་ཏི་ཡ་ན་ཡོ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༧༩. ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་ད་ནི་དྡེ་སེ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་ནཾ ཏི་ཎྞཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཙ སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པེ་ན ས་ཧ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ས་བྷཱ་ག་ཏྟེ ས་ཏི་པི ན སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པ་མེ་ཝ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ས་བྷཱ་ག་ཏྟཾ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ན ཏེ་ན ཏཱ་ནི ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནི. ན ཀེ་ཝ་ལཾ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནེ་ཝ, ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནི་པི ཏེ་ན ཏཱ་ནི ཏེ་ཧི ས་ངྒ་ཧེ་ཧི ན ཧོ་ནྟེ་ཝ ཏ་དེ་ཀ་དེ་སེ་ན སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ས་བྷཱ་ག་ཏྟཱ, ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཝ པ་ན ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏོ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷ་ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ཧི པ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ ན ཏེ ཏེ་ཧི ཀ་ཐ་ཉྩི ས་མྨི་སྶཱ་ཏི ས་བྦ་ཐཱ ཏེ ཏེ་ཧི ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཱ་དཱི་ཧི ཙ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་མུ་དཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏེ་ཧི ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ཝི་ཡ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ཏེ་ཧི ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཝ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ས་ནི་བྦཱ་ན་པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་མུ་དཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ པ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་དྷ་མྨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཝ. ན ཧི ཏཾ ཀ་ཉྩི ཨ་ཏྠི, ཡ་སྶ ཏེ ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཱ སི་ཡུཾ, ན ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨེ་ཀ་དེ་སོ ཨ་ཏྟེ་ཀ་དེ་ས་ས་བྷཱ་གོ ཙ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཱ པ་ན ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ ག་ཧ་ཎཾ ཀ་ཏ་ནྟི.
ཡཾ པ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཡེ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ’’ཏི, ཏཾ ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ. དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཧི ན ཀོ་ཙི དྷ་མྨོ ཀེ་ན་ཙི ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏོ ཨ་ཏྠི ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཀྑ་ནྡྷ་ནི་བྦཱ་ན་ས་མུ་དཱ་ཡ་ཏྟཱ, ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ཡ་མེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧེ་ཧི ཙ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ད་སྶི་ཏོ་ཡཾ ན་ཡོ་ཏི ཨེ་ཏ་སྶ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་ག་ཎ་ནེ་ན ག་ཎི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡཱ་ནི…པེ… ག་ཧི་ཏཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་མྨི་སྶཾ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཀ་དེ་སཾ དཱི་པེ་ནྟཱ་ནི ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ་དི་པ་དཱ་ནི, ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་རཱུ་པ་ས་མྨི་སྶཾ དཱི་པེ་ནྟཱ་ནི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་པ་དཱ་ནི, ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨ་དཱི་པེ་ནྟཱ་ནི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷ་ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་པ་དཱ་ནི, ས་ཀ་ལ་དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་དཱི་པ་ཀཱ་ནི དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་པ་དཱ་ནི ཙ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཀ་དེ་སཾ ཨ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཨ་ས་མྨི་སྶཾ དཱི་པེ་ནྟཱ་ནི ག་ཧི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཏ་ཏི་ཡ་ན་ཡ་ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ན་ཡོ ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༡. ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་ད་ནི་དྡེ་སེ ཡ་སྨཱ ཡ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ན་ཡཱ ཏི་ཎྞཾ ས་ངྒ་ཧཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧ་ཎཱ་ས་ངྒ་ཧ་ཎ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཝི་སེ་སེ་ན ‘‘ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ, ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏ’’ནྟི ཙ ཨུ་དྡི་ཊྛཱ, ནེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་པ་ཉྩ་མཱ. ས་ངྒ་ཧ་ཎ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཨེ་ཝ ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ཨུ་དྡི་ཊྛཾ, ཨ་ས་ངྒ་ཧ་ཎ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཨེ་ཝ ཙ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ས་ངྒ་ཧ་ཎ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཝི་སེ་ས་ཝི་ར་ཧེ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་དྷ་མྨཱ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་དྷ་མྨ་ཝི་སེ་སེ ནི་སྶི་ཏཱ ཨེ་ཏེ དྭེ ན་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཏྠ ཀེ་ན་ཙི ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན དྷ་མྨ་ཝི་སེ་སེ་ན པུ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏོ དྷ་མྨ་ཝི་སེ་སོ ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏོ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ཡ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦོ ཙ, ཏ་མེ་ཝ ཏཱ་ཝ ཡ་ཐཱ་ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩེ་ན ཡེ དྷ་མྨཱ ཁ་ནྡྷ…པེ… ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཡེ དྷ་མྨཱ ཁ་ནྡྷ…པེ… ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཡེ ཏཱི་ཧི་པི ས་ངྒ་ཧེ་ཧི ན ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཱ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷ་དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ, ཡེ ཙ དྭཱི་ཧཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧེ་ཧི ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཱ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ, ཡེ ཙ ཨེ་ཀེ་ན ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ནེ་ཝ དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧེ་ནེ་ཝ ཙ ན ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ་དི་ཀྑ་ནྡྷ་ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཙ, ཏེ དྷ་མྨཱ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ས་བྦྷཱ་ཝཱ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ན ཨུ་དྡྷ་ཊཱ, ཏཱི་ཧི་པི པ་ན ས་ངྒ་ཧེ་ཧི ཡེ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཱ, ཏེ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨི་དྷ ཨུ་དྡྷ་ཊཱ. ཏེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་པི ཧི ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་སྶ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ཡ་སྶ པུ་ན ས་ངྒ་ཧོ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦོ ཙཱ་ཏི.
ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ས་ཀ་ལེ་ན ཧི ཁ་ནྡྷཱ་དི་པ་དེ་ནཱཏི ས་ཀ་ལ་ཝཱ་ཙ་ཀེ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་པ་དེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡཾ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཾ ས་ངྒ་ཎྷི་ཏྭཱ པུ་ན ཏེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི, ཏཾ ཏེ་ན ཁ་ནྡྷཱ་དི་པ་དེ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་ཉྙཾ ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ. ན ཧི ཡེ་ན ཡཾ ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ, ཏེ་ནེ་ཝ ཏ་སྶ ས་ངྒ་ཧོ པུ་ཙྪི་ཏོ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏོ, ན ཙ ཏ་སྶེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ཏེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏ་སྶཱ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཝེ་ད་ནཱ ས་དྡོ ཙ ཁ་ནྡྷོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཉྩ, ན ཨེ་ཝཾ སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པཾ, ཏཾ པ་ན ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་དེ་སོ་ཝ, ཏ་སྨཱ ‘‘སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པེ་ཀ་དེ་སཾ ཝཱ’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པཾ ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ས་བྦ་ཏྠ ཙ ཨ་ཉྙེ་ན ཨ་ས་མྨི་སྶ་ནྟི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཡ་མྤི ཙེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏ་དེ་ཝ ཡེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཁ་ནྡྷཱ་དི་ཝ་སེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ, ཏེ དྷ་མྨེ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ’’ཏི, ཏ་མྤི ཏ་ཐཱ ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ. ན ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏ་སྶ ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན ས་ངྒ་ཧོ ཨེ་ཏྠ པུ་ཙྪི་ཏོ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏོ ཙ, ཨ་ཐ ཁོ ས་ངྒ་ཧོ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཀེ་ན ཁ་ནྡྷེ་ནཱཏི ཨེ་ཀེ་ན ཁ་ནྡྷ་ག་ཎ་ནེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཝེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ, ན ས་ངྒཱ་ཧ་ཀེ་ནཱ་ཏི. ན ཧི ཨེ་ཀོ ཁ་ནྡྷོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨེ་ཀ་དེ་ས་སྶ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀོ་ཏི.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་ན་ཡ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༥. པ་ཉྩ་མ་ན་ཡོ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༣. ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་ད་ནི་དྡེ་སེ་པི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཡ་ཐཱ་ནི་དྡྷཱ་རི་ཏ་དྷ་མྨ་ད་སྶ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ས་སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་ཧི་ཏ་དྷ་མྨ་ས་མུ་དཱ་ཡཱ ཡེ ཏེ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་ཨ་ནི་ད་སྶ་ན་ཨ་པྤ་ཊི་གྷ་ཨ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནུ་པཱ་དཱ་ས་དི་སཱ ས་ཏི་པི ཨེ་ཀེ་ན དྭཱི་ཧི ཝཱ ས་ངྒ་ཧེ་ཧི ཀེ་ས་ཉྩི ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟེ ཏཱི་ཧི་པི ཨ་ས་ངྒ་ཧེ་ཏ་བྦ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྒ་ཧཱ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཱ ན ཧོ་ནྟི, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་དྷ་མྨ་ས་དི་སཱ ཀེ་ན་ཙི ས་ངྒ་ཧེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧེ་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཱ ཨེ་ཝ ན ཧོ་ནྟི, ཏེ་ན ཏེ ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ན ཨུ་དྡྷ་ཊཱ, ཨི་ཏ་རེ པ་ན ཏ་བྦི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨུ་དྡྷ་ཊཱ་ཏི.
ཡཾ པ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཏཱ་དི་སེ་ན ཧི པ་དེ་ན ནི་བྦཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧ་མ་ཏྟཾ ན ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ནི་ད་སྶ་ན་ཨ་པྤ་ཊི་གྷེ་སུ པ་ན ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀེ་སུ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་ནྟོ་ག་དྷཾ, ན ཙ ཏ་དེ་ཝ ཏ་སྶ ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ནྟི. ས་དི་ས་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ ཀ་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིནྟི ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏེ་ཧི དུ་ཏི་ཡ་པ་ཉྷཱ་དཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་ཋ་མ་པ་ཉྷ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཉྷཱ་ད་ཡོ ས་བྦེ་པི ཙ་ཏུ་ཏྟིཾ་ས ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡཾ པུ་ཙྪཱ་ཡ ཨུ་དྡྷ་ཊཾ པ་དཾ, ཏ་དེ་ཝཱཏི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་ཝི་སེ་ས་ཀ་པ་དཾ ཝ་ད་ཏི, ན ནི་དྡྷཱ་རི་ཏེ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་དྷ་མྨེ. ཏེ ཧི ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ ད་སྶི་ཏཱ, ན པ་དེ་ན ས་རཱུ་པ་ཏོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཏ་དེ་ཝཱཏི ཨེ་ཝ-ས་དྡེ་ན ན ཏཾ ཀ་དཱ་ཙི ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨུ་དྡྷ་ཊ་སྶེ་ཝ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝེ ནི་ཡ་ཏ་ཏཾ ཨ་ཉྙ་སྶ ཙ ཨ་ནི་ཡ་ཏ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཏ་དེ་ཝ ཡེ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཧི ‘‘ནི་ཡ་མ་ཏོ’’ཏི ས་ཀྐཱ ཝ་ཙ་ན་སེ་སོ ཡོ་ཛེ་ཏུ་ནྟི. ཨ་ཐ ཝཱ ཏ་དེ་ཝཱཏི པུ་ཙྪཱ་ཡ ཨུ་དྡྷ་ཊ་མེ་ཝ ཨེ་ཝཾ་པ་ཀཱ་ར་མེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཡེ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏནྟི ཏ་སྶ པུ་ཙྪཱ་ཡ ཨུ་དྡྷ་ཊ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨེ་ཝཾ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ནི་ཡ་མ་ན་ཏྠོ ཨེ་ཝ-ས་དྡོ, ན ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཏྠོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ. པུ་ཙྪཱ་ཡ ཨུ་དྡྷ་ཊ་ཉྷི ཨ་ཉྙ་ས་ཧི་ཏཾ ཨ་ས་ཧི་ཏ་ཉྩ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ཧོ་ཏི. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ནི ཧི ཨ་ཉྙ་ས་ཧི་ཏཱ་ནི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ནི ཨ་ས་ཧི་ཏཱ་ནཱི་ཏི.
ཨ་ཝ་སེ་སཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱཏི ཨི་དཾ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ ན ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏེ་ཧི་པི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷ་མྨེ་ཧི ཏེ རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ཝ ཏཱི་ཧི ས་ངྒ་ཧེ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱཏི པུ་ཙྪཱ་ཡ ཨུ་དྡྷ་ཊཱ ཏཱི་ཧི་པི ས་ངྒ་ཧེ་ཧི ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ནུ་དྡྷ་ཊཱ ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ་པི ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ པ་ཋ་མེ ན་ཡེ ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ་པི ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ, དུ་ཏི་ཡེ རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཡཾ ཝི་སེ་སོ. ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ ཧི རཱུ་པ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ཧེ་ཝ ཁ་ནྡྷཱ་དི་ས་ངྒ་ཧེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱཏི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་རཱུ་པེ་ཧི ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཙ ཏཱི་ཧི་པི ས་ངྒ་ཧེ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. རཱུ་པེ་ཀ་དེ་སོ ཧི ཨེ་ཏྠ རཱུ་པ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ག་ཧི་ཏོ་ཏི.
༡༩༦. ཙ་ཏུ་ཏྠ་པ་ཉྷེ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནནྟི ཨེ་ཏེ་ན པུ་ཙྪཱ་ཡ ཨུ་དྡྷ་ཊཾ ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཾ ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན པ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནི ད་ས ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ན ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི. ‘‘རཱུ་པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཡེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཏཱི་ཧི་པི ས་ངྒ་ཧེ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན ཏེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་ཛྫཾ ས་བྦཾ ཏེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨུ་དཱ་ནེ་ཏི. ས་དི་ས་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ ཧི ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་དཱ་ནེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མེ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ས་དི་ས་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་སུ ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་དཱ་ནེ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏེ་སུ ཨ་ཉྙེ ཝི་ས་དི་ས་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ ན་ཡ་དཱ་ནེ་ན ད་སྶི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘རཱུ་པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་ནྟི…པེ… ཨ་ཉྙེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་ངྑི་པི་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ དྭེ བྷ་ཝཱཏི ཨ་ས་ཉྙེ་ཀ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝཱ. དྭེཏི བཱ་ཧི་རུ་པཱ་དཱ་དྷ་མྨེ ཨེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཡེ་ན ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཉྩ པ་རི་ཙྪི་ཛྫ་ཏི, སོ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་ཀོ ཏ་སྶ པུ་ཙྪཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ན་ཉྩ ནི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ཝི་ས་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ, ཡ་ཐཱ་ད་སྶི་ཏ་སྶ པ་ན ཨུ་དྡཱ་ན་སྶ ན་ཡ་དཱ་ན་མ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘ན་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘དྭེ་ཝཱི་ས་ན་ཡོ ཙཱ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, དྭེ་ཝཱི་ས་པ་དི་ཀོ ཨེ་ས ན་ཡོ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
པ་ཉྩ་མ་ན་ཡ་ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༦. ཚ་ཊྛ་ན་ཡོ ས་མྤ་ཡོ་ག་ཝི་པྤ་ཡོ་ག་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༢༨. ས་མྤ་ཡོ་ག་ཝི་པྤ་ཡོ་ག་པ་དེ ཡཾ ལ་བྦྷ་ཏི, ཡ་ཉྩ ན ལ་བྦྷ་ཏི, ཏཾ ས་བྦཾ པུ་ཙྪཱ་ཡ ག་ཧི་ཏནྟི ཨི་དཾ ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ནི པ་དཱ་ནི ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཐ ཁོ ས་མྤ་ཡོ་ག་པ་དཾ ཝི་པྤ་ཡོ་ག་པ་ད་ཉྩཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ ཧི ཡཾ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་པ་དཾ ན ལ་བྦྷ་ཏི, ཏཾ པུ་ཙྪཱ་ཡ་པི ན ག་ཧི་ཏཾ. ས་མྤ་ཡོ་ག་པ་དཾ པ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ ཨ་ལ་བྦྷ་མཱ་ན་མྤི ‘‘རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཀ་ཏི་ཧི…པེ… ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪཱ་ཡ ག་ཧི་ཏཾ, ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ ལ་བྦྷ་མཱ་ནཾ, ཝི་པྤ་ཡོ་ག་པ་དཾ པ་ན ས་བྦ་ཏྠ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི. རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ན རཱུ་པེ་ན ནི་བྦཱ་ནེ་ན ཝཱ, ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཙ རཱུ་པེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྤ་ཡོ་གོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱིཏི ཨེ་ཀུ་པྤཱ་དཱ་དི་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་མྤ་ཡོ་གཾ ནི་ཝཱ་རེ་ནྟེ་ན སཱ ཨེ་ཝ ཨེ་ཀུ་པྤཱ་དཱ་དི་ཏཱ ཨེ་ཏེ་སཾ ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ་ཏི ཏ་ད་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་པྤ་ཡོ་གོ་པི ནི་ཝཱ་རི་ཏོ ཨེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ. ཙ་ཏཱུ་སུ ཧི ཁ་ནྡྷེ་སུ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨེ་ཀུ་པྤཱ་དཱ་དི་ཏཱ ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་བྷཱ་ག་ཏཱ ཧོ་ཏི རཱུ་པ་ནི་བྦཱ་ནེ་ཧི ཏེ་སཾ ཏེ་ཧི ཙ རཱུ་པ་ནི་བྦཱ་ནཱ་ནཾ ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ ཙ, ན ཙ རཱུ་པེ་ཀ་དེ་ས་སྶ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཝཱ སཱ ཨེ་ཀུ་པྤཱ་དཱ་དི་ཏཱ ཨ་ཏྠི, ཡཱ རཱུ་པེ་ཀ་དེ་སེ་ན རཱུ་པེ་ཀ་དེ་ས་ནི་བྦཱ་ནཱ་ནཾ ནི་བྦཱ་ནེ་ན ཙ རཱུ་པ་སྶ ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ སི་ཡཱ. ཏེ་ནེ་ཝ ‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི ཝི་པྤ་ཡོ་གོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི.
ས་ཏྟ་སུ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་སུ ཨེ་ཀཱ་ཡ་པི ཨ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེཏི ཡ་ཐཱ རཱུ་པ་བྷ་ཝོ ཏཱི་ཧི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི, ནེ་ཝ་ཝི་པཱ་ཀ་ན་ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨཱ པ་ཉྩ་ཧི, ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་རཱ ཨེ་ཀཱ་ཡ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་མི་སྶ་ཀེ དྷ་མྨེ དཱི་པེ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཨ་དཱི་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཱ་ཡ་པི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ ཨ་ཧོ་ནྟེ ས་ཏྟ་ཧི་པི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ ས་ཏྟ་པི ཝཱ ཏཱ དཱི་པེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེཏི ཧི ཡེ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ ན ཧོ་ནྟི, ཏེ དྷ་མྨེ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ཏི. ཏེ་ན ཡཱ་ནི ཏཱ་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ དཱི་པེ་ནྟི དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་པ་དཱ་ནི, ཡཱ་ནི ཙ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ཧི ན་ཝ་ཏྟ་བྦཾ དཱི་པེ་ནྟི ཨ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་དི་པ་དཱ་ནི, ཡཱ་ནི ཙ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ན་ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ནི དཱི་པེ་ནྟི དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཱ་དི་པ་དཱ་ནི, ཏེ་སཾ ས་བྦེ་སཾ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་མི་སྶ་ཀ་དྷ་མྨ་དཱི་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ན ཧི ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་མི་སྶ་ཀ་ས་བྦ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཏ་དུ་བྷ་ཡ་ས་མུ་དཱ་ཡཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏཱུ་སུ ཀེ་ན་ཙི ས་མྤ་ཡོ་གོ ཝི་པྤ་ཡོ་གོ ཝཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི.
ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ད་ནི་དྡེ་སེ ‘‘ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཡེ དྷ་མྨཱ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཡེ དྷ་མྨཱ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ’’ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཧི ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་མི་སྶོ་བྷ་ཡ་དྷ་མྨཱ་ཏི? ན, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ས་མུ་དཱ་ཡཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧེ་ཝ ས་མྤ་ཡོ་ག་ཝི་པྤ་ཡོ་གཱ་བྷཱ་ཝ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ. ཁ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ ཧི ཏ་དེ་ཀ་དེ་སཱ ཏ་དེ་ཀ་དེ་ས་ཉྙ་ས་མུ་དཱ་ཡཱ ཙ, ས་མུ་དཱ་ཡེ་ཀ་དེ་སཱ་ན་ཉྩ ཝི་བྷཱ་གཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན ས་བྷཱ་ག་ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ ཨ་ཏྠི, ཏེ་ན ཏེ་སཾ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ས་མྤ་ཡོ་ག་ཝི་པྤ་ཡོ་གཱ་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏི. ཀུ་ས་ལཱ པ་ན དྷ་མྨཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏེ་ཧི ཝི་བྷ་ཏྟཱ, ཏེ ཙ ཀུ་ས་ལེ་ཧི, ན ཏེ་སཾ ས་མུ་དཱ་ཡེ་ཀ་དེ་ས་བྷཱ་ཝོ ཏ་དེ་ཀ་དེ་ས་ཉྙ་ས་མུ་དཱ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཝཱ, ཏ་སྨཱ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ནི ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ་མ་ཏྟེ་ན ཡ་ཐཱ་ནི་དྡྷཱ་རི་ཏ་དྷ་མྨ་ད་སྶ་ནེ ཀུ་ས་ལེ་ཧི ཨི་ཏ་རེ་སཾ, ཨི་ཏ་རེ་ཧི ཙ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཝི་པྤ་ཡོ་གོ ན ན ཧོ་ཏི ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦེ་སུ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་སུ.
ཨུ་དྡཱ་ནེ པ་ན ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཏ་ཏོ པ་རེཏི ཨི་དཾ ‘‘སོ་ལ༹་སཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏེ་ཝཱི་སནྟི ཨི་ད་ཉྩ ‘‘ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས’’ནྟི. ས་བྦ་ཏྠ ཙ ཀཱ་ལ་ས་ནྟཱ་ན་བྷེ་ད་ར་ཧི་ཏཱ་ར་ཧི་ཏ་བ་ཧུ་དྷ་མྨ་ས་མོ་དྷཱ་ནཱ་ནཾ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཨེ་ཀ་དེ་སཱ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩ་ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ ཨེ་ཀ་དེ་ས་ས་མྨི་སྶཱ ཙ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ་ད་ཡོ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ་ཧི ཨ་ས་མྨི་སྶཱ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ ཙ སཱ་ར་མྨ་ཎེ་ཧི ཨ་ས་མྨི་སྶཱ ས་མྤ་ཡོ་གཱི་ཝི་པྤ་ཡོ་གཱི་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མཱ་ན་ཀཱ་ལ་ས་ནྟཱ་ནེ་ཧི ཙ ཨེ་ཀ་དེ་ས་ནྟ་རེ་ཧི ཝི་བྷ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ག་ཧི་ཏཱ་ཏི ཏེ་ཧི ཏེ ཀེ་ཧི་ཙི ཨེ་ཀ་དེ་ས་ནྟ་རེ་ཧི ཝི་བྷ་ཏྟེ་ཧི ཡ་ཐཱ་ཡོ་གཾ ས་མྤ་ཡོ་གཾ ཝི་པྤ་ཡོ་ག་ཉྩ ལ་བྷ་ནྟི. ཨ་ཏྠི ཧི ཏེ་སཾ ཨེ་ཀུ་པྤཱ་དཱ་དི་ཏཱ ས་བྷཱ་ག་ཏཱ ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ ཙཱ་ཏི. ཏེ་ན ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ‘‘ཨེ་ཀེ་ན ཁ་ནྡྷེ་ན ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཨེ་ཀཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཀེ་ཧི་ཙི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ’’ནྟི ཙ, ‘‘ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཨེ་ཀཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཀེ་ཧི་ཙི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ’’ནྟི ཙ ཝུ་ཏྟཾ. བྷི་ནྣ་ཀཱ་ལ་ས་མུ་དཱ་ཡཱ ཨེ་ཝ པ་ན ཝེ་ད་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷཱ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ ཙ ཨེ་ཀེ་ཀ་དྷ་མྨཱ ཨེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཏེ་སཾ ས་མཱ་ན་ཀཱ་ལ་སྶ ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ནི ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཝི་བྷཱ་གཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱ་ད་ཡོ ཙ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ཙ. ཏེ་ན ‘‘སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཾ ཨེ་ཀེ་ན ཁ་ནྡྷེ་ན ཀེ་ཧི་ཙི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ’’ནྟི, ‘‘ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ཨེ་ཀེ་ན ཁ་ནྡྷེ་ན ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཀེ་ཧི་ཙི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ’’ཏི ཙ ཨེ་ཝ་མཱ་དི ན ཝུ་ཏྟཾ, ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝི་བྷཱ་ག་ཝི་ར་ཧི་ཏ་མྤི པ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ དྷཱ་ཏུ་ཝི་བྷཱ་གེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ‘‘ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ…པེ… མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ སོ་ལ༹་ས་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཝི་བྷཱ་གེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ནཾ ‘‘སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡེ་ན ཡེ དྷ་མྨཱ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡ་ཐཱ་ཡོ་གཾ ཝི་པྤ་ཡོ་གོ ད་ཊྛ་བྦོ, ནཱ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶཱ་ཏི.
༢༣༥. ཡ་ཐཱ ཏཾ་ས་མྤ་ཡོ་གཱི་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ ཏཱི་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝཾ ཏཾ་ཝི་པྤ་ཡོ་གཱི་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཏཱི་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ’’ནྟི ཀ་སྨཱ ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཙེ? ཨ་ཝི་བྷཱ་གེ་ཧི ཏེ་ཧི ཝི་པྤ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཨ་ཡུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཝི་བྷཱ་གེ ཧི ས་ཏི ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཡུ་ཏྟཾ ཝ་ཏྟུཾ ཝི་བྷཱ་གེ་ནེ་ཝ ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ་ཡ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ, ཝི་བྷཱ་ག་ར་ཧི་ཏེ་ཧི པ་ན ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ན ཡུ་ཏྟཾ, ཏེ་ཧི ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ཧི ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་སྶ ས་མུ་ད་ཡ་སྶ ཝི་ས་བྷཱ་ག་བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་ཉྷི ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ དྷ་མྨཱ ཝི་ཡ ཨཱ་མ་ཊྛ་ཀཱ་ལ་བྷེ་དཾ ན ཧོ་ཏི ས་ངྑ་ཏཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦཾ, ཏཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝཾ ནི་སྶཱ་ཡ ས་མྤ་ཡོ་གཱི་ཝི་པྤ་ཡོ་གཱི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་དྡྷ་རཱི་ཡ་ཏི, ཏ་ཉྩ ཝི་བྷཱ་ག་ར་ཧི་ཏེ་ཧི ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ས་ངྑ་ཏེ་ཧི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ནཱ་མ་ཊྛ་ཀཱ་ལ་བྷེ་དེ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ ནི་སྶི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ. ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་སྶ ཧི ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ན, ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་སྶ ཙ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ན, ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་སྶ ཙ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ན ས་མྤ་ཡོ་གོ ན་ཏྠི, ཝི་པྤ་ཡོ་གོ པ་ན ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏཱ་དཱི་པ་ཀེ བྷེ་དེ ག་ཧི་ཏེ ཏེ་ནེ་ཝ ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ་པི ག་ཧི་ཏཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཧོ་ཏི. བྷེ་དེ པ་ན ཨ་གྒ་ཧི་ཏེ ཏེ་ན ཏེ་ན ག་ཧ་ཎེ་ན ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ས་ཏི ས་བྷཱ་ག་ཏྟེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་བྷཱ་ག་སྶ པ་རི་ཙྪི་ནྡ་ན་ཏོ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏཱ ད་སྶི་ཏཱ་ཏི ཨེ་ཀུ་པྤཱ་དཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ས་བྷཱ་ག་ཏཱ་པི ག་ཧི་ཏཱ ཨེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶཱ ཙ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ས་མྤ་ཡོ་གོ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏི, ན ཝི་པྤ་ཡོ་གོ, ཏ་སྨཱ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཏྟེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ན ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཏྟེ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ མ་གྒ་ས་ཙྩཱ་དཱི་སུ་པཱི་ཏི.
༢༦༢. ‘‘དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝི་ཙཱ་ར་ཉྷི ཋ་པེ་ཏྭཱ སེ་སཱ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་མ་ཏྟཱ’’ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཙ་ནཾ ཡེ པ་དྷཱ་ནཱ ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝི་ཡ ཀོ་ཊྛཱ་ས་ནྟ་ར་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ་སུ ཨ་ལཱི་ནཱ, ཏེ ཨེ་ཝ ཨི་དྷ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་མ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ཧི ཨ་ན་ནྟ་ར་ན་ཡེ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩེ་ན ས་མཱ་ན་ག་ཏི་ཀཱ ན ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་རེ་ཧཱི་ཏི ཏེ ན ག་ཧི་ཏཱ. ད་ས་མོ་སཱ་ན་ན་ཡེ་སུ ཙ ཏེ་ཧི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་ཧི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ཏེ་ཧི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ན་ཉྩ སོ་ལ༹་ས་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཝི་པྤ་ཡོ་གོ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ས་ངྒ་ཧི་ཏོ ཙ ཝུ་ཏྟོ. ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཧི་ཏེ་སུ་པི པ་ན ཏེ་སུ ག་ཧི་ཏེ་སུ ས་བྦེ་པི ཏེ ཝི་ཙཱ་རེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཏི ‘‘ཨེ་ཀེ་ན ཁ་ནྡྷེ་ན ཀེ་ཧི་ཙི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ’’ཏི ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ. སོ ཧི ས་མུ་དཱ་ཡོ ཝི་ཙཱ་རཾ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཀེ་ན་ཙི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ན ཧོ་ཏི. ན ཧི ཏ་དེ་ཀ་དེ་ས་སྶ ཝི་ཏ་ཀྐ་སྶ ཝི་ཙཱ་ར་ཏོ ཨ་ཉྙེ་ན ས་མྤ་ཡོ་གོ ས་མུ་དཱ་ཡ་སྶ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ནཱ་ནཱ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ་ནཾ ས་མུ་དཱ་ཡ་སྶ ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་སྶ ཨེ་ཀ་དེ་སཱ་ནཾ ཏཱི་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ས་མྤ་ཡོ་གོ ས་མུ་དཱ་ཡ་སྶ ན ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མི་དྷཱ་པི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ པ་ན ཏེ་སུ ཨེ་ཀོ་པི ཝེ་ད་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷེ་ཧི ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷེ་ཀ་དེ་སེ་ན ཙ ཨ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ས་མུ་དཱ་ཡ་སྶ ཏེ་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཨེ་ཝ་མི་དྷཱ་པི ཝི་ཙཱ་རེ་ན ཨ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་མ་ཏྟ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་མུ་དཱ་ཡ་སྶ ཏེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ ན ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ. ན ཧི ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་མ་ཏྟཱ་ནཾ ད་སྶ་ནེ་ན་པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ཡ་ཐཱ ཧི ད་སྶ་ནེ་ན་པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ཀེ་སུ ཀེ་ཙི ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷེ་ཀ་དེ་སེ་ན མོ་ཧེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཀེ་ཙི ཨ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཏི ན ས་མུ་དཱ་ཡོ ཏེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ, ནཱ་པི ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི དྷ་མྨོ ཨ་ཏྠི, ཡེ་ན སོ ས་མུ་དཱ་ཡོ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ སི་ཡཱ་ཏི ‘‘ད་སྶ་ནེ་ན་པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ དྷ་མྨཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཏི ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ་པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ས་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ད་ཡོ་པི. ན པ་ནེ་ཝཾ ཡེ་ན ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་མ་ཏྟ་ས་མུ་དཱ་ཡོ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ སི་ཡཱ, ཏཾ ན་ཏྠི ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་མ་ཏྟེ་སུ ཀ་སྶ་ཙི ཝི་ཙཱ་རེ་ན ཨ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ, ཏ་སྨཱ ཏེ ‘‘ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ’’ཏི ན ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ཏི. ས་བྦ་ཏྠ ཙ ཨེ་ཀ་དྷ་མྨེ་པི ཀེ་ཧི་ཙཱི་ཏི བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ནི་དྡེ་སོ ས་ངྑཱ་ཡ ཨ་ནི་ཡ་མི་ཏ་ཏྟཱ ཀ་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཚ་ཊྛ་ན་ཡ་ས་མྤ་ཡོ་ག་ཝི་པྤ་ཡོ་ག་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༧. ས་ཏྟ་མ་ན་ཡོ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༠༦. ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ད་ནི་དྡེ་སེ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ ཏེ་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན ག་ཧི་ཏཱ. ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཱ་དཱི་ནི ས་ཏི་པི ཏེ་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ, ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ཧི ཙ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ཝི་པྤ་ཡོ་གཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ན ཧི ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ཧི ལོ་བྷ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ་ཧི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ ཀེ་ན་ཙི ཝི་པྤ་ཡོ་གོ ཨ་ཏྠི. ན་ནུ ཙ ཏེ ཨེ་ཝ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ཨ་ཌྜྷ་དུ་ཏི་ཡཱ་ནི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཨ་ཌྜྷ་དུ་ཏི་ཡཱ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཙ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཏེ་ཧི ཝི་པྤ་ཡོ་གོ ཝ་ཏྟ་བྦོ་ཏི? ན, ཏ་ད་ཉྙ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ན ཧི ཏེ ཨེ་ཝ དྷ་མྨཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ, ཨ་ཐ ཁོ ཏེ ཙ ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙེ ཙ, ཏ་ཐཱ ཨ་ཌྜྷ་དུ་ཏི་ཡཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡོ་པི. ན ཙ ཏ་ད་ཉྙ་ས་མུ་དཱ་ཡེ་ཧི ཨ་ཉྙེ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི ས་མུ་དཱ་ཡེ་ཀ་དེ་སཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་དེ་ས་ཉྙ་ས་མུ་དཱ་ཡཱ་ན་ཉྩ ཝི་པྤ་ཡོ་གཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨེ་ས ན་ཡོ མ་གྒ་ས་ཙྩ་སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་སུ. ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་མ་ཏྟེ་སུ་པི ནི་ར་ཝ་སེ་སེ་སུ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏེ་སུ ཏེ་སཾ ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་ར་ས་མཱ་ན་ག་ཏི་ཀ་ཏྟཱ ཨ་གྒ་ཧ་ཎེ ཀཱ་ར་ཎཾ ན དི་སྶ་ཏི.
ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནཱིཏི ཡ་ཐཱ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ན ཡུ་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཡེ་སུ ཨ་ཉྙེ་སུ་པི ན ཡུ་ཛྫ་ཏི, ཏཱ་ནི ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་སྶ ཨ་ཡོ་གེ་ན ‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཡཱ་ནི པ་ན པ་དཱ་ནི དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ དྷ་མྨེ དཱི་པེ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏེ་ན ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་པ་དཱ་ནི ད་སྶེ་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ ཨ་ཉྙེ་ན ཨ་ས་མྨི་སྶནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷ་མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་པ་དཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཉྙེ་ན ཨ་ས་མྨི་སྶནྟི ཨ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན ཨ་ས་མྨི་སྶ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་དཱ་ནི་པི ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ཧི ས་མྨི་སྶ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དཱི་པ་ཀཱ་ནི ཨི་དྷ ག་ཧི་ཏཱ་ནཱི་ཏི. ཨེ་ཏེ་ན ཙ ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནེ་ཝ ག་ཧི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི, ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནི ག་ཧི་ཏཱ་ནེ་ཝཱ་ཏི ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཱ་དི་ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ་དི་པ་དཱ་ནཾ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ. ‘‘ཨ་ཐ ཕ་སྶ་ས་ཏྟ་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ ས་ཧ ཡུ་ཏྟ་པ་དེ་ཧི ས་ཏྟཱ’’ཏི པུ་རཱ་ཎ་པཱ་ཋོ, ཨ་ཡཾ པ་ན ཨཱུ་ནོ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཐ ཕ་སྶ་ས་ཏྟ་ཀཾ, ཏི་ཀེ ཏ་ཡོ ས་ཏྟ མ་ཧ་ནྟ་རེ ཙཱ’’ཏི པཱ་ཋོ ཀ་ཏོ.
༣༠༩. པུ་ཙྪཱ་ཡ ཨུ་དྡྷ་ཊ་པ་དེ་ནེ་ཝ ས་དྡྷིཾ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་སེ་ནཱཏི ཨི་དཾ པུ་ཙྪཱ་ཡ ཨུ་དྡྷ་ཊ་པ་དེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ཧི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. པཱ་ལི༹་ཨུ་དྡཱ་ན་གཱ་ཐཱ་ཡཾ དྭེ ཙ མ་ནེ་ན ཡུ་ཏྟཱ, ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་ཎཱཏི མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ དྭེ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ཏི ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་པ་དཾ ས་ཝི་ཙཱ་ར་པ་ད་ཉྩ ད་སྶེ་ཏི.
ས་ཏྟ་མ་ན་ཡ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༨. ཨ་ཊྛ་མ་ན་ཡོ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༡༧. ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ད་ནི་དྡེ་སེ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཡ་ཐཱ་ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ‘‘རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ཡེ དྷ་མྨཱ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཡེ དྷ་མྨཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ཡེ དྷ་མྨཱ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཏེ དྷ་མྨཱ ཀ་ཏི་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི…པེ… ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཏི ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ཀེ་ན་ཙི ཁ་ནྡྷཱ་དི་ནཱ ས་མྤ་ཡོ་གཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཡ་ཐཱ་ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཾ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ ན་ཏྠི, ཀུ་ཏོ ཏ་སྶ པུ་ན ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཨ་ཊྛ་མ་ན་ཡ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༩. ན་ཝ་མ་ན་ཡོ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༡༩. ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ཡཾ་ཁ་ནྡྷཱ་དི་ཝ་སེ་ནཱཏི ས་མཱ་ས་པ་དཾ ཨི་དཾ ད་ཊྛ་བྦཾ, ཡ་སྶ ཁ་ནྡྷཱ་དི་ནོ ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྶེ་ཝཱཏི ཙ ཏ་སྶེ་ཝ ཁ་ནྡྷཱ་དི་ནོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡཾ ཨི་དྷ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ ཨ་ར་ཎ་ནྟེ་སུ ཡེ་ན ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་ནཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ, པུ་ན ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་ནོ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ས་མྤ་ཡོ་གཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཀ་ཏཾ. ཏ་ཉྷི ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ’’ནྟི ནི་དྡྷཱ་རི་ཏ་ནྟི. རཱུ་པེ་ན ཝཱཏི ཨེ་ཏེ་ན ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩ་ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཨ་ས་ངྑ་ཏེ་ཧི་པི ཨ་ཡོ་གོ ཝུ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ, ཏ་ཐཱ རཱུ་པ་མི་སྶ་ཀེ་ཧི ཝཱཏི ཨེ་ཏེ་ན ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡཱ་དཱི་ཧི ནི་བྦཱ་ན་མི་སྶ་ཀེ་ཧི་པི. ཝ་ཀྑ་ཏི ཧི ‘‘ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ན སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པ་ག་ཏི་ཀ་མེ་ཝཱ’’ཏི. ས་བྦཱ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀེ་ཧཱིཏི ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ན་མེ་ཝ ས་མྤ་ཡོ་གོ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ་སུ ཨེ་ཀ་མྤི དྷ་མྨཾ ཨ་ན་པ་ནེ་ཏྭཱ ཨ་ཝི་ཀ་ལ་ཙ་ཏུ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀེ་ཧི ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝཱ་དཱི་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ – ཡེ ས་མྤ་ཡོ་གཾ ན ལ་བྷ་ནྟི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ, ཏེ ས་བྦེ ན ག་ཧི་ཏཱ, ཨི་ཏ་རེ ཙ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ ས་བྦེ ག་ཧི་ཏཱ་ཏི.
ན་ཝ་མ་ན་ཡ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༠. ད་ས་མ་ན་ཡོ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༥༣. ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ད་ནི་དྡེ་སེ ཨ་གྒ་ཧི་ཏེ་སུ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་དྷ་མྨཱ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་མི་སྶ་ཀ་ས་བྦ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ག་ཏ་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏེ་ཧི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ན ག་ཧི་ཏཱ, དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷ་ཝ་ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་དི་དྷ་མྨཱ ཏེ་ཧི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་ཧི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ཝི་པྤ་ཡོ་གཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཨ་ཡཾ ཝི་སེ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི.
ད་ས་མ་ན་ཡ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༡. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མ་ན་ཡོ ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༠༩. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མ་ན་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ‘‘ཏེ ཙ སེ་སེ་ཧི ཏཱི་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཨེ་ཀེ་ན མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ས་ཏྟ་ཧི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཏེ་སཾ པ་དཱ་ནཾ ‘‘ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ནཱ་མཱ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ས་ཧ ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ཀེ་ཧི་ཙཱི’’ཏི ཨེ་ཏ་སྶ པ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷེ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏཱུ་སུ ཙ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཎྷ’’ནྟི ཨེ་ཏེ་ན ‘‘ཏེ ཙཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩེ་ན ཁ་ནྡྷཱ་དི་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏ་དྷ་མྨེ ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཨེ་ཝ ཝི་སེ་སི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ཝ་ཛྫེ་ཧི སེ་སེ་ཧི ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷེ ཏ་ཎྷཱ་ཡ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏཱུ་སུ ཙ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷེ་ཧི ས་མྤ་ཡོ་གཱ་ར་ཧེ་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘སེ་སེ་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཀེ་ཧི་ཙི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ནཱ་མཱ’’ཏི.
ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མ་ན་ཡ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༢. དྭཱ་ད་ས་མ་ན་ཡོ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༡༧. དྭཱ་ད་ས་མ་ན་ཡེ ཙ ན་ཝ་མ་ན་ཡེ ཝི་ཡ ས་མྤ་ཡོ་གཱ་ར་ཧཱ་ཝ ལ་བྦྷ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏེ་ཡེ་ཝ ཨུ་དྡྷ་ཊཱ’’ཏི.
དྭཱ་ད་ས་མ་ན་ཡ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༣. ཏེ་ར་ས་མ་ན་ཡོ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༤༨. ཏེ་ར་ས་མ་ན་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ཡེ་ཧི ཏཱི་ཧི་པི ས་ངྒ་ཧེ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏེ པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘རཱུ་པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཨུ་དྡཱ་ན་གཱ་ཐཱ་ཡ ད་སྶི་ཏཱ བཱ་ཝཱི་ས དྷ་མྨཱ ‘‘རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ས་དི་ས་པ་ཉྷཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཡེ་ཧི པ་ན ཏཱི་ཧི་པི ས་ངྒ་ཧེ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནི ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་ན ཝི་ཡ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཏེ ཝུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་སཱ ས་བྦེ ཨི་དྷ ཨུ་དྡྷ་ཊཱ ‘‘ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་ན ས་དི་སཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ. སེ་སཱཏི སེ་སཱ པ་ཉྩ་མ་ན་ཡེ ཨཱ་ག་ཏཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ ས་ཏི་པི ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟེ ཨི་དྷ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ན རུ་ཧ་ནྟཱི་ཏི ན ཨུ་དྡྷ་ཊཱ. ཡེ པ་ན ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཱ ཨེ་ཝ ན ཧོ་ནྟི དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཱ་དི་དྷ་མྨཱ, ཏེ་སུ ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠི. ཡ་ཐཱ པ་ན ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ ན རུ་ཧ་ནྟི, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཏེ་ས་ཉྩ ས་མྤ་ཡོ་གོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱིཏི རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ས་མྤ་ཡོ་གེ་ཧི ཝོ་མི་སྶ་ཏཱ་ཡ ས་མྤ་ཡོ་གོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཡ་དི པ་ན ཏེ ཀ་དཱ་ཙི ཨ་ས་བྦ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ ཙ སི་ཡུཾ, ན ཏེ་སཾ ཝི་པྤ་ཡོ་གོ ན་ཏྠཱི་ཏི ‘‘ཝི་པྤ་ཡོ་གོ ཙ ན་ཏྠཱི’’ཏི ན ཝུ་ཏྟཾ, ན ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ཝི་པྤ་ཡོ་ག་སྶ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨུ་བྷ་ཡཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཧི ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ ཨི་དྷ ན རུ་ཧ་ནྟཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ནེ་ཏྠ སི་ཡཱ ‘‘ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ཧི ཁ་ནྡྷཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་མི་སྶ་ཀཱ ས་ཏྟ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་དྷ་མྨཱ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་ས་ཉྩ ས་མྤ་ཡོ་གོ ཝི་པྤ་ཡོ་གོ ཙ ན་ཏྠཱི’’ཏི. ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་ཧི་ཏཱ་ན་ཉྷི ས་བྦ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ས་བྦ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་དུ་བྷ་ཡ་དྷ་མྨཱ་ན་ཉྩ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ཧི ཏཱི་ཧི་པི ས་ངྒ་ཧེ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ས་མྤ་ཡོ་ག་ཝི་པྤ་ཡོ་གཱ་བྷཱ་ཝོ ཨ་རུ་ཧ་ཎེ ཀཱ་ར་ཎཾ. ཛཱ་ཏི་ཝི་པྤ་ཡོ་ག་བྷཱུ་མི་ཀཱ་ལ་ས་ནྟཱ་ན་ཝི་པྤ་ཡོ་ག་ཏོ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ ཝི་པྤ་ཡོ་གོ. ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏི་ཝི་པྤ་ཡོ་གོ ‘‘ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ, ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དི, བྷཱུ་མི་ཝི་པྤ་ཡོ་གོ ‘‘ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ, རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི, ཀཱ་ལ་ཝི་པྤ་ཡོ་གོ ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏཱ དྷ་མྨཱ, ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དི, ས་ནྟཱ་ན་ཝི་པྤ་ཡོ་གོ ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ དྷ་མྨཱ, བ་ཧི་དྡྷཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཝཾ ཝི་པྤ་ཡོ་གོ ཙ་ཏུ་དྷཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏེ་ར་ས་མ་ན་ཡ་ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༤. ཙུ་དྡ་ས་མ་ན་ཡོ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༥༦. ཙུ་དྡ་ས་མ་ན་ཡེ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་མི་སྶ་ཀ་ས་བྦ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ག་ཏ་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་པྤ་ཡོ་ག་སྶ ཨ་རུ་ཧ་ཎཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ཏྟ་ཡ་སྶ ཙེ་ཏྠ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝ་མ་ཏྟ་ཏྟཱ ན ཀ་ཐ་ཉྩི ས་མྤ་ཡོ་གོ ཝི་པྤ་ཡོ་གོ ཙ རུ་ཧ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་བྦ་དྷ་མྨ་ས་མོ་དྷཱ་ན་ཏྟཱ, ཨ་ནི་ད་སྶ་ན་ཨ་པྤ་ཊི་གྷཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་མི་སྶ་ཀ་ས་བྦ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ཏྟཱ. དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཱ་དི་དྷ་མྨཱ་ཝ ཨི་དྷ ཏེ་ཧི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧཱ་ས་ངྒ་ཧ་ས་བྦྷཱ་ཝཱ ག་ཧི་ཏཱ་ཏི.
པཱ་ལི༹་ཨུ་དྡཱ་ན་གཱ་ཐཱ་ཡཾ ས་མུ་ཙྪེ་དེ ན ལ་བྦྷ་ནྟཱིཏི པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ན་ཡེ ན ལ་བྦྷ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. མོ་གྷ་པུ་ཙྪ་ཀེ་ན ཙཱཏི ཨ་ལ་བྦྷ་མཱ་ནཱ ཙ ཏེ མོ་གྷ་པུ་ཙྪ་ཀེ་ན ཧེ་ཏུ་ནཱ ན ལ་བྦྷ་ནྟི ཏེ་སཾ པུ་ཙྪཱ་ཡ མོ་གྷ་ཏྟཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ མོ་གྷ་པུ་ཙྪ་ཀོ ཨ་ཊྛ་མོ ན་ཡོ, ཏེ་ན ཙ ས་ཧ ཨོ་སཱ་ན་ན་ཡེ ཨེ་ཏེ དྷ་མྨཱ ཝི་པྤ་ཡོ་ག་སྶ་པི ཨ་བྷཱ་ཝཱ ས་བྦ་ཐཱ་པི ན ལ་བྦྷ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཙུ་དྡ་ས་མ་ན་ཡ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་པ་ཀ་ར་ཎ-མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ ས་མ་ཏྟཱ.
པུ་གྒ་ལ་པ་ཉྙ་ཏྟི་པ་ཀ་ར་ཎ-མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ
༡. མཱ་ཏི་ཀཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡. དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཧེ ཏི་ཀ་དུ་ཀ་ཝ་སེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་བྷ་ངྒེ ཁ་ནྡྷཱ་དི་ཝི་བྷཱ་གཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནཾ དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ངྒ་ཧཱ་ས་ངྒ་ཧཱ་དི་པྤ་བྷེ་དཾ ཝ་ཏྭཱ ཡཱ་ཡ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཏེ་སཾ ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ པ་བྷེ་ད་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཚ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པུ་གྒ་ལ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཨཱ་ར་དྡྷཱ. ཏ་ཏྠ ཡེ དྷ་མྨེ པུ་བྦཱ་པ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ ཨ་ས་བྷཱ་ཝ་ས་མཱུ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ‘‘པུ་གྒ་ལོ, ཨི་ཏྠཱི, པུ་རི་སོ, དེ་ཝོ, མ་ནུ་སྶོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ པུ་གྒ་ལ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཧོ་ཏི, ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྩ བཱ་ཧི་ར་རཱུ་པ་ནི་བྦཱ་ནཱ་ནཾ ས་ས་བྷཱ་ཝ་ས་མཱུ་ཧ་ས་ས་བྷཱ་ཝ་བྷེ་ད་ཝ་སེ་ན པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཉྙ་ཏྟཱི་ཏི ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྙ་ཏྟིཨཱ་དི་ཀཱ པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏཱ་ཡ དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཧཱ་དཱི་སུ ཝི་བྷ་ཏྟཱ ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཉྙ་ཏྟི ས་བྦཱ་པི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ ཧོ་ཏི. པུ་གྒ་ལ་པ་ཉྙ་ཏྟི པ་ན ཨ་ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཉྙ་ཏྟི. ཏཱ་ཡ ཙ ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟཱ་དི་པྤ་བྷེ་དཱ་ཡ ས་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ན་ག་ཏེ པ་རི་ཉྙེ་ཡྻཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ ‘‘ཝི་ཧཱ་རོ མ་ཉྩོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཙ ས་བྦཱ ཨ་ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཉྙ་ཏྟི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ ཧོ་ཏི.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི ཙ. ཏཱ ཨེ་ཝ ཧི ཝོ་མི་སྶཱ ཨི་ཏ་རཱ ཙ་ཏ་སྶོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཱ་སཾ ད་སྶ་ནེ་ན ཨི་མ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ ས་བྦཱ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡོ ད་སྶི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཁ་ནྡྷཱ་དི་པ་ཉྙ་ཏྟཱི་སུ པ་ན ཚ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཨ་ད་སྶི་ཏ་པྤ་བྷེ་དཾ ཨི་དྷེ་ཝ ཙ ད་སྶི་ཏ་པྤ་བྷེ་དཾ པུ་གྒ་ལ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨི་མ་སྶ པ་ཀ་ར་ཎ་སྶ པུ་གྒ་ལ་པ་ཉྙ་ཏྟཱིཏི ནཱ་མཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡེ དྷ་མྨེ ཨི་དྷ པ་ཉྙ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོཏི པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝེ་ན ད་སྶེ་ཏུ་ཀཱ་མོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ན ཧི ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ པ་ཉྙཱ་པ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི, ཝ་ཏྠཱུ་ཧི པ་ན པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡོ ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི.
ཁ་ནྡྷཱ་ཏི པ་ཉྙཱ་པ་ནཱཏི ཨི་དཾ ཁ་ནྡྷཱ་ཏི རཱུ་པཾ པ་ཐ་ཝཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ས་བྦཱ་པི སཱ་མ་ཉྙ་པྤ་བྷེ་ད་པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. པ་ཉྙཱ་པ་ནཱཏི ཨེ་ཏ་སྶ པ་ན ད་སྶ་ནཱ ཋ་པ་ནཱཏི ཨེ་ཏེ དྭེ ཨ་ཏྠཱ, ཏེ་སཾ པ་ཀཱ་ས་ནཱ ནི་ཀྑི་པ་ནཱཏི. ཏ་ཏྠ ‘‘རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ…པེ… ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་ཝི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨི་ད་མེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀཾ ཨི་ད་མེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀ་ནྟི ཏཾ་ཏཾ་ཀོ་ཊྛཱ་སི་ཀ་ཀ་ར་ཎཾ བོ་དྷ་ན་མེ་ཝ ནི་ཀྑི་པ་ནཱ, ན པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཱ་ནཾ མ་ཉྩཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ ཋཱ་ན་ས་མྦ་ནྡྷ་ཀ་ར་ཎཾ. ཡོ པ་ནཱ་ཡཾ ‘‘ནཱ་མ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཧི ད་སྶེ་ཏི ཙ ཋ་པེ་ཏི ཙཱ’’ཏི ཀ་ཏྟུ་ནི་དྡེ་སོ ཀ་ཏོ, སོ བྷཱ་ཝ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ནཱ་མ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ དི་ཊྛ་ཏཱ་ཡ ཋ་པི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཙ ཏཾ་ནི་མི་ཏྟ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཀ་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟཱིཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝ་ཙ་ནེ་ན པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ཀེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་སྶེ་ཝཱཏི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཝི་ཡ. ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་སྶཱཏི ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ ས་ཏོ་ཏི, ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ ས་མྦྷཱུ་ཏ་སྶཱཏི. ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་སྶ ས་ཏོཏི ཝཱ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་བྷཱུ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་མྦྷཱུ་ཏ་སྶཱ’’ཏི. ཏེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་བྷཱ་ཝཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་སྶཱཏི ཡ་ཐཱ ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ནི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཕ་སྶཱ་ད་ཡོ ཙ ཝེ་ད་ནཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་ནི་ཝ་ཏྟ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ནི ཝི་ཛྫ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་སྶ ཡེ དྷ་མྨེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ‘‘ཨི་ཏྠཱི, པུ་རི་སོ’’ཏི ཨུ་པ་ལ་དྡྷི ཧོ་ཏི, ཏེ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ཝི་ནི་ཝ་ཏྟ་སྶ ཨི་ཏྠི་ཨཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ས་མྦྷཱུ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡཾ པ་ནེ་ཏ་སྶ ‘‘ཏེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་སྶ ཨ་ཉྙེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་སྶཱ’’ཏི ཨ་ཏྠཾ ཀེ་ཙི ཝ་ད་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ པ་ཉྙ་ཏྟི་དུ་ཀེ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་པི ས་བྷཱ་ཝེ ལོ་ཀ་ནི་རུ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ན་བྷི་ནི་ཝེ་སེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ‘‘ཨི་ཏྠཱི, པུ་རི་སོ’’ཏི ག་ཧ་ཎ་ས་བྦྷཱ་ཝཱ ‘‘ལོ་ཀ་ནི་རུ་ཏྟི་མ་ཏྟ་སི་དྡྷ་སྶཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སེ་ན པ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ག་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཾ པ་ཉྩ་མ་ས་ཙྩཱ་དི་ཀཾ ན ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ནཱ་པི ས་ངྐེ་ཏེ་ན སི་དྡྷ་ནྟི ‘‘ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན་པི ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ནེ་ཡྻ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏཱ་སུ ཨི་མ་སྨིཾ…པེ… ལ་བྦྷ་ནྟཱིཏི ཨི་མ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ ས་རཱུ་པ་ཏོ ཏི་སྶ་ནྣཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ.
ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་སྶ པ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ན་ཡ་སྶ ཨ་ཝི་རོ་དྷེ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ, ཏ་སྨཱ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན ཙེ་སཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱིཏི ཨེ་ཏ་སྶ ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟཱ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦ་མ་ཏྟ་ཊྛེ་ན པ་ཉྙ་ཏྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦ་མྤི ཧི ས་ས་བྷཱ་ཝཾ ཏ་ཛྫ་པ་ར་མ་ཏྠ་ནཱ་མ་ལཱ་བྷ་ཏོ ན པ་ར་ཏོ ལ་བྷི་ཏ་བྦཾ པ་ཉྙ་ཏྟི་ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ཏི, ནི་ས་བྷཱ་ཝཾ པ་ན ས་བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན ཨ་ཏྟ་ནོ ས་བྷཱ་ཝེ་ན ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི. ས་ཏྟོ་ཏི་ཨཱ་དི་ཀེ་ན ནཱ་མེ་ན པ་ཉྙ་པི་ཏ་བྦ་མ་ཏྟ་ཊྛེ་ན པ་ཉྙ་ཏྟཱི་ཏི ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ཏི, ནི་ས་བྷཱ་ཝཱ ཙ ས་ཏྟཱ་ད་ཡོ. ན ཧི ས་ས་བྷཱ་ཝ་སྶ རཱུ་པཱ་དཱི་ཧི ཨེ་ཀ་ཏྟེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏྟེ་ན ཝཱ ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི.
ཀི་རཱི་ཊཾ མ་ཀུ་ཊཾ, ཏཾ ཨ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཀི་རཱི་ཊཱི. ཨེ་ཏ་སྨི་ཉྩ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དེ ཨ་ནཱུ་ནེ་ན ལ་ཀྑ་ཎེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ས་བྦ་ས་མོ་རོ་དྷོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. དུ་ཏི་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝཾ་པ་ཀཱ་རཱ ཧི ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་ཀ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཙ ས་ངྑཱ་ཏ་བྦ་པྤ་དྷཱ་ན་ཏྟཱ ཚ་པི པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡོ བྷ་ཛ་ཏཱི་ཏི ཡུ་ཏྟཾ ཝ་ཏྟུཾ, ཨི་ཏ་རཱ ཙ ཡ་ཐཱ་ཡོ་གཾ ཏཾ ཏཾ པ་ཉྙ་ཏྟི་ནྟི. དུ་ཏི་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡཾ དྭེ ཏཱི་ཎཱི་ཏི་ཨཱ་དི པ་ན ས་ངྑཱ ནཱ་མ ཀཱ་ཙི ན་ཏྠཱི་ཏི ཏཱ་སཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ས་ནྟ་ཏི་པ་ཉྙ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི་བྷཱ་ཝཾ, ཨི་ཏ་རཱ་ས་ཉྩ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཱི་ནཾ ཡ་ཐཱ་ནི་ད་སྶི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ན་ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི་བྷཱ་ཝཾ མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ཨཱ་ཧ ‘‘སེ་སཱ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཀྑ་ཉྩེ་ཝ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ན་ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཀྑ་ཉྩ བྷ་ཛ་ནྟཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡཾ དྭེ ཏཱི་ཎཱི་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་ཀ་པ་ཉྙ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ན་ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ མ་ཉྙ་ཏི. ཡ་ཉྷི པ་ཋ་མཱ་དི་ཀཾ ཨ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཡ་སྶ ཙེ་ཀཱ་དི་ཀ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་པཱི་ཡ་ཏི, ཏ་ཉྩ ས་ངྑཱ་ནཾ ཀི་ཉྩི ན་ཏྠཱི་ཏི. ཏ་ཐཱ ས་ནྟ་ཏི་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཙ. ན ཧི ཨ་སཱི་ཏི ཨཱ་སཱི་ཏི་ཀོ ཙ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནོ་ཏི.
ཨེ་ཀ་ཙྩཱ བྷཱུ་མི་པ་ཉྙ་ཏྟཱིཏི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་དི་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་དཱི ཧི ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཀཱ་མོ་ཏི པ་ན ཨོ་ཀཱ་སེ ག་ཧི་ཏེ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ན་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི ཨེ་སཱ བྷ་ཝི་ཏུཾ ཨ་ར་ཧ་ཏི, ཀ་མྨ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ག་ཧི་ཏེ་སུ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ན་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི. ཡ་ཐཱ པ་ན ཝ་ཙ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ཝ་ཙ་ན་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ བྷཱ་ཎ་ཀོ་ཏི པུ་གྒ་ལ་སྶ པ་ཉྙ་ཏྟི ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ན་ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི་པ་ཀྑཾ བྷ་ཛ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀི་སོ ཐཱུ་ལོ་ཏི རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ས་ཎྛཱ་ནེ་ན པུ་གྒ་ལཱ་དཱི་ནཾ པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ན་ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི བྷ་ཝི་ཏུཾ ཨ་ར་ཧ་ཏི. ས་ཎྛཱ་ན་ནྟི ཝཱ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨ་གྒ་ཧི་ཏེ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ན་ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི. རཱུ་པཾ ཕ་སྶོ་ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ པ་ན ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི རུ་པྤ་ནཱ་དི་ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ཀི་ཙྩ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཾ, པ་ཙྩ་ཏྟ་དྷ་མྨ་ནཱ་མ་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཏྟ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཾ ཝཱ ཨ་ཝ་རོ་དྷེ་ཏ་བྦཱ. ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟཱི་སུ ཙ ཝུ་ཏྟཱ་སུ ཏཱ་སཾ ཝོ་མི་སྶ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ ཨི་ཏ་རཱ་པི ཝུ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཡ་མྤི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དོ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ.
༢. ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཡ་ཏྟ་ཀེ་ན པ་ཉྙཱ་པ་ནེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ་ཏཱ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱཏི ཡཱ་ཝ་ཏཱ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨེ་ཝཾ པཱ་ལི༹་ཡོ་ཛ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ངྑེ་པ་པྤ་བྷེ་ད་ཝ་སེ་ན ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ’’ཏི, ‘‘ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྙ་ཏྟཱི’’ཏི ཧི ཨི་མ་སྶ ཨ་ཏྠོ ‘‘ཡ་ཏྟ་ཀེ་ན པ་ཉྙཱ་པ་ནེ་ན ས་ངྑེ་པ་ཏོ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ཏི ཝཱ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ད་སྶི་ཏོ, ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀ་སྶ པ་ན ‘‘པ་བྷེ་ད་ཏོ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀེ་ནཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོཏི པ་བྷེ་ད་ནི་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཏཾ. ཏེ་ན ཨ་ཝུ་ཏྟོ་པི ས་བྦོ ས་ངྒ་ཧི་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཏ་ཏྲཱ་པི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཡཾ ཝཱ ཨེ་ཏྠ པཱ་ལི༹་ཡཱ ཨ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ – ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ’’ཏི ཨི་དཾ ས་བྦེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཡ་ཏྟ་ཀཱ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ, ཏ་ཏྟ་ཀཱ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྙ་ཏྟི. ཡ་ཏྟ་ཀོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཏ་པྤ་བྷེ་དཱ་ན་ཉྩ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ པ་བྷེ་དོ, ཏ་ཏྟ་ཀོ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ པ་བྷེ་དོ་ཏི པ་ཀ་ར་ཎ་ནྟ་རེ ཝུ་ཏྟེ་ན ཝ་ཏྠུ་བྷེ་དེ་ན ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ པ་བྷེ་དཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི.
༧. ཨེ་ཀ་དེ་སེ་ནེ་ཝཱཏི ཨུ་དྡེ་ས་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
མཱ་ཏི་ཀཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡. ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡. ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནེ་ཝ ཝི་མོ་ཀྑོ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཝི་མོ་ཀྑ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏེ་ན ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་ནཱ’’ཏི. ཡེ་ན ཧི ས་དྡྷིནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཋ་མཾ ས་མ་ངྒི་བྷཱ་ཝ་ཏྠཾ ཝི་ཝ་ར་ཏི. ཕ་སྶེ་ན་པི ཕུ་ཊྛཱ་ཡེ་ཝ ནཱ་མཱཏི ཨེ་ཏེ་ན ‘‘ཨ་པི་ཙེ་སཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟཾ དུ་ཏི་ཡཾ ས་མྥ་སྶེ་ན ཕུ་ས་ན་ཏྠཾ, ཨི་ཏ་རེ་ཧི ཨི་ཏ་རེ ཀཱ་ར་ཎ་ཏྠེ. ས་མ་ངྒི་བྷཱ་ཝ་ཕུ་ས་ན་ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝཱ ཧི ཕུ་ས་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི. པུ་ན་པི པ་ཋ་མ་ཏྠ་མེ་ཝ དུ་བྦི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཝི་ཝ་ར་ནྟོ ‘‘ཏ་ཏྲཱ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏཱ་ནི ཨ་ངྒཱ་ནི སེ་སཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པ་ཎྞཱ་ས་དྷ་མྨཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝེ་ད་ནཱ་སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཝེ་ད་ནཱ་སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི སུ་ཁ་སྶ ཕུ་སི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཏི་ཎྞ་ཉྩ ཏེ་སཾ ཨ་ན་ཉྙ་ཏྟཱ ཏེ་ནེ་ཝ ཏ་སྶ ཕུ་ས་ནཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི? ནཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཝེ་ད་ཡི་ཏཱ་དྷི་པ་ཏི་ཡ་ཊྛེ་ཧི ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏཱ་ནི ཨ་ངྒཱ་ནཱིཏི ཨ་ངྒཱ་ནཾ བ་ཧུ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏེ་སུ པ་ན པ་ཙྩེ་ཀ་མྤི ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ ‘‘ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ. ཏ་ཏྠ ‘‘སུ་ཁཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི ཨི་མི་སྶཱ ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡ སེ་སཱ ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ཧོ་ནྟི, ཨི་ཏ་རཱ་སུ ཙ་ཏྟཱ་རོ་ཏི. ས་བྦ་ཡོ་ཛ་ནཱ་སུ ཙ ཏ་ཡོ ཨ་ནྟོ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
༢. ཡོ ཨ་ས་མ་ཡ་ཝི་མོ་ཀྑེ་ན ཨེ་ཀ་ཙྩེ་ཧི ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཝི་མུ་ཏྟོ ཨ་ས་མ་ཡ་ཝི་མོ་ཀྑཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ལཱ་བྷེ་ན ཙ སཱ་ཏི་ས་ཡེ་ན ས་མ་ཡ་ཝི་མོ་ཀྑེ་ན, སོ ཨེ་ཝ ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོ. སོ ཧི ཏེ་ན ཝི་མུ་ཏྟོ ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷཱི སེ་ཀྑོ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝ་ཏོ ཨ་པུ་ན་རཱ་ཝ་ཊྚ་ཀོ ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་དཱི་ཧི ཏ་ཐཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ ལ་དྡྷུཾ ཨ་ར་ཧ་ཏི. པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ པ་ན ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷཱི པུ་ན་རཱ་ཝ་ཊྚ་ཀ་དྷ་མྨོ པུ་ན ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་དི་ས་མུ་དཱ་ཙཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ ནཱ་ར་ཧ་ཏི, ཏེ་ན སོ ‘‘ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོ’’ཏི ན ཝུ་ཏྟོ. ཨ་ར་ཧ་ཏོ པ་ན ཨ་པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ ཨཱ་ས་ཝཱ ན་ཏྠི, ཡ་ཏོ ཝི་མུ་ཙྩེ་ཡྻ. དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་ར་མ་ཏྟཱ ཧི ཏ་སྶ ཨ་ཊྛ ཝི་མོ་ཀྑཱ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ ན ཨ་ཊྛ ཝི་མོ་ཀྑཱ ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟ་པ་ཉྙ་ཏྟི་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟ་པ་ཉྙ་ཏྟི་བྷཱ་ཝ་སྶ ཝཱ ཀཱ་ར་ཎཾ. ཏ་ད་ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ན ཧེ་ཝ ཁོ…པེ… ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ན སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀ་སྶེ་ཝ ཨ་ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ས་བྦོ་པི ཧི ཨ་ར་ཧཱ ཨ་ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི. བཱ་ཧི་རཱ་ནནྟི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཏོ བ་ཧི་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ, ལོ་ཀི་ཡཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༣. ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་ནི་བྦཱ་ན་མ་ཏྟ་ཝཱ་ཙ་ཀོ ཨ་རཱུ་པ་ས་དྡོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘རཱུ་པ་ཏོ ཨ་ཉྙ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཙི་ཏྟ་མ་ཉྫཱུ་སནྟི ས་མཱ་དྷིཾ. ཨ་བྷི་ཉྙཱ་དཱི་ན་ཉྷི དྷ་མྨཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མཱ་དྷི མ་ཉྫཱུ་སཱ་ས་དི་སོ ཧོ་ཏི. ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཕ་རི་ཏུནྟི དཱི་གྷ་ཀཱ་ལཾ བྱཱ་པེ་ཏུཾ, པ་ཝ་ཏྟེ་ཏུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨཱ་ད་ར་སྶ ཨ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཝ་ཏྟ་བྷེ་དོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་བྷེ་ད་མ་ཏྟེ་ན ན་ཊྛཱ པ་ན ས་མཱ་པ་ཏྟི ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡཱ་དཱི་ཧི ན་ཊྛཱ ཝི་ཡ ན ཀི་ཉྩེ་ན པ་ཙྩཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦཱ ཧོ་ཏི མ་ནྡ་པཱ་རི་པ་ནྠ་ཀ་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ ཝ་ཏྟ་ས་མི་ཏ་ཀ་ར་ཎ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ པ་ཙྩཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་པྤེ་ནྟོ་ཝ ནི་སཱི་དཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
༤. ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་རཱུ་པེ་ན པ་མཱ་དེ་ན ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ནྟཱ་ན་མྤི ས་མཱ་པ་ཏྟི ན ཀུ་པྤ་ཏཱིཏི པ་རི་ཧཱི་ནོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ བྱཱ་ས་ངྒེ པ་ཊི་སཾ་ཧ་ཊ་མ་ཏྟེ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ‘‘ཀི་སྶ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡཱ་ཏི? ཡཱ ཧི་སྶ སཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ཀུ་པྤཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི, ནཱ་ཧཾ ཏ་སྶཱ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡ ཝ་དཱ་མི. ཡེ ཙ ཁྭ་སྶ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ, ཏེ་སཱ་ཧ་མ་སྶ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡ ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི སུ་ཏྟེ (སཾ. ནི. ༢.༡༧༩) པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མ་ཡཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནེ་ན པ་རི་ཧ་རི་ཏ་བྦཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཏྟི་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནཾ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ བྱཱ་ས་ངྒ་ཀཱ་ལེ ཨ་ནི་པྥ་ཏྟི་ཏོ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན་སྶ ཏེ་ན ཨ་ཝི་རོ་དྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༥. དྷ་མྨཱ་ནཾ…པེ… པཱིཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘དྷ་མྨེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཨི་དྷ ཧི ཏཱ་ཧི ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ཧི པ་རི་ཧཱ་ཡེ་ཡྻཱ་ཏི དྷ་མྨེ་ཧི པུ་གྒ་ལ་སྶ པ་རི་ཧཱ་ན་མྤི ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མྤི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཙ པུ་གྒ་ལ་སྶ པ་མཱ་ད་མཱ་ག་མྨ ཏཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཀུ་པྤེ་ཡྻུ་ནྟི དྷ་མྨཱ་ནཾ ཀུ་པྤ་ནཾ ཨ་ཀུ་པྤ་ན་ཉྩ ཝུ་ཏྟཾ, པུ་གྒ་ལ་སྶ པ་ན པ་རི་ཧཱ་ན་དྷ་མྨཱ་ན་མེ་ཝ ཝི་ནཱ་སོ་ཏི ཝ་ཙ་ན་ནཱ་ན་ཏྟ་མ་ཏྟེ་ན ཝ་ཙ་ན་ཏྠ་ནཱ་ན་ཏྟ་མ་ཏྟེ་ན ཝཱ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ནྟ་ར་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ.
༧-༨. ཙེ་ཏ་ནཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཙེ་ཏ་ནཱ ཏ་དཱ་ཡཱུ་ཧ་ནཱ ཙ. ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ནུ་པ་ཀཱ་ར་པ་རི་གྒཱ་ཧི་ཀཱ པ་ཉྙཱ་ས་ཧི་ཏཱ ས་ཏི. ཏཱ་ཧི ཙེ་ཏི་ཡ་མཱ་ན་ཨ་ནུ་ར་ཀྑི་ཡ་མཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ བྷ་བྦཱ ཙེ་ཏ་ནཱ་བྷ་བྦཱ ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎཱ་བྷ་བྦཱ.
༡༠. པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་གོ་ཏྟནྟི པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སི་ཀྑཾ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ག་ཏཱ ཏི་སྶོ སི་ཀྑཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏཱ ཧི སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཏྟ་ཡཱ་ནུ་པ་ཙྪེ་དེ་ན ‘‘པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སི་ཀྑཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟཱི་ཏི.
༡༡. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཊྛོ ཙ ཝ་ཊྚ་བྷ་ཡ་ཏོ པ་ཉྙུ་བྦེ་གེ་ན ཨུ་བྦི་ཛྫ་ནྟོ ཨུ་དྡྷ་མྦྷཱ་གི་ཡ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནེ་ཧི ཨུ་པ་ར་ཏོ་ཏི བྷ་ཡཱུ་པ་ར་ཏོ ནཱ་མཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཏྟ སེ་ཀྑཱ བྷ་ཡཱུ་པ་ར་ཏཱ’’ཏི.
༡༢. བྷ་ཝ་ངྒ་པ་ཉྙཱ་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ ‘‘ཝི་པཱ་ཀཱ་ཝ་ར་ཎེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ག་ཧི་ཏཱ་ཏི ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀཱ ཀེ་ཙི ‘‘དུ་པྤ་ཉྙཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ག་ཡ྄ཧ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་པྤ་ཊི་ལ་དྡྷ་མ་གྒ་ཕ་ལཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ’’ཏི. པ་ཉྙཱ་ཡ ཧི ཝི་ནཱ ན ཏ་དུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི.
༡༤. ཡ་ཏྠ ནི་ཡ་ཏཱ་ནི་ཡ་ཏ་ཝོ་མི་སྶཱ པ་ཝ་ཏྟི ཨ་ཏྠི, ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་ཡ་ཏ་དྷ་མྨཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རཱུ་སུ ཏ་ད་བྷཱ་ཝཱ ནི་ཡ་ཏོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཡཱ པ་ན ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རུ་ཀཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
༡༦. ཏེ་ར་ས་སུ སཱི་སེ་སུ པ་ལི་བོ་དྷ་སཱི་སཱ་དཱི་ནི པ་ཝ་ཏྟ་སཱི་ས་ཉྩ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏ་བྦཱ་ནི, ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་སཱི་སཱ་དཱི་ནི པ་རི་ཡཱ་ད་ཀཱ་ནི, པ་རི་ཡཱ་ད་ཀ་ཕ་ལཾ གོ་ཙ་ར་སཱི་སཾ. ཏ་ཉྷི ཝི་ས་ཡ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཝི་མོ་ཀྑོ་ཏི. པ་རི་ཡཱ་ད་ཀ་སྶ མ་གྒ་སྶ ཕ་ལ་སྶ ཙ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ས་ངྑཱ་ར་སཱི་སཾ ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཝེ་ཀ་བྷཱུ་ཏོ ནི་རོ་དྷོ་ཏི པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏ་བྦཱ་ནཾ པ་རི་ཡཱ་ད་ཀ་ཕ་ལཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ ས་ཧ ཝི་ཡ སཾ་སི་དྡྷི་ད་སྶ་ནེ་ན ས་མ་སཱི་སི་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཡཾ (པ་ཊི. མ. ༡.༨༧) ཏེ་ར་ས སཱི་སཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཨི་དྷ པ་ན ‘‘ཨ་པུ་བྦཾ ཨ་ཙ་རི་མཾ ཨཱ་ས་ཝ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ན་ཉྩ ཧོ་ཏི ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ན་ཉྩཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཏེ་སུ ཀི་ལེ་ས་པ་ཝ་ཏྟ་སཱི་སཱ་ན་མེ་ཝ ཝ་སེ་ན ཡོ་ཛ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟོ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀི་ལེ་ས་སཱི་ས’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པ་ཝ་ཏྟ་སཱི་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏོ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ མ་གྒོ ཙུ་ཏི་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཡ་དི་པི པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི, ཡཱ་ཝ པ་ན ཙུ་ཏི, ཏཱ་ཝ པ་ཝ་ཏྟི་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘པ་ཝ་ཏྟ་སཱི་སཾ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནེ་ན པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཝི་ཡ ནི་པྥཱ་དེ་ཏ་བྦཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཝཱ་རཱ ཙ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ན་སྶེ་ཝ ཝཱ་རཱ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟི. ‘‘ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིཾ ཝི་མུ་ཏྟ་མི་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༧༨; སཾ. ནི. ༣.༡༢, ༡༤) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཧི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་པ་རི་ས་མཱ་པ་ནེ་ན ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ ས་མཱ་པི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏཾ པ་ན པ་རི་ས་མཱ་པ་ནཾ ཡ་དི ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟེ་ན ཧོ་ཏི, ཏེ་ནེ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ས་མཱ་པ་ན་ཉྩ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨི་མཱ་ཡ ཝཱ་ར་ཙུ་ཏི་ས་མ་ཏཱ་ཡ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ན་ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་པུ་བྦཱ་ཙ་རི་མ་ཏཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝཱ་ར་ས་མ་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི. བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཙི་ཏྟ་མེ་ཝ བྷ་ཝ་ངྒོ་ཏ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ.
༡༧. མ་ཧཱ་པ་ཡོ་གོཏི མ་ཧཱ་ཀི་རི་ཡོ ཝི་པ་ཏྟི་ཀ་ར་ཎ་མ་ཧཱ་མེ་གྷུ་ཊྛཱ་ནཱ་ཀཱ་ར་ཝི་ནཱ་སོ. ཏི་ཊྛེ་ཡྻཱཏི ཝི་ནཱ་སོ ན་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༨. ཨ་ར་ཎཱི་ཡ་ཏྟཱཏི པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ.
༢༠. ཡཱ་ཡ ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཏཱ་ཡ ཨ་གྒ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ་ཡ ཏེ་ཝི་ཛྫ་ཏཱ་བྷཱ་ཝོ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏཱ, སཱ ཙ ཨཱ་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན སི་དྡྷཱ སཱ་ཏི་ས་ཡཱ ཏེ་ཝི་ཛྫ་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ག་མ་ནཱི་ཡ་མེ་ཝ དྷུ་ར’’ནྟི.
༢༢. ཏ་ཏྠ ཙཱཏི ནི་མི་ཏྟ་ཏྠེ བྷུ་མྨཾ, ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་དྷཱ་ར་བྷཱ་ཝེ ཝཱ. ཏ་ཏྠེ་ཝ ཧི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
༢༣. ཨ་ན་ནུ་སྶུ་ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སཱུཏི ཙ ཨ་ན་ནུ་སྶུ་ཏེ་སུ ས་ཙྩེ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༤. ‘‘རཱུ་པཱི རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀེ (མ. ནི. ༢.༢༤༨; ༣.༣༡༢; པ་ཊི. མ. ༡.༢༠༩; དྷ. ས. ༢༤༨) ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཨ་ནྟེ ཨ་ཊྛ ཝི་མོ་ཀྑེ ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨི་མེ ཨ་ཊྛ ཝི་མོ་ཀྑེ ཀཱ་ཡེ་ན ཕུ་སི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་སྶ དི་སྭཱ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ’’ཏི ཡ་དི་པི མ་ཧཱ་ནི་དཱ་ན་སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ པ་ན ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟ་སེ་ཊྛ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨི་དྷ ཀཱི་ཊཱ་གི་རི་སུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ས་བྦ་ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟ་ས་ངྒ་ཧ་ཏྠཾ ‘‘ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཀཱི་ཊཱ་གི་རི་སུ་ཏྟེ ཧི ‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཡེ ཏེ ས་ནྟཱ ཝི་མོ་ཀྑཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ རཱུ་པེ ཨཱ་རུ་པྤཱ, ཏེ ཀཱ་ཡེ་ན ཕུ་སི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་སྶ དི་སྭཱ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ’’ཏི (མ. ནི. ༢.༡༨༢) ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟ་སེ་ཊྛོ ཙ ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎོ་པ་པ་ཏྟི་ཏོ་ཏི. ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑི་མྷི་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་སྶ དི་སྭཱ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ ཧོ་ནྟཱིཏི ན ཨཱ་ས་ཝཱ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ནྟི, ད་སྶ་ན་ཀཱ་ར་ཎཱ པ་ན པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ དི་སྭཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ད་སྶ་ནཱ་ཡ་ཏྟ་པ་རི་ཀྑ་ཡ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ཧི ད་སྶ་ནཾ པུ་རི་མ་ཀི་རི་ཡཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ནཱ་མ་ནི་སྶི་ཏ་ཀོ ཨེ་སོཏི ཨེ་སོ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ རཱུ་པ་ཏོ མུ་ཙྩི་ཏྭཱ ནཱ་མཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཋི་ཏོ པུ་ན ཏ་ཏོ མུ་ཙྩ་ན་ཏོ ‘‘ནཱ་མ་ནི་སྶི་ཏ་ཀོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཙ སཱ་དྷ་ཀཾ སུ་ཏྟཾ ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ་དྭ་ཡ་ཏོ སུ་ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ’’ཏི ཨཱ་ཧཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སུ་ཏྟེ ཧི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ལཱ་བྷི་ནོ ཨུ་པ་སཱི་ཝ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ནཱ་མ་ཀཱ་ཡཱ ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི མུ་ནི ཨ་ཀྑཱ་ཏོ་ཏི.
པ་ཋ་མ་ཏྠེ་ར་ཝཱ་དེ དྭཱི་ཧི བྷཱ་གེ་ཧི ཝི་མུ་ཏྟོ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ, དུ་ཏི་ཡ་ཏྠེ་ར་ཝཱ་དེ ཨུ་བྷ་ཏོ བྷཱ་ག་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི, ཏ་ཏི་ཡ་ཏྠེ་ར་ཝཱ་དེ དྭཱི་ཧི བྷཱ་གེ་ཧི དྭེ ཝཱ་རེ ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏེ་སཾ ཝི་སེ་སོ. ཏ་ཏྠ ཝི་མུ་ཏྟོཏི ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཝི་མུ་ཏྟོ, ཀི་ལེ་ས་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ས་མུ་ཙྪེ་ད་ནེ་ཧི ཝཱ ཀཱ་ཡ་དྭ་ཡ་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ པ་ན ནཱ་མ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཙ ཝི་མུ་ཏྟནྟི ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏ་ནཱ་མ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཉྷི ནཱི་ཝ་ར་ཎ་དཱུ་རཱི་བྷཱ་ཝེ་ན ནཱ་མ་ཀཱ་ཡ་ཏོ རཱུ་པ་ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནེ་ན རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཙ ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་དེ་སེ་ན ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་སྶ པཱ་ད་ཀ་བྷཱུ་ཏཾ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟ་ནཱ་མ་ལཱ་བྷ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ བྷ་ཝི་ཏུཾ ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༢༥. ཨེ་ཏེ་སུ ཧི ཨེ་ཀོ་པི ཨ་ཊྛ་ཝི་མོ་ཀྑ་ལཱ་བྷཱི ན ཧོ་ཏཱིཏི ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཾ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་མྤི ཝི་མོ་ཀྑཾ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རེ་སུ ཧི ཨེ་ཀ་མྤི ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཀཱ་ར་ཎ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏོ ཨ་ཊྛ་ཝི་མོ་ཀྑེ་ཀ་དེ་སེ་ན ཏེ་ན ཏཾ་ནཱ་མ་དཱ་ནེ ས་མ་ཏྠེ་ན ‘‘ཨ་ཊྛ་ཝི་མོ་ཀྑ་ལཱ་བྷཱི’’ཏྭེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་སུ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
༢༦. ཕུ་ཊྛ་ནྟཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏཱིཏི ཕུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ནྟོ ཕུ་ཊྛ་ནྟོ, ཕུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་རོ ཀཱ་ལོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ཙྩ་ནྟ་སཾ་ཡོ་གེ ཙེ་ཏྠ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཕུ་ཊྛཱ་ན་ནྟ་ར་ཀཱ་ལ་མེ་ཝ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦོ་པཱ་ཡེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༡.༡༦༥) ཝི་ཡ བྷཱ་ཝ་ན་པུཾ་ས་ཀཾ ཝཱ ཨེ་ཏཾ. ཡོ ཧི ཨ་རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་ཀ་དེ་ས་ཏོ ཙ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝི་མོ་ཀྑེ་ན ཝི་མུ་ཏྟོ, ཏེ་ན ནི་རོ་དྷ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཝི་མོ་ཀྑོ ཨཱ་ལོ་ཙི་ཏོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, ན པ་ན ཀཱ་ཡེ་ན ས་ཙྪི་ཀ་ཏོ. ནི་རོ་དྷཾ པ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཙྩེ་སུ ཨཱ་ས་ཝེ་སུ ཁེ་པི་ཏེ་སུ ཏེ་ན སོ ས་ཙྪི་ཀ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ སོ ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ ནི་རོ་དྷཾ ཡ་ཐཱ་ཨཱ་ལོ་ཙི་ཏཾ ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་ན ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ན ཏུ ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཨ་པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་ཏྟཱ.
༢༧. དི་ཊྛ་ཏྟཱ པ་ཏྟོཏི ཨེ་ཏེ་ན ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ད་སྶ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ནི་རོ་དྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཏཾ དཱི་པེ་ཏི. ‘‘དི་ཊྛ་ནྟཾ པ་ཏྟོ’’ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ, ད་སྶ་ན་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྟོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པ་ཋ་མ་ཕ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཧི ཡཱ་ཝ ཨ་གྒ་མ་གྒཱ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟོ་ཏི.
༢༨. ཨི་མཾ པ་ན ན་ཡཾ ‘‘ནོ’’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏྠ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟ་ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ནཱ་ན་ཏྟཾ ཝུ་ཏྟཾ, ན པ་ན ཡེ་ན ཝི་སེ་སེ་ན སོ ཝི་སེ་སོ པ་ཏྟོ, སོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཨི་མཾ དོ་སཾ དི་སྭཱ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ཀ་ཏོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ. ཨཱ་ག་མ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སཱུཏི ཙ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨཱ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ཐི་རཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ས་དྡ་ཧ་ནྟོ ཝི་མུ་ཏྟོཏི ཨེ་ཏེ་ན ས་བྦ་ཐཱ ཨ་ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ་པི ས་དྡྷཱ་མ་ཏྟེ་ན ཝི་མུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོཏི ཝཱ ས་དྡྷཱ་ཡ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༩. པ་ཉྙཾ ཝཱ་ཧེ་ཏཱིཏི པ་ཉྙཾ སཱ་ཏི་ས་ཡཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཉྙཱ ཨི་མཾ པུ་གྒ་ལཾ ཝ་ཧ་ཏཱིཏི ནི་བྦཱ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ག་མེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༡. ཨེ་ཝཾ མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ་པཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨ་པི-ས་དྡོ ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟོ, ན་ནུ ཨ་རི་ཡེ་ན ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀེ་ན མ་གྒེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཨེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཏ་དཱ ཨེ་ཝ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ནཱ་མཱ་ཏི ཨཱ་པ་ནྣ་ནྟི? ནཱ་པ་ནྣཾ. མ་གྒེ་ན ཧི ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་དི་ས་སྶ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་སྶ ཝཱ ས་ཏྟ་ངྒི་ཀ་སྶ ཝཱ ཕ་ལ་སྶ སོ་ཏོ་ཏི ནཱ་མཾ དི་ནྣ་ནྟི ཏེ་ན་པི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, སོ་ཏེ་ན ཝཱ མ་གྒེ་ན པ་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ཨ་པ་རི་ཧཱི་ནེ་ན ཕ་ལ་ཊྛོ་པི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨེ་ཝ ནཱ་མ, ན ཙ ཏེ་ན པ་ཋ་མ་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཝི་ཡ སོ་ཏོ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཡ་མཱ་ནོ, ཏ་སྨཱ ས་མཱ་པ་ནྣ་སོ་ཏ་ཏྟཱ པ་ཋ་མ་ཕ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ‘‘སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཡུ་ཏྟོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ‘‘ཡེ ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡི ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་ས་ནྣཱ, ས་བྦེ ཏེ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ. ཏེ་སཾ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་དྷ ནི་ཊྛཱ, པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་དྷ ཝི་ཧཱ་ཡ ནི་ཊྛཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡༠.༦༤). ཏ་ཏྠ དུ་ཏི་ཡ་ཕ་ལ་ཊྛཱ་དཱི་ནཾ ཝི་སུཾ ནཱ་མཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི པ་ཋ་མ་ཕ་ལ་ཊྛོ ཨེ་ཝ ཨི་ཏ་རེ་ཧི ཝི་སེ་སི་ཡ་མཱ་ནོ ‘‘སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཡུ་ཏྟོ་ཏི སོ ཨེ་ཝ ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏོ. པ་ཊི་ལ་དྡྷ་མ་གྒེ་ན བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏེ་ན པ་ཊི་ལ་དྡྷ་མ་གྒ་སྶ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ས་མྦོ་དྷི པ་རཾ ཨ་ཡ་ནཾ ནི་སྶ་ཡོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཧི ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོཏི. དུ་ཏི་ཡེ་ན་ཏྠེ་ན ས་མྦོ་དྷི པ་རཾ ཨ་ཡ་ནཾ ག་ཏི ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ.
༣༢. ཀེ་ཝ་ལེ་ན ཀུ་ལ་ས་དྡེ་ན མ་ཧཱ་ཀུ་ལ་མེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘མ་ཧཱ་བྷོ་ག་ཀུ་ལེ་སུ་ཡེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ’’ཏི.
༣༣. ཁ་ནྡྷ་བཱི་ཛཾ ནཱ་མ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཨི་ཧ་ཊྛ་ཀ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཀ་ཐི་ཏཱཏི ས་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ས་མུ་ཙྪེ་དེ ཨ་ཀ་ཏེ་པི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ས་བྷཱ་གོ ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཨི་དྷ ག་ཎ་ནཱུ་པ་གོ ན ཧོ་ཏི, ཧེ་ཊྛཱ ཨུ་པ་རི ཙ སཾ་ས་ར་ཎ་ཀོ ཀཱ་མ་བྷ་ཝ་ག་ཏོ ཧཱི་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀོ ཨི་དྷ ག་ཎ་ནཱུ་པ་གོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༣༤. ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦནྟི ‘‘དྭཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཏ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༦. ཨུ་པ་པ་ནྣཾ ཝཱ ས་མ་ན་ནྟ་རཱཏི ཨུ་པ་པ་ནྣཾ ཝཱ ཨེ་ཏེ་ན པུ་གྒ་ལེ་ན ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ས་མ་ན་ནྟ་རཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ ས་ཉྫ་ནེ་ཏི. ཨ་པྤ་ཏྟཾ ཝཱ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎནྟི ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཨ་པྤ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཏྠ་ནྟ་རེ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ ས་ཉྫ་ནེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ པཱ་ལི༹་ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ཨ་པྤ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཏཾ ན་དཱི’’ཏི ཝི་ཡ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཨ་པྤ་ཏྟཾ ཝཱ ཧུ་ཏྭཱཏི པ་ར་ས་དྡ་ཡོ་གེ པ་ར་ཏོ བྷཱུ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ས་དྡོ ཝ་ཙ་ན་སེ་ས་བྷཱུ་ཏོ པ་ཡུ་ཏྟོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༣༧. ཨུ་པ་ཧ་ཙྩཱཏི ཨེ་ཏ་སྶ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཏེ་ན ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ཏི་ཀྐ་མོ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡོ་པ་ག་མ་ན་ཉྩ ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷ’’ནྟི་ཨཱ་དི.
༤༠. ཨུ་དྡྷཾ་ཝཱ་ཧི་བྷཱ་ཝེ་ནཱཏི ཨུ་དྡྷཾ ཝ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨུ་དྡྷཾ་ཝཱ་ཧཱི, ཏ་ཎྷཱ་སོ་ཏཾ ཝ་ཊྚ་སོ་ཏཾ ཝཱ, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ, ཏེ་ན ཨུ་དྡྷཾ་ཝཱ་ཧི་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཝི་ཧེ་སུ ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ ཡ་དི་པི ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ན ཧོ་ཏི, ཡ་ཏྠ ཝཱ ཏ་ཏྠ ཝཱ ག་ནྟྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏུ, པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ནོ པ་ན ཏ་སྶ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ཏཱ ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ཏཱ ཙ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཏ་ཏྠ ད་ས ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ ཝུ་ཏྟཱ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏ་པྤཱ་དཱི་སུ་པི. ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཙྩ་ཏ་ལཱཏི ཨ་པྤ་ཏྟ་ཏ་ལཱ. ཨ་ས་ངྑཱ་ར་ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི་ནཾ ལ་ཧུ་སཱ་ལ་ཧུ་ས་ག་ཏི་ཀཱ ཨེ་ཝ པ་རི་ཏྟ་ཝི་པུ་ལ་ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛ་ཛྷཱ་པ་ཀ་པ་པྤ་ཊི་ཀཱ་ས་དི་ས་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ན ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ་ཝ ནི་བྦཱ་ཡ་ན་ཀཱ་དཱི་ཧི ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ཏཱ ཝི་ཡ ས་མུ་དྡཾ པ་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ཡ་ན་ཀ་ཏོ ཨ་ན་དྷི་མ་ཏྟ་ཏཱ ཝི་ཡ ཙ ཨ་ནྟ་རཱ ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི་ཧི ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏ་ཏོ ཙ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ་ན་དྷི་མ་ཏྟ་ཏཱ. ཏེ ཨེ་ཝ ཧི ཨ་ས་ངྑཱ་ར་ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ནོ་ཏི. ཏ་ཏོ མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རེཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛ་ཛྷཱ་པ་ན་ས་མ་ཏྠ་པ་པྤ་ཊི་ཀཱ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ, ན ཨ་དྷི་མ་ཏྟ ནཱ་དྷི་མ་ཏྟ་ད་སྶ་ན་ཏྠ་ནྟི.
ནོ ཙ་སྶ ནོ ཙ མེ སི་ཡཱཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ངྑཱ་རཱ་དི་ཀཾ ཧེ་ཏུ་པ་ཉྩ་ཀཾ ནོ ཙ ཨ་སྶ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དི་ཀཾ ཨི་དཾ ཕ་ལ་པ་ཉྩ་ཀཾ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ནོ ཙ མེ སི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ན ཨ་ཏཱི་ཏ་བྷ་ཝ་སཾ་སི་དྡྷི་ཏོ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡ་ཏོ ཨི་མ་སྶ དུ་ཀྑ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏོ པ་ཙྩ་ཡ་ས་མུ་ད་ཡ་ཊྛེ་ན ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཡ་ད་སྶ་ན་པ་ཊི་པ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི ཡ་དི ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཧེ་ཏུ་པ་ཉྩ་ཀཾ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཕ་ལ་པ་ཉྩ་ཀཾ ན མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏེ་ན པ་ཙྩ་ཡ་ནི་རོ་དྷ་ཊྛེ་ན ཝ་ཡ་ད་སྶ་ན་པ་ཊི་པ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཙ ཨ་ཏྟ་ཏྟ་ནི་ཡ་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན སུ་ཉྙ་ཏཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི ཝཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི་པི ཝུ་ཏྟཱ. ཡ་ད་ཏྠཱིཏི ཡཾ ཨ་ཏྠི. བྷཱུ་ཏནྟི ས་ས་བྷཱ་ཝཾ ནི་བྦ་ཏྟཾ ཝཱ ཡ་ཐཱ་དི་ཊྛ་ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཾ ཡ་ཐཱ་དི་ཊྛ་སུ་ཉྙ་ཏཾ ཝཱ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ པ་རི་ཀ་པྤི་ཏ་ཨི་ཏྠི་པུ་རི་ས་ས་ཏྟཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ར་ཧི་ཏཾ ནཱ་མ་རཱུ་པ་མ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ཝ་ཊྚཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཝི་ཝ་ཊྚ་མཱ་ན་སོ ཏཾ བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛ་ཧཱ་མཱི་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཉཱ་ཎེ་ན ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
བྷ་ཝེ ན ར་ཛྫ་ཏི, ས་མྦྷ་ཝེ ན ར་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨ་ཝི་སི་ཊྛེ ཝི་སི་ཊྛེ ཙ བྷ་ཝེ ན ར་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཀེ་ཙི ཝ་ད་ནྟི. པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣོ པ་ན བྷ་ཝོ བྷ་ཝོ, ཨ་ནཱ་ག་ཏོ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ག་ཧ་ཎེ་ན ག་ཧི་ཏོ ས་མྦྷ་ཝོཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཐ ཝཱ བྷ་ཝོཏི བྷཱུ་ཏ་མེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ས་མྦྷ་ཝོ ཏ་དཱ་ཧཱ་རོ, ཏ་སྨིཾ དྭ་ཡེ ན ར་ཛྫ་ཏཱི་ཏི སེ་ཀྑ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏི. བྷཱུ་ཏེ ཧི ས་ས་མྦྷ་ཝེ ཙ ཝི་རཱ་གོ སེ་ཀྑ་པ་ཊི་པ་ཏྟི. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘བྷཱུ་ཏ་མི་ད་ནྟི, བྷ་ནྟེ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི, བྷཱུ་ཏ་མི་ད་ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ བྷཱུ་ཏ་སྶ ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཏ་དཱ་ཧཱ་ར་ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ…པེ… དི་སྭཱ ཏ་དཱ་ཧཱ་ར་ས་མྦྷ་ཝ་སྶ ནི་བྦི་དཱ་ཡ…པེ… པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཏ་དཱ་ཧཱ་ར་ནི་རོ་དྷཱ་ཡ ཡཾ བྷཱུ་ཏཾ, ཏཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ་ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ…པེ… དི་སྭཱ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ་སྶ ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, སེ་ཀྑོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༢.༣༡). ཨ་ཐུ་ཏྟ་རཱིཏི ཨ་ཐ ཨེ་ཝཾ ཨ་ར་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨུ་ཏྟ་རི ས་ནྟཾ པ་དཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མྨཱ པ་སྶ་ཏི, ཏ་ཉྩ ཁྭ་སྶ པ་དཾ ན ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ས་ཙྪི་ཀ་ཏཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦ་སྶ ཏ་སྶ ཏེ་ན ཨ་ས་ཙྪི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ.
ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. དུ་ཀ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༣. ཀ་སྶ་ཙི ཀི་ལེ་ས་སྶ ཨ་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཱ ཀ་སྶ་ཙི ཀ་ཐ་ཉྩི ཨ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཀཱ་མ་བྷ་ཝོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་གྒ་ཧ་ཎ་སྶ ཝི་སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ བ་ནྡྷ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ཏེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོ.
༨༣. ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཝི་ནཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཧི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཨ་ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙྪ་ལོ. ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མྤི པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་པེ་ཀྑ་མཱ་ནོ པུ་རི་མ་གྒ་ཧི་ཏཾ ཏཾ ཀ་ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཀ་ཏ་ཉྙཱུ ཨེ་ཝ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ན པུ་བྦ་ཀཱ་རཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀ་རི་སྶ་ཏི མེ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་མོ་ཛོ་ཏི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ པུ་ཉྙ་ཕ་ལཾ ཨ་ནུ་པ་ཛཱི་ཝ་ནྟོ ཨེ་ཝ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ‘‘པུ་བྦ་ཀཱ་རཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. ‘‘ཨི་ཎཾ དེ་མཱི’’ཏི ས་ཉྙཾ ཀ་རོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ་པི ཀ་རོ་ནྟོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.