༢. ནཱ་ལ་ནྡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༧༨. དུ་ཏི་ཡ་ཝ་གྒ་སྶ དུ་ཏི་ཡེ ནཱ་ལ་ནྡཱ་ཡནྟི ནཱ་ལ་ནྡཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ ན་ག་རེ, ཏཾ ན་ག་རཾ གོ་ཙ་ར་གཱ་མཾ ཀ་ཏྭཱ. པཱ་ཝཱ་རི་ཀ་མྦ་ཝ་ནེཏི དུ་སྶ་པཱ་ཝཱ་རི་ཀ་སེ་ཊྛི་ནོ ཨ་མྦ་ཝ་ནེ. ཏཾ ཀི་ར ཏ་སྶ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ཨ་ཧོ་སི. སོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏི པ་ས་ནྣོ ཏ་སྨིཾ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ ཀུ་ཊི་ལེ་ཎ་མ་ཎྜ་པཱ་དི་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝི་ཧཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་སི. སོ ཝི་ཧཱ་རོ ཛཱི་ཝ་ཀ་མྦ་ཝ་ནཾ ཝི་ཡ པཱ་ཝཱ་རི་ཀ་མྦ་ཝ་ན་ནྟྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཏོ. ཏ་སྨིཾ པཱ་ཝཱ་རི་ཀ་མྦ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཝཾ་པ་ས་ནྣོཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་ས་དྡྷོ, ཨེ་ཝཾ ས་དྡ་ཧཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷི་ཡྻོ་བྷི་ཉྙ་ཏ་རོཏི བྷི་ཡྻ་ཏ་རོ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏོ བྷི་ཡྻ་ཏ་རཱ་བྷི་ཡྻོ ཝཱ, ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་ར་ཉཱ་ཎོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མྦོ་དྷི་ཡནྟི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎེ ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ ཧི བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ ནི་པྤ་དེ་སཱ ག་ཧི་ཏཱ ཧོ་ནྟི, དྭེ་པི ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ནྟི, པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ཉཱ་ཎཾ, བུ་དྡྷཱ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩེ་ཝ ས་ཀ་ལེ ཙ བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ. ས་བྦ་མྤི ནེ་སཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ ས་མྦོ་དྷི ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ ཙ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ན་ཏྠི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཡྻོ་བྷི་ཉྙ་ཏ་རོ, ཡ་དི་དཾ ས་མྦོ་དྷི་ཡ’’ནྟི.
ཨུ་ལཱ༹་རཱཏི སེ་ཊྛཱ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཨུ་ལཱ༹་ར་ས་དྡོ ‘‘ཨུ་ལཱ༹་རཱ་ནི ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཱ་ནི ཁཱ་ད་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༣༦༦) མ་དྷུ་རེ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ‘‘ཨུ་ལཱ༹་རཱ་ཡ ཁ་ལུ བྷ་ཝཾ ཝ་ཙྪཱ་ཡ་ནོ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ པ་སཾ་སཱ་ཡ པ་སཾ་ས་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༢༨༨) སེ་ཊྛེ. ‘‘ཨ་པྤ་མཱ་ཎོ ཨུ་ལཱ༹་རོ ཨོ་བྷཱ་སོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༢.༣༢; མ. ནི. ༣.༢༠༡) ཝི་པུ་ལེ. སྭཱ་ཡ་མི་དྷ སེ་ཊྛེ ཨཱ་ག་ཏོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨུ་ལཱ༹་རཱ་ཏི སེ་ཊྛཱ’’ཏི. ཨཱ་ས་བྷཱིཏི ཨུ་ས་བྷ་སྶ ཝཱ་ཙཱ་ས་དི་སཱི ཨ་ཙ་ལཱ ཨ་ས་མྤ་ཝེ་དྷཱི. ཨེ་ཀཾ་སོ ག་ཧི་ཏོཏི ཨ་ནུ་སྶ་ཝེ་ན ཝཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ ཝཱ ཨི་ཏི་ཀི་རཱ་ཡ ཝཱ པི་ཊ་ཀ་ས་མྤ་དཱ་ནེ་ན ཝཱ ཨཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན ཝཱ དི་ཊྛི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ ཝཱ ཏ་ཀྐ་ཧེ་ཏུ ཝཱ ན་ཡ་ཧེ་ཏུ ཝཱ ཨ་ཀ་ཐེ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ ཉཱ་ཎེ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཝི་ཡ ཨེ་ཀཾ་སོ ག་ཧི་ཏོ, ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱི་ཧ་ནཱ་དོཏི སེ་ཊྛ་ནཱ་དོ, ཝ་ནེ ཨུ་ནྣཱ་ད་ཡ་ནྟེ་ན སཱི་ཧེ་ན ཝི་ཡ ཨུ་ཏྟ་མ་ནཱ་དོ ན་དི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཀིཾ ནུ ཏེ སཱ་རི་པུ་ཏྟཱཏི ཨི་མཾ དེ་ས་ནཾ ཀ་སྨཱ ཨཱ་ར་བྷི? ཨ་ནུ་ཡོ་ག་དཱ་པ་ན་ཏྠཾ. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧི སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ཧ་ནཱ་དེ ཨ་ནུ་ཡོ་གཾ དཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ནི་གྷཾ་ས་ནཾ ན ཁ་མ་ཏི, སི་ལེ་སེ པ་ཏི་ཏ་མ་ཀྐ་ཊོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ དྷ་མ་མཱ་ནཾ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ ལོ་ཧཾ ཛྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ཨ་ངྒཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཛྷཱ་མ་ངྒཱ་རོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཀོ སཱི་ཧ་ནཱ་དེ ཨ་ནུ་ཡོ་གཾ དཱ་པི་ཡ་མཱ་ནོ དཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ནི་གྷཾ་ས་ནཾ ཁ་མ་ཏི, དྷ་མ་མཱ་ནཾ ནི་དྡོ་ས་ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ཝི་ཡ ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་རཾ སོ་བྷ་ཏི, ཏཱ་དི་སོ ཐེ་རོ. ཏེ་ན ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཀྑ་མོ ཨ་ཡ’’ནྟི ཉ་ཏྭཱ སཱི་ཧ་ནཱ་དེ ཨ་ནུ་ཡོ་ག་དཱ་པ་ན་ཏྠཾ ཨི་མཾ དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི.
ཏ་ཏྠ ས་བྦེ ཏེཏི ས་བྦེ ཏེ ཏ་ཡཱ. ཨེ་ཝཾ་སཱི་ལཱཏི མ་གྒ་སཱི་ལེ་ན ཕ་ལ་སཱི་ལེ་ན ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་སཱི་ལེ་ན ཨེ་ཝཾ་སཱི་ལཱ. ཨེ་ཝཾ་དྷ་མྨཱཏི ཨེ་ཏྠ ས་མཱ་དྷི་པ་ཀྑཱ དྷ་མྨཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ, མ་གྒ་ས་མཱ་དྷི་ནཱ ཕ་ལ་ས་མཱ་དྷི་ནཱ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རེ་ན ས་མཱ་དྷི་ནཱ ཨེ་ཝཾ་ས་མཱ་དྷཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ་པ་ཉྙཱཏི མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་དི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨེ་ཝཾ་པ་ཉྙཱ. ཨེ་ཝཾ་ཝི་ཧཱ་རི་ནོཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཧེ་ཊྛཱ ས་མཱ་དྷི་པ་ཀྑཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ཧཱ་རོ ག་ཧི་ཏོ་པི པུ་ན ཀ་སྨཱ ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ག་ཎྷ་ཏཱི་ཏི ཙེ. ཐེ་རེ་ན ཨི་དཾ ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝ. ཨི་ད་ཉྷི ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝི་ཧཱ་རི་ནོ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཨ་ཧེ་སུ་ནྟི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
ཨེ་ཝཾ་ཝི་མུ་ཏྟཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝི་མུ་ཏྟི, ཏ་ད་ངྒ་ཝི་མུ་ཏྟི, ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་མུ་ཏྟི, པ་ཊི་པ་སྶ་དྡྷི་ཝི་མུ་ཏྟི, ནི་སྶ་ར་ཎ་ཝི་མུ་ཏྟཱི་ཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ ཝི་མུ་ཏྟི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ས་ཡཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏེ་ཧི ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་དཱི་ཧི ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དི་ཀཱ ས་ཏྟ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ས་ཡཾ ཏ་སྶ ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཙྩ་ཏྟཱ་ཧི ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་དཱི་ཧི ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏ་ད་ངྒ་ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཱ ས་ཡཾ ས་མུ་ཙྪི་ནྣེ་ཧི ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཙ་ཏྟཱ་རི སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཱ་ནི མ་གྒཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་སྶ་དྡྷ་ནྟེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ པ་ཊི་པ་སྶ་དྡྷི་ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ནི་བྦཱ་ནཾ ས་བྦ་ཀི་ལེ་སེ་ཧི ནི་སྶ་ཊ་ཏྟཱ ཨ་པ་ག་ཏ་ཏྟཱ དཱུ་རེ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ས་ངྑཾ ག་ཏཾ. ཨི་ཏི ཨི་མཱ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཝི་མུ་ཏྟཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨེ་ཝཾ ཝི་མུ་ཏྟཱ་ཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
ཀིཾ པ་ན ཏེ སཱ་རི་པུ་ཏྟ ཡེ ཏེ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱིཏི ཨ་ཏཱི་ཏཱ ཏཱ་ཝ ནི་རུ་དྡྷཱ ཨ་པ་ཎྞ་ཏྟི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏཱ དཱི་པ་སི་ཁཱ ཝི་ཡ ནི་བྦུ་ཏཱ, ཨེ་ཝཾ ནི་རུ་དྡྷེ ཨ་པ་ཎྞ་ཏྟི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏེ ཏྭཾ ཀ་ཐཾ ཛཱ་ནི་སྶ་སི, ཨ་ནཱ་ག་ཏ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ པ་ན གུ་ཎཱ ཀིཾ ཏ་ཡཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཝི་དི་ཏཱ་ཏི པུ་ཙྪ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
ཀིཾ པ་ན ཏྱཱ་ཧཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟ ཨེ་ཏ་ར་ཧཱིཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་པི བུ་དྡྷཱ ཨ་ཛཱ་ཏཱ ཨ་ནི་བྦ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ, ཏེ ཀ་ཐཾ ཛཱ་ནི་སྶ་སི. ཏེ་ས་ཉྷི ཛཱ་ན་ནཾ ཨ་པ་དེ ཨཱ་ཀཱ་སེ པ་ད་ད་སྶ་ནཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་སི, ཨེ་ཀ་ཏོ བྷི་ཀྑཱ་ཡ ཙ་ར་སི, དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཀཱ་ལེ ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶེ ནི་སཱི་ད་སི, ཀིཾ པ་ན མ་ཡ྄ཧཾ གུ་ཎཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙེ་ཏ་སཱ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཝི་དི་ཏཱ ཏ་ཡཱ་ཏི ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཐེ་རོ པ་ན པུ་ཙྪི་ཏ་པུ་ཙྪི་ཏེ ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ བྷ་ནྟེ’’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི.
ཐེ་ར་སྶ ཙ ཝི་དི་ཏ་མྤི ཨ་ཏྠི, ཨ་ཝི་དི་ཏ་མྤི. ཀིཾ སོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་དི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ པ་ཊི་ཀྑེ་པཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཝི་དི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་ཏི? ཝི་དི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ན ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཝི་དི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི. ཐེ་རོ ཀི་ར ཨ་ནུ་ཡོ་གེ ཨཱ་ར་དྡྷེ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙཱ་སི ‘‘ནཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་ཡོ་གོ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎེ, ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎེ པ་ན ཨ་ཡཾ ཨ་ནུ་ཡོ་གོ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎེ པ་ཊི་ཀྑེ་པཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ་ཝ ཨ་ཝི་དི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎེ པ་ཊི་ཀྑེ་པཾ ཀ་རོ་ཏི. ཏེ་ན ཨི་ད་མྤི དཱི་པེ་ཏི – བྷ་ག་ཝཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ སཱི་ལ་ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎ་ཛཱ་ན་ན་ས་མ་ཏྠཾ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ ན་ཏྠཱི་ཏི.
ཨེ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཏེ་སུ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་བྷེ་དེ་སུ བུ་དྡྷེ་སུ. ཨ་ཐ ཀི་ཉྩ་ར་ཧཱིཏི ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཉཱ་ཎེ ཨ་ས་ཏི ཏ་ཡཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི ཝ་ད་ཏི. དྷ་མྨ་ནྭ་ཡོཏི དྷ་མྨ་སྶ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ནུ་མཱ་ན་ཉཱ་ཎཾ ན་ཡ་གྒཱ་ཧོ ཝི་དི་ཏོ, སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎེ ཋ་ཏྭཱ་ཝ ཨི་མི་ནཱ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཛཱ་ནཱ་མི བྷ་ག་ཝཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི. ཐེ་ར་སྶ ཧི ན་ཡ་གྒཱ་ཧོ ཨ་པྤ་མཱ་ཎོ ཨ་པ་རི་ཡ་ནྟོ. ཡ་ཐཱ ཙ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པ་མཱ་ཎཾ ཝཱ པ་རི་ཡ་ནྟོ ཝཱ ན་ཏྠི, ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནོ ན་ཡ་གྒཱ་ཧ་སྶ. ཏེ་ན སོ – ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷོ ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷོ, ཨི་མི་ནཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ ཨི་མི་ནཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ ས་ཏྠཱ’’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཐེ་ར་སྶ ཧི ན་ཡ་གྒཱ་ཧོ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ག་ཏི་ཀོ ཨེ་ཝ.
ཨི་དཱ་ནི ཏཾ ན་ཡ་གྒཱ་ཧཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨུ་པ་མཾ ད་སྶེ་ནྟོ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི བྷ་ནྟེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་དེ་སེ ན་ག་ར་སྶ ཨུ་དྡྷཱ་པ་པཱ་ཀཱ་རཱ་དཱི་ནི ཐི་རཱ་ནི ཝཱ ཧོ་ནྟུ དུ་བྦ་ལཱ་ནི ཝཱ, ས་བྦ་སོ ཝཱ པ་ན མཱ ཧོ་ནྟུ, ཙོ་རཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ངྐཱ ན ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ནྟི་མཾ ན་ག་རནྟི ཨཱ་ཧ. ད་ལ༹ྷུ་དྡྷཱ་པནྟི ཐི་ར་མཱུ་ལ་པཱ་ཀཱ་རཾ. ད་ལ༹ྷ་པཱ་ཀཱ་ར་ཏོ་ར་ཎནྟི ཐི་ར་པཱ་ཀཱ་ར་ཉྩེ་ཝ ཐི་ར་པི་ཊྛ་ས་ངྒྷཱ་ཊ་ཉྩ. ཨེ་ཀ་དྭཱ་རནྟི ཀ་སྨཱ ཨཱ་ཧ? བ་ཧུ་དྭཱ་རེ ཧི ན་ག་རེ བ་ཧཱུ་ཧི པ་ཎྜི་ཏ་དོ་ཝཱ་རི་ཀེ་ཧི བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཀ་དྭཱ་རེ་ཝ ཨེ་ཀོ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཐེ་ར་སྶ ཙ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་དི་སོ ཨ་ཉྙོ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཎྜི་ཏ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨོ་པ་མྨ་ཏྠཾ ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ དོ་ཝཱ་རི་ཀཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨེ་ཀ་དྭཱ་ར’’ནྟི ཨཱ་ཧ.
པ་ཎྜི་ཏོཏི པ་ཎྜི་ཙྩེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. བྱ་ཏྟོཏི ཝེ་ཡྻ་ཏྟི་ཡེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཝི་ས་ད་ཉཱ་ཎོ. མེ་དྷཱ་ཝཱིཏི ཋཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཀ་པ་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ མེ་དྷཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨ་ནུ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་པ་ཐནྟི ཨ་ནུ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ནཱ་མ་ཀཾ པཱ་ཀཱ་ར་མ་གྒཾ. པཱ་ཀཱ་ར་ས་ནྡྷིནྟི དྭི་ནྣཾ ཨི་ཊྛ་ཀཱ་ནཾ ཨ་པ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ. པཱ་ཀཱ་ར་ཝི་ཝ་རནྟི པཱ་ཀཱ་ར་སྶ ཚི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ. ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེཏི པ་ཉྩ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཀྐི་ལི་སྶ་ནྟི ཀི་ལི་ཊྛཾ ཀ་རོ་ནྟི ཨུ་པ་ཏཱ་པེ་ནྟི ཝི་ཧེ་ཋེ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎེཏི ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏུཾ ན དེ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ‘‘པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. སུ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟཱཏི ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ སུ་ཊྛུ ཋ་པི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ. ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏནྟི ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ. ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིནྟི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷིཾ་སཱུ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ མ་གྒོ, ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ. ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ཏི ཝཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་མི་སྶ་ཀཱ, ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མེ་ཝ. དཱི་གྷ་བྷཱ་ཎ་ཀ་མ་ཧཱ་སཱི་ཝ་ཏྠེ་རོ པ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ མ་གྒོ ཙ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཏི ག་ཧི་ཏེ སུ་ནྡ་རོ པ་ཉྷོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ན པ་ནེ་ཝཾ ག་ཧི་ཏ’’ནྟི. ཨི་ཏི ཐེ་རོ ས་བྦ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་པྤ་ཧཱ་ནེ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷི་ཡ་ཉྩ མ་ཛ྄ཛྷེ བྷི་ནྣ་སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏཱ་ནཾ ཝི་ཡ ནཱ་ན་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི.
ཨི་དྷ ཋ་ཏྭཱ ཨུ་པ་མཱ སཾ་ས་ནྡེ་ཏ་བྦཱ – ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཧི སཱ་རི་པུ་ཏྟོ པ་ཙྩ་ནྟ་ན་ག་རཾ ད་སྶེ་སི, པཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་སི, ཨ་ནུ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་པ་ཐཾ ད་སྶེ་སི, དྭཱ་རཾ ད་སྶེ་སི, པ་ཎྜི་ཏ་དོ་ཝཱ་རི་ཀཾ ད་སྶེ་སི, ན་ག་རཾ པ་ཝི་ས་ན་ཀ་ནི་ཀྑ་མ་ན་ཀེ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀེ པཱ་ཎེ ད་སྶེ་སི, དོ་ཝཱ་རི་ཀ་སྶ ཏེ་སཾ པཱ་ཎཱ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་སི. ཏ་ཏྠ ཀིཾ ཀེ་ན ས་དི་ས་ནྟི ཙེ? ན་ག་རཾ ཝི་ཡ ཧི ནི་བྦཱ་ནཾ, པཱ་ཀཱ་རོ ཝི་ཡ སཱི་ལཾ, ཨ་ནུ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་པ་ཐོ ཝི་ཡ ཧི་རཱི, དྭཱ་རཾ ཝི་ཡ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ, པ་ཎྜི་ཏ་དོ་ཝཱ་རི་ཀོ ཝི་ཡ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི, ན་ག་རཾ པ་ཝི་ས་ན་ཀ་ནི་ཀྑ་མ་ན་ཀཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་པཱ་ཎཱ ཝི་ཡ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ བུ་དྡྷཱ, དོ་ཝཱ་རི་ཀ་སྶ ཏེ་སཾ པཱ་ཎཱ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ སཱི་ལ་ས་མ་ཐཱ་དཱི་ཧི པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝོ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཐེ་རེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ – ‘‘ཨེ་ཝ་མ་ཧཾ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎེ ཋ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ནྭ་ཡེ་ན ན་ཡ་གྒཱ་ཧེ་ན ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ཧ་ནཱ་ད་སྶ ཨ་ནུ་ཡོ་གོ དི་ནྣོ ཧོ་ཏི.
ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ‘‘ན ཁོ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ་སུ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་སུ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཏྠི, ཨ་པི་ཙ དྷ་མྨ་ནྭ་ཡོ ཝི་དི་ཏོ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཏ་སྨཱ. ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ བྷཱ་སེ་ཡྻཱ་སཱིཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ བྷཱ་སེ་ཡྻཱ་སི, ‘‘པུ་བྦ་ཎྷེ མེ ཀ་ཐི་ཏ’’ནྟི མཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀཱ་དཱི་སུ ན ཀ་ཐ་ཡི་ཏྠ, ‘‘ཨ་ཛྫ ཝཱ མེ ཀ་ཐི་ཏ’’ནྟི མཱ པ་ར་དི་ཝ་སཱ་དཱི་སུ ན ཀ་ཐ་ཡི་ཏྠཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱ པ་ཧཱི་ཡི་སྶ་ཏཱིཏི ‘‘སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ས་དི་སོ་པི ནཱ་མ ཉཱ་ཎ་ཛ་ཝ་ན་ས་མྤ་ནྣོ སཱ་ཝ་ཀོ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཱ་ཙཱ་རཾ ཛཱ་ནི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟཱ་ནཾ ཡཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཀ་ངྑཱ ཝཱ ཝི་མ་ཏི ཝཱ, སཱ པ་ཧཱི་ཡི་སྶ་ཏཱི་ཏི.