༡. པ་ཊི་ཙྩ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡. པ་ཙྩ་ཡཱ་ནུ་ལོ་མཾ
(༡) ཝི་བྷ་ངྒ་ཝཱ་རོ
༥༣. ཡཱ ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀེ ལ་བྷ་ནྟི, ན ཏཱ་ཡེ་ཝ ཝེ་ད་ནཱ་ཏྟི་ཀཱ་དཱི་སཱུཏི ཏི་ཀ་པ་ད་ནཱ་ན་ཏྟ་མ་ཏྟེ་ན ཝི་ནཱ མཱུ་ལཱ་ཝ་སཱ་ན་ཝ་སེ་ན ས་དི་ས་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ན ཏཱ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ན ཙ ཀེ་ཝ་ལཾ ཏི་ཀ་ནྟ་རེ་ཡེ་ཝ, ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀེ་པི པ་ན ཡཱ པ་ཊི་ཙྩ་ཝཱ་རེ ལ་བྷ་ནྟི, ན ཏཱ་ཡེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡ་ཝཱ་རཱ་དཱི་སཱུ་ཏི ས་བྦ་པུ་ཙྪཱ་ས་མཱ་ཧ་ར་ཎཾ ཨི་དྷ ཀ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ. དྷ་མྨཱ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཡེ ཙ ཏི་ཀ་པ་ཊྛཱ་ནེ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཏྟི་ཀ་པཱི་ཏི་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ ས་བྦཱ་པེ་ཏཱ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ལ་བྷ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ པཱི་ཏི་ཏྟི་ཀ་གྒ་ཧ་ཎཾ ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ན ཧི ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཉྙཱ་ས པུ་ཙྪཱ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ལ་བྷ་ནྟཱི་ཏི.
ཏེ་ན ས་དྡྷིནྟི ཏེ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏེ་ན ས་དྡྷི་ནྟི ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ‘‘ཡཱ་ཝ ནི་རོ་དྷ་ག་མ་ནཱ ཨུ་དྡྷཾ པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཙ ‘‘ཨུ་པྤཱ་དཱ་ད་ཡོ ཝཱ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི’’ཏི ཙ ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ཁ་ཎ་ཏྟ་ཡ་ས་མ་ངྒཱི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎ་ས་མ་ངྒཱི་ཡེ་ཝ པ་ན ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ.
ཡ་སྨཱ པ་ན ཨེ་ཀོ ཁ་ནྡྷོ ཨེ་ཀ་སྶཱཏི་ཨཱ་དི ཨི་དྷ ཀུ་ས་ལ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ག་ཧི་ཏེ ཁ་ནྡྷེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཝེ་ད་ནཱ་ཏྟི་ཀཱ་དཱི་སུ པ་ན ཨེ་ཀཾ ཁ་ནྡྷཾ པ་ཊི་ཙྩ དྭི་ནྣཾ, དྭེ པ་ཊི་ཙྩ ཨེ་ཀ་སྶ་པི, ཧེ་ཏུ་དུ་ཀཱ་དཱི་སུ ཙ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷེ་ཀ་དེ་སཾ པ་ཊི་ཙྩ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷེ་ཀ་དེ་ས་སྶ་པི ཨུ་པྤ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ས་ཧ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནཾ ས་བྦེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ནྟོ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ་པི དུ་ཀ་ཏི་ཀཱ་དི་བྷེ་དཱ་ན་ཉྩ པ་ཙྩ་ཡོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཏ་ཐཱ དུ་ཀཱ་དི་བྷེ་དཱ་ན་ཉྩཱ་ཏི.
‘‘རཱུ་པེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ ཨཱ་རུ་པྤ་ཝི་པཱ་ཀ་ཉྩ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ པ་ན ན ས་བྦ་སྨིཾ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཝ་ཙ་ནེ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཐ ཁོ ‘‘ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ རཱུ་པ’’ནྟི ཨེ་ཏྠེ་ཝ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཨཱ་རུ་པྤ་ཝི་པཱ་ཀོ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་ཀི་རི་ཡཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་མྤི ཨཱ་རུ་པྤེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨེ་ཏྠ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཝི་པཱ་ཀཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཀི་རི་ཡཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཨེ་ཀཾ ཁ་ནྡྷཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ན ཀི་ཉྩི རཱུ་པེ་ན ཝི་ནཱ ས་ཧ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ས་ཧེ་ཏུ་ཀཾ ཝི་པཱ་ཀ་ཀི་རི་ཡཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཨ་གྒ་ཧི་ཏཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི. ཏ་ཏྠ པ་ན ཡཾ རཱུ་པེ་ན ས་ཧ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་ཝི་སེ་སཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ རཱུ་པ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘ཝ་ཏྠུཾ པ་ཊི་ཙྩ ཁ་ནྡྷཱ’’ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀེ ཝ་ཏྟ་བྦེ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུ་སྶ ‘‘ཀ་ཊ་ཏྟཱ ཙ རཱུ་པ’’ནྟི ཨེ་ཏ་སྨིཾ སཱ་མ་ཉྙ་ཝ་ཙ་ནེ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་པ་ཏྟིཾ ནི་ཝཱ་རེ་ཏུཾ ‘‘ཁ་ནྡྷེ པ་ཊི་ཙྩ ཝ་ཏྠཱུ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཁ་ནྡྷེ པ་ཊི་ཙྩ ཝ་ཏྠུ, ཝ་ཏྠུཾ པ་ཊི་ཙྩ ཁ་ནྡྷཱཏི ཝཱ ཝ་ཏྠུ་ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཝི་སེ་ས་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཱ་པེ་ཀྑཾ ཝ་ཙ་ན་དྭ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ སཱ་མ་ཉྙེ་ན ག་ཧི་ཏ་མྤི ཝི་སུཾ ཨུ་དྡྷ་ཊཾ.
མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ་པི པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྟནྟི ཡཾ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པཾ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པ་ཉྩ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཾ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཝི་ནཱ ‘‘ཁ་ནྡྷེ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྶ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ་པི པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ན ད་སྶ་ནེ ཁ་ནྡྷ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ཧི་ཏཱ་ས་ཧི་ཏ་ཉྩ ས་བྦཾ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཾ ཨི་ཏོ པ་རེ་སུ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ་དཱི་སུ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ནྟི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡ་མྤཱི’’ཏི པི-ས་དྡོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ.
མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པ་ནྟི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནཱཏི ‘‘མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ པ་ཊི་ཙྩ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ རཱུ་པཾ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཾ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ཡཾ ན་ཡོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ.
༥༤. རཱུ་པ་མི་སྶ་ཀཱ པ་ཧཱ་ཡཱཏི ཡཱ་སུ པུ་ཙྪཱ་སུ རཱུ་པེ་ན ཝི་ནཱ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཾ ན ལ་བྦྷ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ རཱུ་པ་མི་སྶ་ཀ་མེ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏི, ཏཱ པ་ཧཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༥༧. ‘‘ཏི་ཎྞཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ ག་བྦྷ་སྶ ཨ་ཝ་ཀྐ་ནྟི ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོཏི ག་བྦྷ་སེ་ཡྻ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་བྦྷཱ་ཝེ་ན ཏཱ་ཡ ས་མཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ས་བྦཱ་པི པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་པ་ཊི་ས་ནྡྷི ཨོ་ཀྐ་ནྟི་ནཱ་མ་ཀཱ་ཏི སཱ་དྷེ་ཏི. པ་རི་པུ་ཎྞ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠཱི་ཏི པ་རི་པུ་ཎྞ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ཨེ་ཀཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏ་ཡོ…པེ… མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ པ་ཊི་ཙྩ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ རཱུ་པཾ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཾ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པ’’ནྟི (པ་ཊྛཱ. ༡.༡.༥༣) ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རེ ས་བྦཾ ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པཾ ད་སྶི་ཏཾ. ཨ་ཝ་སེ་སཾ པ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘བཱ་ཧི་ར’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ བཱ་ཧི་རནྟི ཨེ་ཏེ་ན ཨ་ནི་ནྡྲི་ཡ་བ་དྡྷ་རཱུ་པཾ ད་སྶེ་ཏི, པུ་ན ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནནྟི ཨེ་ཏེ་ཧི ས་བྦཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་བ་དྡྷཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཨུ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པཾ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨུ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཱ་ན་མྤི ཨུ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ན ཧི ཏ་ཏྠ ཏ་སྶ ཝ་ཛྫ་ནེ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི. ཨཱ་དི་མྷི པ་ན ‘‘ཨེ་ཀཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཨ་ཝི་སེ་ས་ཝ་ཙ་ནཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཾ ཨ་རཱུ་པ་མྤི པ་ཙྩ་ཡཾ ཧེ་ཏཱ་དི་ཀེ ཙ པ་ཙྩ་ཡེ བ་ཧུ་ཏ་རེ ལ་བྷ་ནྟཾ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པ་དྭ་ཡཾ ས་ཧ ས་ངྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ཏ་སྶ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ‘‘མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ པ་ཊི་ཙྩ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པཾ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཾ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཾ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ས་མྦ་ནྡྷཾ ཏཾ་ས་མཱ་ན་ག་ཏི་ཀཾ པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་མེ་ཝ ག་ཧི་ཏ་ནྟི ཨ་གྒ་ཧི་ཏཾ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨེ་ཀཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཾ ཨི་དྷ་པི ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་བྷ་ངྒེ ཝི་ཡ ‘‘མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ པ་ཊི་ཙྩ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཾ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པ’’ནྟི (པ་ཊྛཱ. ༡.༡.༦༣) ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པ་བྷཱ་ཝ་ཝི་སི་ཊྛཾ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཾ ག་ཧི་ཏ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ན ཧི ཝུ་ཏྟ་སྶ ཨུ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་སྶ པུ་ན་ཝ་ཙ་ནེ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི.
ཀ་སྨཱ པ་ན ཡ་ཐཱ བཱ་ཧི་རཱ་དཱི་སུ ‘‘མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པ’’ནྟི ཨ་ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨ་ཛ་ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཱ་ནི ‘‘ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ རཱུ་པཾ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཾ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པ’’ནྟི ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ་དཱི་སུ ས་ཧ ‘‘ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ རཱུ་པཾ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཾ ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཱ་ནཾ…པེ… ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཾ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པ’’ནྟི ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ་དཱི་སུ ཝི་སུཾ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པ་བྷཱ་ཝེ་ཧི ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི? ཏ་ཏྠ བཱ་ཧི་ར་གྒ་ཧ་ཎཱ་དཱི་ཧི ཝི་ཡ ཨེ་ཏྠ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཀེ་ན་ཙི ཨ་ཝི་སེ་སི་ཏ་ཏྟཱ. ཨ་པི་ཙ ཨི་དྡྷི་ཙི་ཏྟ་ནི་བྦ་ཏྟཱ་ནཾ ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ན་ཉྩ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛཱ་ནཾ བཱ་ཧི་ར་རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཙི་ཏྟཾ ཀ་མྨ་ཉྩ ཧེ་ཏཱ་དཱི་སུ ན ཀོ་ཙི པ་ཙྩ་ཡོ, ཨཱ་ཧཱ་ར་ཨུ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ པ་ན ཙི་ཏྟཾ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀ་མེ་ཝ, ན ཛ་ན་ཀཾ, མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནེ་ཝ པ་ན ཏེ་སཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཛ་ན་ཀཱ་ནི, ཏ་སྨཱ ས་ཏི་པི ཙི་ཏྟེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཙ ཝི་ནཱ ཨ་བྷཱ་ཝེ ཧེ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏེ་ཧི ཨ་རཱུ་པེ་ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནི ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པ་ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པ་བྷཱུ་ཏཱ་ནེ་ཝ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ན ཨ་ཉྙཱ་ནཱི་ཏི ཨི་མཾ ཝི་སེ་སཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨ་ཛེ་སྭེ་ཝ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པེ་སུ ཝི་སེ་ས་ནཾ ཀ་ཏཾ. ཨ་ཉྙཱ་ནི ཝཱ ས་མཱ་ན་ཛཱ་ཏི་ཀེ་ན རཱུ་པེ་ན ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི པཱ་ཀ་ཊ་ཝི་སེ་ས་ནཱ་ནེ་ཝཱ་ཏི ན ཝི་སེ་ས་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟི, ཨེ་ཏཱ་ནི པ་ན ཨ་ས་མཱ་ན་ཛཱ་ཏི་ཀེ་ཧི ཨ་རཱུ་པེ་ཧི ས་མུ་ཊྛི་ཏཱ་ནི ཝི་སེ་ས་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟཱི་ཏི ཝི་སེ་སི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཡ་ཐཱ ཝཱ ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨཱ་ནི ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ ས་ཝི་སེ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟི ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ མཱུ་ལ་ཀ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ, ན ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཏུ་ཨཱ་ཧཱ་རཱ ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ན་ནྟི ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨ་ཛཱ་ནེ་ཝ ཝི་སུཾ ཝི་སེ་ས་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟི. ཨི་ཏ་རཱ་ནི པ་ན མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏ་ཝི་སེ་སེ་ནེ་ཝ ཝི་སེ་སི་ཏཱ་ནི, ཨི་དྷ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པ་ཝི་སེ་ས་ནེ་ན མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཝི་ཡ. ན ཧི ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཝི་སེ་ས་ནཾ ཨུ་བྷ་ཡ་ཝི་སེ་ས་ནཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི.
༥༨. ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡེ ཁ་ནྡྷེ པ་ཊི་ཙྩ ཝ་ཏྠུ, ཝ་ཏྠུཾ པ་ཊི་ཙྩ ཁ་ནྡྷཱཏི ཁ་ནྡྷ་ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་ད་སྶ་ནེ་ན པུ་བྦེ ཝི་སུཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ད་སྶི་ཏཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏོ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ད་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི. ‘‘ཁ་ནྡྷེ པ་ཊི་ཙྩ ཝ་ཏྠཱུ’’ཏི ཨི་དཾ པ་ན ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏོ པ་ཊི་ཙྩ་ཏྠ་ཕ་ར་ཎ་ཏཱ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ, ‘‘ཝ་ཏྠུཾ པ་ཊི་ཙྩ ཁ་ནྡྷཱ’’ཏི ཝ་ཏྠུ་སྶ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨི་དྷེ་ཝ, ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ་དཱི་སུ་པི ཨ་ཡ་མེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་ཏྠ ས་བྦེ་སཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཝི་སུཾ པ་ཊི་ཙྩ་ཏྠ་ཕ་ར་ཎ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པུ་ན ‘‘ཝ་ཏྠུཾ པ་ཊི་ཙྩ ཁ་ནྡྷཱ’’ཏི ཝ་ཏྠུ་སྶ་པི ད་སྶི་ཏཱ་ཡ ‘‘ཨེ་ཀཾ ཁ་ནྡྷ་ཉྩ ཝ་ཏྠུ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཁ་ནྡྷ་ཝ་ཏྠཱུ་ན་ཉྩ ད་སྶི་ཏཱ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ.
ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏྠ ‘‘ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏོ དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡཱ, ཀུ་ས་ལེ ཁ་ནྡྷེ པ་ཊི་ཙྩ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི ན ཝུ་ཏྟཾ, ན་ནུ ཡ་དེ་ཝ པ་ཊི་ཙྩ་ཏྠཾ ཕ་ར་ཏི, ན ཏེ་ནེ་ཝ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ་དཱི་ཧི ཝི་ཡ. ན ཧི ཡཾ ‘‘ཨེ་ཀཾ ཏ་ཡོ དྭེ ཙ ཁ་ནྡྷེ པ་ཊི་ཙྩཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏེ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ ཨེ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཨེ་ས ན་ཡོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ་དཱི་སུ་པི. པ་ཙྩ་ཡ་ཝཱ་རེ ཙ ‘‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ༡.༡.༢༥༦) ཝུ་ཏྟཾ, ན ཝ་ཏྠུ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ཙ པ་ན ཏཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ. ཡ་དི་པི ཀུ་ས་ལཱ ཁ་ནྡྷཱ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡཱ ན ཧོ་ནྟི, ཏ་ཐཱ་པི ཏེ པ་ཊི་ཙྩ ཏེ་སཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི ཝ་ཏྟ་བྦཱ སི་ཡཱ་ཏི? ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ ཁ་ནྡྷ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ས་དྡོ ཧི ན ཧེ་ཏཱ་དི་ས་དྡོ ཝི་ཡ ནི་ར་པེ་ཀྑོ, ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་ས་དྡོ ཝི་ཡ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ་པེ་ཀྑོ, ཨ་ཐ ཁོ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ཏ་རེ་ཏ་རཱ་པེ་ཀྑོ. པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཱ ཙ ཁ་ནྡྷཱ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཨི་དྷ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཏེ་སུ ཙ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ན ཀོ་ཙི པ་ཙྩ་ཡོ. ཡ་སྶ ཙ ས་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ, ཏ་ཏོ ཏེ་ན ཏ་ནྣི་སྶི་ཏེ་ན ཝཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཁ་ནྡྷེ པ་ཊི་ཙྩ ཁ་ནྡྷཱ, ཝ་ཏྠུཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཁ་ནྡྷཱ. ཏ་སྨཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྩ་ཡ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏ་ད་པེ་ཀྑ་ཏྟཱ ཙ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ས་དྡ་སྶ ཁ་ནྡྷེ པ་ཊི་ཙྩ པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི ན ཝུ་ཏྟཱ, ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ ཝུ་ཏྟཱ. ཁ་ནྡྷཱ པ་ན ཝ་ཏྠུཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཝ་ཏྠུ་སྶ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་ནྣི་སྶི་ཏེ་ན ཙ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཝ་ཏྠུཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི.
༥༩. ན སཱ ག་ཧི་ཏཱཏི ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི ནི་སྶ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི པ་ཊི་ཙྩཱ་ཏི ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ན ན ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ ན ག་ཧི་ཏཱ་ནཱི་ཏི.
༦༠. དྭཱི་སུ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ་སུ ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠི, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་མྤི པ་ན ཡེ ལ་བྷ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་དི་ས་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ‘‘ན ས་བྦེ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ལ་བྷ་ནྟཱི’’ཏི པུ་རི་མ་པཱ་ཋོ. ཀུ་ས་ལཱ་པི པ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏཱ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན, ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ ཙ ཀ་དཱ་ཙི ན ལ་བྷ་ནྟཱི་ཏི ‘‘ན ས་བྦེ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ’’ཏི པ་ཋ་ནྟི.
༦༡. པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ པ་ཙྩ་ཡཾ ཨ་ནི་དྡི་སི་ཏྭཱ་ཝ དེ་ས་ནཱ ཀ་ཏཱ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཀ་སྨཱ ‘‘ཝ་ཏྠུཾ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི? ནི་ཡ་མ་ས་བྦྷཱ་ཝཱ. ཧེ་ཏུ་ཨཱ་དཱི་སུ ཧི ནི་ཡ་མོ ན་ཏྠི. ན ཧི ཏེ་ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་ལོ་བྷཱ་དཱི་སུ ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་སུ རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཙ ཨ་ཡ་མེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ནི་ཡ་མོ ཨ་ཏྠི, ཨི་དྷ པ་ན ཝ་ཏྠུ ན ཝ་ཏྠུ་དྷ་མྨེ་སུ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ནི་ཡ་མ་ཏོ ཚ་བྦི་དྷཾ ཝ་ཏྠུ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་མྤི ཧི ཝ་ཏྠུ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏེ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ ན ལ་བྦྷ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ན་པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ་པི ཏ་སྶ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡོ ན ཨུ་དྡྷ་ཊོ. ‘‘ནེ་ཝ་ཝི་པཱ་ཀ་ན་ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝི་པཱ་ཀོ དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཏ་སྶ་པི ཨ་ལཱ་བྷ་ཏོ ཏ་ཏྠ ‘‘པུ་རེ་ཛཱ་ཏེ ཏཱི་ཎཱི’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ༡.༣.༡༢༤) ཝུ་ཏྟ་ནྟི.
༦༣. ཏ་ཐཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནནྟི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎི་ཀ་ནཱ་ནཱ་ཀྑ་ཎི་ཀ་ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཏ་དུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཱ་ན་མྤི ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཙ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཱ་ནནྟི པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཱ་ན་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༦༤. ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ཝ་སེ་ནཱཏི ཨི་ནྡྲི་ཡ་རཱུ་པེ་སུ ཡཾ ཡཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཾ ལ་བྦྷ་ཏི, ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན.
༦༩. ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ན་མྤི ཀེ་ས་ཉྩི ནི་ཡ་མ་ཏོ ཝ་ཏྠུ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡོ, ཀེ་ས་ཉྩི ཁ་ནྡྷཱ, ན ཙ ས་མཱ་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨེ་ཝ ཀུ་ས་ལཱ་དི་ཀེ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨ་ཐ ཁོ ནཱ་ནཱ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཱ་པི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཝི་སེ་སཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཝ་ཏྠུཾ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཱ, ཁ་ནྡྷེ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཏ་དཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣོ པ་ཙྩ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨི་མ་སྶ་ཏྠ་སྶ ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཝ་ཏྠུཾ ཁ་ནྡྷེ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ་ཏི ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ཝ་ཏྠུཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཱ, ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཾ སཱ་དྷེ་ནྟེ་ནཱ’’ཏི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ, ཏ་ཏྠ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཝ་ཏྠུཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཏྟི ན་ཏྠཱི་ཏི ‘‘ཝ་ཏྠུཾ པ་ཊི་ཙྩཱ’’ཏི ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུ་ནྟི, ཨི་དཾ པ་ན པ་ཊི་ཙྩ་ས་དྡེ་ན ཨ་ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ཝ་ཏྠུཾ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ་ཏྠོ ‘‘ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཾ སཱ་དྷེ་ནྟེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ. ཀིཾ པ་ན པ་ཊི་ཙྩཱ་ཏི? ཡཾ ‘‘ཨེ་ཀཾ ཁ་ནྡྷ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཀཾ པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཝ་ཏྠུཾ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཏི ཁ་ནྡྷེ པ་ཊི་ཙྩ ཁ་ནྡྷཱ, ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཾ སཱ་དྷེ་ནྟེ་ནཱ’’ཏི པ་ཋ་ནྟི. ཨ་ན་ནྟ་ར་ཏྟཱ པཱ་ཀ་ཊ་སྶ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་སྶེ་ཝ ག་ཧ་ཎཾ མཱ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ‘‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་མྤི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་མྤཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨཱ་ས་ནྣ་མྤི དཱུ་ར་མྤི ས་བྦ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
༧༡-༧༢. ‘‘ཨི་མེ ཝཱི་ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡཱ་ཏི སཾ་ཁི་པི་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཱ་ནཾ ཝ་སེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཡ་དི ཨེ་ཀེ་ན་པི དེ་ས་ནཾ སཾ་ཁི་ཏྟཾ སཾ་ཁི་ཏྟ་མེ་ཝ, ཨཱ་དི་མྷི པ་ན ཏ་ཡོ པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡོ ཨེ་ཀ་མྤི པ་དཾ ཨ་པ་རི་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ་ཏི ཏེ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་ཉྩ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མེ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ. ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཧི སཾ་ཁི་པི་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཱ་ཏི. ཡེ པ་ན པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཾ ཨ་ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་ཉྩ ས་བྦཾ ས་ངྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝ་ད་ནྟི, ཏེ་སཾ ‘‘ཨི་མེ ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི པཱ་ཋེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་དི་མྷི པ་ན ཏ་ཡོ པ་ཙྩ་ཡེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏེ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཡ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ས་ངྑེ་པོ ཨཱ་ར་དྡྷོ, ཏ་ཏོ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི སཾ་ཁི་ཏྟཾ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་ཉྩ ས་ཧ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མེ ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཝི་བྷ་ངྒ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
(༢) ས་ངྑྱཱ་ཝཱ་རོ
༧༣. ཏ་ཐཱ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེཏི ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡེ ཝི་སེ་སོ ཝི་བྷ་ངྒེ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཐཱ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་པི ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཝ་ཏྠུཾ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི ཧི ཏ་ཏྠ ཝི་སེ་སོ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཨ་བྷཱ་ཝོ ཙཱ་ཏི. ཝི་པཱ་ཀཱ་ནི ཙེ་ཝ ཝཱི་ཐི་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཙ ན ལ་བྦྷ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏེ་ན ‘‘ཀི་རི་ཡཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཨེ་ཀཾ ཁ་ནྡྷཾ པ་ཊི་ཙྩཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀེ (པ་ཊྛཱ. ༡.༡.༥༣) ཝི་བྷ་ངྒེ ཝི་པཱ་ཀཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་བྷཱ་ཝཾ ཀི་རི་ཡཱ་བྱཱ་ཀ་ཏེ ཙ ཨ་ཛ་ཝ་ན་སྶ ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ཨ་ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཏཾ ཝི་སེ་སཾ ད་སྶེ་ཏི.
༧༤. ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀེ ད་སྶི་ཏཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ག་ཎ་ན་ཉྙེ་ཝ ཨཱ་དཱ་ཡཱཏི ཨི་དཾ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ནུ་ལོ་མེ སུ་དྡྷི་ཀ་ན་ཡེ ད་སྶི་ཏ་ག་ཎ་ན་ཏོ ཏ་ཏོ པ་རེ་སུ ན་ཡེ་སུ ཨ་ཉྙི་སྶཱ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་བ་ཧུ་ག་ཎ་ནེ་ན ཡུ་ཏྟ་སྶ ཏེ་ན ས་མཱ་ན་ག་ཎ་ན་ཏཱ ཙ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ཡེ་ཝ ད་ཊྛ་བྦཱ. པ་ཙྩ་ནཱི་ཡེ པ་ན ‘‘ན་ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨེ་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དིཾ (པ་ཊྛཱ. ༡.༡.༡༠༤) ཝ་ཀྑ་ཏཱི་ཏི.
༧༦-༧༩. ཏེ པ་ན ས་ངྑི་པི་ཏྭཱ ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི་མཱུ་ལ་ཀོ་ཝེ་ཏྠ ད་སྶི་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ པ་རི་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ‘‘དྭཱ་ཝཱི་ས་ཏི་མཱུ་ལ་ཀོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ སཱ་སེ་ཝ་ན་ས་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན. དུ་ཝི་དྷ་མྤི པ་ན དྭཱ་ཝཱི་ས་ཏི་མཱུ་ལ་ཀཾ ས་ཧ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏེ ཏ་སྨིཾ ཨུ་བྷ་ཡ་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི་མཱུ་ལ་ཀོ’’ཏི ཨཱ་ཧཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨཱ་སེ་ཝ་ན་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ ཝཱ ཝི་རོ་དྷཱ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏི པུ་ཙྪཱ་ཡ ད་སྶི་ཏ་ན་ཡེ་ན ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི་མཱུ་ལ་ཀེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཏ་སྶ ཙ ནཱ་མཾ དྭཱ་ཝཱི་ས་ཏི་མཱུ་ལ་ཀེ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི་མཱུ་ལ་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ རུ་ལ༹ྷཱི.
ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་དེ ཙེ་ཝཱཏི ཨེ་ཏེ་ན ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀེ ཨ་ཉྙ་པ་དཱ་ནི ཝ་ཛྫེ་ཏི. ན ཧི ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀེ ཧེ་ཏཱ་དཱི་སུ ཏ་ཡོ་ཝཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. སུ་དྡྷི་ཀ་ན་ཡོ པ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མཱུ་ལ་ཀཱ་དཱི་སུ ན ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མཱུ་ལ་ཀེ ‘‘ན་ཝཱ’’ཏི ཨེ་ཏཱ་ཡ ཨ་དྷི་ཀ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཋི་ཏེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཏཱི་ཎེ་ཝ པ་ཉྷཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཝ་ཙ་ན་སེ་སོ. ཏཱི་ཎེ་ཝཱཏི ཙ ཏ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ག་ཎ་ནཾ ནི་ཝཱ་རེ་ཏི, ན ཨ་དྷོ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ཏེ་ན ‘‘ཝི་པཱ་ཀེ ཨེ་ཀ’’ནྟི ག་ཎ་ནཱ ན ནི་ཝཱ་རི་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ. ཏཱི་སུ ཨེ་ཀ་སྶ ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་ཏཱ་ཡ ཙ ‘‘ཏཱི་ཎེ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི. ཨི་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ‘‘ས་བྦ་ཏྠ ཏཱི་ཎེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཙ་ནཾ ད་ལ༹ྷཾ ཀ་རོ་ཏི.
༨༠-༨༥. ཡེ …པེ… ཏཾ ད་སྶེ་ཏུནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཡ་མ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཡ་དི་པི ཨ་ཝི་ག་ཏཱ་ན་ནྟ་རཾ ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧེ་ཏུ་ཡཱ ཏཱི་ཎཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ཨཱུ་ན་ཏ་ར་ག་ཎ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ སཾ་ས་ནྡ་ནེ ཡཱ ག་ཎ་ནཱ ལ་བྦྷ་ཏི, སཱ ད་སྶི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ་པི ཨཱུ་ན་ཏ་ར་ག་ཎ་ནེ་ཧི ས་མཱ་ན་ག་ཎ་ནེ་ཧི ཙ ས་དྡྷིཾ སཾ་ས་ནྡ་ནེ ཨཱུ་ན་ཏ་རཱ ས་མཱ་ནཱ ཙ ཧོ་ཏི, ན ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ད་སྶི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡ པ་ན ཏ་ཐཱ ད་སྶེ་ཏི. ཝ་ཙ་ནེ་ན ཝཱ ཧི ལི་ངྒེ་ན ཝཱ ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་སཱ་ཝི་ཀ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཏེ་ནེ་ཏཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་རོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ. པ་ཙྩ་ནཱི་ཡཱ་དཱི་སུ་པི པ་ན ‘‘ནཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ན་ཧེ་ཏུ་ཡཱ ཨེ་ཀཾ…པེ… ནོ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ ན་ཧེ་ཏུ་ཡཱ ཨེ་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (པ་ཊྛཱ. ༡.༡.༡༠༧) མཱུ་ལ་པ་དཾ ཨཱ་དི་མྷི་ཡེ་ཝ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཡོ་ཛ་ནཱ ཀ་ཏཱ, ན ཙ ཏ་ཏྠ ཨེ་ཏཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ ལ་བྦྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ མཱུ་ལ་པ་ད་སྶ ཨཱ་དི་མྷི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཡོ་ཛ་ན་མེ་ཝ ཀ་མོ, ན ཙ་ཀྐ་བ་ནྡྷ་ན་ནྟི ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧེ་ཏུ་ཡཱ ཏཱི་ཎཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཡོ་ཛི་ཏཾ, ན ཙ ཝི་ཉྙཱ་ཏེ ཨ་ཏྠེ ཝ་ཙ་ནེ་ན ལི་ངྒེ་ན ཙ པ་ཡོ་ཛ་ན་མ་ཏྠཱི་ཏི.
པ་ཙྩ་ཡཱ་ནུ་ལོ་མ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པ་ཊི་ཙྩ་ཝཱ་རོ
པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༦-༨༧. ‘‘ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ ཝི་པཱ་ཀཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ནྟི ཨི་དཾ རཱུ་པ་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ཀ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཝ་སེ་ན པ་ནེ་ཏཾ ན ན ས་ཀྐཱ ཡོ་ཛེ་ཏུཾ.
༩༣. ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཙ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཙ ཧེ་ཏཱ་ད་ཡོ པུ་རེ་ཛཱ་ཏཱ ཙ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ད་ཡོ པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ན ཧི ན་པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ དྭཱི་ཧེ་ཝ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨ་ཐ ཁོ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་ཝ་ཛྫེ་ཧི ས་བྦེ་ཧཱི་ཏི.
༩༤-༩༧. ནཱ་ཧཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ ཨེ་ཀ་ཙྩཾ རཱུ་པ་མེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣནྟི ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, སོ པ་ཙྩ་ཡོ རཱུ་པ་མེ་ཝཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་སྨཱ པ་ན པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, སོ ཨ་རཱུ་པ་མྤི ཧོ་ཏི ཡ་ཐཱ ཀ་མྨཾ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པ་སྶ.
༩༩-༡༠༢. ན་མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡེ ཡ་དི་པི ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ད་ཡོ ས་བྦེ རཱུ་པ་ཀོ་ཊྛཱ་སཱ ལ་བྦྷ་ནྟི, ཏ་ཐཱ་པི ཡཾ མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡཾ ལ་བྷ་ཏི, ཏ་སྶ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ‘‘ཨེ་ཀ་ཙྩཾ རཱུ་པཾ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པ་ན ན་ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་ཀ་ཙྩ་རཱུ་པ་སྶ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་ཏཱ ད་ཊྛ་བྦཱ.
༡༠༧-༡༣༠. ནཱ་ཧཱ་ར་ན་ཨི་ནྡྲི་ཡ་ན་ཛྷཱ་ན་ན་མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་བྦ་ཏྠ ས་དི་ས་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱཏི ཨི་དཾ ཨེ་ཏེ་སུ མཱུ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ཋི་ཏེ་སུ ག་ཎ་ནཱ་ཡ ས་མཱ་ན་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. མཱུ་ལཱ་ན་ཉྷི ཨི་དྷ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ག་ཎ་ནཱ་ཡེ་ཝ, ན ས་རཱུ་པ་ད་སྶ་ན་ནྟི. ན་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཨི་དྷཱ་པི པ་རི་ཧཱི་ན་མེ་ཝཱཏི སུ་དྡྷི་ཀ་ན་ཡེ ཝི་ཡ མཱུ་ལེ་སུ་པི པ་རི་ཧཱི་ན་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པ་ཙྩ་ཡཱ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣༡-༡༨༩. ཧེ་ཏཱ་དྷི་པ་ཏི་མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ཋི་ཏེ་སུ…པེ… ཨ་ཊྛ པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་ཏོ ན ལ་བྦྷ་ནྟཱིཏི ཏི་ཎྞ་མྤི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་ཏོ ཨ་ལ་བྦྷ་མཱ་ནཱ་ནཾ ས་བྦེ་སཾ ས་ངྒ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡེ ཨི་ཏ་རེ་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ས་ཏྟེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ. ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡེ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ཋི་ཏེ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡོ་པི པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་ཏོ ན ལ་བྦྷ་ཏི, སོ པ་ན མ་གྒེ་ན ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ན ཝུ་ཏྟོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ. ཡེ་ཧི ཝི་ནཱ ཨ་རཱུ་པཾ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏེ ཨེ་ཀ་ནྟི་ཀ་ཏྟཱ ཨ་རཱུ་པ་ཊྛཱ་ནི་ཀཱ་ཏི ཨི་དྷ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ, ཏེ་ན པུ་རེ་ཛཱ་ཏཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཏེ་ཧི ཝི་ནཱ་པི ཨ་རཱུ་པ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ ཝ་ཛྫི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ས་བྦ་ཊྛཱ་ནི་ཀཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཨཱ་ཧཱ་རི་ནྡྲི་ཡཱ ཙ ཏེ་ཧི ཝི་ནཱ ཨ་རཱུ་པ་སྶ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཏི. ཨཱུ་ན་ཏ་ར་ག་ཎ་ནཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཝ་སེ་ནཱཏི ཡ་དི ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ཋི་ཏཱ ཨེ་ཀ་ཀཱ་ད་ཡོ དྭཱ་ཝཱི་ས་ཏི་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ ཨཱུ་ན་ཏ་ར་ག་ཎ་ནཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་ཏོ ཡོ་ཛི་ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ག་ཎ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཐ པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་ཏོ ཡོ་ཛི་ཏོ ཨཱུ་ན་ཏ་ར་ག་ཎ་ནོ, ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ཋི་ཏ་སྶ་པི ག་ཎ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨེ་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ (པ་ཊྛཱ. ༡.༡.༡༤༦) པ་ན ན ཨི་དཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨེ་ཀ་ནྟི་ཀཾ.
པ་ཙྩ་ཡཱ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཡཱ་ནུ་ལོ་མ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༠. ས་བྦ་ཏྠེ་ཝཱཏི ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཧེ་ཏུ་མྷི་ཡེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ས་བྦེ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ཋི་ཏེ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པུ་རེ་ཛཱ་ཏཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་ཉྩ ཨ་ལ་བྷ་ནྟཾ ཀ་ཉྩི ནི་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་པཱ་ཀོ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
‘‘པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏཱ་སེ་ཝ་ན་ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་སུ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ཋི་ཏེ་སུ ཨེ་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ལ་བྦྷ་ནྟཱི’’ཏི ཨི་དཾ ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ ལཱ་བྷ་མ་ཏྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ན ས་བྦེ་སཾ ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ ལཱ་བྷ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཡ་དི་པི ཧི པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏེ པ་ས་ངྒོ ན་ཏྠི ‘‘ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ས་བྦ་ཏྠེ་ཝ ན ལ་བྦྷ་ཏཱི’’ཏི ཨ་པ་ཝཱ་ད་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ, པུ་རེ་ཛཱ་ཏོ པ་ན ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ཋི་ཏེ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨི་ད་མྤི ཨ་ཝ་སེ་སཱ ས་བྦེ་ཏི ཨ་ཏྠེ ག་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཡ་མྤི ཀེ་ཙི ‘‘ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡ་ར་ཧི་ཏེ ཨཱ་རུ་པྤེ་པི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་སྶ ས་མྦྷ་ཝཾ ཉཱ་པེ་ཏུཾ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི, ཏ་མྤི ཏེ་སཾ རུ་ཙི་མ་ཏྟ་མེ་ཝ. ན ཧི ཡ་ཏྠ ཝ་ཏྠུ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏཾ ན ལ་བྦྷ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶི་ཏོ་ཡཾ ན་ཡོ་ཏི. ཡུ་ཛྫ་མཱ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ནཱཏི པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ཋི་ཏ་སྶ ཋ་པེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ, ཡུ་ཛྫ་མཱ་ན་ཀ་པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་ཝ་སེ་ན ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡེ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ཋི་ཏེ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡོ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ན ལ་བྦྷ་ཏཱི’’ཏི པུ་རི་མ་པཱ་ཋོ, ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡོ་པི པ་ན ན ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཧེ་ཏཱ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ན ལ་བྦྷ་ནྟཱི’’ཏི པ་ཋ་ནྟི. ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡེ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ཋི་ཏེ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙོ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ཨ་ལ་བྦྷ་མཱ་ནོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ན ཝི་ཙཱ་རི་ཏཾ. ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ཋི་ཏེ ‘‘ཨ་རཱུ་པཱ་ནཾ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ ན་ཝ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ན ལ་བྦྷ་ནྟི, ཏ་མྤི པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ཋི་ཏེ་ཧི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ་དཱི་ཧི ས་དི་ས་ཏཱ་ཡ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ནྟི ན ཝི་ཙཱ་རི་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི.
༡༩༡-༡༩༥. ཡཱ་ཝ ཨཱ་སེ་ཝ་ནཱ ས་བྦཾ ས་དི་སནྟི ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ན གྷ་ཊི་ཏ་སྶ མཱུ་ལ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་ཏྟཱ ཏ་ཏོ པ་རཱ་ནི མཱུ་ལཱ་ནི ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་སུ ཧི ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ པ་ཉྷཱ ཙཱ་ཏི ས་བྦཾ ས་དི་ས་ནྟི.
ཨི་མ་སྨིཾ པ་ཙྩ་ནཱི་ཡཱ་ནུ་ལོ་མེཏི ཨེ་ཏ་སྶ ‘‘ཨི་མེ་ས་མྤི པ་ཀི་ཎྞ་ཀཱ་ནཾ ཝ་སེ་ནེ་ཏྠ ག་ཎ་ན་ཝཱ་རོ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ས་ཧ ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཏེ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ཙྩ་ནཱི་ཡཱ་ནུ་ལོ་མེ ལ་བྦྷ་མཱ་ནེ་སུ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་དྷ་མྨེ་སུ་པཱི་ཏི ཝཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ པི-ས་དྡེ་ན ཨི་མ་མ་ཏྠཾ དཱི་པེ་ཏི – ན ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ཙྩ་ཡེ་སྭེ་ཝ ཀི་སྨི་ཉྩི པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ཋི་ཏེ ཀེ་ཙི ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ན ལ་བྦྷ་ནྟི, ཨ་ཐ ཁོ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་དྷ་མྨེ་སུ་པི ཀོ་ཙི ཨེ་ཀ་ཙྩཾ པ་ཙྩ་ཡཾ ལ་བྷ་མཱ་ནོ ཀ་ཉྩི པ་ཙྩ་ཡཾ ན ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡཾ ལ་བྷ་མཱ་ནོ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡཾ ལ་བྷ་ཏི, མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡཾ ལ་བྷ་མཱ་ནོ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཙ ཛྷཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཾ ལ་བྷ་མཱ་ནོ མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏེ་སྭེ་ཝ ལཱ་བྷཱ་ལཱ་བྷཱ ཝི་ཙཱ་རི་ཏཱ. ཡ་ཏྠཱཏི པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་པ་ཝ་ཏྟེ ཨ་ས་ཉྙེ་སུ ཙ. རཱུ་པ་དྷ་མྨཱཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཱ་ནེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ན ཧི པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་པ་ཝ་ཏྟེ ས་བྦེ རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ ཧེ་ཏཱ་དཱི་ནི ན ལ་བྷ་ནྟཱི་ཏི. ‘‘ཧེ་ཏཱ་དྷི་པ་ཏི་ཝི་པཱ་ཀི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ ན ལ་བྷ་ནྟཱི’’ཏི པུ་རི་མ་པཱ་ཋོ, ཛྷཱ་ན་མ་གྒེ་པི པ་ན ན ལ་བྷ་ནྟཱི་ཏི ‘‘ཧེ་ཏཱ་དྷི་པ་ཏི་ཝི་པཱ་ཀི་ནྡྲི་ཡ་ཛྷཱ་ན་མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡེ ན ལ་བྷ་ནྟཱི’’ཏི པ་ཋ་ནྟི. ཡེ རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་སུ ཨ་རཱུ་པ་ཊྛཱ་ནི་ཀ་ཝ་ཛྫེ་སུ ཨེ་ཏེ་ཡེ་ཝ ན ལ་བྷ་ནྟཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏཱ་ཧཱ་ར་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡེ་པི ཧི པ་ཝ་ཏྟེ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཾ ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི. ལ་བྦྷ་མཱ་ནཱ་ལ་བྦྷ་མཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟ་ཉྩེ་ཏཾ, ན ཏེ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ལཱ་བྷོ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟོ སི་ཡཱ. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་སུ ཧི དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏཱ་དི་ཏྟ་ཡ་མྤི ཨ་ལ་བྷ་ནྟཾ ནཱ་མ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཾ ན་ཏྠི. ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ ས་བྦ་ཊྛཱ་ནི་ཀ་ཀ་མྨེ་སུ. ཨི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ན ཨ་ལ་བྷ་ནྟཾ ཨ་ཏྠི, ཀི་ནྟཾ? ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ནྟི. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཱ་ནི ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡ་མྤི ན ལ་བྷ་ནྟཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ པ་ན པཱ་ཀ་ཊ་ནྟི ན ཝུ་ཏྟཾ སི་ཡཱ. ཨ་རཱུ་པི་ནྡྲི་ཡཱ་ལཱ་བྷཾ ཝཱ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ལཱ་བྷོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ.
༡༩༦-༡༩༧. ནཱ་ར་མྨ་ཎ་མཱུ་ལ་ཀེ་སུ དུ་ཀཱ་དཱི་སུ ཧེ་ཏུ་ཡཱ པ་ཉྩཱཏི ཡ་དི་པི ཏི་ཀཱ་དཱི་སུ ‘‘ཧེ་ཏུ་ཡཱ པ་ཉྩཱ’’ཏི ཨི་དཾ ན་ཏྠི, ཏ་ཐཱ་པི དུ་ཀཱ་དཱི་སུ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ‘‘དུ་ཀཱ་དཱི་སཱུ’’ཏི ས་བྦ་ས་ངྒ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཡཾ ཨཱ་དི་དུ་ཀེ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཧེ་ཏུ་ཡཱ པ་ཉྩཱ’’ཏི, ཏཾ ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏི. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ནཱ་ར་མྨ་ཎ་མཱུ་ལ་ཀེ ཧེ་ཏུ་ཡཱ པ་ཉྩཱ’’ཏི པཱ་ཋཾ ཝ་ད་ནྟི. ‘‘ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ ཨེ་ཀ་ནྟི བྷཱུ་ཏ་རཱུ་པ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི པུ་རི་མ་པཱ་ཋོ, ཝ་ཏྠུ་པི པ་ན ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ‘‘བྷཱུ་ཏ་རཱུ་པཱ་ནི ཙེ་ཝ ཝ་ཏྠུ་ཉྩ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི པ་ཋ་ནྟི. ཏི་མཱུ་ལ་ཀེཏི ཨི་དྷཱ་པི དུ་མཱུ་ལ་ཀཾ ཏི་མཱུ་ལ་ཀ་ནྟི ཝ་ད་ནྟི.
༢༠༣-༢༣༣. ན་ཀ་མྨ་མཱུ་ལ་ཀེ ཧེ་ཏུ་ཡཱ ཏཱི་ཎཱི་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཱཏི ཨི་དཾ ‘‘ཧེ་ཏུ་ཡཱ ཏཱི་ཎཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ་པ་ཀཱ་རེ ཙེ་ཏ་ནཱ་མ་ཏྟ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨཱ་དི-ས་དྡོ ཧི པ་ཀཱ་ར་ཏྠོ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ནི་སྶ་ཡཱ་ཧཱ་ར་ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏེ་སུ པ་ན རཱུ་པ་མྤི ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི.
པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཡཱ་ནུ་ལོ་མ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པ་ཊི་ཙྩ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༣༤-༢༤༢. ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏོ, ཀུ་ས་ལཾ ཨེ་ཀཾ ཁ་ནྡྷཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ས་དྡེ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ཀ་ར་ཎཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ཡ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ག་མ་ནཾ ཝཱ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཏ་སྶ ཀ་ར་ཎ་སྶ ག་མ་ན་སྶ ཝཱ ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ནཾ ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཏ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ པ་ཙྩ་ཡ་ཝཱ་རཱ་དཱི་སུ་པི. ཏ་ཏྲཱ་པི ཧི པ་ཙྩ་ཡ་ས་དྡེ་ན ཙ ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་ཀ་ར་ཎཾ ནི་སྶ་ཡཱ་ཡ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ག་མ་ནཾ ཝཱ ཝུ་ཏྟཾ, སཾ་ས་ཊྛ་ས་དྡེ་ན ཙ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡ་ཀ་ར་ཎཾ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ག་མ་ནཾ ཝཱ་ཏི ཏཾ་ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་སུ ཀ་ཏ་ནྟི. ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་མྤི ཙ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཾ བྷཱུ་ཏ་རཱུ་པ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ན ཧོ་ཏཱིཏི ‘‘པ་ཊི་ཙྩཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝ་ཙ་ནེ་ན དཱི་པི་ཏོ པ་ཙྩ་ཡོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཾ བྷཱུ་ཏ་རཱུ་པ་སྶཱ’’ཏི ཙ ནི་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པ་སྶ་པི ཧི ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟོ པ་ཙྩ་ཡོ ན ཧོ་ཏི, ཝ་ཏྠུ་ཝ་ཛྫཱ་ནི རཱུ་པཱ་ནི ཙ ཨ་རཱུ་པཱ་ན་ནྟི.
ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. པ་ཙྩ་ཡ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༣. པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཏི ཨ་ཡོ པ་ཙྩ་ཡོ. པ་ཏི-ས་དྡོ པ་ཏི་ཊྛ་ཏྠཾ དཱི་པེ་ཏི, ཨ་ཡ-ས་དྡོ ག་ཏིཾ, པ་ཏི་ཊྛཱ་བྷཱུ་ཏཱ ག་ཏི ནི་སྶ་ཡོ པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ པ་ཙྩ་ཡཱ, པ་ཙྩ་ཡ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ཏ་དཱ་ཡ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ག་མ་ན་ཏོ ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
‘‘མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ པ་ཙྩ་ཡཱ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ རཱུ་པ’’ནྟི (པ་ཊྛཱ. ༡.༡.༢༤༥) བྷཱུ་ཏུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཱ་ནི ས་ཧ ས་ངྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ ཙ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ ནི་སྶཱ་ཡ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པནྟི ས་ཡཾ ནི་སྶ་ཡོ ཨ་ཧུ་ཏྭཱ ནི་སྶ་ཡེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནེ་ན ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པེ་ན ནི་ད་སྶ་ནཾ ཀ་ཏ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ.
༢༥༥. ཨ་ས་ཉྙ…པེ… ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཾ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པནྟི ཨེ་ཏྠ ཡོ པ་ཊི་ཙྩ་ཝཱ་རེ ས་ཧ་ཛཱ་ཏེ ཀ་མྨ་ཨུ་ཏུ་ཛཱ་ནཾ, ཀ་མྨེ ཙ ཨེ་ཀ་ནྟཱ་ནེ་ཀ་ནྟ་ཀ་མྨ་ཛཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ, སོ ནཱ་དྷི་པྤེ་ཏོ ཨེ་ཝ ‘‘ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པ’’ནྟི ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པ་སྶེ་ཝ ས་བྦ་སྶ ཙ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ་ཏི ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་ག་ཧི་ཏ་སྶ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པ་སྶ ཝི་སེ་ས་ན་ཝ་སེ་ན ‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པ’’ནྟི ཨ་ཏྠ་མཱ་ཧ. མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ པ་ན པ་ཊི་ཙྩ པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི ན ནི་ཝཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཨ་ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པ་གྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པ་གྒ་ཧ་ཎ་སྶ ཝི་སེ་ས་ནཾ ད་ཊྛ་བྦཾ.
༢༦༩-༢༧༦. ‘‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ, ཀུ་ས་ལཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏེ་ན ཀུ་ས་ལཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ’’ནྟི, ‘‘ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཙྩ ཀུ་ས་ལོ ཙ ཨ་ཀུ་ས་ལོ ཙ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལ་སྶཱ་ཏི ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ’’ཏི ཙ པུ་རི་མ་པཱ་ཋེ པ་མཱ་ད་ལེ་ཁཱ ད་ཊྛ་བྦཱ.
༢༨༦-༢༨༧. ན་ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ ན་པུ་རེ་ཛཱ་ཏེ དྭེཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཨཱ་རུ་པྤེ པ་ན ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མོ་ཧ་སྶ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀི་རི་ཡ་སྶ ཙ ཝ་སེ་ན དྭེ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ, ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ དྭེ་ཏི ཨཱ་རུ་པྤེ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ལ་བྦྷ་མཱ་ནེ་སུ ཨེ་ཀ་དེ་སེ་ན ནི་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨཱ་རུ་པྤེ པ་ན ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མོ་ཧ་སྶ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཙ རཱུ་པ་སྶ ཝ་སེ་ན དྭེ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི, ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ དྭེ་ཏི ཨཱ་རུ་པྤེ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་ཨེ་ཀ་ཙྩ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི. ‘‘ནོ་ན་ཏྠི་ནོ་ཝི་ག་ཏེ་སུ ཨེ་ཀ་ནྟི ས་བྦ་རཱུ་པ་སྶ ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ན་ཧེ་ཏུ་མཱུ་ལ་ཀ་ཏྟཱ ཨི་མ་སྶ ན་ཡ་སྶ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཾ ལ་བྷ་ནྟཾ ན ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ རཱུ་པ་སྶ ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཙ་ཀྑཱ་དི་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན པ་ན ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཝཱ ས་བྦཾ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ‘‘ས་བྦ་རཱུ་པ་སྶཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ སི་ཡཱ.
༢༨༩-༢༩༦. ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏནྟི པ་ཉྷ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ལ་བྦྷ་མཱ་ནཱ་ལ་བྦྷ་མཱ་ནནྟི ཨཱ་ག་ཏེ ཙ པ་ཉྷེ ལ་བྦྷ་མཱ་ནཱ་ལ་བྦྷ་མཱ་ན་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན.
པ་ཙྩ་ཡ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤. ནི་སྶ་ཡ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༢༩-༣༣༧. པ་ཙྩ་ཡ་ཝཱ་རེ་ན ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝནྟི ནི་སྶ་ཡ་ཝཱ་རེ ཝུ་ཏྟ་སྶ ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ནི་ཡ་མེ་ཏུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
ནི་སྶ་ཡ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༥. སཾ་ས་ཊྛ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༥༡-༣༦༨. སཾ་ས་ཊྛ་ཝཱ་རེ པ་ཙྩ་ནཱི་ཡེ ‘‘ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི ན་ཏྠཱི’’ཏི ཨི་དཾ ཝ་ཏྠུ་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ ཝི་སུཾ ཨ་ནུ་དྡྷ་ར་ཎ་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཊི་ཙྩ་ཝཱ་རཱ་དཱི་སུ ཧི ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ས་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི ཨུ་དྡྷ་ཊཱ, སཱ ཨི་དྷཱ་པི ཨ་དྷི་པ་ཏི་པུ་རེ་ཛཱ་ཏཱ་སེ་ཝ་ནེ་སུ ན་ཀ་མྨ་ན་ཝི་པཱ་ཀ་ན་ཛྷཱ་ན་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་སུ ན ལ་བྦྷ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་སུ ཙ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་ཏོ ཙ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨི་མ་སྶ ཝི་སེ་ས་སྶ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨུ་དྡྷ་ཊཱ་ཏི. སེ་སཱ ཏེ་ར་ས ན ལ་བྦྷ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘སེ་སཱ ཙུ་དྡ་སཱ’’ཏི བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ན ཛྷཱ་ནེ ཨེ་ཀ་ནྟི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་སེ་ནཱཏི པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནཾ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་ར་ཧི་ཏ་མ་ཏྟ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཀ་ཏ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ, ‘‘ན་མ་གྒེ ཨེ་ཀ་ནྟི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ‘‘ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ.
༣༦༩-༣༩༡. ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝཱཏི པ་ཊི་ཙྩ་ཝཱ་རེ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཡེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན. ‘‘ན་ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མོ་ཧོ་ཝ ཛྷཱ་ན་མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡཾ ལ་བྷ་ཏི, སེ་སཱ ན ལ་བྷ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, སེ་སེ་སུ པ་ན པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་ཛྫཱ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷཱ ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་དྷ་མྨཱ ཛྷཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཾ ལ་བྷ་ནྟི, ན པ་ཙྩ་ནཱི་ཡཱ་ནུ་ལོ་མེ དྭི་ནྣཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ན ས་ཧ ཡོ་ཛ་ནཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཛྷཱ་ན་མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡཾ ས་ཧི་ཏཾ ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི ཙ ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མོ་ཧོ་ཝ མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡཾ ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ.
སཾ་ས་ཊྛ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༦. ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༩༢-༤༠༠. ས་དི་སཾ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ སཾ་ས་ཊྛཾ ཝོ་ཀི་ཎྞ་ཉྩ སཾ་ས་ཊྛཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨུ་བྷ་ཡཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཱ་པེ་ཀྑཾ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ ནི་ཡཱ་མ་ཀཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༧. པ་ཉྷཱ་ཝཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༠༡-༤༠༣. ཡེ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཀུ་ས་ལོ ཀུ་ས་ལ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏེ པ་ཙྩ་ཡེ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ད་སྶེ་ཏུནྟི ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མེ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ད་སྶེ་ཏུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཀུ་ས་ལོ ཀུ་ས་ལ་སྶཱཏི ནི་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཏཾ, ཏེ་ན ཀུ་ས་ལོ ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ནཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ནཾ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏོ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་དཱི་ནཾ, ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ན་ནྟི་ཨཱ་དི་ཀོ ས་བྦོ པ་བྷེ་དོ ནི་ད་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡ་ཐཱ་ནི་ད་སྶི་ཏེ ས་བྦེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཏེ པ་ཙྩ་ཡེ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ད་སྶེ་ཏུ’’ནྟི.
༤༠༤. ད་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏྠ དཱ-ས་དྡོ སོ་དྷ་ན་ཏྠོ་པི ཧོ་ཏཱི་ཏི མ་ནྟྭཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཝི་སུ་དྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ’’ཏི. ཏེ་ས་ཉྷི ཏཾ ཙི་ཏྟནྟི ཏེ་ས་ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཱ་ར་ཧཾ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒཱ་དི་པུ་རེ་ཙཱ་རི་ཀཾ ཏཾ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཙི་ཏྟ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀུ་ས་ལཾ པ་ན ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་མེ་ཝཱཏི པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཾ བྷཱུ་མི་ཏོ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱཏི དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ད་སྶ་ན་ཏོ, དེ་ས་ན་ནྟ་ར་ཏྟཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༤༠༥. ཨ་སྶཱ་ད་ནཾ ས་རཱ་ག་སྶ སོ་མ་ན་སྶ་སྶ ས་སོ་མ་ན་སྶ་སྶ རཱ་ག་སྶ ཙ ཀི་ཙྩ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ཏི ཙེ་ཝ ར་ཛྫ་ཏི ཙཱ’’ཏི. ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ནཾ པཱི་ཏི་ཀི་ཙྩ་ས་ཧི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཀི་ཙྩ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་པྤཱི་ཏི་ཀ་ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི. དི་ཊྛཱ་བྷི་ན་ནྡ་ནཱ དི་ཊྛི་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཏྠ པ་ན པ་ཙྪི་མ་ཏྠ་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ནྟ་སྶ ཨ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནི་ཡ་ནྟི་ཨཱ་དི་ཝ་སེ་ན…པེ… དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ནཱ པ་ན དི་ཊྛཱ་བྷི་ན་ནྡ་ནཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ ‘‘བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦོ དྷ་མྨོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ…པེ… བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཾ རཱ་གཾ ཨ་སྶཱ་དེ་ཏི ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏཱི’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ༢.༨.༧༢) ཝ་ཙ་ན་ཏོ, ཏ་སྨཱ པུ་རི་མོ་པི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ. དྭཱི་སུ པ་ན སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟེ་སུ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན སོ་མ་ན་སྶེ་ན རཱ་གེ་ན ཙ ཨ་སྶཱ་དེ་ནྟ་སྶ ཏེ་སུ་ཡེ་ཝ ས་པྤཱི་ཏི་ཀ་ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཙ་ཏཱུ་སུ་པི དི་ཊྛཱ་བྷི་ན་ནྡ་ནཱ་ཡ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ནྟ་སྶ ཙ དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི་པི ས་ཀྐཱ ཡོ་ཛེ་ཏུཾ. ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ནཱཏི སུ་ཙི་ཎྞ་སཱ་མ་ཉྙ་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༤༠༦. ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱཏི ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཝི་བྷ་ཏྟི་ལོ་པོ ཧེ་ཏྠ ཀ་ཏོ་ཏི. བྷཱ་ཝ་ཝ་ནྟ་ཏོ ཝཱ ཨ་ཉྙོ བྷཱ་ཝོ ན་ཏྠཱི་ཏི བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ཝི་པཱ་ཀཾ ཝི་སེ་སེ་ཏི, ཝི་པཱ་ཀོ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝ་བྷཱུ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ ཝི་ཡ ན ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ ནི་ཡོ་ག་ཏོ ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏཾ ཨི་ད་ཉྩ ཀ་མྨཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི ཏཾ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་མྤི ན ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན པ་ན ཀུ་ས་ལཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཀ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཨཱ་ད་ཡོ་པི ད་སྶི་ཏཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ. པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ ཝཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་རི་ཀ་ཝ་སེ་ན ཝཱཏི ཝ་ད་ནྟེ་ན ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནེ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཨཱ་ས་ནྣ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝོ ད་སྶི་ཏོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ. ཡ་ཐཱ པ་ན པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ ཨེ་ཀ་ནྟ་རི་ཀ་ཝ་སེ་ན ཙ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་ས་ནྣཱ་པི ས་མཱ་པ་ཏྟི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟ་སྶ་པི བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི. ‘‘ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་སྶཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་ར་ཏོ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ཡ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཡཱ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ, ཏ་སྶཱ’’ཏི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ‘‘ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷ་ཉཱ་ཎ་སྶཱ’’ཏི་པི ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཀུ་ས་ལཱ ཁ་ནྡྷཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སྶ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ན ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཏཾ ན ཝུ་ཏྟཾ, ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཏཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཏ་སྨཱ ཀི་རི་ཡཱ་ནཾ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཡཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་ཙི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ཡ ཙ ཀུ་ས་ལཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ཀུ་ས་ལཱ ཁ་ནྡྷཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
༤༠༧-༤༠༩. ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝཱཏི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶ་ནེ་ན ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ ཨ་ནི་ཊྛ་ཏཱ་མ་ཏྟཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི, ཨ་ཀྑ་ནྟི་བྷེ་དཱ ཝཱ.
༤༡༠. རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶཱཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀཱ་ཡེ་ཧི ནི་ཡ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎེ་ཧི ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སྶ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ནི་ད་སྶེ་ཏི. ས་བྦ་སྶ ཧི ཝ་ཏྟུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ས་ནྟཱ་ནེ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་དེ་སེ་ན ནི་ད་སྶ་ནཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི.
༤༡༣-༤༡༦. ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀཾ ཀུ་ས་ལཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ད་སྶི་ཏཾ, པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཾ པ་ན ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་མེ་ཝ.
༤༡༧. ཨ་པུ་བྦ་ཏོ ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ན་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ངྒ་མེ་ཝ, ཏཾ པ་ན མཱུ་ལཱ་ག་ནྟུ་ཀ་བྷ་ཝ་ངྒ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ཀ་ཏི་བྷ་ཝ་ངྒ་ཉྩ. ཨ་ནུ་ལོ་མཾ སེ་ཀྑཱ་ཡ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ཀཱ་ཡ་ཙི སེ་ཀྑ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཝ་ཛྫེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀུ་ས་ལཾ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ་ཏི ཨི་མཾ ནི་བྦི་སེ་ས་ནཾ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ་ཏི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི. ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀི་རི་ཡཱ དུ་ཝི་དྷ་སྶ་པི ཝུ་ཊྛཱ་ན་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠ ཀི་རི་ཡཱ་ན་ནྟ་རཾ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝུ་ཊྛཱ་ནེ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ཀ་ཎྜེ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ.
ཏཱ ཨུ་བྷོ་པི…པེ… དྭཱ་ད་ས་ནྣནྟི ཨི་དཾ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ པ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ད་ས་ནྣཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཝོ་ཊྛ་བྦ་ན་ཀི་རི་ཡ་སྶ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཀི་རི་ཡ་སྶ ཙཱ་ཏི དྭཱ་ད་ས་ནྣཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
༤༢༣. དཱ་ནཱ་དི་པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ་ཏྟཱ ས་བྦ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ན པ་ནེ་ཏཾ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦནྟི ‘‘བ་ལ་ཝ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏི, ན དུ་བྦ་ལཱ’’ཏི ཨེ་ཏཾ ཨེ་ཀ་ནྟཾ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ད་ལ༹ྷཾ ཝཱ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི? བ་ལ་ཝ་ཏོ དུ་བྦ་ལ་སྶ ཝཱ ཀ་ཏོ་ཀཱ་ས་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ ཝི་པ་ཙྩ་ན་ཏོ ‘‘ཡཾ་ཀ་ཉྩི ཡ་དི ཝི་པཱ་ཀཾ ཛ་ནེ་ཏི, ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི ན་ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ཙཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཀ་ཏོ་ཀཱ་ས་ཉྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཝི་པཱ་ཀ་ཏྟི་ཀེ པ་ན པ་ཉྷཱ་ཝཱ་ར་པ་ཙྩ་ནཱི་ཡེ ‘‘ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨོ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ, ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ, ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ༡.༣.༩༣) ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཝི་སུཾ ཨུ་དྡྷ་ཊ་ཏྟཱ, ཝེ་ད་ནཱ་ཏྟི་ཀེ ཙ པ་ཉྷཱ་ཝཱ་ར་པ་ཙྩ་ནཱི་ཡེ ‘‘ན་ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ ན་ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ན་ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ ཨ་ཊྛཱ’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ༡.༢.༨༧) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘ཝི་པཱ་ཀ་ཛ་ན་ཀ་མྤི ཀི་ཉྩི ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡོ ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུ་ནྟི.
ཏ་སྨིཾ ཝཱ ཝི་རུ་དྡྷོཏི ཏཾ་ནི་མི་ཏྟཾ ཝི་རུ་དྡྷོ, ཝི་རུ་དྡྷནྟི ཝཱ པཱ་ཋོ. ཨོ་མཱ་ནནྟི པ་ར་སྶ པ་ཝ་ཏྟ་ཨོ་མཱ་ནཾ. རཱ་གོ ར་ཉྫ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ ཀཱ་མ་རཱ་ག་ཏ་ཎྷཱ, ‘‘ཨི་ཏི མེ ཙ་ཀྑུཾ སི་ཡཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ, ཨི་ཏི རཱུ་པཱ’’ཏི ཨ་པྤ་ཊི་ལ་དྡྷ་སྶ པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཙི་ཏྟ་པ་ཎི་ད་ཧ་ན་ཏ་ཎྷཱ པ་ཏྠ་ནཱཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏེ་སཾ ཝི་སེ་སོ.
ཏེ་སུ ཨ་ཉྙ་མྤཱིཏི ཏེ་སུ ཡཾ་ཀི་ཉྩི པུ་བྦེ ཧ་ནི་ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙ་མྤི པཱ་ཎཾ ཧ་ན་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨཱ་ཎཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱཏི མཱ་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཀ་མྨེ་ན ས་དི་ས་ཏཱ་ཡ པུ་བྦེ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཡ་པི ཨཱ་ཎ་ཏྟ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ མཱ་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཀ་མྨ་ནཱ་མཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ད་ནྟི. ཨེ་ས ན་ཡོ དྭཱི་ཧི པ་ཧཱ་རེ་ཧཱིཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི.
ཡ་ཐེ་ཝ ཧི…པེ… ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི ནཱ་མཱཏི རཱ་གཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ དཱ་ནཾ དེ་ཏཱི་ཏི རཱ་གཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ དཱ་ན་ཝ་སེ་ན ས་དྡྷཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཝ་ད་ཏི. ཡ་ཐཱ རཱ་གཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ དཱ་ནཾ དེ་ཏཱི་ཏི་ཨེ་ཝ་མཱ་དི ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ རཱ་གཱ་ད་ཡོ ས་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཨི་ད་མྤི ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཀཱ་ཡི་ཀཾ སུ་ཁནྟི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ད་སྶ་ནེ་ན ཝི་སུཾ་ཡེ་ཝ ན ཨེ་ཏེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་ཐ ཁོ ཨེ་ཀ་ཏོ་པཱི་ཏི ད་སྶི་ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
༤༢༥. ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀ་ཏྟེ་ན པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝཱཏི ཨེ་ཏེ་ན ཨི་དཾ ད་སྶེ་ཏི – ན པུ་རི་མ་ཝཱ་རེ་སུ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྨིཾ པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨུ་པྤ་ཏྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཏ་སྶ ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཏཾ་ཏཾ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ, ན ཙ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་ཀྑ་ནྡྷཱ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀ་ཏྟེ་ན པ་ཙྩ་ཡཱ ན ཧོ་ནྟི, ཏེ་ནེ་ས པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡོ ཨི་དྷ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི.
༤༢༧. ཙེ་ཏ་ནཱ ཝ་ཏྠུ་སྶ་པི པ་ཙྩ་ཡོཏི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏི་ཊྛཱ་བྷཱུ་ཏ་སྶ་པི ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏྠ པ་ཙྩ་ཡ་ཝཱ་རེ ཝི་ཡ ནི་སྶ་ཡ་ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏེ་སུ དུ་མཱུ་ལ་ཀ་དུ་ཀཱ་ཝ་སཱ་ནཱ པ་ཉྷཱ ན ཨུ་དྡྷ་ཊཱ་ཏི? ཨ་ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཏྟཱ. ཏ་ཏྠ ཧི པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་པྤ་དྷཱ་ན་ཏྟཱ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཀུ་ས་ལོ ཙ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏོ ཙ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ ལ་བྦྷ་ནྟཱི་ཏི ‘‘ཀུ་ས་ལ་ཉྩ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཉྩ དྷ་མྨཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཀུ་ས་ལོ ཙ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏོ ཙ དྷ་མྨཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ༡.༡.༢༤༦) ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཏོ ཏ་ཏོ ཝཱ ཨུ་བྷ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི་མ་ཏྟཾ་ཡེ་ཝ ཧི ཏ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ, ན ཨུ་བྷ་ཡ་སྶ ཨུ་བྷི་ནྣཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན པ་ཙྩ་ཡ་པྤ་དྷཱ་ན་ཏྟཱ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ནི་སྶ་ཡཱ་དི་བྷཱུ་ཏཱ ན ལ་བྦྷ་ནྟཱི་ཏི ‘‘ཀུ་ས་ལོ ཙ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏོ ཙ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལ་སྶ ཙ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སྶ ཙ དྷ་མྨ་སྶ ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི ན ཝུ་ཏྟཾ.
པ་ཉྷཱ་ཝཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པ་ཉྷཱ་ཝཱ་ར་སྶ གྷ་ཊ་ནེ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ག་ཎ་ནཱ
༤༣༩. ‘‘ཨེ་ཏྠ པ་ན པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་མྤི ལ་བྦྷ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཀ་སྨཱ ‘‘ཏ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི? ‘‘ཏཱི་ཎཱི’’ཏི ག་ཎ་ན་མ་ཏྟ་སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ.
༤༤༠. ‘‘ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝཱི་མཾ་སཾ སེ་སཱ་དྷི་པ་ཏི་ནོ ཝི་ས་བྷཱ་གཱ’’ཏི པུ་རི་མ་པཱ་ཋོ ནི་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ད་ཊྛ་བྦོ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཝི་ས་བྷཱ་གེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན ནི་ད་སྶ་ནཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་དཱི་ནི ཝ་ད་ནྟོ ས་བྦེ ཝི་ས་བྷཱ་གེ ད་སྶེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨི་ནྡྲི་ཡ་མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ ཝི་ས་བྷཱ་གཱ ད་སྶེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ‘‘ཨ་དྷི་པ་ཏི་ནྡྲི་ཡ་མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཉྙཾ སེ་སཱ དྷ་མྨཱ ཝི་ས་བྷཱ་གཱ’’ཏི པ་ཋ་ནྟི. ཏ་ཐཱ བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ན་ནུ ཡ་ཐཱ ཨ་མོ་ཧ་ཝ་ཛྫཱ་ནཾ ཧེ་ཏཱུ་ནཾ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ ཨ་དྷི་པ་ཏི་ནྡྲི་ཡ་མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ན་ཏྠཱི་ཏི པ་ཉྙཱ་ཝ་ཛྫཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ, ཨེ་ཝཾ ཀུ་ས་ལཱ་དི་ཧེ་ཏཱུ་ནཾ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ ཝི་པཱ་ཀ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཧེ་ཏུ་ཝ་ཛྫཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ་ཡ བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི? ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཨུ་བྷ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་རཱ་སི་མྷི ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ ཝི་པཱ་ཀ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་ཐཱ ཧི ཧེ་ཏུ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ཧི་ཏ་རཱ་སི་མྷི ས་ཏི་པི ཧེ་ཏུ་ཝ་ཛྫ་ས་བྦྷཱ་ཝེ ཧེ་ཏཱུ་ནཾ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝོ ན་ཏྠཱི་ཏི ན ཧེ་ཏུ་ཝ་ཛྫཱ་ནཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཧེ་ཏུ་སྶ ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཨེ་ཝ་མི་དྷཱ་པཱི་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡེ་པི. ཨ་པི་ཙ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་སྶེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟཱི་ཏི པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་ཀྑ་ཎེ ཏ་ཐཱ བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན ས་བྷཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ་ཡ ནཱ་ནཱ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ ཏ་སྶེ་ཝ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ཏི.
ཀུ་ས་ལཱ ཝཱི་མཾ་སཱཏི ཨི་དཾ ‘‘ཀུ་ས་ལཱ ཝཱི་མཾ་སཱ་དྷི་པ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ན ཧི ཨ་ན་དྷི་པ་ཏི་བྷཱུ་ཏཱ ཝཱི་མཾ་སཱ ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
༤༤༡-༤༤༣. ‘‘ས་ཙེ པ་ན ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡོ པ་ཝི་ས་ཏི, ཨི་ཏ་རཱ་ནི དྭེ ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི པུ་རི་མ་པཱ་ཋོ, ‘‘ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨོ ཀུ་ས་ལ་སྶ ཙ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སྶ ཙཱ’’ཏི ཨི་དཾ པ་ན ན ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཀུ་ས་ལོ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སྶ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏོ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སྶཱ་ཏི དྭེ ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི པ་ཋ་ནྟི. ཨཱུ་ན་ཏ་ར་ག་ཎ་ནེ་སཱུཏི ཡེ་སུ པ་ཝི་ཊྛེ་སུ ཨཱུ་ན་ཏ་རཱ ག་ཎ་ནཱ ཧོ་ཏི, ཏེ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏཱི་ཎི དྭེ ཨེ་ཀ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨཱུ་ན་ཏ་ར་ག་ཎ་ནེ་སུ ཝཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཱ་དཱི་སུ པ་ཝི་ས་ནྟེ་སུ ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན ཏི་ཀ་ཏོ ཨཱུ་ནཾ ཡ་ཐཱ་ལ་དྡྷ་ཉྩ ཨེ་ཀ་ནྟི ག་ཎ་ནཾ ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཱིཏི ཨ་ནཱ་མ་ཊྛ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ, ན ཝི་པཱ་ཀ་ཧེ་ཏུ་ར་ཧི་ཏཱ་ནཱི་ཏི.
ཏ་ཏྠ ས་བྦེ་པི ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཙེ་ཝཱཏི ཏ་ཏྠ ཡེ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏེ ས་བྦེ་པི ཝི་པཱ་ཀཱ ཙེ་ཝ ཝི་པཱ་ཀ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཱ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པཱ ཙཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཾ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པ་མྤི ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་གྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པ་ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཱ ཙ ལ་བྦྷ་ནྟཱི’’ཏི་པི པ་ཋ་ནྟི. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པ་མེ་ཝཱཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ‘‘ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པ་ཉྩཱ’’ཏི་པི པ་ན པ་ཋ་ནྟི.
ཨེ་ཝ་མྤཱིཏི ‘‘ཨེ་ཏེ་སུ པ་ན གྷ་ཊ་ནེ་སུ ས་བྦ་པ་ཋ་མཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན་པི. གྷ་ཊ་ནེ་སུ པ་ན ཡོ ཡོ པ་ཙྩ་ཡོ མཱུ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ཋི་ཏོ, ཏཾ་པ་ཙྩ་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ནི་ར་ཝ་སེ་ས་ཨཱུ་ན་ཨཱུ་ན་ཏ་ར་ཨཱུ་ན་ཏ་མ་ལཱ་བྷ་ཀྐ་མེ་ན གྷ་ཊ་ནཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ནི་ར་ཝ་སེ་ས་ལཱ་བྷེ ཙ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ནི་ར་ཝ་སེ་ས་ལཱ་བྷ་ཀྐ་མེ་ན. ཏ་ཐཱ ཨཱུ་ན་ལཱ་བྷཱ་དཱི་སཱུ་ཏི ཨ་ཡཾ ཀ་མོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཧེ་ཏུ་མཱུ་ལ་ཀཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
༤༤༥. ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ན ས་ནི་སྶ་ཡཾ ཝ་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ན ཨི་དཾ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་སྶ་པི ཝ་ཏྠུ་སྶ ཝ་སེ་ན གྷ་ཊ་ན་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝཱ’’ཏི.
༤༤༦. ས་ཧ་ཛཱ་ཏེ་ན པ་ན ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་པ་ཏི, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་པ་ཏི་ནཱ ཙ ས་དྡྷིཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཾ ན ལ་བྦྷ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ ཡ་ཐཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏཱ ཨེ་ཀོ ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡོ ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡོ ཙ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་པ་ཏཱི་ནཾ ཨེ་ཀ་སྶ ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ. ནི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཧི ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཙ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་ནི་སྶ་ཡཱ་དཱི་ནཾ ས་མཱ་ནོ, ན པ་ནེ་ཝཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་པ་ཏི་བྷཱ་ཝོ ས་མཱ་ནོ. ས་ཧ་ཛཱ་ཏོ ཧི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ནུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་ཧ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་དྷི་པ་ཏི ཧོ་ཏི, ཨི་ཏ་རོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནི ནི་ནྣ་ཏཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན. ས་ཧ་ཛཱ་ཏོ ཙ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀོ, ཨི་ཏ་རོ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏོ་པི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཡ བྷི་ནྣ་ས་བྷཱ་ཝཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་པ་ཏི་ནོ་ཏི ན ཏེ ཨེ་ཀ་ཏོ ཨེ་ཝ ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝཾ བྷ་ཛ་ནྟི, ཏེ་ནེ་ཝ པ་ཉྷཱ་ཝཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒེ ཙ ‘‘ཀུ་ས་ལོ ཙ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏོ ཙ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི.
༤༤༧-༤༥༢. སཱ་ཧཱ་ར་ཀ་གྷ་ཊ་ནཱ་ནཾ པུ་ར་ཏོ ཝཱི་རི་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཝཱི་མཾ་སཱ་ནཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནཱ་ཧཱ་ར་ཀཱ་མ་གྒ་ཀཱ་ནི ས་ཨི་ནྡྲི་ཡ་གྷ་ཊ་ནཱ་ནི ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ནི སི་ཡུཾ ‘‘ཨ་དྷི་པ་ཏི་ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ནི་སྶ་ཡ་ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏ་ནྟི ས་ཏྟ. ཨ་དྷི་པ་ཏི་ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ནི་སྶ་ཡ་ཨི་ནྡྲི་ཡ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏ་ནྟི ཏཱི་ཎི. ཨ་དྷི་པ་ཏི་ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ནི་སྶ་ཡ་ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏ་ནྟི ཏཱི་ཎི. ཨ་དྷི་པ་ཏི་ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ནི་སྶ་ཡ་ཝི་པཱ་ཀ་ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏ་ནྟི ཨེ་ཀཾ. ཨ་དྷི་པ་ཏི་ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ནི་སྶ་ཡ་ཝི་པཱ་ཀ་ཨི་ནྡྲི་ཡ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ཝི་ག་ཏ་ནྟི ཨེ་ཀཾ. ཨ་དྷི་པ་ཏི་ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ནི་སྶ་ཡ་ཝི་པཱ་ཀ་ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏ་ནྟི ཨེ་ཀ’’ནྟི. ཀ་སྨཱ ཏཱ་ནི ན ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི? ཨི་ནྡྲི་ཡ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨ་དྷི་པ་ཏི་སྶ ཨཱ་ཧཱ་ར་མ་གྒེ་ཧི ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ. ཙི་ཏྟཱ་དྷི་པ་ཏི ཧི ཨཱ་ཧཱ་རོ, ཝཱི་རི་ཡ་ཝཱི་མཾ་སཱ ཙ མ་གྒོ ཧོ་ཏི, ན ཙ ཨ་ཉྙོ ཨི་ནྡྲི་ཡ་བྷཱུ་ཏོ ཨ་དྷི་པ་ཏི ཨ་ཏྠི, ཡ་སྶ ཝ་སེ་ན ཨ་ནཱ་ཧཱ་ར་ཀཱ་མ་གྒ་ཀཱ་ནི ས་ཨི་ནྡྲི་ཡ་གྷ་ཊ་ནཱ་ནི ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ནི སི་ཡུཾ, ཏ་སྨཱ ཏཱ་ནི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟཱ་དྷི་པ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ཨཱ་ཧཱ་ར་མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ སཱ་ཧཱ་ར་ཀ་ས་མ་གྒ་ཀཱ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཏེ་སུ ཙ ས་མ་གྒ་ཀེ་སུ དྭེ པ་ཙྩ་ཡ་དྷ་མྨཱ ལ་བྦྷ་ནྟི, སཱ་ཧཱ་ར་ཀེ་སུ ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ས་མ་གྒ་ཀཱ་ནི པུ་བྦེ ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ནི སི་ཡུཾ. ས་ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཀཱ་ནི པ་ན ཡེ་ཧི ཨཱ་ཧཱ་ར་མ་གྒེ་ཧི བྷི་ནྡི་ཏ་བྦཱ་ནི, ཏེ་སཾ ཀ་མ་ཝ་སེ་ན པ་ཙྪཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ས་དི་ས་ཏྟཱཏི ས་མ་གྒ་ཀ་ཏྟེ་ན ས་མཱ་ན་ཏྟཱ, ཨ་ན་ནྟ་ར་རཱུ་པ་ཏྟཱ་ཏི ཝཱ ཨ་ཏྠོ.
༤༥༧-༤༦༠. ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏོ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རཱིཏི ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ས་ཧི་ཏ་སྶ ཀུ་ས་ལ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་ཀེ་སྭེ་ཝ དུ་མཱུ་ལ་ཀ་མྤི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏེ ཝ་ཏྠུ་རཱུ་པ་མྤཱིཏི ཨི་དཾ ‘‘ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པ་མྤཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ‘‘དུ་ཏི་ཡ་གྷ་ཊ་ནེ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ རཱུ་པེ་སུ ཝ་ཏྠུ་མེ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏཱི’’ཏི པུ་རི་མ་པཱ་ཋོ, བྷཱུ་ཏ་རཱུ་པ་མྤི པ་ན ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཝ་ཏྠུ་ཉྩ བྷཱུ་ཏ་རཱུ་པ་ཉྩ ལ་བྦྷ་ཏཱི’’ཏི པ་ཋ་ནྟི. ‘‘ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པ་མེ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ‘‘ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པ་ཉྩཱ’’ཏི པ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ས་ཝི་པཱ་ཀེ་སུ པ་ཋ་མེ ཝི་པཱ་ཀཱ ཙེ་ཝ ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པ་ཉྩཱཏི ཨེ་ཏྠ ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝཱཏི ཨི་དྷ ཙ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པ་མྤི ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ག་ཧི་ཏ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ‘‘ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པ་ཉྩཱ’’ཏི་པི པ་ན པ་ཋ་ནྟི. ཨེ་ཏྠ པ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ནི་སྶ་ཡ་ཝི་པཱ་ཀ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ཏྠི ཨ་ཝི་ག་ཏ་མཱུ་ལ་ཀེ་སུ གྷ་ཊ་ནེ་སུ ཧེ་ཏུ་ཀ་མྨ་ཛྷཱ་ན་མ་གྒེ་ཧི གྷ་ཊ་ནཱ་ནི ན ཡོ་ཛི་ཏཱ་ནི, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་སུ ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏ་མཱུ་ལ་ཝ་ཛྫེ་སུ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ན, ནི་སྶ་ཡ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏ་ཝ་ཛྫེ་སུ ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཨི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི ཙ. ཀ་སྨཱ་ཏི? ཏེ་སུ ཧི ཡོ་ཛི་ཡ་མཱ་ནེ་སུ ཏཾ་ཏཾ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ་ཀ་དེ་ས་བྷཱུ་ཏཱ ཧེ་ཏུ་ཨཱ་ད་ཡོ ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ཝ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ལ་བྦྷ་ནྟི. ཏེ་ན ཏེ་ཧི གྷ་ཊ་ནཱ་ནི ཧེ་ཏུ་མཱུ་ལ་ཀཱ་དཱི་སུ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སཱ་ནེ་ཝ རཱུ་པ་མི་སྶ་ཀ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝེ་ན སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ནཱི་ཏི ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏེ་ཧི པ་ན ཡོ་ཛི་ཡ་མཱ་ནོ ཨཱ་ཧཱ་རོ ནི་སྶ་ཡཱ་དཱི་ཧི ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཙ རཱུ་པ་མི་སྶ་ཀཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་དྷི་པ་ཏཱ་ཧཱ་རི་ནྡྲི་ཡ་མཱུ་ལ་ཀེ་སུ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སཱ་ནི་པི གྷ་ཊ་ནཱ་ནི ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏ་མཱུ་ལ་ཀེ་སུ ནི་སྶ་ཡཱ་དི་མཱུ་ལ་ཀེ་སུ ཙ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ན ཨ་དྷི་པ་ཏི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི ཙ སུ་པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝ་ཏྠཾ ཡོ་ཛི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ་ནཱི་ཏི.
༤༦༢-༤༦༤. ནི་སྶ་ཡ་མཱུ་ལ་ཀེ ‘‘ཚ་ཊྛེ ཏཱི་ཎཱི་ཏི ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ནི ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་སྶཱ’’ཏི པུ་རི་མ་པཱ་ཋོ, ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནི པ་ན ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ལ་བྦྷ་ནྟཱི་ཏི ‘‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སྶ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི ཙཱ’’ཏི པ་ཋ་ནྟི.
༤༦༦. ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་མཱུ་ལ་ཀེ པ་ཀ་ཏཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟེ་སུ དྭཱི་སུ པ་ཋ་མེ ‘‘ལོ་ཀི་ཡ་ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་པི པ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ཝ.
༤༧༣-༤༧༧. ཀ་མྨ་མཱུ་ལ་ཀེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཾ ཝ་ཏྠུ་པཱིཏི ཨེ་ཏྠ ན པ་ཝ་ཏྟེ ཝི་ཡ ཁ་ནྡྷཱ་ཡེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཝི་པཱ་ཀཱ་ཝི་པཱ་ཀ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ཋ་མེ ‘‘ཨ་རཱུ་པེ་ན ས་དྡྷིཾ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པཾ ལ་བྦྷ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པ་མྤི པ་ན ལ་བྦྷ་ཏེ་ཝ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཀ་མྨ་མཱུ་ལ་ཀེ ‘‘ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ དྭེ’’ཏི, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མཱུ་ལ་ཀེ ཙ ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཀ་མྨེ དྭེ’’ཏི ཀ་སྨཱ ན ཝུ་ཏྟཾ, ན་ནུ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཀ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡོ ཙ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་ཏཾ ཝ་ཏྠུཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀ་མྨ་མྤི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦ་ནྟི? ན, དྭི་ནྣཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཏོ. པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཉྷི ཝ་ཏྠུ ནི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཀཱ་རེ་ན ཏ་ནྣི་སྶི་ཏེ་ན ཨཱ་ལ་མྦི་ཡ་མཱ་ནཾ ནི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཡུ་ཏྟཾ ཝ་ཏྟུཾ. ཀ་མྨཾ པ་ན ཏ་སྨིཾ ཀ་ཏེ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཀ་ཏཱུ་པ་ཙི་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཀཱ་རེ་ན, ཝི་ས་ཡ་མ་ཏྟ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན ཙ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ན ས་ནྟཱ་ན་ཝི་སེ་སཾ ཀ་ཏྭཱ ཕ་ལུ་པྤཱ་ད་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རེ་ན, ཏ་སྨཱ ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཙ ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནྟི ‘‘ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི, ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཙ ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུ་ནྟི ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ས ཙ ས་བྷཱ་ཝོ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ན་ཉྩ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཝ་ཏྠུ་ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ, ཡཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཧ ནི་སྶ་ཡཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཱ, ཨ་ཏཱི་ཏ་སྶ ཙ ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ཡཾ ས་བྷཱ་ཝོ, ཡཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཧ ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ན་ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཱ. ཡ་ཐཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་ནི་སྶ་ཡཱ་ནཾ ས་ཧ ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཱ ས་བྷཱ་ཝོ, ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་པ་ཏཱི་ན་ཉྩ ས་ཧ ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ན་ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཱ, ཨེ་ཝ་མི་དྷཱ་པཱི་ཏི.
༤༧༨-༤༨༣. ནི་རཱ་དྷི་པ་ཏི་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ནཱཏི ཨ་ནཱ་མ་ཊྛཱ་དྷི་པ་ཏི་བྷཱ་ཝ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཧཱ་ར་སྶ ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཝ་ཏྠུ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་མྤི ལ་བྷ་ནྟ་སྶ ཝ་ཏྠུ་སྶ ཝ་སེ་ན ས་བྦ་སྶ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པ་སྶ པ་རི་ཧཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི.
༤༨༤-༤༩༥. ‘‘ཏ་ཏི་ཡེ ཨ་རཱུ་པི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི རཱུ་པཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཙ པ་ན ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ལ་བྦྷ་ནྟི. ཏ་ཏོ ཝཱི་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི ཚཱཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་དི་པི ཝཱི་མཾ་སཱ ལ་བྦྷ་ཏི, ཝཱི་རི་ཡ་སྶ པ་ན ཝ་སེ་ན ཏཾ་ས་མཱ་ན་ག་ཏི་ཀཱ ཝཱི་མཾ་སཱ་པི ག་ཧི་ཏཱ་ཏི ‘‘ཝཱི་རི་ཡ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
༥༡༡-༥༡༤. ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་མཱུ་ལ་ཀེ ‘‘ད་ས་མེ ཀུ་ས་ལཱ་ད་ཡོ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཾ པ་ན ‘‘ཁ་ནྡྷཱ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཝ་ཏྠུ ཙ ཁ་ནྡྷཱ་ན’’ནྟི ཨི་ད་མྤི ལ་བྦྷ་ཏི. ‘‘ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཾ ཝ་ཏྠུ ཁ་ནྡྷཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཝི་པཱ་ཀ་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཡ་སྶ ཝ་ཏྠུ་སྶ ཝ་སེ་ན གྷ་ཊ་ནཾ ཀ་ཏཾ, ཏ་སྶ ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཁ་ནྡྷཱ ཙ ཝ་ཏྠུ་སྶཱ’’ཏི ཨི་ད་མྤི པ་ན ལ་བྦྷ་ཏེ་ཝ. ‘‘དྭཱ་ད་ས་མེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཾ ཁ་ནྡྷཱ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཱ་ན’’ནྟི པུ་བྦ་པཱ་ཋོ, ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི པ་ན ན ཝ་ཛྫེ་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ‘‘དྭཱ་ད་ས་མེ ཁ་ནྡྷཱ པ་ཝ་ཏྟེ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཾ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཱ་ན་ཉྩཱ’’ཏི པ་ཋ་ནྟི.
༥༡༥-༥༡༨. ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡ་མཱུ་ལ་ཀེ པ་ཋ་མ་གྷ་ཊ་ནེ ‘‘ཨ་རཱུ་པ་ཝ་ཏྠཱ་ར་མྨ་ཎ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏ་ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ཧཱ་རཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ ལ་བྦྷ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ‘‘ཨཱ་ཧཱ་རི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙཱ’’ཏི་པི པ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ན ཧི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ཧཱ་རཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ད་ཡོ ལ་བྦྷ་ནྟཱི་ཏི. ‘‘དུ་ཏི་ཡེ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རཱ ན ལ་བྦྷ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ས་བྦཱ་ནི་པི པ་ན ཨ་ལ་བྦྷ་མཱ་ནཱ་ནི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་ར་རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་རཱུ་པཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ཙ ན ལ་བྦྷ་ནྟཱི’’ཏི པ་ཋ་ནྟི, ཚ་ཊྛཾ ས་བྦེ་སཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཏྟ་མེ ཏ་ཏོ རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་མ་ཏྟཾ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་སཾ ཝི་སེ་སོ ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཏ་ཏོ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མེཏི ཨེ་ཏྠ ཏ་ཏོཏི ན་ཝ་མ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ར་ས་མེ ཝ་ཏྠཱ་ར་མྨ་ཎཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝ་ཏྠུ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙ་ཀྑཱ་དི་ཝ་ཏྠཱུ་ནི་པི ག་ཧི་ཏཱ་ནི, ཏ་ཐཱ ཙུ་དྡ་ས་མེ ཝ་ཏྠུ་མེ་ཝཱཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི. ‘‘ས་ཏྟ་ར་ས་མེ པ་ན ཏ་དེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་པ་ཏི་བྷཱ་ཝེ་ན, ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་མེ་པི ཏ་དེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི པུ་རི་མ་པཱ་ཋོ, ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཨ་ཡཾ པ་ན ས་ཏྟ་ར་ས་མ་ཏོ ཝི་སེ་སོ ན ཧོ་ཏི, ཝ་ཏྠཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ པ་ན ས་ཏྟ་ར་ས་མེ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་མེ ཙ ཝ་ཏྠུ་སྶེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཝི་སེ་སོ་ཏི ‘‘ས་ཏྟ་ར་ས་མེ པ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་པ་ཏི་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཙ, ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་མེ ཝ་ཏྠུ་སྶེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི པ་ཋ་ནྟི.
༥༡༩. ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ནི ཝི་ཡ ས་ཧ་ཛཱ་ཏེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨེ་ཀེ་ན པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨ་ནི་ཡ་མི་ཏ་ཏྟཱ ཏཱ་ནི པ་ཀི་ཎྞ་ཀཱ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཏྠ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏཱ་ཧཱ་རི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ས་ཧ་ཛཱ་ཏེ་ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཉྩ ཨ་སཱ་མ་ཉྙ་ཝ་སེ་ན ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མཱུ་ལ་ཀེ ཨ་ན་ནྟ་ར་ས་མ་ན་ནྟ་ར་པུ་རེ་ཛཱ་ཏཱ་ཏི ཨེ་ཏྠ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ་པི པ་ཋི་ཏ་བྦོ.
ཡེ་སུ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, ཏཱ་ནི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཧེ་ཏུ་མཱུ་ལ་ཀཱ་དཱི་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་ལོ་བྷཱ་དི་ཏཾ་ཏཾ་ནཱ་མ་ཝ་སེ་ན པ་ན ཧེ་ཏུ་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་པ་ཏི་ཨཱ་ཧཱ་རི་ནྡྲི་ཡ་ཛྷཱ་ན་མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡ་དྷ་མྨཱ ཨེ་ཝཾ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧུ་ཏྭཱ ན པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཡྻུ་ནྟི ཏེ པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘དྭཱ་ད་སེ་ཝ ཧི ཧེ་ཏཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏེ་ན ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ཡེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡ་དྷ་མྨཱ’’ཏི ནི་ཙྪ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ པཱ་ཀ་ཊོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་པ་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ནོ་པི ཏེ་སྭེ་ཝ མ་གྒི་ཏ་བྦོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཚ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱཏི ཨེ་ཏེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་པ་ཏི རཱུ་པཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་ངྒ་ཧི་ཏོ་ཏི ཏཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་དྷི་པ་ཏ་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱཏི ཨི་དཾ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ ཨ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ་ཝ་སེ་ན ལ་བྦྷ་ཏི. ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱཏི ཨི་དཾ པ་ན ན ས་ཀྐཱ ལ་དྡྷུཾ. ཛྷཱ་ན་ངྒེ་སྭ་པི ཧི དུ་ཀྑཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མེ་ཝ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཨ་ཛྷཱ་ན་ངྒ་ཏྟཱ. ཙི་ཏྟ་ཊྛི་ཏི་པི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀི་རི་ཡཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཝི་པཱ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ན ཨ་ཏྠེ ག་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་ཝ་སེ་ན ལ་བྦྷེ་ཡྻ, ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་སེ་སེ་ན པ་ན པ་ཙྩ་ཡ་ཡོ་ཛ་ནཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ་ཏི ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུ་ནྟི.
པ་ཉྷཱ་ཝཱ་ར་སྶ གྷ་ཊ་ནེ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ག་ཎ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པ་ཙྩ་ནཱི་ཡུ་དྡྷཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༢༧. ཨེ་ཀེ་ན ལ་ཀྑ་ཎེ་ནཱཏི ‘‘ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨོ ཀུ་ས་ལ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ན་ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ ཨ་ཉྙེ་ན པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ ཙ ཨ་ཉྙེ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨ་ཊྛ ཧོ་ནྟི, ཏེ་སུ ཀུ་ས་ལོ ཀུ་ས་ལ་སྶ ཏཱི་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི པ་ཙྩ་ཡོ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་སྶ དྭཱི་ཧི, ཨེ་ཝཾ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ པ་ཙྩ་ཡེ པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་ཏོ ཋི་ཏེ ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙེ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨི་མེ་སྭེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དཱི་སུ ཨ་ཊྛ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཡ་ཐཱ་ཡོ་གཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨི་ད་མེ་ཏྠ ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏེ་སུ ཙ ཨ་ཊྛ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ པུ་རི་མ་པུ་རི་མེ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ ས་ངྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མ་པ་ཙྪི་མཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཨ་ཉྙེ་སཾ དྭི་ནྣཾ ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ, ཝ་ཏྠུ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན པུ་རེ་ཛཱ་ཏཾ, ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཏོ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཏོ ཙ, ཨ་ཉྙི་སྶཱ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཝ་སེ་ན ཀ་མྨཾ, ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྶ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་ར་སྶ ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཧཱ་རོ, ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཏོ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་ཏོ ཙ ཨ་ཉྙ་སྶ རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཝ་སེ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨོ ཀུ་ས་ལ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ, ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི་ཙྩེ་ཝ (པ་ཊྛཱ. ༡.༡.༤༠༤, ༤༡༩, ༤༢༣) ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ད་ཉྙཱ་བྷཱ་ཝཱ ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཀ་མྨཱ་ཧཱ་རི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་པ་ཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡེ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཡཾ པ་ན པ་རི་ཏྟ་ཏྟི་ཀེ པ་ཉྷཱ་ཝཱ་ར་པ་ཙྩ་ནཱི་ཡེ ‘‘ཨ་པྤ་མཱ་ཎོ དྷ་མྨོ ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ༢.༡༢.༦༦, ༧༤) ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཨ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ པུ་རི་མེ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཝི་ཝ་ཛྫ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཏོ ཨ་ཉྙཱ་ར་མྨ་ཎཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ, ན པ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ.
ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཡ་དི་པི ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏཱ་ཧཱ་རི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ་ཝ, ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ པ་ན པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏཱ་ཧཱ་རཱ་ནཾ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ་ན་ཉྩ ས་ཧཱ་པི ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏི, ན ཏི་ཎྞཾ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ ཝི་ཡ ཝི་སུཾ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ‘‘ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏེ་སུ ཙ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ཝ་སེ་ན ཚ་ཧི བྷེ་དེ་ཧི ཋི་ཏཱ’’ཏི ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ས་ངྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘རཱུ་པི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡོ པ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ་བྷེ་ད་ཏོ དུ་ཝི་དྷོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་བཱ་ཧི་ར་བྷེ་ད་ཏོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ.
ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ་པཱིཏི ན སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ་ཡེ་ཝ, ནཱ་པི ཨ་ཊྛ་ནྣཾ་ཡེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ་པཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ ནི་སྶ་ཡ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏཱ་ན་ཉྩ པུ་རེ་ཛཱ་ཏེ ས་ངྒ་ཧོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ཡེ་ཝ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏ་དེ་ཀ་དེ་ས་སྶ ཏེ་ས་ཉྩ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་དཱི་སུ ས་ངྒ་ཧཾ ཝ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡོ་ཝ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཏི, ན སེ་སཱ ཏེ་ཝཱི་ས་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཙ་ཏུ་ཏྠེ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ‘‘ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ ཨ་དྷི་པ་ཏི་བྷཱུ་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝཾ ‘‘པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་བྷཱུ་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི་པི ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ པ་ན ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ག་ཧེ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ན ཝུ་ཏྟཾ སི་ཡཱ. ཨ་ཐ པ་ན ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ག་ཧི་ཏ’’ནྟི ན ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན་པི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྶ ག་ཧི་ཏ་ཏཱ་ཡ བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ‘‘ཨ་དྷི་པ་ཏི་བྷཱུ་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡོ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ་ཏི.
ཡེ་སུ པ་ཉྷེ་སུ…པེ… ཨེ་ཀོ་ཝ པ་ཙྩ་ཡོ ཨཱ་ག་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ག་ཏོ་ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཝ་ས་དྡོ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ. ཏེ་ན དྭཱ་ད་ས་མ་ཙུ་དྡ་ས་མེ་སུ པ་ཉྷེ་སུ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ན ཨ་ནཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ག་ཏོ་ཝཱ་ཏི ཏེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་པ་ཊི་ཀྑེ་པེ ཏེ་པི པ་ཉྷཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶི་ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཡ་སྨིཾ པ་ན པ་ཉྷེཏི དུ་ཏི་ཡ་ཚ་ཊྛ་པ་ཉྷེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་ཝ་སེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ནི་དྡི་སཱི་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝནྟི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ན དྭཱ་ད་ས་མ་ཙུ་དྡ་ས་མེ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཏེ་སུ་པི ཧི དྭེ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་ག་ཏཱ, ན པ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ ཝ་སེ་ནཱཏི ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ ལ་བྦྷ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ན ཧི ཏེ་ར་ས་མ་པ་ནྣ་ར་ས་མེ་སུ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏེ་པི པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟེ ཨཱ་ཧཱ་རི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཏེ པ་ཉྷཱ ལ་བྦྷ་ནྟི, ཨ་ཐ ཁོ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་སྶེ་ཝ ཝ་སེ་ནཱ་ཏི. ཨི་ད་མེ་ཝ ཙེ་ཏྠ ལ་ཀྑ་ཎནྟི ཨ་ཊྛ་ནྣཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ས་བྦ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཾ, ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྷཱ་པ་རི་ཙྪེ་དོ, ཏེ ཏེ པ་ཙྩ་ཡེ ས་ངྒ་ཧེ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་ཙྪེ་དོ, ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ པ་ཙྩ་ཡེ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟེ ཏ་སྶ ཏ་སྶ པ་ཉྷ་སྶ པ་རི་ཧཱ་ནཱ་པ་རི་ཧཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་བྦཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏེ་ནེ་ཝ ‘‘ཨི་མི་ནཱ ལ་ཀྑ་ཎེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྲཱཏི པ་བྷེ་ད་པ་རི་ཧཱ་ནཱི་སུ. ཏཱི་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡཱ ད་སྶི་ཏཱཏི ‘‘ན་ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཡཾ པ་ན པ་ཙྩ་ཡུ་དྡྷཱ་རོ ས་བྦ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་སྶ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟོ, ན ‘‘ན་ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠེ་ཝ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ཧེ་ཏུ་དུ་ཀ་པ་ཉྷཱ་ཝཱ་ར་པ་ཙྩ་ནཱི་ཡེ ‘‘ཧེ་ཏུ་དྷ་མྨོ ཧེ་ཏུ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ, ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ, ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ༣.༡.༤༣) ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ‘‘ན་ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་ད་སྶ་ནེ ‘‘ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ཏ་སྨཱ ཨི་དྷཱ་པི ས་བྦ་ལ་བྦྷ་མཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ངྒ་ཧ་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཡུ་དྡྷཱ་ར་སྶ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏཱི་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཝཱི་ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡཱ ད་སྶི་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ. ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ’’ཏི, ཏ་ཏྲ པ་བྷེ་དེ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཾ ཝ་ཏྭཱ པ་རི་ཧཱ་ནཱི་ཡཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཏ་སྨིཾ པ་ན པ་ཙྩ་ཡེ…པེ… ཏེ པ་ར་ཏོ ཝ་ཀྑཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ.
༥༢༨. ཏ་ཐཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་དི་ཀེ་སུ་པི ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ཉྷེ་སུ ཏེ་ཧི ཏེ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཏེ ཏེ་ཡེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡཱ ད་སྶི་ཏཱཏི ཀུ་ས་ལཱ་དི་ཀེ་སུ ད་སྶི་ཏེ་ཧི ཨ་ཉྙེ་སཾ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ན ཧི ‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨོ ཀུ་ས་ལ་སྶ དྷ་མྨ་སྶཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ དྭཱི་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཏ་ཡོ པ་ཙྩ་ཡཱ ད་སྶི་ཏཱ, ཨ་ཐ ཁོ དྭེ་ཡེ་ཝ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སྶ་པི ཨ་ཀུ་ས་ལོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི.
༥༣༠. ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ པ་ན ན ཧོ་ནྟི ཝ་ཏྠུ་མི་སྶ་ཀ་ཏྟཱཏི ཨ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཝ་ཏྠུ་ནཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ ན ཧོ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི, ན པ་ན སུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ནི་ཝཱ་རེ་ཏི. ཝ་ཏྠུ་ནཱ པ་ན ས་དྡྷིཾ ཡེ་ན ནི་སྶ་ཡཱ་དི་ནཱ པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་མེ་ཝ ནི་སྶ་ཡཱ་དིཾ ཝི་སེ་སེ་ཏུཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ནྟི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཏ་སྨཱ ཏེ་ས’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན པ་ཙྩ་ཡུ་དྡྷཱ་རེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཀ་མྨ་ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ས་བྦ་པ་ཙྩ་ཡེ ས་ངྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཀ་སྨཱ ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཡུ་དྡྷཱ་རོ ན ཀ་ཏོ་ཏི? མི་སྶ་ཀཱ་མི་སྶ་ཀ་སྶ ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་བྷཱ་ག་སྶ དུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏྟཱ. ན ཧི ‘‘ཨ་ཝི་བྷཱ་གེ་ན ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ས་ཀྐཱ ཝི་ཉྙཱ་ཏུཾ ‘‘ཀིཾ སུ་དྡྷེ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏཱ་ཧཱ་རི་ནྡྲི་ཡ་ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཝཱ, ཨ་ཐ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་མི་སྶ་ཀེ་ན པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏཱ་ཧཱ་ར་མི་སྶ་ཀེ་ན པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏི་ནྡྲི་ཡ་མི་སྶ་ཀེ་ན ཝཱ’’ཏི. ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་སེ་སུ པ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དཱི་སུ ས་རཱུ་པ་ཏོ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ་སུ ཡ་ཏྠ སུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ, ཏ་ཏྠ ‘‘ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ སུ་དྡྷཱ་ནཾ, ཡ་ཏྠ ཙ མི་སྶ་ཀཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ, ཏ་ཏྠ ‘‘ས་ཧ་ཛཱ་ཏཾ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ མི་སྶ་ཀཱ་ནཾ ག་ཧ་ཎ་ཏོ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་ས་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ད་ཡོ ག་ཧི་ཏཱ, ཏེ་ན ཙ ས་བྦ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ས་ངྒ་ཧོ ད་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི.
ཀ་སྨཱ པ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏེ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ནི་སྶ་ཡོ, པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏེ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟོ ཝཱ ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན ན ཝུ་ཏྟོ་ཏི? ཨ་ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ, ནི་སྶ་ཡོ ཏཱ་ཝ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ སུ་དྡྷཱ་ནཾ མི་སྶ་ཀཱ་ན་ཉྩ ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨ་ཝི་སི་ཊྛ་ཏྟཱ, ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡོ ཙ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡོ ཝི་ཡ ཝི་སེ་སི་ཏ་བྦོ་ཏི སོ ཝི་ཡ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ. ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏཱ་ན་ཉྩ མི་སྶ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏི, ན ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ. ཏ་ཐཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏཱ་ན་ཉྩ མི་སྶ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏི. ཝ་ཀྑ་ཏི ཧི ‘‘ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡོ དྷ་མྨོ ཨུ་པཱ་དི་ནྣུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡ་སྶ ཙ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡ་སྶ ཙ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཾ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ’’ནྟི (པ་ཊྛཱ. ༡.༤.༨༤), ན པ་ན ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ, ཏ་སྨཱ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན མི་སྶ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ ན སོ ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་སོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ཡུ་ཏྟོ་ཏི བྷི་ཡྻོ་པི ན ཝ་ཏྟ་བྦོ.
ན་ནུ ཙ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡོ ཙ ཧེ་ཏུ་ཨཱ་དཱི་ཧི ཝི་སེ་སི་ཏ་བྦོ་ཏི སོ་པི ནི་སྶ་ཡ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཡ ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན ན ཝ་ཏྟ་བྦོ་ཏི? ན, ཝི་རུ་དྡྷ་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨ་ཝི་སེ་སི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ. ནི་སྶ་ཡ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཧི ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡོ ཝི་ཡ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ལ་ཝི་རུ་དྡྷེ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཝི་སེ་སི་ཏ་བྦཱ, ན པ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏོ. ཧེ་ཏུ་ཨཱ་ད་ཡོ ཧི ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཨེ་ཝ, ན ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ལ་ཝི་རུ་དྡྷཱ་ཏི.
པ་ཙྩ་ནཱི་ཡུ་དྡྷཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་ག་ཎ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ན་ཧེ་ཏུ་མཱུ་ལ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༣༢. སུ་དྡྷོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡོ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ སུ་དྡྷ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ན ཀི་ཉྩི པ་ཡོ་ཛ་ནཾ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཧི པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་ཏོ ཋི་ཏེ ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ་དི་བྷཱུ་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡོ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི. སུ་དྡྷོཏི ཝཱ ཨ་ཊྛ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཀེ་ཝ་ལཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡོ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི, ན སེ་སཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ནྣནྟི ས་ཧ་ཛཱ་ཏེ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ནྟེ་སུ པ་ནྣ་ར་ས་སུ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཝི་པཱ་ཀ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ནྣཾ ཝ་སེ་ན. ཏེཏི ཏེ ས་ཧ་ཛཱ་ཏེ ཨ་ནྟོ་ག་དྷཱ་ཡེ་ཝ ཏ་སྨིཾ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟེ ཨ་ཉྙེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ན ལ་བྷ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི, ཨ་ན་ནྟོ་ག་དྷཱ པ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་པ་ཏི་པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་ནི་སྶ་ཡཱ་ད་ཡོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དི་ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ལ་བྷ་ནྟཱི་ཏི.
ཀི་ཉྩཱ་པི ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡོ་ཡེ་ཝ ན་ཏྠཱིཏི ཏ་སྨིཾ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟེ ཨི་མེ ཝཱ་རཱ ན ལ་བྦྷེ་ཡྻུཾ, ཨ་ཐ ཁོ ནི་སྶ་ཡ་ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨེ་ཏེ ལ་བྷི་ཏ་བྦཱ སི་ཡུ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཡ་སྨཱ པ་ནཱཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཡ་དི་པི ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡོ ན་ཏྠི, ཡ་སྨཱ པ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་དྷ་མྨེ ཋི་ཏཱ ཨེ་ཏེ ན ནི་སྶ་ཡཱ་ད་ཡོ ན ཧོ་ནྟི, ཡ་སྨཱ ཙ ས་ཧ་ཛཱ་ཏེ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟེ ཡེ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ ཨི་དྷ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྑེ་པེ་ན པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ ཏེ་པི ཝཱ་རཱ ན ལ་བྦྷ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡནྟི ཨེ་ཏེ་ན ནི་སྶ་ཡཱ་དི་བྷཱུ་ཏ་ཉྩ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ་ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཀུ་ས་ལ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ་སུ ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏེ་སུ ཀུ་ས་ལ་སྶ ཀུ་ས་ལོ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡ་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ’’ཏི. ཡེ དྷ་མྨཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཏཱཏི ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ ཡེ དྷ་མྨཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀུ་ས་ལོ ཙ ཀུ་ས་ལ་སྶ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཏེ་ཧེ་ཝ དྷ་མྨེ་ཧི པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ས་མུ་དཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏོ ཨེ་ཀ་དེ་ས་བྷཱུ་ཏེ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཀུ་ས་ལོ པ་ན ཀུ་ས་ལ་སྶ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏེ་ཧེ་ཝ ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ནཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དཱི་ཧི, ན ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ཏི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟེ སོ ཝཱ་རོ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ.
ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་དེ་སོ་ཝཱཏི ས་ཧ་ཛཱ་ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཧི ཨཱ་ཧཱ་རི་ནྡྲི་ཡཱ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ཀ་དེ་སོ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཏེཏི ཏེ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡ་དྷ་མྨཱ.
༥༣༣. ‘‘དུ་མཱུ་ལ་ཀཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཡ་ག་ཎ་ནཾ ད་སྶེ་ཏུ’’ནྟི ལི་ཁི་ཏཾ, ‘‘པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་ག་ཎ་ནཾ ད་སྶེ་ཏུ’’ནྟི པ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་ཝཱ་ར་ག་ཎ་ནཱ ཧི ད་སྶི་ཏཱ་ཏི.
‘‘ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ནེ་ཏྠ ན་ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ གྷ་ཊི་ཏ་ཏྟཱ ན ལ་བྦྷ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཝི་པཱ་ཀ་སྶ་པི པ་ན ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཨ་ཧུ་ཏྭཱ་པི ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝི་པཱ་ཀ་ཏྟི་ཀེ ད་སྶི་ཏ་མེ་ཏ་ནྟི.
ན་ཧེ་ཏུ་མཱུ་ལ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༥༣༤. ས་ཏྟ པ་ཉྩ ཏཱི་ཎི དྭེ ཨེ་ཀ་ནྟི པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ག་ཎ་ནཱ་ནཱིཏི ས་ཏྟཱ་དི་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ཧི པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ག་ཎ་ནཱ་ནི ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ཧེ་ཏུ་མཱུ་ལ་ཀེ ད་སྶི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཨཱ་ཧ.
༥༣༨. ན་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡཱ ན་ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡཱ ན་པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏེ ཏཱི་ཎཱིཏི མཱུ་ལ་ཀཾ ས་ངྑི་པི་ཏྭཱ ད་ས་མཱུ་ལ་ཀེ ‘‘ན་པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏེ ཏཱི་ཎཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ ག་ཎ་ནཾ ཨུ་དྡྷ་ར་ཏི. ‘‘ཏེ་སུ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པ་ཉྩ ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, དྭཱི་སུ པ་ན ཝི་པཱ་ཀོ ཏ་ཏི་ཡེ ཏེ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནི་ཀ་ཀཱ་ཡོ ཙ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ.
༥༤༥. ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏོ ཙ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སྶཱཏི ‘‘ཨ་རཱུ་པཱ་བྱཱ་ཀ་ཏོ ཨ་རཱུ་པཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སྶ, རཱུ་པཱ་བྱཱ་ཀ་ཏོ ཙ རཱུ་པཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སྶཱ’’ཏི ཨེ་ཏཾ དྭ་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. རཱུ་པཱ་བྱཱ་ཀ་ཏོ པ་ན ཨ་རཱུ་པཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སྶ, ཨ་རཱུ་པཱ་བྱཱ་ཀ་ཏོ ཙ རཱུ་པཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སྶ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ནྟོ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ. ‘‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏོ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ཧཱ་རི་ནྡྲི་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩཱ’’ཏི པ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ.
༥༤༦. ནོ་ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡཱ ན་ཧེ་ཏུ་ཡཱ ན་ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀེ་ཀཱ་ཝ་སཱ་ནཱ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཀ་ཏཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ན ལ་བྦྷ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡེ པ་ན པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟེ ཨ་ཊྛ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏཱ་ཧཱ་རི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ་ནི, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཀ་མྨཱ་ནི ཋི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཏེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ ཋི་ཏཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ལ་བྦྷ་ནྟཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ས་བྦ་ཏྠ ཧི ཨ་ཊྛ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཡེ ཡེ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ, ཏེ ཏེ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཡེ ཡེ ཋི་ཏཱ, ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན ཏེ ཏེ ཝཱ་རཱ ལ་བྦྷ་ནྟཱི་ཏི ཨི་ད་མེ་ཏྠ ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི. ཡཱ་ཝ ནི་སྶ་ཡ་མྤཱིཏི ན ཀེ་ཝ་ལཾ ནཱ་ར་མྨ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཋ་ཏྭཱ, ཨ་ཐ ཁོ ཡཱ་ཝ ནི་སྶ་ཡཾ, ཏཱ་ཝ ཋ་ཏྭཱ་པི ན་ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ དྭེ ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན་ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཏོ ཧི པུ་རི་མེ་སུ ཙ ན་ཝ་པི ལ་བྦྷ་ནྟི, ན་ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ པ་ན པ་ཝ་ཏྟེ ཨ་ཏྠི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཊི་ཀྑེ་པེ་ན ས་ཏྟ པ་ཙྩ་ཡཱ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཝ་སི་ཊྛ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཝ་སེ་ན དྭེ་ཡེ་ཝཱ་ཏི.
པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་ག་ཎ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༥༠. ས་དི་ས་ཝཱ་རཱཏི ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཝཱ་རཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན་ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ ལ་དྡྷེ་སུ ཧི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་སུ ‘‘ཀུ་ས་ལོ ཀུ་ས་ལ་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་སྶཱ’’ཏི ཨི་མེ ཧེ་ཏུ་ཡཱ ལ་དྡྷེ་སུ ས་ཏྟ་སུ ཨི་མེ་ཧེ་ཝ དྭཱི་ཧི ས་མཱ་ནཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཏྠཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ན ན ཨ་ནུ་རཱུ་པཱ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཙ ཨུ་དྡེ་ས་ཏོ ཡ་ཐཱ་ཡོ་གཾ ནི་དྡེ་ས་ཏོ ཙཱ་ཏི ས་བྦ་ཐཱ ས་མཱ་ན་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ས་དི་ས་ཝཱ་རཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ.
༥༥༡. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཾ ཧེ་ཏུ་ནཱ་མ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཝ་ཏྠུ་རཱུ་པ་ཉྩ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ. ཏཱི་ཎི ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ནི ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པ་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏོ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པ་སྶ ཙཱ’’ཏི ཨི་ད་མྤི ཝ་ཏྟ་བྦཾ.
༥༥༦. ཨ་དྷི་པ་ཏི་མཱུ་ལ་ཀེ ན་ཧེ་ཏུ་ཡཱ ད་སཱཏི དྭི་ནྣ་མྤི ཨ་དྷི་པ་ཏཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ནཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་ཏྟཱཏི ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དྷི་པ་ཏི་སྶ, ན་ས་ཧ་ཛཱ་ཏེ ས་ཏྟཱཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་པ་ཏི་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ པ་ཙྩ་ཡེ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟེ གྷ་ཊ་ནེ་སུ ཙ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ པ་ཙྩ་ཡེ གྷ་ཊི་ཏེ མཱུ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ཋི་ཏེ པ་ཙྩ་ཡེ ཡེ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཡེ ཙ ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཏེ སཱ་དྷུ་ཀཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཡེ དྷ་མྨཱ ཋི་ཏཱ ཡེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན ག་ཎ་ནཱ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ནུ་ལོ་མེ ཝུ་ཏྟ་གྷ་ཊི་ཏེ ཧི མཱུ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ཋ་པེ་ཏྭཱ གྷ་ཊི་ཏཱ་ཝ་སེ་སཱ པ་ཙྩ་ཡཱ པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་ཏོ ཡོ་ཛི་ཏཱ་ཏི ཏ་ཏྠ ལ་དྡྷཱ་ཡེ་ཝ པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་ཏོ ཋི་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་མཱ་ནཱ ཨཱུ་ནཱ ཙ ས་ཀྐཱ ཝི་ཉྙཱ་ཏུ་ནྟི.
ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པ་ཙྩ་ནཱི་ཡཱ་ནུ་ལོ་མ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༣༡. ཨཱུ་ན་ཏ་ར་ག་ཎ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ག་ཎ་ན་སྶ་པི ག་ཎ་ནཾ པ་རི་ཧཱ་པེ་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ཡོ་ཛི་ཡ་མཱ་ནེ་ན པ་ཙྩ་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་ཏོ ཋི་ཏ་སྶ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ག་ཎ་ན་སྶ་པི ག་ཎ་ནཾ པ་རི་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. པ་རི་ཧཱ་པ་ན་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཨཱུ་ན་ཏ་ར་ག་ཎ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མཱ་ན་ཏྟ་ཉྩ ན ཨེ་ཀ་ནྟི་ཀཾ. ན་ཧེ་ཏུ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་དུ་ཀ་སྶ ཧི ག་ཎ་ནཱ ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཡོ་ཛི་ཡ་མཱ་ནེ་ན ཨཱུ་ན་ཏ་ར་ག་ཎ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་རི་ཧཱི་ནཱ་པི ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡེ ལ་དྡྷ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ན ས་མཱ་ནཱ, ཨ་ཐ ཁོ ཏ་ཏོ་པི ཨཱུ་ན་ཏ་རཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ན པ་ནེ་ཏཾ ས་བྦ་སཾ་ས་ནྡ་ནེ་སུ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི.
ནི་སྶ་ཡེ པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་ཏོ ཋི་ཏེ ས་ཧ་ཛཱ་ཏེ ཙ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ཨ་ཏི་ཊྛ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཧེ་ཏུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་སྶ ཙ ཨ་ཊྛཱ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊ་ནྟི ཨ་པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཝ་ཏྠུ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏོ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ན ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨཱ་ཧཱ་རེ ཝཱཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨི་དཾ ད་སྶེ་ཏི – ས་ཧ་ཛཱ་ཏེ པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་ཏོ ཋི་ཏེ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ཨ་ཏི་ཊྛ་མཱ་ནཱ ཛྷཱ་ན་མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཨཱ་ཧཱ་རེ ཝཱ ཨི་ནྡྲི་ཡེ ཝཱ པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་ཏོ ཋི་ཏེ ཏི་ཊྛ་ནྟཱི་ཏི ཧེ་ཏུ་ཨཱ་ད་ཡོ་པི ཏི་ཊྛ་ནྟི. ས་བྦ་ཛྷཱ་ན་མ་གྒེ་ཧི པ་ན ཙ་ཏུ་ཀྑ་ནྡྷེ་ཀ་དེ་ས་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན ཙ ཙ་ཏུ་ཀྑ་ནྡྷ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ས་བྦེ་སཾ ཏེ་སཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ཋཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ, ཨི་ཏ་རེ་སུ ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠི. ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མི་སྶཱ་ན་མྤི ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ཋཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི.
‘‘ཨི་ནྡྲི་ཡེ ཨེ་ཀ་ནྟི རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ‘‘ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ནཾ རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཙ ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི པ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཀ་མེ་ན ག་ནྟྭཱ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ ཏཱི་ཎཱིཏི ཨི་དཾ པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝ་ཏྠཾ ‘‘ན་ཝ་མཱུ་ལ་ཀཱ་དཱི་སུ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ ཏཱི་ཎཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཀེ་སུ་ཙི པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ཨུ་དྡྷ་ཊཾ. ཨི་མཱ་ནི ཙ དྭེ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ཝ་སེ་ནཱཏི ཨི་དཾ ‘‘ཨི་མཱ་ནི ཙ དྭེ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏཱ་ཧཱ་རི་ནྡྲི་ཡ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཙ ཝ་ཏྟ་བྦཾ.