༢. ནཱ་ལ་ནྡ་ཝ་གྒོ
༢. ནཱ་ལ་ནྡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༧༨. དུ་ཏི་ཡ་ཝ་གྒ་སྶ དུ་ཏི་ཡེ ནཱ་ལ་ནྡཱ་ཡནྟི ནཱ་ལ་ནྡཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ ན་ག་རེ, ཏཾ ན་ག་རཾ གོ་ཙ་ར་གཱ་མཾ ཀ་ཏྭཱ. པཱ་ཝཱ་རི་ཀ་མྦ་ཝ་ནེཏི དུ་སྶ་པཱ་ཝཱ་རི་ཀ་སེ་ཊྛི་ནོ ཨ་མྦ་ཝ་ནེ. ཏཾ ཀི་ར ཏ་སྶ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ཨ་ཧོ་སི. སོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏི པ་ས་ནྣོ ཏ་སྨིཾ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ ཀུ་ཊི་ལེ་ཎ་མ་ཎྜ་པཱ་དི་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝི་ཧཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་སི. སོ ཝི་ཧཱ་རོ ཛཱི་ཝ་ཀ་མྦ་ཝ་ནཾ ཝི་ཡ པཱ་ཝཱ་རི་ཀ་མྦ་ཝ་ན་ནྟྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཏོ. ཏ་སྨིཾ པཱ་ཝཱ་རི་ཀ་མྦ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཝཾ་པ་ས་ནྣོཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་ས་དྡྷོ, ཨེ་ཝཾ ས་དྡ་ཧཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷི་ཡྻོ་བྷི་ཉྙ་ཏ་རོཏི བྷི་ཡྻ་ཏ་རོ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏོ བྷི་ཡྻ་ཏ་རཱ་བྷི་ཡྻོ ཝཱ, ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་ར་ཉཱ་ཎོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མྦོ་དྷི་ཡནྟི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎེ ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ ཧི བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ ནི་པྤ་དེ་སཱ ག་ཧི་ཏཱ ཧོ་ནྟི, དྭེ་པི ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ནྟི, པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ཉཱ་ཎཾ, བུ་དྡྷཱ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩེ་ཝ ས་ཀ་ལེ ཙ བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ. ས་བྦ་མྤི ནེ་སཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ ས་མྦོ་དྷི ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ ཙ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ན་ཏྠི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཡྻོ་བྷི་ཉྙ་ཏ་རོ, ཡ་དི་དཾ ས་མྦོ་དྷི་ཡ’’ནྟི.
ཨུ་ལཱ༹་རཱཏི སེ་ཊྛཱ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཨུ་ལཱ༹་ར་ས་དྡོ ‘‘ཨུ་ལཱ༹་རཱ་ནི ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཱ་ནི ཁཱ་ད་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༣༦༦) མ་དྷུ་རེ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ‘‘ཨུ་ལཱ༹་རཱ་ཡ ཁ་ལུ བྷ་ཝཾ ཝ་ཙྪཱ་ཡ་ནོ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ པ་སཾ་སཱ་ཡ པ་སཾ་ས་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༢༨༨) སེ་ཊྛེ. ‘‘ཨ་པྤ་མཱ་ཎོ ཨུ་ལཱ༹་རོ ཨོ་བྷཱ་སོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༢.༣༢; མ. ནི. ༣.༢༠༡) ཝི་པུ་ལེ. སྭཱ་ཡ་མི་དྷ སེ་ཊྛེ ཨཱ་ག་ཏོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨུ་ལཱ༹་རཱ་ཏི སེ་ཊྛཱ’’ཏི. ཨཱ་ས་བྷཱིཏི ཨུ་ས་བྷ་སྶ ཝཱ་ཙཱ་ས་དི་སཱི ཨ་ཙ་ལཱ ཨ་ས་མྤ་ཝེ་དྷཱི. ཨེ་ཀཾ་སོ ག་ཧི་ཏོཏི ཨ་ནུ་སྶ་ཝེ་ན ཝཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ ཝཱ ཨི་ཏི་ཀི་རཱ་ཡ ཝཱ པི་ཊ་ཀ་ས་མྤ་དཱ་ནེ་ན ཝཱ ཨཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན ཝཱ དི་ཊྛི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ ཝཱ ཏ་ཀྐ་ཧེ་ཏུ ཝཱ ན་ཡ་ཧེ་ཏུ ཝཱ ཨ་ཀ་ཐེ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ ཉཱ་ཎེ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཝི་ཡ ཨེ་ཀཾ་སོ ག་ཧི་ཏོ, ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱི་ཧ་ནཱ་དོཏི སེ་ཊྛ་ནཱ་དོ, ཝ་ནེ ཨུ་ནྣཱ་ད་ཡ་ནྟེ་ན སཱི་ཧེ་ན ཝི་ཡ ཨུ་ཏྟ་མ་ནཱ་དོ ན་དི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཀིཾ ནུ ཏེ སཱ་རི་པུ་ཏྟཱཏི ཨི་མཾ དེ་ས་ནཾ ཀ་སྨཱ ཨཱ་ར་བྷི? ཨ་ནུ་ཡོ་ག་དཱ་པ་ན་ཏྠཾ. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧི སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ཧ་ནཱ་དེ ཨ་ནུ་ཡོ་གཾ དཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ནི་གྷཾ་ས་ནཾ ན ཁ་མ་ཏི, སི་ལེ་སེ པ་ཏི་ཏ་མ་ཀྐ་ཊོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ དྷ་མ་མཱ་ནཾ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ ལོ་ཧཾ ཛྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ཨ་ངྒཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཛྷཱ་མ་ངྒཱ་རོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཀོ སཱི་ཧ་ནཱ་དེ ཨ་ནུ་ཡོ་གཾ དཱ་པི་ཡ་མཱ་ནོ དཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ནི་གྷཾ་ས་ནཾ ཁ་མ་ཏི, དྷ་མ་མཱ་ནཾ ནི་དྡོ་ས་ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ཝི་ཡ ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་རཾ སོ་བྷ་ཏི, ཏཱ་དི་སོ ཐེ་རོ. ཏེ་ན ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཀྑ་མོ ཨ་ཡ’’ནྟི ཉ་ཏྭཱ སཱི་ཧ་ནཱ་དེ ཨ་ནུ་ཡོ་ག་དཱ་པ་ན་ཏྠཾ ཨི་མཾ དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི.
ཏ་ཏྠ ས་བྦེ ཏེཏི ས་བྦེ ཏེ ཏ་ཡཱ. ཨེ་ཝཾ་སཱི་ལཱཏི མ་གྒ་སཱི་ལེ་ན ཕ་ལ་སཱི་ལེ་ན ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་སཱི་ལེ་ན ཨེ་ཝཾ་སཱི་ལཱ. ཨེ་ཝཾ་དྷ་མྨཱཏི ཨེ་ཏྠ ས་མཱ་དྷི་པ་ཀྑཱ དྷ་མྨཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ, མ་གྒ་ས་མཱ་དྷི་ནཱ ཕ་ལ་ས་མཱ་དྷི་ནཱ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རེ་ན ས་མཱ་དྷི་ནཱ ཨེ་ཝཾ་ས་མཱ་དྷཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ་པ་ཉྙཱཏི མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་དི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨེ་ཝཾ་པ་ཉྙཱ. ཨེ་ཝཾ་ཝི་ཧཱ་རི་ནོཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཧེ་ཊྛཱ ས་མཱ་དྷི་པ་ཀྑཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ཧཱ་རོ ག་ཧི་ཏོ་པི པུ་ན ཀ་སྨཱ ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ག་ཎྷ་ཏཱི་ཏི ཙེ. ཐེ་རེ་ན ཨི་དཾ ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝ. ཨི་ད་ཉྷི ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝི་ཧཱ་རི་ནོ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཨ་ཧེ་སུ་ནྟི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
ཨེ་ཝཾ་ཝི་མུ་ཏྟཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝི་མུ་ཏྟི, ཏ་ད་ངྒ་ཝི་མུ་ཏྟི, ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་མུ་ཏྟི, པ་ཊི་པ་སྶ་དྡྷི་ཝི་མུ་ཏྟི, ནི་སྶ་ར་ཎ་ཝི་མུ་ཏྟཱི་ཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ ཝི་མུ་ཏྟི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ས་ཡཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏེ་ཧི ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་དཱི་ཧི ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དི་ཀཱ ས་ཏྟ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ས་ཡཾ ཏ་སྶ ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཙྩ་ཏྟཱ་ཧི ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་དཱི་ཧི ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏ་ད་ངྒ་ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཱ ས་ཡཾ ས་མུ་ཙྪི་ནྣེ་ཧི ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཙ་ཏྟཱ་རི སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཱ་ནི མ་གྒཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་སྶ་དྡྷ་ནྟེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ པ་ཊི་པ་སྶ་དྡྷི་ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ནི་བྦཱ་ནཾ ས་བྦ་ཀི་ལེ་སེ་ཧི ནི་སྶ་ཊ་ཏྟཱ ཨ་པ་ག་ཏ་ཏྟཱ དཱུ་རེ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ས་ངྑཾ ག་ཏཾ. ཨི་ཏི ཨི་མཱ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཝི་མུ་ཏྟཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨེ་ཝཾ ཝི་མུ་ཏྟཱ་ཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
ཀིཾ པ་ན ཏེ སཱ་རི་པུ་ཏྟ ཡེ ཏེ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱིཏི ཨ་ཏཱི་ཏཱ ཏཱ་ཝ ནི་རུ་དྡྷཱ ཨ་པ་ཎྞ་ཏྟི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏཱ དཱི་པ་སི་ཁཱ ཝི་ཡ ནི་བྦུ་ཏཱ, ཨེ་ཝཾ ནི་རུ་དྡྷེ ཨ་པ་ཎྞ་ཏྟི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏེ ཏྭཾ ཀ་ཐཾ ཛཱ་ནི་སྶ་སི, ཨ་ནཱ་ག་ཏ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ པ་ན གུ་ཎཱ ཀིཾ ཏ་ཡཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཝི་དི་ཏཱ་ཏི པུ་ཙྪ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
ཀིཾ པ་ན ཏྱཱ་ཧཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟ ཨེ་ཏ་ར་ཧཱིཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་པི བུ་དྡྷཱ ཨ་ཛཱ་ཏཱ ཨ་ནི་བྦ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ, ཏེ ཀ་ཐཾ ཛཱ་ནི་སྶ་སི. ཏེ་ས་ཉྷི ཛཱ་ན་ནཾ ཨ་པ་དེ ཨཱ་ཀཱ་སེ པ་ད་ད་སྶ་ནཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་སི, ཨེ་ཀ་ཏོ བྷི་ཀྑཱ་ཡ ཙ་ར་སི, དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཀཱ་ལེ ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶེ ནི་སཱི་ད་སི, ཀིཾ པ་ན མ་ཡ྄ཧཾ གུ་ཎཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙེ་ཏ་སཱ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཝི་དི་ཏཱ ཏ་ཡཱ་ཏི ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཐེ་རོ པ་ན པུ་ཙྪི་ཏ་པུ་ཙྪི་ཏེ ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ བྷ་ནྟེ’’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི.
ཐེ་ར་སྶ ཙ ཝི་དི་ཏ་མྤི ཨ་ཏྠི, ཨ་ཝི་དི་ཏ་མྤི. ཀིཾ སོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་དི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ པ་ཊི་ཀྑེ་པཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཝི་དི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་ཏི? ཝི་དི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ན ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཝི་དི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི. ཐེ་རོ ཀི་ར ཨ་ནུ་ཡོ་གེ ཨཱ་ར་དྡྷེ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙཱ་སི ‘‘ནཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་ཡོ་གོ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎེ, ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎེ པ་ན ཨ་ཡཾ ཨ་ནུ་ཡོ་གོ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎེ པ་ཊི་ཀྑེ་པཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ་ཝ ཨ་ཝི་དི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎེ པ་ཊི་ཀྑེ་པཾ ཀ་རོ་ཏི. ཏེ་ན ཨི་ད་མྤི དཱི་པེ་ཏི – བྷ་ག་ཝཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ སཱི་ལ་ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎ་ཛཱ་ན་ན་ས་མ་ཏྠཾ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ ན་ཏྠཱི་ཏི.
ཨེ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཏེ་སུ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་བྷེ་དེ་སུ བུ་དྡྷེ་སུ. ཨ་ཐ ཀི་ཉྩ་ར་ཧཱིཏི ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཉཱ་ཎེ ཨ་ས་ཏི ཏ་ཡཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི ཝ་ད་ཏི. དྷ་མྨ་ནྭ་ཡོཏི དྷ་མྨ་སྶ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ནུ་མཱ་ན་ཉཱ་ཎཾ ན་ཡ་གྒཱ་ཧོ ཝི་དི་ཏོ, སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎེ ཋ་ཏྭཱ་ཝ ཨི་མི་ནཱ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཛཱ་ནཱ་མི བྷ་ག་ཝཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི. ཐེ་ར་སྶ ཧི ན་ཡ་གྒཱ་ཧོ ཨ་པྤ་མཱ་ཎོ ཨ་པ་རི་ཡ་ནྟོ. ཡ་ཐཱ ཙ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པ་མཱ་ཎཾ ཝཱ པ་རི་ཡ་ནྟོ ཝཱ ན་ཏྠི, ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནོ ན་ཡ་གྒཱ་ཧ་སྶ. ཏེ་ན སོ – ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷོ ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷོ, ཨི་མི་ནཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ ཨི་མི་ནཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ ས་ཏྠཱ’’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཐེ་ར་སྶ ཧི ན་ཡ་གྒཱ་ཧོ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ག་ཏི་ཀོ ཨེ་ཝ.
ཨི་དཱ་ནི ཏཾ ན་ཡ་གྒཱ་ཧཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨུ་པ་མཾ ད་སྶེ་ནྟོ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི བྷ་ནྟེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་དེ་སེ ན་ག་ར་སྶ ཨུ་དྡྷཱ་པ་པཱ་ཀཱ་རཱ་དཱི་ནི ཐི་རཱ་ནི ཝཱ ཧོ་ནྟུ དུ་བྦ་ལཱ་ནི ཝཱ, ས་བྦ་སོ ཝཱ པ་ན མཱ ཧོ་ནྟུ, ཙོ་རཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ངྐཱ ན ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ནྟི་མཾ ན་ག་རནྟི ཨཱ་ཧ. ད་ལ༹ྷུ་དྡྷཱ་པནྟི ཐི་ར་མཱུ་ལ་པཱ་ཀཱ་རཾ. ད་ལ༹ྷ་པཱ་ཀཱ་ར་ཏོ་ར་ཎནྟི ཐི་ར་པཱ་ཀཱ་ར་ཉྩེ་ཝ ཐི་ར་པི་ཊྛ་ས་ངྒྷཱ་ཊ་ཉྩ. ཨེ་ཀ་དྭཱ་རནྟི ཀ་སྨཱ ཨཱ་ཧ? བ་ཧུ་དྭཱ་རེ ཧི ན་ག་རེ བ་ཧཱུ་ཧི པ་ཎྜི་ཏ་དོ་ཝཱ་རི་ཀེ་ཧི བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཀ་དྭཱ་རེ་ཝ ཨེ་ཀོ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཐེ་ར་སྶ ཙ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་དི་སོ ཨ་ཉྙོ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཎྜི་ཏ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨོ་པ་མྨ་ཏྠཾ ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ དོ་ཝཱ་རི་ཀཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨེ་ཀ་དྭཱ་ར’’ནྟི ཨཱ་ཧ.
པ་ཎྜི་ཏོཏི པ་ཎྜི་ཙྩེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. བྱ་ཏྟོཏི ཝེ་ཡྻ་ཏྟི་ཡེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཝི་ས་ད་ཉཱ་ཎོ. མེ་དྷཱ་ཝཱིཏི ཋཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཀ་པ་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ མེ་དྷཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨ་ནུ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་པ་ཐནྟི ཨ་ནུ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ནཱ་མ་ཀཾ པཱ་ཀཱ་ར་མ་གྒཾ. པཱ་ཀཱ་ར་ས་ནྡྷིནྟི དྭི་ནྣཾ ཨི་ཊྛ་ཀཱ་ནཾ ཨ་པ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ. པཱ་ཀཱ་ར་ཝི་ཝ་རནྟི པཱ་ཀཱ་ར་སྶ ཚི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ. ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེཏི པ་ཉྩ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཀྐི་ལི་སྶ་ནྟི ཀི་ལི་ཊྛཾ ཀ་རོ་ནྟི ཨུ་པ་ཏཱ་པེ་ནྟི ཝི་ཧེ་ཋེ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎེཏི ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏུཾ ན དེ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ‘‘པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. སུ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟཱཏི ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ སུ་ཊྛུ ཋ་པི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ. ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏནྟི ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ. ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིནྟི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷིཾ་སཱུ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ མ་གྒོ, ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ. ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ཏི ཝཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་མི་སྶ་ཀཱ, ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མེ་ཝ. དཱི་གྷ་བྷཱ་ཎ་ཀ་མ་ཧཱ་སཱི་ཝ་ཏྠེ་རོ པ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ མ་གྒོ ཙ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཏི ག་ཧི་ཏེ སུ་ནྡ་རོ པ་ཉྷོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ན པ་ནེ་ཝཾ ག་ཧི་ཏ’’ནྟི. ཨི་ཏི ཐེ་རོ ས་བྦ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་པྤ་ཧཱ་ནེ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷི་ཡ་ཉྩ མ་ཛ྄ཛྷེ བྷི་ནྣ་སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏཱ་ནཾ ཝི་ཡ ནཱ་ན་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི.
ཨི་དྷ ཋ་ཏྭཱ ཨུ་པ་མཱ སཾ་ས་ནྡེ་ཏ་བྦཱ – ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཧི སཱ་རི་པུ་ཏྟོ པ་ཙྩ་ནྟ་ན་ག་རཾ ད་སྶེ་སི, པཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་སི, ཨ་ནུ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་པ་ཐཾ ད་སྶེ་སི, དྭཱ་རཾ ད་སྶེ་སི, པ་ཎྜི་ཏ་དོ་ཝཱ་རི་ཀཾ ད་སྶེ་སི, ན་ག་རཾ པ་ཝི་ས་ན་ཀ་ནི་ཀྑ་མ་ན་ཀེ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀེ པཱ་ཎེ ད་སྶེ་སི, དོ་ཝཱ་རི་ཀ་སྶ ཏེ་སཾ པཱ་ཎཱ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་སི. ཏ་ཏྠ ཀིཾ ཀེ་ན ས་དི་ས་ནྟི ཙེ? ན་ག་རཾ ཝི་ཡ ཧི ནི་བྦཱ་ནཾ, པཱ་ཀཱ་རོ ཝི་ཡ སཱི་ལཾ, ཨ་ནུ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་པ་ཐོ ཝི་ཡ ཧི་རཱི, དྭཱ་རཾ ཝི་ཡ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ, པ་ཎྜི་ཏ་དོ་ཝཱ་རི་ཀོ ཝི་ཡ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི, ན་ག་རཾ པ་ཝི་ས་ན་ཀ་ནི་ཀྑ་མ་ན་ཀཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་པཱ་ཎཱ ཝི་ཡ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ བུ་དྡྷཱ, དོ་ཝཱ་རི་ཀ་སྶ ཏེ་སཾ པཱ་ཎཱ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ སཱི་ལ་ས་མ་ཐཱ་དཱི་ཧི པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝོ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཐེ་རེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ – ‘‘ཨེ་ཝ་མ་ཧཾ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎེ ཋ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ནྭ་ཡེ་ན ན་ཡ་གྒཱ་ཧེ་ན ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ཧ་ནཱ་ད་སྶ ཨ་ནུ་ཡོ་གོ དི་ནྣོ ཧོ་ཏི.
ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ‘‘ན ཁོ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ་སུ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་སུ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཏྠི, ཨ་པི་ཙ དྷ་མྨ་ནྭ་ཡོ ཝི་དི་ཏོ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཏ་སྨཱ. ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ བྷཱ་སེ་ཡྻཱ་སཱིཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ བྷཱ་སེ་ཡྻཱ་སི, ‘‘པུ་བྦ་ཎྷེ མེ ཀ་ཐི་ཏ’’ནྟི མཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀཱ་དཱི་སུ ན ཀ་ཐ་ཡི་ཏྠ, ‘‘ཨ་ཛྫ ཝཱ མེ ཀ་ཐི་ཏ’’ནྟི མཱ པ་ར་དི་ཝ་སཱ་དཱི་སུ ན ཀ་ཐ་ཡི་ཏྠཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱ པ་ཧཱི་ཡི་སྶ་ཏཱིཏི ‘‘སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ས་དི་སོ་པི ནཱ་མ ཉཱ་ཎ་ཛ་ཝ་ན་ས་མྤ་ནྣོ སཱ་ཝ་ཀོ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཱ་ཙཱ་རཾ ཛཱ་ནི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟཱ་ནཾ ཡཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཀ་ངྑཱ ཝཱ ཝི་མ་ཏི ཝཱ, སཱ པ་ཧཱི་ཡི་སྶ་ཏཱི་ཏི.
༣. ཙུ་ནྡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༧༩. ཏ་ཏི་ཡེ མ་ག་དྷེ་སཱུཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ ཛ་ན་པ་དེ. ནཱ་ལ་ཀ་གཱ་མ་ཀེཏི རཱ་ཛ་ག་ཧ་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀུ་ལ་ས་ནྟ་ཀེ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ གཱ་མེ. ཙུ་ནྡོ ས་མ་ཎུ་དྡེ་སོཏི ཨ་ཡཾ ཐེ་རོ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་སྶ ཀ་ནི་ཊྛ་བྷཱ་ཏི་ཀོ, ཏཾ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཀཱ་ལེ ‘‘ཙུ་ནྡོ ས་མ་ཎུ་དྡེ་སོ’’ཏི ས་མུ་དཱ་ཙ་རི་ཏྭཱ ཐེ་ར་ཀཱ་ལེ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ས་མུ་དཱ་ཙ་རིཾ་སུ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཙུ་ནྡོ ས་མ་ཎུ་དྡེ་སོ’’ཏི. ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ ཧོ་ཏཱིཏི མུ་ཁོ་ད་ཀ་ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་དཱ་ནེ་ན ཙེ་ཝ པ་རི་ཝེ་ཎ་ས་མྨ་ཛྫ་ན-པི་ཊྛི་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎ-པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཀ་རོ ཧོ་ཏི. པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱིཏི ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ. ཀ་ཏ་ར་སྨིཾ ཀཱ་ལེ་ཏི? བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ – བྷ་ག་ཝཱ ཀི་ར ཝུ་ཏྠ་ཝ་སྶོ ཝེ་ལུ༹་ཝ་གཱ་མ་ཀཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ‘‘སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ག་ཏ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟོ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠིཾ པ་ཏྭཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ པཱ་ཝི་སི. དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཏོ, སོ ཏ་ཏྠ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་སུ ཝ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཀྐ་ནྟེ་སུ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ ཙ་མྨ་ཁ་ཎྜཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ པཱ་དེ པ་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ པཱ་ཝི་སི. ཨ་ཐ་སྶ ཡ་ཐཱ པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཏ་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏ་སྶ ཨ་ཡཾ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དི ‘‘བུ་དྡྷཱ ནུ ཁོ པ་ཋ་མཾ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ཏི, ཏ་ཏོ ‘‘ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ པ་ཋ་མ’’ནྟི ཉ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི. སོ ‘‘ས་ཏྟཱ་ཧ་མེ་ཝ མེ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཱ པ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཀ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི.
ཏ་ཏོ ‘‘རཱ་ཧུ་ལོ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ་སུ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ, ཨ་ཉྙཱ་སི་ཀོ་ཎྜ་ཉྙ་ཏྠེ་རོ ཚ་དྡ་ནྟ་ད་ཧེ, ཨ་ཧཾ ཀ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཙི་ནྟེ་ནྟོ མཱ་ཏ་རཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ས་ཏིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སི – ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ མཱ་ཏཱ ས་ཏྟ་ནྣཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་ནཾ མཱ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ་པི བུ་དྡྷ་དྷ་མྨ་ས་ངྒྷེ་སུ ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ, ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ཏ་སྶཱ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ, ན་ཏྠི ནུ ཁོ’’ཏི. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀ་སྶ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ‘‘མ་མེ་ཝ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ཨ་ཉྙ་སྶ. ས་ཙེ ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐོ བྷ་ཝེ་ཡྻཾ, བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི མེ ཝ་ཏྟཱ་རོ – ‘‘སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ ཨ་ཝ་སེ་ས་ཛ་ནཱ་ན་མྤི ཨ་ཝ་སྶ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི་སྶ ས་མ་ཙི་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ནྟ་དེ་ས་ནཱ་དི་ཝ་སེ (ཨ. ནི. ༢.༣༣-༣༧) ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ, ཏ་ཡོ མ་གྒེ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ག་ཎ་ནཱ ན་ཏྠི, ཨ་ཉྙེ་སུ ཙ ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་ནེ་ཀཱ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡཱ དི་སྶ་ནྟི, ཐེ་རེ ཙ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟཱ་ནེ་ཝ ཨ་སཱི་ཏི ཀུ་ལ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, སོ དཱ་ནི ས་ཀ་མཱ་ཏུ་མི་ཙྪཱ་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟ་མྤི ཧ་རི་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑཱི’’ཏི. ཏ་སྨཱ མཱ་ཏ་རཾ མི་ཙྪཱ་ད་སྶ་ནཱ མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏོ་ཝ་ར་ཀེ་ཡེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཛྫེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙུ་ནྡ་ཏྠེ་རཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙུ་ནྡ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་པ་རི་སཱ་ཡ ས་ཉྙཾ དེ་ཧི. ‘ག་ཎྷ་ཐཱ་ཝུ་སོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི, དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི ནཱ་ལ་ཀ་གཱ་མཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ’’’ཏི. ཐེ་རོ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི.
བྷི་ཀྑཱུ སེ་ནཱ་ས་ནཾ སཾ་སཱ་མེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཐེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཐེ་རོ སེ་ནཱ་ས་ནཾ སཾ་སཱ་མེ་ཏྭཱ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ན་དྭཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ དཱ་ནི པ་ཙྪི་མ་ད་སྶ་ནཾ, པུ་ན ཨཱ་ག་མ་ནཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི པ་ཉྩ་ས་ཏ་བྷི་ཀྑཱུ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏུ མེ བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ, ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏུ སུ་ག་ཏོ. པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཀཱ་ལོ མེ, ཨོ་སྶ་ཊྛོ མེ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རོ’’ཏི. བུ་དྡྷཱ པ་ན ཡ་སྨཱ ‘‘པ་རི་ནི་བྦཱ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ མ་ར་ཎ་ཝ་ཎྞཾ སཾ་ཝ་ཎྞེ་ནྟཱི་ཏི, ‘‘མཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཝ་ཊྚ་སྶ གུ་ཎཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱི་ཏི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ དོ་སཾ ཨཱ་རོ་པེ་སྶ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ན ཝ་ད་ནྟི. ཏེ་ན ནཾ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ཀ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་སི སཱ་རི་པུ་ཏྟཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ – ‘‘ཨ་ཏྠི, བྷ་ནྟེ, མ་ག་དྷེ་སུ ནཱ་ལ་ཀ་གཱ་མེ ཛཱ་ཏོ་ཝ་ར་ཀོ, ཏ་ཏྠཱ་ཧཾ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ – ‘‘ཡ་སྶ དཱ་ནི ཏྭཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་སི, ཨི་དཱ་ནི པ་ན ཏེ ཛེ་ཊྛ་ཀ་ནི་ཊྛ་བྷཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཏཱ་དི་ས་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་སྶ་ནཾ དུ་ལླ་བྷཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, དེ་སེ་ཧི ནེ་སཾ དྷ་མྨ’’ནྟི ཨཱ་ཧ.
ཐེ་རོ – ‘‘ས་ཏྠཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་ཀུ་བྦ་ན་པུ་བྦ་ངྒ་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ཏཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཏཱ་ལ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ད་ས་བ་ལ་སྶ པཱ་དེ ཝ་ནྡི, པུ་ན དྭི་ཏཱ་ལ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ད་ས་བ་ལ་སྶ པཱ་དེ ཝ་ནྡི, ཨེ་ཏེ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན ས་ཏྟ་ཏཱ་ལ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་ས་ཏཱ་ནི ད་སྶེ་ནྟོ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཨཱ་ར་བྷི. དི་སྶ་མཱ་ནེ་ན་པི ཀཱ་ཡེ་ན ཀ་ཐེ་ཏི, ཨ་དི་སྶ་མཱ་ནེ་ན་པི. ཨུ་པ་རི་མེ་ན ཝཱ ཧེ་ཊྛི་མེ་ན ཝཱ ཨུ་པ་ཌྜྷ་ཀཱ་ཡེ་ན ཀ་ཐེ་ཏི ཨ་དི་སྶ་མཱ་ནེ་ན་པི དི་སྶ་མཱ་ནེ་ན་པི, ཀཱ་ལེ་ན ཙ་ནྡ་ཝ་ཎྞཾ ད་སྶེ་ཏི, ཀཱ་ལེ་ན སཱུ་རི་ཡ་ཝ་ཎྞཾ, ཀཱ་ལེ་ན པ་བྦ་ཏ་ཝ་ཎྞཾ, ཀཱ་ལེ་ན ས་མུ་དྡ་ཝ་ཎྞཾ, ཀཱ་ལེ་ན ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་རཱ་ཛཱ ཧོ་ཏི, ཀཱ་ལེ་ན ཝེ་སྶ་ཝ་ཎ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ, ཀཱ་ལེ་ན ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ, ཀཱ་ལེ་ན མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་ས་ཏཱ་ནི ད་སྶེ་ནྟོ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི. ས་ཀ་ལ་ན་ག་རཾ ས་ནྣི་པ་ཏི. ཐེ་རོ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ད་ས་བ་ལ་སྶ པཱ་དེ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཀོ ནཱ་མོ ཨ་ཡཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ’’ཏི. སཱི་ཧ་ཝི་ཀཱི་ལི༹་ཏོ ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ་ཏི. ཏ་གྒྷ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, སཱི་ཧ་ཝི་ཀཱི་ལི༹་ཏོ ཏ་གྒྷ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, སཱི་ཧ་ཝི་ཀཱི་ལི༹་ཏོ་ཏི.
ཐེ་རོ ཨ་ལ་ཏྟ་ཀ་ཝ་ཎྞེ ཧ་ཏྠེ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀ་ཙྪ་པ་ས་དི་སེ པཱ་དེ གོ་པྥ་ཀེ་སུ ག་ཧེ་ཏྭཱ – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨི་མེ་སཾ པཱ་དཱ་ནཾ ཝ་ནྡ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རི་ཏཱ, སོ མེ མ་ནོ་ར་ཐོ མ་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྟོ, ཨི་ཏོ དཱ་ནི པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ན པུ་ན ཨེ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ས་ནྣི་པཱ་ཏོ ས་མཱ་ག་མོ ཨ་ཏྠི, ཚི་ནྣོ ཨེ་ས ཝི་སྶཱ་སོ, ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི བུ་དྡྷ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི པ་ཝི་ཊྛཾ ཨ་ཛ་རཾ ཨ་མ་རཾ ཁེ་མཾ སུ་ཁཾ སཱི་ཏ་ལཾ ཨ་བྷ་ཡཾ ནི་བྦཱ་ན་པུ་རཾ པ་ཝི་སི་སྶཱ་མི, ས་ཙེ མེ ཀི་ཉྩི ཀཱ་ཡི་ཀཾ ཝཱ ཝཱ་ཙ་སི་ཀཾ ཝཱ ན རོ་ཙེ་ཐ, ཁ་མ་ཐ ཏཾ བྷ་ག་ཝཱ, ག་མ་ན་ཀཱ་ལོ མ་ཡ྄ཧ’’ནྟི. ཁ་མཱ་མི ཏེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ན ཁོ པ་ན ཏེ ཀི་ཉྩི ཀཱ་ཡི་ཀཾ ཝཱ ཝཱ་ཙ་སི་ཀཾ ཝཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་རུ་ཙྩ་ན་ཀཾ ཨ་ཏྠི, ཡ་སྶ དཱ་ནི ཏྭཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་སཱི་ཏི.
ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ས་མ་ན་ནྟ་རཾ ས་ཏྠུ པཱ་དེ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛི་ཏ་མ་ཏྟེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ སཱ་རི་པུ་ཏྟེ སི་ནེ་རུ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པ་རི་བྷ་ཎྜ་པ་བྦ་ཏེ དྷཱ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ་པི – ‘‘ཨ་ཛྫ ཨི་མཾ གུ་ཎ་རཱ་སིཾ དྷཱ་རེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟཱི ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ཝི་ར་ཝ་མཱ་ནཱ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི ཡཱ་ཝ ཨུ་ད་ཀ་པ་རི་ཡ་ནྟཱ ཨ་ཀ་མྤི, ཨཱ་ཀཱ་སེ དེ་ཝ་དུ་ནྡུ་བྷི་ཡོ ཕ་ལིཾ་སུ, མ་ཧཱ་མེ་གྷོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ པོ་ཀྑ་ར་ཝ་སྶཾ ཝ་སྶི.
ས་ཏྠཱ – ‘‘དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏིཾ པ་ཊི་པཱ་དེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི དྷ་མྨཱ་ས་ནཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཨ་བྷི་མུ་ཁོ ག་ནྟྭཱ མ་ཎི་ཕ་ལ་ཀེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཐེ་རོ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ཏཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ – ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཨི་ཏོ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀ་སྶ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻ་སྶ ཨུ་པ་རི ཨ་ནོ་མ་ད་སྶཱི་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ད་སྶ་ནཾ པ་ཏྠེ་སིཾ, སཱ མེ པ་ཏྠ་ནཱ ས་མི་དྡྷཱ, དི་ཊྛཱ ཏུ་མྷེ, ཏཾ པ་ཋ་མ་ད་སྶ་ནཾ, ཨི་དཾ པ་ཙྪི་མ་ད་སྶ་ནཾ. པུ་ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ད་སྶ་ནཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ད་ས་ན་ཁ་ས་མོ་དྷཱ་ན་ས་མུ་ཛྫ་ལཾ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཡཱ་ཝ ད་སྶ་ན་ཝི་ས་ཡཱ ཨ་བྷི་མུ་ཁོ་ཝ པ་ཊི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. པུ་ན མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི དྷཱ་རེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱི ཨུ་ད་ཀ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཀ་མྤི.
བྷ་ག་ཝཱ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ནུ་ག་ཙྪ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཛེ་ཊྛ་བྷཱ་ཏི་ཀ’’ནྟི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཙ་ཏ་སྶོ་པི པ་རི་སཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ ཨེ་ཀ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨོ་ཧཱ་ཡ ནི་ར་ཝ་སེ་སཱ ནི་ཀྑ་མིཾ་སུ. སཱ་ཝ་ཏྠི་ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ་པི – ‘‘སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ ཀི་ར ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ཏུ་ཀཱ་མོ ནི་ཀྑ་ནྟོ, པ་སྶི་སྶཱ་མ ན’’ནྟི ན་ག་ར་དྭཱ་རཱ་ནི ནི་རོ་ཀཱ་སཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དི་ཧ་ཏྠཱ ཀེ་སེ ཝི་ཀི་རི་ཏྭཱ – ‘‘ཨི་དཱ་ནི མ་ཡཾ ཀ་ཧཾ མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ ནི་སི་ནྣོ, ཀ་ཧཾ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི ནི་སི་ནྣོ’’ཏི པུ་ཙྪ་ནྟཱ – ‘‘ཀ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་མི་སྶཱ་མ, ཀ་སྶ ཧ་ཏྠེ ས་ཏྠཱ་རཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཐེ་རོ པ་ཀྐ་ནྟོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་རི་དེ་ཝ་ནྟཱ རོ་ད་ནྟཱ ཐེ་རཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷིཾ་སུ.
ཐེ་རོ མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཋི་ཏ་ཏྟཱ – ‘‘ས་བྦེ་སཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ནཱི་ཡོ ཨེ་ས མ་གྒོ’’ཏི མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ – ‘‘ཏུ་མྷེ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏི་ཊྛ་ཐ, མཱ ད་ས་བ་ལེ པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྠཱ’’ཏི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་མྤི ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་སཱ་ཡེ་ཝ ས་དྡྷིཾ པ་ཀྐཱ་མི. ཡེ་པི མ་ནུ་སྶཱ – ‘‘པུ་བྦེ ཨ་ཡྻོ པ་ཙྩཱ་ག་མ་ན་ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ཏི, ཨི་དཾ ཨི་དཱ་ནི ག་མ་ནཾ ན པུ་ན པ་ཙྩཱ་ག་མ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི པ་རི་དེ་ཝ་ནྟཱ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷིཾ་སུ་ཡེ་ཝ. ཏེ་པི – ‘‘ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཧོ་ཐ, ཨེ་ཝཾ་བྷཱ་ཝི་ནོ ནཱ་མ ས་ངྑཱ་རཱ’’ཏི ནི་ཝ་ཏྟེ་སི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ས་བྦ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟི་ཝཱ་སེ་ན ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ས་ཏྟཱ་ཧཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟོ སཱ་ཡཾ ནཱ་ལ་ཀ་གཱ་མཾ པ་ཏྭཱ གཱ་མ་དྭཱ་རེ ནི་གྲོ་དྷ་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ཨུ་པ་རེ་ཝ་ཏོ ནཱ་མ ཐེ་ར་སྶ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻོ བ་ཧི་གཱ་མཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཐེ་རཾ དི་སྭཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཐེ་རོ ཏཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཏྠི གེ་ཧེ ཏེ ཨ་ཡྻི་ཀཱ’’ཏི. ཨཱ་མ བྷ་ནྟེ་ཏི. ག་ཙྪ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨི་དྷཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཧི. ‘‘ཀ་སྨཱ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ – ‘‘ཨ་ཛྫ ཀི་ར ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨ་ནྟོ་གཱ་མེ ཝ་སི་སྶ་ཏི, ཛཱ་ཏོ་ཝ་ར་ཀཾ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ཐ, པ་ཉྩ་ནྣ་ཉྩ ཀི་ར བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་ཐཱ’’ཏི. སོ ག་ནྟྭཱ – ‘‘ཨ་ཡྻི་ཀེ མ་ཡ྄ཧཾ མཱ་ཏུ་ལོ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨི་དཱ་ནི ཀུ་ཧི་ནྟི? གཱ་མ་དྭཱ་རེ་ཏི. ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ, ཨ་ཉྙོ་པི ཀོ་ཙི ཨ་ཏྠཱི་ཏི? ཨ་ཏྠི པ་ཉྩ་ས་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི. ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི? སོ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛ་གྒཱ་པེ་ཏི, ད་ཧ་ར་ཀཱ་ལེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཀཱ་ལེ གི་ཧཱི ཧོ་ཏུ་ཀཱ་མོ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟཱི ཛཱ་ཏོ་ཝ་ར་ཀཾ པ་ཊི་ཛ་གྒཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ་ནཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ད་ཎྜ་དཱི་པི་ཀཱ ཛཱ་ལེ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ པཱ་ཧེ་སི.
ཐེ་རོ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ པཱ་སཱ་དཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཛཱ་ཏོ་ཝ་ར་ཀཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི, ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི. ཏེ་སུ ག་ཏ་མ་ཏྟེ་སུ་ཡེ་ཝ ཐེ་ར་སྶ ཁ་རོ ཨཱ་བཱ་དྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི, ལོ་ཧི་ཏ་པ་ཀྑ་ནྡི་ཀཱ མཱ་ར་ཎ་ནྟི་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཨེ་ཀཾ བྷཱ་ཛ་ནཾ པ་ཝི་ས་ཏི, ཨེ་ཀཾ ནི་ཀྑ་མ་ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི – ‘‘མ་མ པུ་ཏྟ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི མ་ཡ྄ཧཾ ན རུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ག་བྦྷ་དྭཱ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ཊྛཱ་སི.
ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ ‘‘དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི ཀུ་ཧིཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ ནཱ་ལ་ཀ་གཱ་མེ ཛཱ་ཏོ་ཝ་ར་ཀེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་མ་ཉྩེ ནི་པ་ནྣོ, པ་ཙྪི་མ་ད་སྶ་ནཾ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ག་མྨ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཀེ ཏུ་མྷེ་ཏི? མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ བྷ་ནྟེ་ཏི. ཀ་སྨཱ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྠཱ་ཏི? གི་ལཱ་ནུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱ་ཏི. ‘‘ཧོ་ཏུ, ཨ་ཏྠི གི་ལཱ་ནུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ, ག་ཙྪ་ཐ ཏུ་མྷེ’’ཏི ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི. ཏེ་སཾ ག་ཏཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཏེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ན ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ. ཏ་སྨིཾ ག་ཏེ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ ཙ ཨཱ་ག་མིཾ་སུ. ཏེ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཐེ་རོ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི.
བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་ག་མ་ན་ཉྩ ག་མ་ན་ཉྩ དི་སྭཱ ‘‘ཀེ ནུ ཁོ ཨེ་ཏེ མ་མ པུ་ཏྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི ཐེ་ར་སྶ ག་བྦྷ་དྭཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏ, ཙུ་ནྡ, ཀཱ པ་ཝ་ཏྟཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. སོ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ ‘‘མ་ཧཱ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ ‘‘ཀ་སྨཱ ཨ་ཝེ་ལཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. སཱ ‘‘ཏུ་ཡ྄ཧཾ, ཏཱ་ཏ, ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏ, པ་ཋ་མཾ ཀེ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ ཨུ་པཱ་སི་ཀེ་ཏི. ཏཱ་ཏ, ཏྭཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི མ་ཧཱ་རཱ་ཛེ་ཧི མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རོ་ཏི? ཨཱ་རཱ་མི་ཀ་ས་དི་སཱ ཨེ་ཏེ ཨུ་པཱ་སི་ཀེ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཏྠུ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཁ་གྒ་ཧ་ཏྠཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་ར་ཀྑཾ ཨ་ཀཾ་སཱུ་ཏི. ཏེ་སཾ ཏཱ་ཏ ག་ཏཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཀོ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི? ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ་ཏི. དེ་ཝ་རཱ་ཛ་ཏོ་པི ཏྭཾ ཏཱ་ཏ མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རོ་ཏི? བྷ་ཎྜ་གྒཱ་ཧ་ཀ་སཱ་མ་ཎེ་ར་ས་དི་སོ ཨེ་ས ཨུ་པཱ་སི་ཀེ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཏྠུ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་ཏོ ཨོ་ཏ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨོ་ཏི་ཎྞོ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཱ་ཏ ག་ཏཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཛོ་ཏ་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ཀོ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི? ཨུ་པཱ་སི་ཀེ, ཏུ་ཡ྄ཧཾ བྷ་ག་ཝཱ ཙ ས་ཏྠཱ ཙ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ ནཱ་མ ཨེ་སོ་ཏི. མ་ཡ྄ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨ་ཏོ་པི ཏྭཾ, ཏཱ་ཏ, མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རོ་ཏི? ཨཱ་མ ཨུ་པཱ་སི་ཀེ, ཨེ་ཏེ ནཱ་མ ཀི་ར ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཏྠུ ཛཱ་ཏ་དི་ཝ་སེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ་ནོ མ་ཧཱ་པུ་རི་སཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ཛཱ་ལེ་ན པ་ཊི་གྒ་ཎྷིཾ་སཱུ་ཏི.
ཨ་ཐ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ – ‘‘པུ་ཏྟ་སྶ ཏཱ་ཝ མེ ཨ་ཡཾ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, ཀཱི་དི་སོ ཝ་ཏ མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ཏྠུ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟ་ཡ་ནྟི་ཡཱ ས་ཧ་སཱ པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞཱ པཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ ཕ་རི. ཐེ་རོ – ‘‘ཨུ་པྤ་ནྣཾ མེ མཱ་ཏུ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶཾ, ཨ་ཡཾ དཱ་ནི ཀཱ་ལོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ ཙི་ནྟེ་སི མ་ཧཱ་ཨུ་པཱ་སི་ཀེ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སཱ ‘‘པུ་ཏྟ་སྶ ཏཱ་ཝ མེ ཨ་ཡཾ གུ་ཎོ, ས་ཏྠུ པ་ན་སྶ ཀཱི་དི་སོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨི་དཾ, ཏཱ་ཏ, ཙི་ནྟེ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. མ་ཧཱ་ཨུ་པཱ་སི་ཀེ, མ་ཡ྄ཧཾ ས་ཏྠུ་ཛཱ་ཏ་ཀྑ་ཎེ མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནེ ས་མྦོ་དྷི་ཡཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ནེ ཙ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ ཀ་མྤི་ཏྠ. སཱི་ལེ་ན ས་མཱ་དྷི་ནཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནེ་ན ས་མོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་གུ་ཎ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཀ་ཐེ་སི.
བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི པི་ཡ་པུ་ཏྟ་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ པུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏཱ་ཏ ཨུ་པ་ཏི་སྶ, ཀ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མ་ཀཱ་སི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ནཱ་མ ཨ་མ་ཏཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ན ཨ་དཱ་སཱི’’ཏི. ཐེ་རོ – ‘‘དི་ནྣཾ དཱ་ནི མེ མཱ་ཏུ རཱུ་པ་སཱ་རི་ཡཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པོ་སཱ་ཝ་ནི་ཀ་མཱུ་ལཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཝ་ཊྚི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ – ‘‘ག་ཙྪ མ་ཧཱ་ཨུ་པ་སི་ཀེ’’ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎིཾ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏྭཱ – ‘‘ཙུ་ནྡ ཀཱ ཝེ་ལཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. བ་ལ་ཝ་པ་ཙྩཱུ་ས་ཀཱ་ལོ, བྷ་ནྟེ་ཏི. བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཧཱི་ཏི. ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏོ བྷ་ནྟེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ་ཏི. ‘‘མཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཧི ཙུ་ནྡཱ’’ཏི ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དཱ་པེ་སི.
ཐེ་རོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ ཙ་ཏུ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཾ ཝོ ཝ་སྶཱ་ནི མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཝི་ཙ་ར་ནྟཱ་ནཾ ཡཾ མེ ཀཱ་ཡི་ཀཾ ཝཱ ཝཱ་ཙ་སི་ཀཾ ཝཱ ན རོ་ཙེ་ཐ, ཏཾ ཁ་མ་ཐ ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི. ཨེ་ཏྟ་ཀཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཚཱ་ཡཱ ཝི་ཡ ཏུ་མྷེ ཨ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟཱ་ནཾ ཨ་རུ་ཙྩ་ན་ཀཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏུ་མྷེ པ་ན ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཁ་མ་ཐཱ་ཏི. ཨ་ཐ ཐེ་རོ མ་ཧཱ་ཙཱི་ཝ་རཾ ས་ངྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ མུ་ཁཾ པི་དྷཱ་ཡ ད་ཀྑི་ཎེ་ན པ་སྶེ་ན ནི་པ་ནྣོ ས་ཏྠཱ ཝི་ཡ ན་ཝ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པུ་ན པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ ས་མཱ་པ་ཛྫི. ཏ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་རཾ་ཡེ་ཝ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝིཾ ཨུ་ནྣཱ་དེ་ནྟོ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི.
ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ མེ པུ་ཏྟོ, ན ཀི་ཉྩི ཀ་ཐེ་ཏཱི’’ཏི ཨུ་ཊྛཱ་ཡ པི་ཊྛི་པཱ་དེ པ་རི་མ་ཛྫ་ནྟཱི པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་དྡཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ པཱ་དེ་སུ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ – ‘‘ཏཱ་ཏ མ་ཡཾ ཨི་ཏོ པུ་བྦེ ཏ་ཝ གུ་ཎཾ ན ཛཱ་ནི་མྷཱ, ཨི་དཱ་ནི པ་ན ཏཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏེ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཧ་སྶེ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ བྷི་ཀྑཱུ ཨི་མ་སྨིཾ ནི་ཝེ་ས་ནེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ བྷོ་ཛེ་ཏུཾ ན ལ་བྷི་མྷཱ, ཙཱི་ཝ་རེ་ཧི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏུཾ ན ལ་བྷི་མྷཱ, ཝི་ཧཱ་ར་ས་ཏཾ ཝི་ཧཱ་ར་ས་ཧ་སྶཾ ཀཱ་རེ་ཏུཾ ན ལ་བྷི་མྷཱ’’ཏི ཡཱ་ཝ ཨ་རུ་ཎུ་གྒ་མ་ནཱ པ་རི་དེ་ཝི. ཨ་རུ་ཎེ ཨུ་གྒ་ཏ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་རེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ག་བྦྷཾ ཝི་ཝ་རཱ་པེ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་གྷ་ཊི་ཡོ མ་ཧཱ་ཏུ་ལཱ་ཡ ཏུ་ལཱ་པེ་ཏྭཱ – ‘‘པ་ཉྩ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་ས་ཏཱ་ནི པ་ཉྩ ཨ་གྒྷི་ཀ་ས་ཏཱ་ནི ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི དཱ་པེ་ཏི.
ས་ཀྐོ་པི དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ ཝི་སྶ་ཀ་མྨ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ – ‘‘ཏཱ་ཏ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ, པ་ཉྩ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་ས་ཏཱ་ནི པ་ཉྩ ཨ་གྒྷི་ཀ་ས་ཏཱ་ནི ཙ མཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨི་ཏི ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡ ཀཱ་རི་ཏཱ་ནི ཙ ཝི་སྶ་ཀ་མྨེ་ན ནི་མྨི་ཏཱ་ནི ཙ ས་བྦཱ་ནི་པི དྭེ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏ་ཏོ ན་ག་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ སཱ་ར་མ་ཡཾ མ་ཧཱ་མ་ཎྜ་པཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ མ་ཎྜ་པ་མ་ཛ྄ཛྷེ མ་ཧཱ་ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ སེ་སཱ་ནི པ་རི་ཝཱ་ར་ས་ངྑེ་པེ་ན ཋ་པེ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཱི་ལི༹་ཀཾ ཨཱ་ར་བྷིཾ་སུ. དེ་ཝཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ མ་ནུ་སྶཱ, མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ དེ་ཝཱ ཨ་ཧེ་སུཾ.
རེ་ཝ་ཏཱི ནཱ་མ ཨེ་ཀཱ ཐེ་ར་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཡི་ཀཱ – ‘‘ཨ་ཧཾ ཐེ་ར་སྶ པཱུ་ཛཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི སུ་ཝ་ཎྞ་པུ་པྥཱ་ནཾ ཏ་ཡོ ཀུ་མྦྷེ ཀཱ་རེ་སི. ‘‘ཐེ་ར་སྶ པཱུ་ཛཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻ་ཀོ་ཊི་ནཱ་ཊ་ཀེ་ཧི པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ཨོ་ཏ་རི. ‘‘ས་ཀྐོ ཨོ་ཏ་ར་ཏཱི’’ཏི མ་ཧཱ་ཛ་ནོ པ་ཙྪཱ་མུ་ཁོ པ་ཊི་ཀྐ་མི. ཏ་ཏྠ སཱ་པི ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ པ་ཊི་ཀྐ་མ་མཱ་ནཱ ག་རུ་བྷཱ་ར་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་པ་ས་ཀྐི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ པ་ཏི. མ་ནུ་སྶཱ ཨ་པ་སྶ་ནྟཱ ཏཾ མ་དྡི་ཏྭཱ ཨ་ག་མིཾ་སུ. སཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ ཀ་ན་ཀ་ཝི་མཱ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟི. ནི་བྦ་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ་སྶཱ ར་ཏ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ ཝི་ཡ ཏི་གཱ་ཝུ་ཏ་པྤ་མཱ་ཎོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཧོ་སི ས་ཊྛི་ས་ཀ་ཊ་པཱུ་ར་པྤ་མཱ་ཎ་ཨ་ལ་ངྐཱ་ར་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཱ ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏཱ. ཨ་ཐ་སྶཱ དི་བྦཾ ས་བྦ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་དཱ་སཾ པུ་ར་ཏོ ཋ་པ་ཡིཾ་སུ. སཱ ཨ་ཏྟ་ནོ སི་རི་ས་མྤ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ – ‘‘ཨུ་ལཱ༹་རཱ ཨ་ཡཾ ས་མྤ་ཏྟི, ཀིཾ ནུ ཁོ མེ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏ’’ནྟི ཙི་ནྟ་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་དྡ་ས – ‘‘མ་ཡཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཏཱི་ཧི སུ་ཝ་ཎྞ་པུ་པྥ་ཀུ་མྦྷེ་ཧི པཱུ་ཛཱ ཀ་ཏཱ, མ་ཧཱ་ཛ་ནོ མཾ མ་དྡི་ཏྭཱ ག་ཏོ, སཱ་ཧཾ ཏ་ཏྠ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ནྣཱ, ཐེ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ལ་དྡྷཾ ཨི་དཱ་ནི པུ་ཉྙ་ཝི་པཱ་ཀཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་ཧ ཝི་མཱ་ནེ་ནེ་ཝ ཨོ་ཏ་རི.
མ་ཧཱ་ཛ་ནོ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ དི་སྭཱ – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ དྭེ སཱུ་རི་ཡཱ ཨུ་ཊྛི་ཏཱ’’ཏི? ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ – ‘‘ཝི་མཱ་ནེ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་ས་ཎྛཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ནཱ་ཡཾ སཱུ་རི་ཡོ, ཝི་མཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨེ་ཀ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཏ་མྤི ཝི་མཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཐེ་ར་སྶ དཱ་རུ་ཙི་ཏ་ཀ་མ་ཏྠ་ཀེ ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ ཝི་མཱ་ནཾ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ཡེ་ཝ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝིཾ ཨོ་ཏ་རི. མ་ཧཱ་ཛ་ནོ – ‘‘ཀཱ ཏྭཾ, ཨ་ཡྻེ’’ཏི? པུ་ཙྪི. ‘‘ན མཾ ཏུ་མྷེ ཛཱ་ནཱ་ཐ, རེ་ཝ་ཏཱི ནཱ་མཱ་ཧཾ, ཏཱི་ཧི སུ་ཝ་ཎྞ་པུ་པྥ་ཀུ་མྦྷེ་ཧི ཐེ་རཾ པཱུ་ཛཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶེ་ཧི མ་དྡི་ཏཱ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟཱ, པ་སྶ་ཐ མེ སི་རི་ས་མྤ་ཏྟིཾ, ཏུ་མྷེ་པི དཱ་ནི དཱ་ནཱ་ནི དེ་ཐ, པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ ཙི་ཏ་ཀཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ དེ་ཝ་ཊྛཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ག་ཏཱ.
མ་ཧཱ་ཛ་ནོ་པི ས་ཏྟཱ་ཧཾ སཱ་དྷུ་ཀཱི་ལི༹་ཀཾ ཀཱི་ལི༹་ཏྭཱ ས་བྦ་ག་ནྡྷེ་ཧི ཙི་ཏ་ཀཾ ཨ་ཀཱ་སི, ཙི་ཏ་ཀཱ ཨེ་ཀཱུ་ན་ར་ཏ་ན་ས་ཏི་ཀཱ ཨ་ཧོ་སི. ཐེ་ར་སྶ ས་རཱི་རཾ ཙི་ཏ་ཀཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་སཱི་ར་ཀ་ལཱ་པ་ཀེ་ཧི ཨཱ་ལི་མྤེ་སུཾ. ཨཱ་ལཱ༹་ཧ་ནེ ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི. ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་ཏྠེ་རོ ས་བྦ་ག་ནྡྷོ་ད་ཀེ་ན ཐེ་ར་སྶ ཙི་ཏ་ཀཾ ནི་བྦཱ་པེ་སི. ཙུ་ནྡ་ཏྠེ་རོ དྷཱ་ཏུ་ཡོ པ་རི་སྶཱ་ཝ་ནེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ – ‘‘ན དཱ་ནི མ་ཡཱ ཨི་དྷེ་ཝ ས་ཀྐཱ ཋཱ་ཏུཾ, མ་ཡ྄ཧཾ ཛེ་ཊྛ་བྷཱ་ཏི་ཀ་སྶ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི དྷཱ་ཏུ་པ་རི་སྶཱ་ཝ་ནཾ ཐེ་ར་སྶ ཙ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨེ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ་པི ཙ དྭེ ར་ཏྟི་ཡོ ཨ་ཝ་སི་ཏྭཱ ས་བྦ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟི་ཝཱ་སེ་ནེ་ཝ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨ་ཐ ཁོ ཙུ་ནྡོ ས་མ་ཎུ་དྡེ་སོཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྠ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོཏི ཡེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ དྷ་མྨ་བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ, ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ས ཨུ་ཛུ་ཀཾ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་ནྟྭཱ ཐེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སཱི་ཏི? ས་ཏྠ་རི ཙ ཐེ་རེ ཙ གཱ་ར་ཝེ་ན. ཛེ་ཏ་ཝ་ན་མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རེ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཾ ཀི་ར་སྶ ནྷ་ཏྭཱ པ་ཙྩུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ སུ་ནི་ཝ་ཏྠ་སུ་པཱ་རུ་ཏ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘བུ་དྡྷཱ ནཱ་མ མ་ཧཱ་པཱ་སཱ་ཎ་ཙྪ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ག་རུ་ནོ, ཕ་ཎ་ཀ་ཏ་ས་པྤ སཱི་ཧ་བྱ་གྒྷ་མ་ཏྟ་ཝ་ར་ཝཱ་ར་ཎཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཙ དུ་རཱ་ས་དཱ, ན ས་ཀྐཱ མ་ཡཱ ཨུ་ཛུ་ཀ་མེ་ཝ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཀ་ཐེ་ཏུཾ, ཀ་སྶ ནུ ཁོ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟ་བྦ’’ནྟི. ཏ་ཏོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ མེ དྷ་མྨ་བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀོ ཛེ་ཊྛ་བྷཱ་ཏི་ཀ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨུ་ཏྟ་མ་ས་ཧཱ་ཡོ, ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ས་ཏྠཱ་རཱ ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་ཏྠ་རི ཙེ་ཝ ཐེ་རེ ཙ གཱ་ར་ཝེ་ན ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི.
ཨི་ད་མ་སྶ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རནྟི ‘‘ཨ་ཡ་མ་སྶ པ་རི་བྷོ་ག་པ་ཏྟོ, ཨི་དཾ དྷཱ་ཏུ་པ་རི་སྶཱ་ཝ་ན’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན ‘‘ཨི་ད་མ་སྶ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར’’ནྟི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཀ་ཐཱ་པཱ་བྷ་ཏནྟི ཀ་ཐཱ་མཱུ་ལཾ. མཱུ་ལ་ཉྷི པཱ་བྷ་ཏནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཨ་པྤ་ཀེ་ན་པི མེ་དྷཱ་ཝཱི, པཱ་བྷ་ཏེ་ན ཝི་ཙ་ཀྑ་ཎོ;
ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ཨ་ཎུཾ ཨ་གྒིཾ་ཝ ས་ནྡྷ་མ’’ནྟི. (ཛཱ. ༡.༡.༤);
བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡཱཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཀིཾ པ་ནི་མི་ནཱ བྷ་ག་ཝཱ ན དི་ཊྛ་པུ་བྦོ་ཏི? ནོ ན དི་ཊྛ་པུ་བྦོ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཨཱ་ཡ་སྨཱ དི་ཝཱ ན་ཝ ཝཱ་རེ, ར་ཏྟིཾ ན་ཝ ཝཱ་རེ་ཏི ཨེ་ཀཱ་ཧཾ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཝཱ་རེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. དི་ཝ་ས་སྶ པ་ན ས་ཏ་ཝཱ་རཾ ཝཱ ས་ཧ་སྶ་ཝཱ་རཾ ཝཱ ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ ས་མཱ་ནོ་པི ན ཨ་ཀཱ་ར་ཎཱ ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཀཾ པ་ཉྷ་དྭཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. སོ ཏཾ་དི་ཝ་སཾ ཏེ་ན ཀ་ཐཱ་པཱ་བྷ་ཏེ་ན ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨི་ད་མ་སྶ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རནྟི ཐེ་རོ་པི – ‘‘ཨི་དཾ ཏ་སྶ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ, ཨི་ད་ཉྩ དྷཱ་ཏུ་པ་རི་སྶཱ་ཝ་ན’’ནྟི པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ་ཡེ་ཝ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑི.
ས་ཏྠཱ ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ དྷཱ་ཏུ་པ་རི་སྶཱ་ཝ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་ཏ་ལེ ཋ་པེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པུ་རི་མ་དི་ཝ་སེ ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་ས་ཏཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་པེ་སི, ཏ་སྶ ཨི་དཱ་ནི ཨི་མཱ ས་ངྑ་ཝ་ཎྞ་ས་ནྣི་བྷཱ དྷཱ་ཏུ་ཡོ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ པཱུ་རི་ཏ་པཱ་ར་མཱི ཨེ་ས, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ, མ་ཡཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཏྟ་ཀོ ཨེ་ས བྷི་ཀྑུ, པ་ཊི་ལ་དྡྷ་དུ་ཏི་ཡ་ཨཱ་ས་ནོ ཨེ་ས བྷི་ཀྑུ, པཱུ་རི་ཏ་སཱ་ཝ་ཀ་ས་ནྣི་པཱ་ཏོ ཨེ་ས བྷི་ཀྑུ, ཋ་པེ་ཏྭཱ མཾ ད་ས་སུ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ས་ཧ་སྶེ་སུ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ས་དི་སོ ཨེ་ས བྷི་ཀྑུ, མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ ཨེ་ས བྷི་ཀྑུ, པུ་ཐུ་པ་ཉྙོ ཧཱ་ས་པ་ཉྙོ ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙོ ཏི་ཀྑ་པ་ཉྙོ ནི་བྦེ་དྷི་ཀ་པ་ཉྙོ ཨེ་ས བྷི་ཀྑུ, ཨ་པྤི་ཙྪོ ཨེ་ས བྷི་ཀྑུ, ས་ནྟུ་ཊྛོ པ་ཝི་ཝི་ཏྟོ ཨ་སཾ་ས་ཊྛོ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཙོ་ད་ཀོ པཱ་པ་ག་ར་ཧཱི ཨེ་ས བྷི་ཀྑུ, པ་ཉྩ ཛཱ་ཏི་ས་ཏཱ་ནི པ་ཊི་ལ་དྡྷ་མ་ཧཱ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ པ་ཧཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཨེ་ས བྷི་ཀྑུ, མ་མ སཱ་ས་ནེ པ་ཐ་ཝཱི་ས་མ་ཁ་ནྟི་ཀོ ཨེ་ས བྷི་ཀྑུ, ཚི་ནྣ་ཝི་སཱ་ཎ་ཨུ་ས་བྷ་ས་དི་སོ ཨེ་ས བྷི་ཀྑུ, ཙ་ཎྜཱ་ལ་པུ་ཏྟ་ས་དི་ས་ནཱི་ཙ་ཙི་ཏྟོ ཨེ་ས བྷི་ཀྑུ. པ་སྶ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་པ་ཉྙ་སྶ དྷཱ་ཏུ་ཡོ, པ་སྶ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་ཐུ་པ་ཉྙ་སྶ ཧཱ་ས་པ་ཉྙ་སྶ ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙ་སྶ ཏི་ཀྑ་པ་ཉྙ་སྶ ནི་བྦེ་དྷི་ཀ་པ་ཉྙ་སྶ ཨ་པྤི་ཙྪ་སྶ ས་ནྟུ་ཊྛ་སྶ པ་ཝི་ཝི་ཏྟ་སྶ ཨ་སཾ་ས་ཊྛ་སྶ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་སྶ, ཙོ་ད་ཀ་སྶ, པ་སྶ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པ་ག་ར་ཧི་སྶ དྷཱ་ཏུ་ཡོ་ཏི.
‘‘ཡོ པ་བྦ་ཛཱི ཛཱ་ཏི་ས་ཏཱ་ནི པ་ཉྩ,
པ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་མཱ་ནི མ་ནོ་ར་མཱ་ནི;
ཏཾ ཝཱི་ཏ་རཱ་གཾ སུ་ས་མཱ་ཧི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ,
པ་རི་ནི་བྦུ་ཏཾ ཝ་ནྡ་ཐ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ.
‘‘ཁ་ནྟི་བ་ལོ པ་ཐ་ཝི་ས་མོ ན ཀུ་པྤ་ཏི,
ན ཙཱ་པི ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟ་ཏི;
ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀོ ཀཱ་རུ་ཎི་ཀོ ཙ ནི་བྦུ་ཏོ,
པ་རི་ནི་བྦུ་ཏཾ ཝ་ནྡ་ཐ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ.
‘‘ཙ་ཎྜཱ་ལ་པུ་ཏྟོ ཡ་ཐཱ ན་ག་རཾ པ་ཝི་ཊྛོ,
ནཱི་ཙ་མ་ནོ ཙ་ར་ཏི ཀ་ལོ༹་པི་ཧ་ཏྠོ;
ཏ་ཐཱ ཨ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི སཱ་རི་པུ་ཏྟོ,
པ་རི་ནི་བྦུ་ཏཾ ཝ་ནྡ་ཐ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ.
‘‘ཨུ་ས་བྷོ ཡ་ཐཱ ཚི་ནྣ་ཝི་སཱ་ཎ་ཀོ,
ཨ་ཧེ་ཋ་ཡ་ནྟོ ཙ་ར་ཏི པུ་ར་ནྟ་རེ ཝ་ནེ;
ཏ་ཐཱ ཨ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི སཱ་རི་པུ་ཏྟོ,
པ་རི་ནི་བྦུ་ཏཾ ཝ་ནྡ་ཐ སཱ་རི་པུ་ཏྟ’’ནྟི.
ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྩ་ཧི གཱ་ཐཱ་ས་ཏེ་ཧི ཐེ་ར་སྶ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་སི. ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ བྷ་ག་ཝཱ ཐེ་ར་སྶ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་སི, ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, བི་ལཱ༹་ར་མུ་ཁེ པ་ཀྑ་ནྟ་ཀུ་ཀྐུ་ཊོ ཝི་ཡ པ་ཝེ་དྷ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ཨ་པི་ཙ མེ, བྷ་ནྟེ, མ་དྷུ་ར་ཀ་ཛཱ་ཏོ ཝི་ཡ ཀཱ་ཡོཏི ས་བྦཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ མ་དྷུ་ར་ཀ་ཛཱ་ཏོཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ. ཨི་དྷ པ་ན དྷ་མྨཱཏི ཨུ་དྡེ་ས་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་དྷ་མྨཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཏ་སྶ ཧི ཨུ་དྡེ་ས་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་དྷ་མྨེ ཨ་ག་ཧི་ཏེ ཝཱ ག་ཧེ་ཏུཾ, ག་ཧི་ཏེ ཝཱ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀཱ་ཏུཾ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨ་ཐ ས་ཏྠཱ པ་ཉྩ་པ་སཱ་ད་ཝི་ཙི་ཏྲཱ་ནི ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨུ་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ‘‘ཨ་སྶཱ་སེ་སྶཱ་མི ན’’ནྟི ཨ་སྶཱ་སེ་ནྟོ ཀིཾ ནུ ཁོ ཏེ, ཨཱ་ན་ནྡ, སཱ་རི་པུ་ཏྟོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷནྟི ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་སཱི་ལཾ. ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་སུཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཝི་མུ་ཏྟི པ་ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ཝ. ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎཾ, ཏཾ ལོ་ཀི་ཡ་མེ་ཝ. ཨོ་ཝཱ་ད་ཀོཏི ཨོ་ཝཱ་ད་དཱ་ཡ་ཀོ. ཨོ་ཏི་ཎྞོཏི ཨོ་ཏི་ཎྞེ་སུ ཝ་ཏྠཱུ་སུ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ་ན ཨོ་ཏ་ར་ཎ་སཱི་ལོ. ཝི་ཉྙཱ་པ་ཀོཏི དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཏྠ་ཉྩ ཀཱ་ར་ཎ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏཱ. ས་ནྡ་སྶ་ཀོཏི ཁ་ནྡྷ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ན ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏཱ. ས་མཱ་ད་པ་ཀོཏི ‘‘ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ག་ཎྷཱ་པ་ཀོ. ས་མུ་ཏྟེ་ཛ་ཀོཏི ཨ་བྦྷུ་སྶཱ་ཧ་ཀོ. ས་མྤ་ཧཾ་ས་ཀོཏི པ་ཊི་ལ་དྡྷ་གུ་ཎེ་ཧི མོ་དཱ་པ་ཀོ ཛོ་ཏཱ་པ་ཀོ.
ཨ་ཀི་ལཱ་སུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡཱཏི དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི་ཏྭཱ ‘‘སཱི་སཾ ཝཱ མེ རུ་ཛྫ་ཏི, ཧ་ད་ཡཾ ཝཱ ཀུ་ཙྪི ཝཱ པི་ཊྛི ཝཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨོ་ས་ཀྐ་ནཱ་ཀཱ་ར་ཝི་ར་ཧི་ཏོ ནི་ཀྐི་ལཱ་སུ ཝི་སཱ་ར་དོ ཨེ་ཀ་སྶཱ་པི དྭི་ནྣ་མྤི སཱི་ཧ་ཝེ་གེ་ནེ་ཝ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི. ཨ་ནུ་གྒཱ་ཧ་ཀོ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནནྟི པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠོ ཁ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་གྒེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏོ་ཝ. དྷ་མྨོ་ཛཾ དྷ་མྨ་བྷོ་གནྟི ཨུ་བྷ་ཡེ་ན་པི དྷ་མྨ་པ་རི་བྷོ་གོ་ཝ ཀ་ཐི་ཏོ. དྷ་མྨཱ་ནུ་གྒ་ཧནྟི དྷ་མྨེ་ན ཨ་ནུ་གྒ་ཧ་ཎཾ.
ས་ཏྠཱ ‘‘ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ཀི་ལ་མ་ཏཱི’’ཏི པུ་ན ཏཾ ཨ་སྶཱ་སེ་ནྟོ ན་ནུ ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, མ་ཡཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པི་ཡེ་ཧི མ་ནཱ་པེ་ཧཱིཏི མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱ་བྷཱ་ཏཱ་བྷ་གི་ནཱི་ཨཱ་དི་ཀེ་ཧི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ནཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝོ, མ་ར་ཎེ་ན ཝི་ནཱ་བྷཱ་ཝོ, བྷ་ཝེ་ན ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝོ. ཏཾ ཀུ་ཏེ་ཏྠ, ཨཱ་ན་ནྡ, ལ་བྦྷཱཏི ཏནྟི ཏ་སྨཱ. ཡ་སྨཱ ས་བྦེ་ཧི པི་ཡེ་ཧི མ་ནཱ་པེ་ཧི ནཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝོ, ཏ་སྨཱ ད་ས པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ་པི ས་མྦོ་དྷིཾ པ་ཏྭཱ་པི དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ་པི ཡ་མ་ཀ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ་པི དེ་ཝོ་རོ་ཧ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ་པི ཡཾ ཏཾ ཛཱ་ཏཾ བྷཱུ་ཏཾ ས་ངྑ་ཏཾ པ་ལོ་ཀ་དྷ་མྨཾ, ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶཱ་པི ས་རཱི་རཾ མཱ པ་ལུ་ཛྫཱི་ཏི ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི, རོ་ད་ནྟེ་ན་པི ཀ་ནྡ་ནྟེ་ན་པི ན ས་ཀྐཱ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ལ་དྡྷུ་ནྟི. སོ པ་ལུ་ཛྫེ་ཡྻཱཏི སོ བྷི་ཛྫེ་ཡྻ.
ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏུ་བྦེ་དྷོ མ་ཧཱ་ཛ་མྦུ་རུ་ཀྑོ ཝི་ཡ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཏ་སྶ ད་ཀྑི་ཎ་དི་སཾ ག་ཏོ པ་ཉྙཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནི་ཀོ མ་ཧཱ་ཁ་ནྡྷོ ཝི་ཡ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི. ཏ་སྨིཾ མ་ཧཱ་ཁ་ནྡྷེ བྷི་ནྣེ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཝ་ཌྜྷི་ཏྭཱ པུ་པྥ་ཕ་ལཱ་དཱི་ཧི ཏཾ ཋཱ་ནཾ པཱུ་རེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་སྶ ཨ་ཉྙ་སྶ ཁ་ནྡྷ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ ཐེ་རེ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ པ་ཉྙཱ་ནཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཉྙ་སྶ ད་ཀྑི་ཎཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་ད་ན་ས་མ་ཏྠ་སྶ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ས་དི་ས་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་བྷཱ་ཝོ. ཏཱ་ཡ པ་རི་བྷི་ནྣཱ་ཡ སོ རུ་ཀྑོ ཝི་ཡ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཁ་ནྡྷོ་ཏྭེ་ཝ ཛཱ་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ས་བྦཾ ས་ངྑ་ཏཾ པ་ལོ་ཀ་དྷ་མྨཾ, ཏཾ མཱ པ་ལུ་ཛྫཱི་ཏི ན ས་ཀྐཱ ལ་དྡྷུཾ, ཏ་སྨཱ.
༤-༥. ཨུ་ཀྐ་ཙེ་ལ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༨༠-༣༨༡. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཨ་ཙི་ར་པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ་སུ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ་སཱུཏི ན་ཙི་ར་པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ་སུ དྭཱི་སུ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀེ་སུ. ཏེ་ས་ཉྷི དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི ཀ་ཏྟི་ཀ་མཱ་ས་པུ་ཎྞ་མཱ་ཡ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ, མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཏ་ཏོ ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཨ་མཱ་ཝ་སུ་པོ་ས་ཐེ. ས་ཏྠཱ དྭཱི་སུ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀེ་སུ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ་སུ མ་ཧཱ་བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝཱ་རོ མ་ཧཱ་མ་ཎྜ་ལེ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཨུ་ཀྐ་ཙེ་ལ་ན་ག་རཾ པ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ག་ངྒཱ་པི་ཊྛེ ར་ཛ་ཏ་པ་ཊྚ་ཝ་ཎྞ་ཝཱ་ལི་ཀཱ་པུ་ལི་ནེ ཝི་ཧཱ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཙི་ར་པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ་སུ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ་སཱུ’’ཏི. ཡེ མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རཱ ཁ་ནྡྷཱ ཏེ པ་ལུ་ཛྫེ་ཡྻུནྟི ཨི་དྷཱ་པི ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏུ་བྦེ་དྷོ མ་ཧཱ་ཛ་མྦུ་རུ་ཀྑོ ཝི་ཡ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ, ཏ་སྶ ད་ཀྑི་ཎ་ཏོ ཙ ཨུ་ཏྟ་ར་ཏོ ཙ ག་ཏཱ པ་ཎྞཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནི་ཀཱ དྭེ མ་ཧཱ་ཁ་ནྡྷཱ ཝི་ཡ དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ཏི. སེ་སཾ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. པ་ཉྩ་མེ དི་ཊྛཱིཏི ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་དི་ཊྛི.
༦. ཨུ་ཏྟི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༨༢. ཚ་ཊྛེ མ་ཙྩུ་དྷེ་ཡྻ་སྶ པཱ་རནྟི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཝ་ཊྚ་སྶ པཱ་ར་བྷཱུ་ཏཾ, ནི་བྦཱ་ནཾ.
༨. བྲ་ཧྨ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༨༤. ཨ་ཊྛ་མེ ཀཱ་ཡེ ཝཱ བྷི་ཀྑཱུཏི ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ བྷི་ཀྑུ་ཡེ་ཝ ན་ཏྠི, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཡོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ བྷཱ་ཝེ་ཏི, སོ ཀི་ལེ་ས་བྷི་ནྡ་ནེ་ན བྷི་ཀྑུ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨེ་ཀཱ་ཡ་ནནྟི ཨེ་ཀ་མ་གྒཾ. ཛཱ་ཏི་ཀྑ་ཡ་ནྟ་ད་སྶཱིཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཁ་ཡོ་ཏི ཙ ཨ་ནྟོ་ཏི ཙ ནི་བྦཱ་ནཾ, ཏཾ པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. མ་གྒཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཨེ་ཀཱ་ཡ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨེ་ཀ་མ་གྒ་བྷཱུ་ཏཾ མ་གྒཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཀཱ་ཡ་ན་མ་གྒོ ཝུ་ཙྩ་ཏི པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་མ་གྒོ, ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༩. སེ་ད་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༨༥. ན་ཝ་མེ སུ་མྦྷེ་སཱུཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ ཛ་ན་པ་དེ. མེ་ད་ཀ་ཐཱ་ལི་ཀཱཏི ཨེ་ཝཾ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཝ་སེ་ན ལ་དྡྷ་ནཱ་མཾ. མ་མཾ ར་ཀྑ, ཨ་ཧཾ ཏཾ ར་ཀྑི་སྶཱ་མཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཡཾ ཏ་སྶ ལ་དྡྷི – ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཝཾ་སཾ སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ཨ་ག་ཎྷ་ནྟོ, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་ན པ་ཀྑ་ནྟ་པ་ཀྑ་ནྟ་དི་སཾ ཨ་ག་ཙྪ་ནྟོ, ས་བྦ་ཀཱ་ལ་ཉྩ ཝཾ་ས་གྒཾ ཨ་ནུ་ལློ་ཀེ་ནྟོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཾ ན ར་ཀྑ་ཏི ནཱ་མ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ར་ཀྑི་ཏོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ པ་ཏི་ཏྭཱ ཙུ་ཎྞ་ཝི་ཙུ་ཎྞཾ ཧོ་ཏི. ཝཾ་སཾ པ་ན སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ག་ཎྷ་ནྟོ, ཏེ་ན པ་ཀྑ་ནྟ་པ་ཀྑ་ནྟ་དི་སཾ ག་ཙྪ་ནྟོ, ས་བྦ་ཀཱ་ལ་ཉྩ ཝཾ་ས་གྒཾ ཨུ་ལློ་ཀེ་ནྟོ ཏཾ ར་ཀྑ་ཏི ནཱ་མ. ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ་པི ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ པ་ཀྑ་ནྡི་ཏྭཱ མི་གོ ཝི་ཡ ཀཱི་ལ༹་ནྟོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ན ར་ཀྑ་ཏི ནཱ་མ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ས་ཏི ཏི་ཁི་ཎ་ཝཾ་ས་ཀོ་ཊི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ག་ལ་ཝཱ་ཊ་ཀེ ཝཱ ན་ལཱ་ཊེ ཝཱ ཋ་པི་ཏཱ ཋི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ག་ཙྪེ་ཡྻ. ཨཱ་ཙཱ་ར་ས་མྤ་ནྣ་ཏཱ་ཡ པ་ན ཡ་ཏོ ཝཾ་སོ ན་མ་ཏི, ཏ་ཏོ ཨ་ནཱ་མེ་ནྟོ ཏཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་ཏོ་བྷཱ་གི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཝཱ་ཏཱུ་པ་ཐ་མྦྷཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཏིཾ སཱུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཙྩ་ལོ་ཝ ནི་སཱི་ད་ནྟོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ར་ཀྑ་ཏི ནཱ་མཱ་ཏི.
ཏྭཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ར་ཀྑ, ཨ་ཧཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ར་ཀྑི་སྶཱ་མཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཡ་མ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཝཾ་སཾ སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ག་ཎྷ་ནྟོ, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་ན པ་ཀྑ་ནྟ་པ་ཀྑ་ནྟ་དི་སཾ་ག་ཙྪ་ནྟོ, ས་བྦ་ཀཱ་ལ་ཉྩ ཝཾ་ས་གྒཾ ཨུ་ལློ་ཀེ་ནྟོ, ཨ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ ར་ཀྑ་ཏི, ན ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཾ. ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ་པི ཀཱ་ཡ་མྤི ཨེ་ཀ་ཏོ་བྷཱ་གི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཝཱ་ཏཱུ་པ་ཐ་མྦྷཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཏིཾ སཱུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཙྩ་ལོ་ཝ ནི་སཱི་ད་མཱ་ནོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ར་ཀྑ་ཏི ནཱ་མ, ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ.
སོ ཏ་ཏྠ ཉཱ་ཡོཏི ཡཾ མེ་ད་ཀ་ཐཱ་ལི་ཀཱ ཨཱ་ཧ. སོ ཏ་ཏྠ ཉཱ་ཡོ, སོ ཨུ་པཱ་ཡོ, ཏཾ ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ སེ་ཝི་ཏ་བྦནྟི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་སེ་ཝ་ནཱ་ཡཱཏི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་སེ་ཝ་ནཱ་ཡ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ར་ཀྑ་ནྟོ པ་རཾ ར་ཀྑ་ཏཱིཏི ཡོ བྷི་ཀྑུ ཀ་མྨཱ་རཱ་མ་ཏཱ་དཱི་ནི པ་ཧཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ་སུ མཱུ་ལ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ནྟོ བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཨ་ཐ ནཾ པ་རོ དི་སྭཱ – ‘‘བྷ་དྡ་ཀོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ, བྷི་ཀྑུ, ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ’’ཏི ཏ་སྨིཾ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ ས་གྒ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ར་ཀྑ་ནྟོ པ་རཾ ར་ཀྑ་ཏི ནཱ་མ.
ཁ་ནྟི་ཡཱཏི ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་ཁ་ནྟི་ཡཱ. ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཡཱཏི ས་པུ་བྦ་བྷཱ་གཱ་ཡ ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ. མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡཱཏི ས་པུ་བྦ་བྷཱ་གཱ་ཡ མེ་ཏྟཱ་ཡ. ཨ་ནུ་ད་ཡ་ཏཱ་ཡཱཏི ཨ་ནུ་ཝ་ཌྜྷི་ཡཱ, ས་པུ་བྦ་བྷཱ་གཱ་ཡ མུ་དི་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་རཾ ར་ཀྑ་ནྟོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ར་ཀྑ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཡོ བྷི་ཀྑུ ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཏོ ཏཱི་སུ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རེ་སུ ཏི་ཀ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནི ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ནྟོ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་རཾ ར་ཀྑ་ནྟོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ར་ཀྑ་ཏི ནཱ་མཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༡༠. ཛ་ན་པ་ད་ཀ་ལྱཱ་ཎཱི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༨༦. ད་ས་མེ ཛ་ན་པ་ད་ཀ་ལྱཱ་ཎཱིཏི ཛ་ན་པ་ད་མྷི ཀ་ལྱཱ་ཎཱི ཨུ་ཏྟ་མཱ ཚ་ས་རཱི་ར་དོ་ས་ར་ཧི་ཏཱ པ་ཉྩ་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. སཱ ཧི ཡ་སྨཱ ནཱ་ཏི་དཱི་གྷཱ ནཱ་ཏི་ར་སྶཱ, ནཱ་ཏི་ཀི་སཱ ནཱ་ཏི་ཐཱུ་ལཱ, ནཱ་ཏི་ཀཱ་ལཱ༹ ནཱ་ཙྩོ་དཱ་ཏཱ, ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ, མཱ་ནུ་ས་ཝ་ཎྞཾ ཨ་པྤ་ཏྟཱ དི་བྦ་ཝ་ཎྞཾ, ཏ་སྨཱ ཚ་ས་རཱི་ར་དོ་ས་ར་ཧི་ཏཱ. ཚ་ཝི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ, མཾ་ས་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ, ནྷཱ་རུ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ, ཨ་ཊྛི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ, ཝ་ཡ་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ནྟི ཨི་མེ་ཧི པ་ན ཀ་ལྱཱ་ཎེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ པ་ཉྩ་ཀ་ལྱཱ་ཎེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ནཱ་མ. ཏ་སྶཱ ཧི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀོ་བྷཱ་ས་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི, ཨ་ཏྟ་ནོ ས་རཱི་རོ་བྷཱ་སེ་ནེ་ཝ དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠ་ཊྛཱ་ནེ ཨཱ་ལོ་ཀཾ ཀ་རོ་ཏི, པི་ཡ་ངྒུ་སཱ་མཱ ཝཱ ཧོ་ཏི, སུ་ཝ་ཎྞ་སཱ་མཱ ཝཱ, ཨ་ཡ་མ་སྶཱ ཚ་ཝི་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཏཱ. ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ན་སྶཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ མུ་ཁ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཉྩ ལཱ་ཁཱ་ར་ས་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏཾ ཝི་ཡ ར་ཏྟ་པ་ཝཱ་ལ༹་ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལ་ས་དི་སཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶཱ མཾ་ས་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཏཱ. ཝཱི་ས་ཏི པ་ན ན་ཁ་པ་ཏྟཱ་ནི མཾ་ས་ཏོ ཨ་མུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ལཱ་ཁཱ་ར་ས་པཱུ་རི་ཏཱ་ནི ཝི་ཡ, མུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཁཱི་ར་དྷཱ་རཱ་ས་དི་སཱ་ནི, ཧོ་ནྟི ཨ་ཡ་མ་སྶཱ ནྷཱ་རུ་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་ཏཱ. དྭ་ཏྟིཾ་ས ད་ནྟཱ སུ་ཕུ་སི་ཏཱ སུ་དྷོ་ཏ་ཝ་ཛི་ར་པ་ནྟི ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ནྟི, ཨ་ཡ་མ་སྶཱ ཨ་ཊྛི་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཏཱ. ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶ་ས་ཏི་ཀཱ་པི པ་ན ས་མཱ་ནཱ སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶུ་དྡེ་སི་ཀཱ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི ནི་པྤ་ལི་ཏཱ, ཨ་ཡ་མ་སྶཱ ཝ་ཡ་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཏཱ.
པ་ར་མ་པཱ་སཱ་ཝི་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་ས་ཝ་ནཾ པ་སཱ་ཝོ, པ་ཝ་ཏྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་སཱ་ཝོ ཨེ་ཝ པཱ་སཱ་ཝོ. པ་ར་མོ པཱ་སཱ་ཝོ པ་ར་མ་པཱ་སཱ་ཝོ, སོ ཨ་སྶཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི པ་ར་མ་པཱ་སཱ་ཝི་ནཱི. ན་ཙྩེ ཙ གཱི་ཏེ ཙ ཨུ་ཏྟ་མ་པ་ཝ་ཏྟི སེ་ཊྛ་ཀི་རི་ཡཱ, ཨུ་ཏྟ་མ་མེ་ཝ ན་ཙྩཾ ན་ཙྩ་ཏི, གཱི་ཏཾ ཝཱ གཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ. ཨི་མེ་སུ པ་ན དྭཱི་སུ སུ་ཏྟེ་སུ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཏི.
ནཱ་ལ་ནྡ་ཝ་གྒོ དུ་ཏི་ཡོ.