དྷ་མྨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཀ་ཐཱ
ཕ་སྶ་པ་ཉྩ་མ་ཀ་རཱ་སི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནནྟི རེ་ཝ་ཏཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ. ན པ་ནེ་ཏཾ སཱ་ར་ཏོ ད་ཊྛ་བྦཾ. ན ཧི ཕ་སྶཱ་དཱི་ནཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨི་ད་མཱ་ར་དྡྷཾ, ཀི་ནྟུ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཕ་སྶཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠ་ནྟི.
ཙི་ཏྟ་སྶ པ་ཋ་མཱ་བྷི་ནི་པཱ་ཏ་ཏྟཱཏི ས་བྦེ ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ ཙི་ཏྟཱ་ཡ་ཏྟཱ ཙི་ཏྟ་ཀི་རི་ཡཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཙྩ་ནྟཱི་ཏི ཕ་སྶོ ‘‘ཙི་ཏྟ་སྶ པ་ཋ་མཱ་བྷི་ནི་པཱ་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཀཱ་མཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཕ་སྶོ པུ་གྒ་ལོ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་རཱ་སི ཝཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན ཕུ་ཊྛོ ཕ་སྶ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཏཾ་ས་མ་ཀཱ་ལ་མེ་ཝ ཝེ་དེ་ཏི, ཕ་སྶོ པ་ན ཨོ་བྷཱ་ས་སྶ པ་དཱི་པོ ཝི་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་སོ ཧོ་ཏཱི་ཏི པུ་རི་མ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཝུ་ཏྟོ. གོ་པཱ་ན་སཱི་ནཾ ཨུ་པ་རི ཏི་རི་ཡཾ ཋ་པི་ཏ་ཀ་ཊྛཾ པ་ཀྑ་པཱ་སོ. ཀ་ཊྛ་དྭ་ཡཱ་དི ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་དེ་སེ་ན ཨེ་ཀ་པ་སྶེ་ན ཨ་ན་ལླཱི་ཡ་མཱ་ནོ་པི རཱུ་པེ་ན ས་ཧ ཕ་སྶ་སྶ སཱ་མ་ཉྙཾ ཨ་ན་ལླཱི་ཡ་མཱ་ནཾ ས་ངྒྷ་ཊྚ་ན་མེ་ཝ, ན ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝོ, ས་ངྒྷ་ཊྚ་ན་ཉྩ ཕ་སྶ་སྶ ཙི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ ས་ནྣི་པ་ཏ་ན་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཝ. ཝ་ཏྠཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ན ས་མྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ས་ངྒྷ་ཊྚ་ན་ས་མྤ་ཏྟི་ཀོ ཕ་སྶོ. པཱ་ཎི་དྭ་ཡ་སྶ ས་ནྣི་པཱ་ཏོ ཝི་ཡ ཙི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་ནྣི་པཱ་ཏོ ཕ་སྶོ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཀི་ཙྩ་ཊྛེ་ནེ་ཝ ར་སེ་ན ས་ངྒྷ་ཊྚ་ན་ར་སོ. ཏ་ཐཱ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཧི ཏ་སྶ ཕ་སྶ་སྶ ས་ངྒྷ་ཊྚ་ན་ཀི་ཙྩ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཧི པཱ་ཎི་ཡཱ པཱ་ཎི་མྷི ས་ངྒྷ་ཊྚ་ནཾ ཏ་བྦི་སེ་ས་བྷཱུ་ཏཱ རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ, ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་ངྒྷ་ཊྚ་ནཾ ཏ་བྦི་སེ་ས་བྷཱུ་ཏོ ཨེ་ཀོ ཙེ་ཏ་སི་ཀ་དྷ་མྨོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཙི་ཏྟེ་ཡེ་ཝཱཏི ཨེ་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཾ ཝ་ཏྠཱ་ར་མྨ་ཎེ་ཧི ཨ་སཾ་ས་ཊྛཾ ས་ངྒྷ་ཊྚ་ནཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ད་སྶེ་ཏི, ན པ་ན ཝ་ཏྠུ་ནི་སྶ་ཡ་ཏཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ཏ་སྶ ཕ་སྶ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏོ ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པོ ས་མ་ནྣཱ་ཧཱ་རོ ཏ་ཛྫཱ་ས་མ་ནྣཱ་ཧཱ་རོ. ཨི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཏ་ད་བྷི་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝོ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ཡ ཙ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ས་ཡ་སྶ པ་རི་ཀྑ་ཏ་ཏཱ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏ་ཏཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ་མེ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏི ཨ་སྶཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཝི་སྶ་ཝི་ཏཱ་ཡཱཏི ཨ་ར་ཧ་ཏཱ་ཡ. ཨ་ནེ་ཀ་ཏྠ་ཏྟཱ ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྠོ ཝི་པུ་བྦོ སུ་ས་དྡོ. ཝི་སྶ་ཝཾ ཝཱ ས་ཛ་ནཾ ཝ་སི་ཏཱ ཀཱ་མ་ཀཱ་རི་ཏཱ ཝི་སྶ་ཝི་ཏཱ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ར་སེ་ཀ་དེ་ས་མེ་ཝ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟཱིཏི ཨི་དཾ ཕུ་ས་ནཱ་དི་ཀི་ཙྩཾ ཨེ་ཀ་དེ་སཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་མི་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ས་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཝ ཧི ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ནྟི. ཕུ་ས་ནཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཝཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཨེ་ཀ་དེ་སཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ནཾ, ཝེ་ད་ཡི་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཧ་ཎཾ ཡ་ཐཱ་ཀཱ་མཾ ས་བྦཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ནཾ. ཨེ་ཝཾ ས་བྷཱ་ཝཱ་ནེ་ཝ ཏཱ་ནི ག་ཧ་ཎཱ་ནཱི་ཏི ན ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཝི་ཡ ཕ་སྶཱ་དཱི་ན་མྤི ཡ་ཐཱ་ས་ཀ་ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎེ་ན སཱ་མི་བྷཱ་ཝཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ནཾ ཙོ་དེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡཾ ཨི་དྷཱཏི ཨེ་ཏེ་ན པ་ཉྩ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཨི་མ་སྨིཾ ཙི་ཏྟེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ སོ་མ་ན་སྶ་ཝེ་ད་ནཾ ཝ་ད་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་སོ་མ་ན་སྶ་ཝེ་ད་ནཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏཱ་ཡ སོ་མ་ན་སྶ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མཱ་ནཱ ཨི་ཊྛཱ་ཀཱ་ར་ས་མྦྷོ་ག་ར་ས་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ནི་མི་ཏྟེ་ན པུ་ན་ས་ཉྫཱ་ན་ན་ཀི་ཙྩཱ པ་ཙྩཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཎ་ར་སཱ. པུ་ན་ས་ཉྫཱ་ན་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ པུ་ན་ས་ཉྫཱ་ན་ན་པ་ཙྩ་ཡོ, ཏ་དེ་ཝ ནི་མི་ཏྟཾ པུ་ན…པེ… ནི་མི་ཏྟཾ, ཏ་སྶ ཀ་ར་ཎཾ པུ་ན…པེ… ཀ་ར་ཎཾ. པུ་ན་ས་ཉྫཱ་ན་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ ཝཱ ནི་མི་ཏྟ་ཀ་ར་ཎཾ པུ་ན…པེ… ཀ་ར་ཎཾ, ཏ་ད་སྶཱ ཀི་ཙྩ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པུ་ན་ས་ཉྫཱ་ན་ན་པ་ཙྩ་ཡ་ནི་མི་ཏྟ་ཀ་ར་ཎཾ ནི་མི་ཏྟ་ཀཱ་རི་ཀཱ་ཡ ནི་མི་ཏྟེ་ན ས་ཉྫཱ་ན་ནྟི་ཡཱ ཙ ས་བྦཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་ཡ ས་མཱ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཉཱ་ཎ་མེ་ཝ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ཀཱ་རི་ཀཱ ཝི་པ་རཱི་ཏ་གྒཱ་ཧི་ཀཱ ཙ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨེ་ཏེ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ ཨ་ཙི་ར་ཊྛཱ་ན་ཏཱ ཙ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ.
ཨ་བྷི་ས་ནྡ་ཧ་ཏཱིཏི པ་བ་ནྡྷ་ཏི པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཙེ་ཏ་ནཱ་བྷཱ་ཝོ བྱཱ་པཱ་ར་བྷཱ་ཝོ. དི་གུ་ཎུ་སྶཱ་ཧཱཏི ན དི་གུ་ཎཾ ཝཱི་རི་ཡ་ཡོ་གཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཨེ་ཝ པ་ན བྱཱ་པཱ་ར་ཀི་ཙྩ་སྶ མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝཾ དཱི་པེ་ཏི. ཨུ་སྶཱ་ཧ་ན་བྷཱ་ཝེ་ནཱཏི ཨཱ་ད་ར་བྷཱ་ཝེ་ན. སཱ ཧི ས་ཡཾ ཨཱ་ད་ར་བྷཱུ་ཏཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ ཨཱ་ད་ར་ཡ་ཏཱི་ཏི.
ཝི་ཛཱ་ན་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཨུ་པ་ལ་དྡྷི. ས་ནྡ་ཧ་ནཾ ཙི་ཏྟ་ནྟ་ར་སྶ ཨ་ནུ་པྤ་བ་ནྡྷ་ནཾ. ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཧི དི་ཊྛནྟི ཙ་ཀྑུ་ནཱ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ ‘‘དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ མུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏ’’ནྟི ད་ཊྛ་བྦཱ་དི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝ་མི་དྷཱ་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཧཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཙ་ཀྑུ་ནཱ…པེ… མ་ན་སཱ དྭཱ་རེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན་ག་ར་གུ་ཏྟི་ཀ་སྶ ཝི་ཡ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་མ་ཏྟཾ ཨུ་པ་དྷཱ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ལ་དྡྷི་མ་ཏྟཾ ཀི་ཙྩཾ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ན་པ་ཙྩཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཎཱ་དི པ་ན ཀི་ཙྩཾ པ་ཉྙཱ་ས་ཉྙཱ་དཱི་ན་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. པུ་རི་མ་ནི་དྡི་ཊྛནྟི ས་མ་ཡ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནེ ནི་དྡི་ཊྛཾ. བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ཝི་ཡ ན ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཀི་ནྟུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨེ་ཏཾ ཧོ་ཏི-ས་དྡ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི-ས་དྡ་སྶ ཙ ས་མཱ་ན་ཏྠ་ཏྟེ ས་ཏི ཡུ་ཛྫེ་ཡྻ, ཏ་ད་ཏྠ་ཏྟེ ཙ ཏ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ན ཝུ་ཙྩེ་ཡྻ. ན ཧི ཡུ་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྟུཾ. ཙི་ཏྟ་སྶ ཙ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏཱ ས་མ་ཡ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནེ ཝུ་ཏྟཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཀིཾ ཏ་སྶ པུ་ན ཨུ་པྤ་ཏྟི་ད་སྶ་ནེ་ན. ཡེ་ན ཙ ས་མ་ཡ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཀ་ཏཾ, ཏ་སྶ ནི་དྡེ་སོ ན ན ས་ཀྐཱ ཀཱ་ཏུ་ནྟི ཀིཾ ཏཾ ནི་དྡེ་ས་ཏྠཾ ཨུ་དྡེ་སེ་ན དུ་ཏི་ཡེ་ན, ནི་དྡེ་སེ་ནེ་ཝ ཙ ཕ་སྶཱ་དཱི་ཧི ཙ ཨ་ཉྙ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་སྶ སི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཀིཾ ཏ་ད་ཏྠེ་ན པུ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ན, ཨ་ཉྙ་པྤ་ཡོ་ཛ་ན་ཏྟཱ པ་ན པུ་རི་མ་སྶ ཙི་ཏྟ་ཝ་ཙ་ན་སྶ པ་ཙྪི་མཾ ཝུ་ཏྟཾ. པུ་རི་མ་ཉྷི ས་མ་ཡ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ, ན ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏ་ས་མ་ཡེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་དྷ་མྨ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ, ཨི་ཏ་ར་ཉྩ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་དྷ་མྨ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ, ན ས་མ་ཡ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཏྠཾ, ན ཙ ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠཾ ཝ་ད་ཏི, ན ཙ ལེ་སེ་ན ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཀ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཀཱ་རུ་ཎི་ཀོ ཨ་ཏྠཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ན ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི.
ཕ་སྶ་པ་ཉྩ་མ་ཀ་རཱ་སི་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཛྷཱ་ན་ངྒ་རཱ་སི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏཱིཏི དྷ་མྨ་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྶ ཀ་ཏྟུ་ནི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏྠཾ དྷ་མྨ་མེ་ཝ ཀ་ཏྟཱ་རཾ ནི་དྡི་ས་ཏི. ཏ་སྶ པ་ན ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་བྷཱ་ཝ་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཏྠཾ ‘‘ཝི་ཏ་ཀྐ་ནཾ ཝཱ’’ཏི བྷཱ་ཝ་ནི་དྡེ་སོ. རཱུ་པཾ རཱུ་པ་ནྟི པ་ཐ་ཝཱི པ་ཐ་ཝཱི་ཏི ཝཱ ཨཱ་ཀོ་ཊེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཀོ་ཊ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ. ཨཱ་དི་ཏོ, ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ཝཱ ཧ་ན་ནཾ ཨཱ་ཧ་ན་ནཾ, པ་རི་ཏོ, པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཝཱ ཨཱ་ཧ་ན་ནཾ པ་རི་ཡཱ་ཧ་ན་ནཾ. ཝི་ཙཱ་ར་ཏོ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ཊྛེ་ན ཝི་ཙཱ་ར་སྶེ་ཝ པུ་བྦ་ངྒ་མ་ཊྛེ་ན ཨ་ནུ་ར་ཝ་ཏོ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ ཏ་སྶ ཙ པུ་བྦ་ངྒ་མོ གྷ་ཎྚཱ་བྷི་གྷཱ་ཏོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི ཝི་ཏ་ཀྐོ. སོ ཡ་ཐཱ གྷ་ཎྚཱ་བྷི་གྷཱ་ཏོ པ་ཋ་མཱ་བྷི་ནི་པཱ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་བྷི་མུ་ཁ་ནི་རོ་པ་ན་ཊྛེ་ན པ་ཋ་མཱ་བྷི་ནི་པཱ་ཏོ ཧོ་ཏི. ཝི་པྥཱ་ར་ཝཱཏི ཝི་ཙ་ལ་ན་ཡུ་ཏྟོ. ཨ་ནུ་པྤ་བ་ནྡྷེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཡནྟི ཨུ་པ་ཙཱ་རེ ཝཱ ཨ་པྤ་ནཱ་ཡཾ ཝཱ ས་ནྟཱ་ནེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ. ཏ་ཏྠ ཧི ཝི་ཏ་ཀྐོ ནི་ཙྩ་ལོ ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་ནུ་པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. མ་ཎྜ་ལནྟི ཁ་ལ་མ་ཎྜ་ལཾ.
པི་ཎ་ཡ་ཏཱིཏི ཏ་པྤེ་ཏི, ཝ་ཌྜྷེ་ཏི ཝཱ. ཕ་ར་ཎ་ར་སཱཏི པ་ཎཱི་ཏ་རཱུ་པེ་ཧི ཀཱ་ཡ་སྶ བྱཱ་པ་ན་ར་སཱ. ཨུ་ད་གྒ་བྷཱ་ཝོ ཨོ་ད་གྱཾ. ཁུ་དྡི་ཀཱ ལ་ཧུཾ ལོ་མ་ཧཾ་ས་ན་མ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ནྣཱ ན པུ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཁ་ཎི་ཀཱ བ་ཧུ་ལཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨུ་བྦེ་ག་ཏོ ཕ་ར་ཎཱ ནི་ཙྩ་ལ་ཏྟཱ ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀ་ཏྟཱ ཙ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཱ. པ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ ནི་མི་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ག་བྦྷཾ ག་ཎྷ་ནྟཱི. ཨ་པྤ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཝ པཱི་ཏི ཨ་པྤ་ནཱ་ས་མཱ་དྷི་པཱུ་རི་ཀཱཏི ཀ་ཏྭཱ སཱ ཋ་པི་ཏཱ. ཨི་ཏ་རཱ དྭེ ཁ་ཎི་ཀོ་པ་ཙཱ་ར་ས་མཱ་དྷི་པཱུ་རི་ཀཱ པཱི་ཏཱི.
ས་མཱ་དྷི་ཙི་ཏྟེ་ནཱཏི ས་མཱ་དྷི་ས་ཧི་ཏ་ཙི་ཏྟེ་ན. ཨ་ཝི་སཱ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨེ་ཝ ཨ་ཝི་ས་ར་ཎ་ས་བྷཱ་ཝོ. ཨ་ཝི་ཀྑེ་པོ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཏཱ. ཡེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཨ་ཝི་ཀྑི་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི, སོ དྷ་མྨོ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པོ་ཏི. ཝི་སེ་ས་ཏོཏི ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན. སུ་ཁ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ་པི ཧི ཨ་ཏྠི ས་མཱ་དྷཱི་ཏི. པ་དཱི་པ་ནི་ད་སྶ་ནེ་ན ས་ནྟཱ་ན་ཊྛི་ཏི་བྷཱ་ཝཾ ས་མཱ་དྷི་སྶ ད་སྶེ་ཏི.
ཛྷཱ་ན་ངྒ་རཱ་སི་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨི་ནྡྲི་ཡ་རཱ་སི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་དྡ་ཧ་ནྟི ཨེ་ཏཱ་ཡཱཏི ས་དྡ་ཧ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཏ་ཏྠ ཨཱ་དྷི་པ་ཙྩ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་དྡྷཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་སྶཱ ཧི དྷ་མྨཱ་ནཾ ཏ་ཐཱ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏི ‘‘པུ་གྒ་ལོ ས་དྡ་ཧ་ཏཱི’’ཏི ཝོ་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི. པ་སཱ་ད་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ནེ་སུ པ་སཱ་ད་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཾ མི་ཙྪཱ་དྷི་མོ་ཀྑོ ཙ. པ་སཱ་ད་བྷཱུ་ཏོ ནི་ཙྪ་ཡོ ཝ་ཏྠུ་ག་ཏོ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ན ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀཱ་དྷི་མོ་ཀྑོ་ཏི. ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱིཏི ‘‘མཾ ཨ་ནྟ་རེ་ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ནཾ ན་ཏྠི, མ་ཡཱ ས་དྡ་ཧ་ཐཱ’’ཏི ཝི་ཡ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟེ་ཏི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨེ. ཨེ་ཝཾ སེ་སེ་སུ་པི. པ་ཀྑ་ནྡ་ནནྟི སཾ་སཱི་ད་ནཾ. པ་ངྐོ ཀ་དྡ་མ་ཏོ གྷ་ནཱི་བྷཱུ་ཏོ ཧོ་ཏི. པ་ཎ་ཀཾ པི་ཙྪི་ལཾ ཨུ་ད་ཀ་མ་ལཾ. པཱི་ཏཾ ཨུ་ད་ཀཾ. ཨོ་ཀ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱཏི ཨ་ནུ་པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་ནྟི ཀ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ. ཨ་ཀ་ལུ་ས་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཀཱ་ལུ་སི་ཡཾ, ཨ་ནཱ་ཝི་ལ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བུ་དྡྷཱ་དི་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ས་དྡྷེ་ཡྻཱ་ནི. ས་པྤུ་རི་སཱུ་པ་སེ་ཝ་ན་ས་དྡྷ་མྨ་ས་ཝ་ན་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཡ་ངྒཱ་ནི. ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨཱ་དཱ་ནེ ཧ་ཏྠོ ཝི་ཡ, ས་བྦ་ས་མྤ་ཏྟི་ནི་པྥཱ་ད་ནེ ཝི་ཏྟཾ ཝི་ཡ, ཨ་མ་ཏ་ཀ་སི་ཕ་ལ་ཕ་ལ་ནེ བཱི་ཛཾ ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦཱ.
ཝཱི་ར་བྷཱ་ཝོཏི ཡེ་ན ཝཱི་རོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, སོ དྷ་མྨོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནུ་བ་ལ་པྤ་དཱ་ནཾ པ་གྒ་ཧོ. མ་གྒོ ག་ནྟ་བྦོ ཧོ་ཏི, མ་གྒོ ག་ཏོ, ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྟ་བྦཾ, ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀོ ཨཱ་བཱ་དྷོ ཨུ་པྤ་ནྣོ, གི་ལཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ཙི་ར་ཝུ་ཊྛི་ཏོ གེ་ལ་ཉྙཱ, གཱ་མཾ ཝཱ ནི་ག་མཾ ཝཱ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟོ ན ལ་བྷ་ཏི ལཱུ་ཁ་སྶ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏ་སྶ ཝཱ བྷོ་ཛ་ན་སྶ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ པཱ་རི་པཱུ་རིཾ, ལ་བྷ་ཏི…པེ… པཱ་རི་པཱུ་རི་ནྟི ཨེ་ཏཱ་ནི ཨ་ནུ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ས་ཧི་ཏཱ་ནི ཨ་ཊྛ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཏཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི ཝཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ནི.
ཙི་ར་ཀ་ཏཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཋཱ་ནཾ, ཨ་ནི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨུ་ད་ཀེ ཨ་ལཱ་བུ ཝི་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ པི་ལ་ཝི་ཏྭཱ ག་ནྟུཾ ཨ་པྤ་དཱ་ནཾ པཱ་སཱ་ཎ་སྶ ཝི་ཡ ནི་ཙྩ་ལ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཋ་པ་ནཾ སཱ་ར་ཎཾ ཨ་ས་མྨུ་ཊྛ་ཏཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་པི་ལཱ་པ་ནཾ. ཨ་པི་ལཱ་པེ ཀ་རོ་ཏི ཨ་པི་ལཱ་པེ་ཏི. ག་ཏི་ཡོཏི ནི་པྥ་ཏྟི་ཡོ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཕ་ལ་ཏོ ཙ. ཨ་པ་རོ ན་ཡོཏི ར་སཱ་དི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ས་མྨོ་ས་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀཾ ཀི་ཙྩཾ ཨ་ས་མྨོ་སོ, ན ས་མྨོ་སཱ་བྷཱ་ཝ་མ་ཏྟཾ. ས་ཏི་ཡཱ ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏཱ ཀཱ་ཡཱ་ད་ཡོ ཀཱ་ཡཱ་དི་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ས་ཏི་ཡོ་ཡེ་ཝ ཝཱ པུ་རི་མཱ པ་ཙྪི་མཱ་ནཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ.
ཝི་ཀྑེ་པ་སྶ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་སྶ. པ་ཉྙཱ་པེ་ཏཱིཏི པ་ཀཱ་རེ་ཧི ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏི. ཨེ་ཀཱ་ལོ་ཀཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཝི་པ་སྶ་ནུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ་བྷཱ་སཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. མ་ན་ཏེ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཝཱ མ་ནོ, ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ‘‘མ་ན་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ དྷ་མྨེ ཙཱ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༢༠༤, ༤༠༠; ༣.༤༢༡, ༤༢༥) ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན མ་ནོ ཝུ་ཏྟོ. ས་བྦོ ཧི མ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ན་ནྟ་ར་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི. ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི པ་རི་ཙྪི་ནྣོ་པ་ལ་དྡྷི་ཝ་སེ་ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ན ས་ཉྙཱ་པ་ཉྙཱ ཝི་ཡ ས་ཉྫཱ་ན་ན་པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཝ་སེ་ན.
པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶ་ས་མྤ་ཡོ་ག་ཏོཏི ཝུ་ཏྟེ ཡེ་ན ཡོ་གཱ སུ་མ་ནོ ཧོ་ཏི, ཏཾ སོ་མ་ན་སྶ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ སོ་མ་ན་སྶ་བྷཱ་ཝོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝི་ནཱ་པི ཀཱ་ཡེ་ན ཝ་ཏྠུ་ནཱ སཱ་ཏ་ཝེ་ད་ནཱ་ས་མྤ་ཡོ་ག་ཏོ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ནི་པྤཱི་ཏི་ཀཾ སོ་མ་ན་སྶ་ཉྩ ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ཧོ་ཏི, པཱི་ཏི་ཨུ་པ་ལ་ཀྑི་ཏཾ ཝཱ སོ་མ་ན་སྶཾ ས་པྤཱི་ཏི་ཀཾ ནི་པྤཱི་ཏི་ཀ་ཉྩ སོ་མ་ན་སྶ་ནྟི ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
པ་ཝ་ཏྟ་ས་ནྟ་ཏཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻནྟི པ་ཝ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ས་ནྟ་ཏི་ཡཱ ཨ་དྷི་པ་ཏི་བྷཱུ་ཏཾ. ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཀྑ་ཎེ ཨ་ནུ་པཱ་ལེ་ནྟ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་ར་ཉྩ སཱ་ནུ་པཱ་ལ་ནཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ་ཏཾ་ཀ་མྨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཝི་སེ་ས་ཡུ་ཏྟཾ ཡཱ་ཝ ཙུ་ཏི ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཝཱ ཡཱ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཙྪི་ནྣཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི ཛཱི་ཝ་མཱ་ན་ཏཱ་ཝི་སེ་ས་ཡུ་ཏྟ་ཉྩཱ་ཏི རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ས་མཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ་དིཾ ཝ་ཏྟུཾ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་ཝི་ནི་བྷུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ན’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཨ་ནུ་པཱ་ལེ་ཏ་བྦཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ. ཨ་ས་ཏི ཧི ཨ་ནུ་པཱ་ལེ་ཏ་བྦེ ཨུ་པྤ་ལཱ་དི་མྷི ཀིཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ནུ་པཱ་ལེ་ཡྻཱ་ཏི. ཏ་སྶ ཏ་སྶཱཏི ཨ་ནུ་པཱ་ལ་ནཱ་དི་ཀ་སྶ. སཱ་དྷ་ན་ཏོཏི སཱ་དྷ་ནེ་ན. ཏཾ་སཱ་དྷ་ན་ཉྩ ཛཱི་ཝ་མཱ་ན་ཝི་སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
ཨི་ནྡྲི་ཡ་རཱ་སི་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
མ་གྒ་ངྒ་རཱ་སི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་མྨཱཏི ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན. པ་ས་ཏྠ་ཏཱ ཙ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ད་ཊྛ་བྦཱ.
བ་ལ་རཱ་སི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡེཏི ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡ་ཀཱ་ར་ཎཱ. ཨུ་བྷ་ཡ་པ་ད་ཝ་སེ་ནཱཏི ས་དྡྷཱ་པ་དཾ བ་ལ་པ་ད་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་པ་ད་དྭ་ཡ་ཝ་སེ་ན. ནི་ཡ་ཀ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཏི་སྶཱ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ. ག་རུ་ནཱ ཀི་སྨི་ཉྩི ཝུ་ཏྟེ གཱ་ར་ཝ་ཝ་སེ་ན པ་ཏི་སྶ་ཝ་ནཾ པ་ཏི་སྶ་ཝོ, ས་ཧ པ་ཏི་སྶ་ཝེ་ན ས་པྤ་ཏི་སྶ་ཝཾ, པ་ཏི་སྶ་ཝ་བྷཱུ་ཏཾ ཏཾ་ས་བྷཱ་ག་ཉྩ ཡཾ་ཀི་ཉྩི གཱ་ར་ཝ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཛཱ་ཏིཨཱ་དི་མ་ཧ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཙ ཧི་རཱི ཏ་ཏྠ གཱ་ར་ཝ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ‘‘ས་པྤ་ཏི་སྶ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝ་ཛྫཾ བྷཱ་ཡ་ཏི ཏ་ཉྩ བྷ་ཡ་ཏོ པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཛྫ་བྷཱི་རུ་ཀ་བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝཱི. ཨེ་ཝཾ་ས་བྷཱ་ཝཾ ཨོ་ཏྟ་པྤཾ. ཧི་རཱི པཱ་པ་དྷ་མྨེ གཱུ་ཐཾ ཝི་ཡ པ་སྶ་ཏི, ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ཨུ་ཎྷཾ ཝི་ཡ. དཱ་ཡ་ཛྫཾ ན་ཝ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཱ་དི. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་ཏཱ ཙ ཧི་རཱི་ཨོ་ཏྟ་པྤཱ་ནཾ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟཱ, ན པ་ན ཏེ་སཾ ཀ་དཱ་ཙི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝི་པྤ་ཡོ་གཱ. ན ཧི ལ་ཛྫ་ནཾ ནི་བྦྷ་ཡཾ པཱ་པ་བྷ་ཡཾ ཝཱ ཨ་ལ་ཛྫ་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
མཱུ་ལ་རཱ་སི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་གེ་དྷོ ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷ་ནཾ ཨ་ན་བྷི་ཀ་ངྑ་ནཾ. ཨ་ན་ལླཱི་ནོ བྷཱ་ཝོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་ན་ལླཱི་ན་བྷཱ་ཝོ, ཨེ་ཝ་ཉྷི ཨུ་པ་མཱ་ཡ ས་མེ་ཏི. ཨ་ནུ་ཀཱུ་ལ་མི་ཏྟོ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀོ. ཝི་ན་ཡ་ར་སོཏི ཝི་ན་ཡ་ན་ར་སོ. ཨ་དོ་སོ དུ་སྶཱི་ལྱ་མ་ལ་སྶཱཏི ཨི་དཾ དུ་སྶཱི་ལྱ་སྶ དོ་ས་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཏཾ དོ་སཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཏ་ཉྩ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡཱཏི ‘‘ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ན་ཏི་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛེ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ར་ས་ཊྛེ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ ཏ་དུ་པ་ག་ཝཱི་རི་ཡ་ཝཱ་ཧ་ན་ཊྛེ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་ཊྛེ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་སཱ་དྷ་ནཱ་ཡ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི, ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ ཝཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ནཱ. ནི་གྒུ་ཎེ་པི གུ་ཎ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཨ་དྷི་ཀ་གྒ་ཧ་ཎཾ. ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་མྤི གུ་ཎཾ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཏྭཱ ག་ཧ་ཎཾ ཨཱུ་ན་གྒ་ཧ་ཎཾ. ཙ་ཏུ་ཝི་པ་ལླཱ་ས་གྒ་ཧ་ཎཾ ཝི་པ་རཱི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎཾ.
ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ས་བྷཱ་ཝེཏི ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀོ ཨེ་ཏ་སྶ གུ་ཎོ, ཨེ་ཏྟ་ཀོ དོ་སོ’’ཏི གུ་ཎ་དོ་སཱ་ནཾ ས་བྷཱ་ཝེ ‘‘ཛ་རཱ་དྷ་མྨོ ཛཱི་ར་ཏི, ཏཾ ཀུ་ཏེ་ཏྠ ལ་བྦྷཱ མཱ ཛཱི་རཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ཨ་ལོ་བྷེ་ན ཙ ག་ཧ་ཊྛཱ་ནཾ ཁེ་ཏྟ་ཝ་ཏྠཱ་དཱི་སུ ཝི་ཝཱ་དཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨ་མོ་ཧེ་ན པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ དི་ཊྛི་ག་ཏ་ཝི་ཝཱ་དཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ ཧི ག་ཧ་ཊྛཱ ག་ཧ་ཊྛེ་ཧི ཝི་ཝ་ད་ནྟི, དི་ཊྛི་རཱ་གཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ ས་མ་ཎཱ ས་མ་ཎེ་ཧཱི་ཏི. རཱ་ག་ཝ་སེ་ན མི་ཏྟ་ས་ནྠ་ཝོ དོ་ས་ཝ་སེ་ན ཝི་རོ་དྷོ ཙ ཏ་བྦི་སེ་སེ་ན ཨུ་པ་ག་མཱ་པ་ག་མཱ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཝཱ རཱུ་པཱ་དི་མྷི ཨ་ནུ་རོ་དྷ་ཝི་རོ་དྷཱ. ཨ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སྶ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ན་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ མོ་ཧེ་ན པ་ཝ་ཏྟི. སུ་ཁ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མེ དུ་ཀྑ་ས་མཱ་ཡོ་གེ ཙ པ་ཊི་གྷ་པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཝེ་ད་ནཱ་པ་རི་གྒ་ཧོ ན སི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་དོ་སཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝེ་ད་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. དི་བྦ་ཝི་ཧཱ་ར་སྶཱཏི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ. ཨ་རི་ཡ་ཝི་ཧཱ་རོ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི. མོ་ཧེ་ན ཨ་ཝི་ཙཱ་རེ་ནྟོ ཨུ་དཱ་སཱི་ན་པ་ཀྑེ་སུ་པི ས་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ས་བྦེ་སུ ཨ་བྷི་ས་ངྒཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཏ་ད་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. དུ་ཀྑ་ད་སྶ་ན་སྶ ཨཱ་ས་ནྣ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏྟཱ དོ་ས་སྶ ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑེ་ན ཨ་དོ་སེ་ན དུ་ཀྑ་ད་སྶ་ནཾ ཧོ་ཏི.
ཀ་མྨ་པ་ཐ་རཱ་སི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
སུ་ཁཱ་དཱི་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ ན བྱཱ་པཱ་དེ་ཏི ན ཝི་ནཱ་སེ་ཏི པ་ར་སྶ ཙཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཏཱ་ཏཾ་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ་ཧི ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝ་སེ་ན.
པ་སྶ་དྡྷཱ་དི་ཡུ་ག་ལ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ད་ར་ཐོ སཱ་ར་མྦྷོ, དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཱ་དི་ཀཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཝཱ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་པྤ་དྷཱ་ནཱ ཀི་ལེ་སཱ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཱ་དི་ཀི་ལེ་སཱ, ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ ཝཱ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཀི་ལེ་སེ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. སུ་ཝ་ཎྞ་ཝི་སུ་དྡྷི ཝི་ཡཱཏི ཡ་ཐཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝི་སུ་དྡྷི ཨ་ལ་ངྐཱ་ར་ཝི་ཀ་ཏི་ཝི་ནི་ཡོ་ག་ཀྑ་མཱ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཡ་མྤི ཧི་ཏ་ཀི་རི་ཡཱ་ཝི་ནི་ཡོ་ག་ཀྑ་མཱ.
ས་མཾ, ས་མ་ནྟ་ཏོ ཝཱ པ་ཀཱ་རེ་ཧི ཛཱ་ན་ནཾ ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ. ཙེ་ཏི་ཡ་ཝ་ནྡ་ནཱ་དི་ཨ་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་མཱ་དཱི་སུ ཨ་ཏྠཱ་ན་ཏྠ་པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནཾ སཱ་ཏྠ་ཀ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ. ས་ཏི ཙ ཨ་ཏྠེ ས་པྤཱ་ཡཱ་ས་པྤཱ་ཡ་རཱུ་པཱ་དི་པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནཾ ས་པྤཱ་ཡ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ. གོ་ཙ་ར་གཱ་མཱ་བྷི་ཀྐ་མ་ནཱ་དཱི་སུ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ཝི་ཛ་ཧ་ནཾ གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ. ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནཱ་དཱི་ནཾ དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཝི་ཙ་ཡོ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ. ས་བྦ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ས་བྦ་ཡོ་གཱི་ནཾ ས་བྦ་དཱ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཨི་མེ དྭེ དྷ་མྨཱ པཱ་རི་པ་ནྠ་ཀ་ཧ་ར་ཎ་ཏོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཏོ ཙ. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘དྭེ དྷ་མྨཱ བ་ཧུ་ཀཱ་རཱ ས་ཏི ཙ ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཉྩཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༣.༣༥༢). ཡུ་གེ ན་དྡྷཱ ཝི་ཡཱ་ཏི ཡུ་ག་ན་དྡྷཱ, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ནི་མི་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མཾ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཡུ་ག་ན་དྡྷཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༡༧༠; པ་ཊི. མ. ༢.༡) ཧི སུ་ཏྟེ ཨེ་ཏེ་སཾ ཡུ་ག་ན་དྡྷ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ. ས་བྦ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ་སུ ལཱི་ནུ་དྡྷ་ཙྩཱ་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཏེ་ཧི དྭཱི་ཧི ས་མཾ ཡུ་ཏྟེ་ཧཱི་ཏི ‘‘ཝཱི་རི་ཡ་ས་མཱ་དྷི་ཡོ་ཛ་ན་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ, ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ན་ཏྠཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
རཱུ་པཱ་བྷཱ་ཝེ་ནཱཏི རུ་པྤ་ནཱ་བྷཱ་ཝེ་ན. དྷ་མྨཱཏི ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་མཱ་ནཱ་ཏི. མེ་ཏྟཱ་པུ་བྦ་བྷཱ་གོཏི ཨ་པྤ་ནཱ་པྤ་ཏྟཱ་ཡ མེ་ཏྟཱ་ཡ པུ་བྦ་བྷཱ་གོ, པ་རི་ཀ་མྨ་མེ་ཏྟཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཙི་ཏྟེ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ར་ཏི་ཝ་སེ་ནཱཏི ཝ་ཙཱི་པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ན པཱུ་རེ་ཏི, ཀི་ནྟུ ཝི་ར་ཏི་ཡོ་གེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པ་ཎྞ་ཀ་ངྒཱ་ནཱིཏི ཨ་ཝི་ར་དྡྷ་ངྒཱ་ནི. ཡ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཝཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ནཾ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ནཾ. ན ཧི ཨ་ན་དྷི་མུ་ཙྩ་ནྟོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་སུ དཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཝཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ས་དྡྷཱ པ་ན པ་སཱ་ད་ནཱི་ཡེ་སུ པ་སཱ་དཱ་དྷི་མོ་ཀྑོ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏེ་སཾ ཝི་སེ་སོ. དཱ་ར་ཀ་སྶ ཝི་ཡ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ སཾ་ས་པྤ་ན་སྶ ཀ་རི་སྶཱ་མི ན ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཀི་རི་ཡཱ ཨ་སཾ་ས་པྤ་ནཾ. པུ་རི་མ་མ་ན་ཏོཏི བྷ་ཝ་ངྒ་ཏོ. ཝི་ས་དི་སཾ ཝཱི་ཐི་ཛ་ཝ་ནཾ མ་ནཾ ཀ་རོ་ཏཱིཏི མ་ན་སི་ཀཱ་ར་སཱ་མ་ཉྙེ་ན ཝཱི་ཐི་ཛ་ཝ་ན་པ་ཊི་པཱ་ད་ཀེ ད་སྶེ་ཏི. ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སཱུཏི ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་དྷ་མྨེ་སུ. ཨ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟེ་པི ཧི ཏེ་སུ ས་མ་པྤ་ཝ་ཏྟེ་སུ ཨུ་དཱ་སཱི་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏ་ཏྲ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཱཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ལཱི་ནཱ་ནུ་དྡྷ་ཏ་པྤ་ཝ་ཏྟི་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ ཨཱུ་ནཱ་དྷི་ཀ་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ར་སཱ. ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དི་ཝ་ཏྠཱུ་ནནྟི པཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ. ཨ་མ་དྡ་ནཱ མ་དྡ་ན་པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱ་ཝོ་ཝ.
ཏཾ་ཏཾ་རཱ་སི་ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷཱ་ག་ར་ཧི་ཏཱ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཀཱ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཏེ་སུ ས་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཀེ་སུ དུ་ཏི་ཡ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ་པི བྷཱ་ཛི་ཡ་མཱ་ནེ་སུ ཨ་པུ་བྦཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་དཾ པཱུ་རི་ཏནྟི ཛྷཱ་ནཱ་དི་པ་དཾ པ་ཉྩ་ཀཱ་དི་ཝ་སེ་ན པཱུ་རི་ཏཾ. པ་ཉྩ ཧི ཨ་ངྒཱ་ནི ཛྷཱ་ན་པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠོ, ཏེ་སུ ཨེ་ཀ་སྨི་ཉྩ ཨཱུ་ནེ ཛྷཱ་ན་པ་དཾ ཨཱུ་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི. པ་ད་ས་མཱུ་ཧོ པ་ད་ཀོ་ཊྛཱ་སོ ཝཱ ཏཾ ཏ་མེ་ཝ ཝཱ པ་དཾ, ཨ་ཝུ་ཏྟཾ ཧཱ་པི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པཱུ་རི་ཏ’’ནྟི. ཝུ་ཏྟ་སྨི་ཉྙེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ ཨ་ནེ་ཀེ་སཾ པུ་རི་ས་ས་དྡཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཀོ་ཙི ས་མྦ་ནྡྷོ ན་ཏྠཱི་ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ན་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀཱ ཀ་ཐཱ’’ཏི. ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཝུ་ཏྟ་སྨི་ཉྙེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན དྷ་མྨཱ ཀ་ཐི་ཏཱ ན ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨུ་པྤ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ’’ཏི. ཕ་སྶ་པ་ཉྩ་མ་ཀ་རཱ་སི ས་བྦ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་ཀྑ་ནྡྷ་ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡ་ས་ངྒ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཙ ཝུ་ཏྟོ. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་སུ པ་ན རཱ་སཱི་སུ ཨེ་ཀ་རཱ་སི་ཀི་ཙྩ་སྶ་པི ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཚ་ནྡཱ་ད་ཡོ ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ. ཝུ་ཏྟཱ་ན་མྤི ཙ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་ནཾ ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཏྟོ, ན ཨེ་ཝཾ སོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཏཱ་ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་ཏཱ་དི་ཝི་སེ་སོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཏ་སྶ ས་ངྒ་ཎྷ་ན་ཏྠཾ ཀེ་ཙི དྷ་མྨེ ཝི་སུཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏེ ཙ ཏ་ཉྩ ཝི་སེ་སཾ ‘‘ཡེ ཝཱ པ་ནཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཝེ་ནེ་ཡྻ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝཱ སཱ་ཝ་སེ་སེ དྷ་མྨེ ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཡེ ཝཱ པ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
དྷ་མྨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.