ན་མོ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ
སཾ་ཡུ་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡེ
མ་ཧཱ་ཝ་གྒ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ
༡. མ་གྒ་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ
༡. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝ་གྒོ
༡-༢. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡-༢. མ་ཧཱ་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མེ པུ་བྦ་ངྒ་མཱཏི ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཙ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙཱ་ཏི དྭཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པུ་བྦ་ངྒ་མཱ. ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱཏི ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནཱ་ཡ ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ, ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནྭ་དེ་ཝ ཨ་ཧི་རི་ཀཾ ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤནྟི སཱ པ་ནེ་སཱ ཡ་དེ་ཏཾ ཨ་ལ་ཛྫ་ནཱ་ཀཱ་ར་ས་ཎྛི་ཀཾ ཨ་ཧི་རི་ཀཾ, ཨ་བྷཱ་ཡ་ནཱ་ཀཱ་ར་ས་ཎྛི་ཏ་ཉྩ ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤཾ, ཨེ་ཏཾ ཨ་ནུ་དེ་ཝ ས་ཧེ་ཝ ཨེ་ཀ་ཏོ་ཝ, ན ཝི་ནཱ ཏེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ག་ཏ་སྶཱཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨུ་པ་ག་ཏ་སྶ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛཱིཏི ཨ་ཡཱ་ཐཱ་ཝ་དི་ཊྛི ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་དི་ཊྛི. པ་ཧོ་ཏཱིཏི ཧོ་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤཱདཱི་སུ་པི ཨ་ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ མི་ཙྪཱ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཨ་ཊྛ་པི ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ མི་ཙྪ་ཏྟ་ཨ་ངྒཱ་ནི ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཏཱ་ནི པ་ན ན ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ས་བྦཱ་ནི ལ་བྦྷ་ནྟི, ནཱ་ན་ཀྑ་ཎེ ལ་བྦྷ་ནྟི.
ཀ་ཐཾ? ཡ་དཱ ཧི དི་ཊྛི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙ་ཏྟིཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་དཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤོ མི་ཙྪཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ མི་ཙྪཱ་ས་ཏི མི་ཙྪཱ་ས་མཱ་དྷི མི་ཙྪཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ་ཏི ཚ ཨ་ངྒཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཡ་དཱ དི་ཊྛི་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཾ, ཏ་དཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཝ་ཛྫཱ་ནི པ་ཉྩ. ཡ་དཱ ཏཱ་ནེ་ཝ དྭེ ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟིཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི, ཏ་དཱ མི་ཙྪཱ་ཀ་མྨ་ནྟ་ཊྛཱ་ནེ མི་ཙྪཱ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཏཱ་ནེ་ཝ ཚ ཝཱ པ་ཉྩ ཝཱ. ཨ་ཡཾ ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ནཱ་མ ཀུ་པྤ་མཱ་ནོ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ་སུ་ཡེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཀུ་པྤ་ཏི, ན མ་ནོ་དྭཱ་རེ. ཏ་སྨཱ ཡ་དཱ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་སཱི་སེ་ན ཏཱ་ནེ་ཝ ཙི་ཏྟཱ་ནི ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡོ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི, ཏ་དཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟི མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝ་སྶ ཝ་སེ་ན ཏཱ་ནེ་ཝ ཚ ཝཱ པ་ཉྩ ཝཱ. ཡ་དཱ པ་ན ཝི་ཉྙ་ཏྟིཾ ཨ་ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཱ་ནི ཙི་ཏྟཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏ་དཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤ་མི་ཙྪཱ་ཝཱ་ཡཱ་མ་མི་ཙྪཱ་ས་ཏི་མི་ཙྪཱ་ས་མཱ་དྷི་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ ཝཱ, མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ཝཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ན ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ས་བྦཱ་ནི ལ་བྦྷ་ནྟི, ནཱ་ན་ཀྑ་ཎེ ལ་བྦྷ་ནྟཱི་ཏི.
སུ་ཀྐ་པ་ཀྑེ ཝི་ཛྫཱཏི ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏ་ཉཱ་ཎཾ. ཨི་ཧཱ་པི ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཙ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙཱ་ཏི དྭཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པུ་བྦ་ངྒ་མ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཧི་རོ་ཏྟ་པྤནྟི ཧི་རཱི ཙ ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཉྩ. ཏ་ཏྠ ལ་ཛྫ་ནཱ་ཀཱ་ར་ས་ཎྛི་ཏཱ ཧི་རཱི, བྷཱ་ཡ་ནཱ་ཀཱ་ར་ས་ཎྛི་ཏཾ ཨོ་ཏྟ་པྤཾ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝུ་ཏྟོ་ཝ. ཝི་ཛྫཱ་ག་ཏ་སྶཱཏི ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨུ་པ་ག་ཏ་སྶ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ. ཝི་དྡ་སུ་ནོཏི ཝི་དུ་ནོ པ་ཎྜི་ཏ་སྶ. ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱིཏི ཡཱ་ཐཱ་ཝ་དི་ཊྛི ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་དི་ཊྛི. ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་ཏི ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨི་མཱ་ནི ཨ་ཊྛ་ངྒཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏཱ་ནི ལོ་ཀི་ཡ་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ན ཨེ་ཀ་ཏོ ས་བྦཱ་ནི ལ་བྦྷ་ནྟི, ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ པ་ན ལ་བྦྷ་ནྟི. ཏཱ་ནི ཙ ཁོ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀ་མ་གྒེ, དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ་དཱི་སུ པ་ན ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤ་ཝ་ཛྫཱ་ནི ས་ཏྟེ་ཝ ཧོ་ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཡོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ ‘‘ཡ་སྨཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་མྷི མ་ཧཱ་ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནི་ཀ་སུ་ཏྟེ (མ. ནི. ༣.༤༣༡) ‘ཡཱ ཏ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་སྶ དི་ཊྛི, སཱ་སྶ ཧོ་ཏི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི. ཡོ ཏ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་སྶ, ས་ངྐ་པྤོ, སྭཱ་སྶ ཧོ་ཏི ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ. ཡོ ཏ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཝཱ་ཡཱ་མོ, སྭཱ་སྶ ཧོ་ཏི ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ. ཡཱ ཏ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ས་ཏི, སྭཱ་སྶ ཧོ་ཏི ས་མྨཱ་ས་ཏི. ཡོ ཏ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ས་མཱ་དྷི, སྭཱ་སྶ ཧོ་ཏི ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི. པུ་བྦེ་ཝ ཁོ པ་ན་སྶ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ཙ སུ་པ་རི་སུ་དྡྷོ’ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཏ་སྨཱ པ་ཉྩ་ངྒི་ཀོ་པི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི སོ ཝ་ཏྟ་བྦོ – ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ སུ་ཏྟེ ‘‘ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ་ཡཾ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ ཀ་སྨཱ ན པ་སྶ་སི? ཡཾ པ་ནེ་ཏཾ ‘‘པུ་བྦེ་ཝ ཁོ པ་ན་སྶཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ པ་བྦ་ཛི་ཏ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་རི་སུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. པ་བྦ་ཛི་ཏ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཧི པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ནི ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དཱི་ནི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཨ་ཏི་པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ དཱི་པི་ཏོ.
ཡ་མྤི ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏ་སྨིཾ ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ པ་ཉྩ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (ཝི་བྷ. ༢༡༢), ཏཾ ཨེ་ཀཾ ཀི་ཙྩ་ནྟ་རཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་སྨི་ཉྷི ཀཱ་ལེ མི་ཙྪཱ་ཀ་མྨ་ནྟཾ པ་ཧཱ་ཡ ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟཾ པཱུ་རེ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ མི་ཙྪཱ་ཝཱ་ཙཱ ཝཱ མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝོ ཝཱ ན ཧོ་ཏི, དི་ཊྛི ས་ངྐ་པྤོ ཝཱ་ཡཱ་མོ ས་ཏི ས་མཱ་དྷཱི་ཏི ཨི་མེ་སུ་ཡེ་ཝ པ་ཉྩ་སུ ཀཱ་ར་ཀ་ངྒེ་སུ ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ པཱུ་ར་ཏི. ཝི་ར་ཏི་ཝ་སེ་ན ཧི ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ པཱུ་ར་ཏི ནཱ་མ. ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ་ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་ཏི ཨི་མཾ ཀི་ཙྩ་ནྟ་རཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ. ལོ་ཀི་ཡ་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཙ པ་ཉྩེ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཝི་ར་ཏི པ་ན ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ. ཏ་སྨཱ ‘‘ཚ་ཨ་ངྒི་ཀོ’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཉྩ་ངྒི་ཀོ’’ཏྭེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཡཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ནཱ་ས་ཝ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ས་མ་ངྒི་ནོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ བྷཱ་ཝ་ཡ་ཏོ ཏཱི་ཧི ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ཧི ཨཱ་ར་ཏི ཝི་ར་ཏི པ་ཊི་ཝི་ར་ཏི ཝེ་ར་མ་ཎཱི ཨ་ཀི་རི་ཡཱ ཨ་ཀ་ར་ཎཾ, ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑ་ཝེ ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ནཱ་ས་ཝོ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒོ’’ཏི (མ. ནི. ༣.༡༣༩). ཨེ་ཝཾ པ་ན མ་ཧཱ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཀ་སུ་ཏྟཱ་དཱི་སུ ཨ་ནེ་ཀེ་སུ སུ་ཏྟེ་སུ ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟཱ་དཱི་ན་ཉྩ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་སྶ ཨ་ངྒ་བྷཱ་ཝ་སི་དྡྷི་ཏོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ་ཝ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཨ་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀོ་ཝ ཀ་ཐི་ཏོ. དུ་ཏི་ཡཾ ཀོ་ས་ལ་སཾ་ཡུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ.
༣. སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣. ཏ་ཏི་ཡེ ས་ཀ་ལ་མི་དཾ བྷ་ནྟེཏི ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎ་སྶ མ་ཏྠ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ས་ཀ་ལ་མྤི མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་ས་ནྣི་སྶ་ཡེ་ན ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ན ཨ་ཉྙཱ་སི, དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི པ་ན སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎ་སྶ མ་ཏྠ་ཀེ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཉྙཱ་སི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཏེ་ནེ་ཝ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་དྷུ སཱ་དྷཱུཏི སཱ་དྷུ་ཀཱ་ར་མ་དཱ་སི.
༤. ཛཱ་ཎུ་སྶོ་ཎི་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ས་བྦ་སེ་ཏེ་ན ཝ་ལ༹་ཝཱ་བྷི་ར་ཐེ་ནཱཏི ས་ཀ་ལ་སེ་ཏེ་ན ཙ་ཏཱུ་ཧི ཝ་ལ༹་ཝཱ་ཧི ཡུ་ཏྟ་ར་ཐེ་ན. སོ ཀི་ར ས་བྦོ ས་ཙ་ཀྐ་པ་ཉྫ་ར་ཀུ་བྦ་རོ ར་ཛ་ཏ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ར་ཐོ ཙ ནཱ་མེ་ས དུ་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི – ཡོ་དྷ་ར་ཐོ, ཨ་ལ་ངྐཱ་ར་ར་ཐོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡོ་དྷ་ར་ཐོ ཙ་ཏུ་ར་སྶ་ས་ཎྛཱ་ནོ ཧོ་ཏི ནཱ་ཏི་མ་ཧཱ དྭི་ནྣཾ ཏི་ཎྞཾ ཝཱ ཛ་ནཱ་ནཾ ག་ཧ་ཎ་ས་མ་ཏྠོ. ཨ་ལ་ངྐཱ་ར་ར་ཐོ མ་ཧཱ ཧོ་ཏི དཱི་གྷ་ཏོ དཱི་གྷོ པུ་ཐུ་ལ་ཏོ པུ་ཐུ་ལོ ཙ, ཏ་ཏྠ ཚ་ཏྟ་གྒཱ་ཧ་ཀོ ཝཱ་ལ་བཱི་ཛ་ནི་གྒཱ་ཧ་ཀོ ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚ་གྒཱ་ཧ་ཀོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཊྛ ཝཱ ད་ས ཝཱ སུ་ཁེ་ནེ་ཝ ཋཱ་ཏུཾ ཝཱ ནི་སཱི་དི་ཏུཾ ཝཱ ནི་པ་ཛྫི་ཏུཾ ཝཱ ས་ཀྐོ་ནྟི. ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ལ་ངྐཱ་ར་ར་ཐོ་ཡེ་ཝ.
སེ་ཏཱ སུ་དཾ ཨ་སྶཱཏི ཏཱ ཝ་ལ༹་ཝཱ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ སེ་ཏ་ཝ་ཎྞཱ་ཝ. སེ་ཏཱ་ལ་ངྐཱ་རཱཏི པ་སཱ་དྷ་ནཾ ཏཱ་སཾ ར་ཛ་ཏ་མ་ཡཾ ཨ་ཧོ་སི. སེ་ཏོ ར་ཐོཏི ར་ཐོ་པི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ར་ཛ་ཏ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་ཏྟཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ད་ནྟ་ཀ་མྨ་ཁ་ཙི་ཏ་ཏྟཱ ཙ སེ་ཏོ་ཝ. སེ་ཏ་པ་རི་ཝཱ་རོཏི ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙེ ར་ཐཱ སཱི་ཧ་ཙ་མྨ་པ་རི་ཝཱ་རཱ་པི ཧོ་ནྟི, བྱ་གྒྷ་ཙ་མྨ་པ་རི་ཝཱ་རཱ་པི པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལ་པ་རི་ཝཱ་རཱ་པི ཧོ་ནྟི, ན ཨེ་ཝཾ ཨེ་ས. ཨེ་ས པ་ན གྷ་ན་དུ་ཀཱུ་ལེ་ན པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ཨ་ཧོ་སི. སེ་ཏཱ ར་སྨི་ཡོཏི ར་སྨི་ཡོ་པི ར་ཛ་ཏ་པ་ནཱ་ལི༹་སུ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ. སེ་ཏཱ པ་ཏོ་ད་ལ་ཊྛཱིཏི པ་ཏོ་ད་ལ་ཊྛི་པི ར་ཛ་ཏ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ.
སེ་ཏཾ ཚ་ཏྟནྟི ར་ཐ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨུ་སྶཱ་པི་ཏ་ཚ་ཏྟ་མྤི སེ་ཏ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. སེ་ཏཾ ཨུ་ཎྷཱི་སནྟི ཨ་ཊྛ་ངྒུ་ལ་ཝི་ཏྠཱ་རོ ར་ཛ་ཏ་མ་ཡོ ཨུ་ཎྷཱི་ས་པ་ཊྚོ སེ་ཏོ. སེ་ཏཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནཱིཏི ཝ་ཏྠཱ་ནི་པི སེ་ཏཱ་ནི ཕེ་ཎ་པུ་ཉྫ་ཝ་ཎྞཱ་ནི. ཏེ་སུ ནི་ཝཱ་ས་ནཾ པ་ཉྩ་ས་ཏ་གྒྷ་ན་ཀཾ, ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒོ ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ན་ཀོ. སེ་ཏཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱཏི ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ ནཱ་མ མ་གྒཱ་རུ་ལ༹ྷ་སྶ ཝཱ ཧོ་ནྟི ཨ་ཊ་ཝིཾ ཝཱ པ་ཝི་ས་ནྟ་སྶ. ཨ་ཡཾ པ་ན ར་ཐཾ ཨ་བྷི་རུ་ལ༹ྷོ, ཏེ་ན་སྶ ཏ་ད་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀོ ར་ཛ་ཏ་པ་ཊི་སེ་ཝི་ཏོ པཱ་དཱ་ལ་ངྐཱ་རོ ནཱ་མ ཨེ་ས ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སེ་ཏཱ་ཡ སུ་དཾ ཝཱ་ལ་བཱི་ཛ་ནི་ཡཱཏི ཕ་ལི་ཀ་མ་ཡ་ད་ཎྜཱ་ཡ སེ་ཏ་ཙ་མ་ར་ཝཱ་ལ་བཱི་ཛ་ནི་ཡཱ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ་སྶ སེ་ཏཾ ཨ་ཧོ་སི, སོ པ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎོ སེ་ཏ་ཝི་ལེ་པ་ནཾ ཝི་ལི་མྤི, སེ་ཏ་མཱ་ལཾ པི་ལ༹་ནྡྷི, ད་ས་སུ ཨ་ངྒུ་ལཱི་སུ ཨ་ངྒུ་ལི་མུ་དྡི་ཀཱ ཀ་ཎྞེ་སུ ཀུ་ཎྜ་ལཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི ཨ་ལ་ངྐཱ་རོ་པི་སྶ ར་ཛ་ཏ་མ་ཡོ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. པ་རི་ཝཱ་ར་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་པི་སྶ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟཱ ཏ་ཐེ་ཝ སེ་ཏ་ཝ་ཏྠ་ཝི་ལེ་པ་ན་མཱ་ལཱ་ལ་ངྐཱ་རཱ ཨ་ཧེ་སུཾ.
ཡཾ པ་ནེ་ཏཾ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཱ ནི་ཡྻཱ་ཡ་ནྟནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ནི་ཡྻཱ་ཡ་ན་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ – སོ ཀི་ར ཚ་ནྣཾ ཚ་ནྣཾ མཱ་སཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ ན་ག་རཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་རོ་ཏི – ‘‘ཨི་ཏོ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ཧི དི་ཝ་སེ་ཧི ན་ག་རཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པུ་རེ་ཏ་ར་མེ་ཝ གྷོ་ས་ནཱ ཀ་ཡི་ར་ཏི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཡེ ན་ག་ར་ཏོ ན པ་ཀྐ་ནྟཱ, ཏེ ན པ་ཀྐ་མ་ནྟི. ཡེ་པི པ་ཀྐ་ནྟཱ, ཏེ་པི ‘‘པུ་ཉྙ་ཝ་ཏོ སི་རི་ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. ཡཾ དི་ཝ་སཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ན་ག་རཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་ར་ཏི, ཏ་དཱ པཱ་ཏོ་ཝ ན་ག་ར་ཝཱི་ཐི་ཡོ ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝཱ་ལི་ཀཾ ཨོ་ཀི་རི་ཏྭཱ ལཱ་ཛ་པ་ཉྩ་མེ་ཧི པུ་པྥེ་ཧི ཝི་པྤ་ཀི་རི་ཏྭཱ པུ་ཎྞ་གྷ་ཊེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ད་ལི་ཡོ ཙ དྷ་ཛེ ཙ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཀ་ལ་ན་ག་རཾ དྷཱུ་པི་ཏ་ཝཱ་སི་ཏཾ ཀ་རོ་ནྟི.
བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པཱ་ཏོ་ཝ སཱི་སཾ ནྷཱ་ཡི་ཏྭཱ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ སེ་ཏ་ཝ་ཏྠཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ པཱ་སཱ་དཱ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ར་ཐཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ཏེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་བྦ་སེ་ཏ་ཝ་ཏྠ་ཝི་ལེ་པ་ན་མཱ་ལཱ་ལ་ངྐཱ་རཱ སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་ཝཱ་རེ་ནྟི. ཏ་ཏོ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ས་ནྣི་པཱ་ཏ་ཏྠཾ པ་ཋ་མཾ་ཡེ་ཝ ཏ་རུ་ཎ་དཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཕ་ལཱ་ཕ་ལཱ་ནི ཝི་ཀི་ར་ནྟི, ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ མཱ་ས་ཀ་རཱུ་པཱ་དཱི་ནི, ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ ཝི་ཀི་ར་ནྟི. མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ས་ནྣི་པ་ཏ་ཏི, ཨུ་ཀྐུ་ཊྛི་ཡོ ཙེ་ཝ ཙེ་ལུ་ཀྑེ་པཱ ཙ ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཨ་ཐ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ མ་ངྒ་ལི་ཀ་སོ་ཝ་ཏྠི་ཀཱ་དཱི་སུ མ་ངྒ་ལཱ་ནི ཙེ་ཝ སུ་ཝ་ཏྠི་ཡོ ཙ ཀ་རོ་ནྟེ་སུ མ་ཧཱ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ན་ག་རཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་ར་ཏི. པུ་ཉྙ་ཝ་ནྟཱ མ་ནུ་སྶཱ ཨེ་ཀ་བྷཱུ་མི་ཀཱ་དི་པཱ་སཱ་དེ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ སུ་ཀ་པ་ཏྟ་ས་དི་སཱ་ནི ཝཱ་ཏ་པཱ་ན་ཀ་ཝཱ་ཊཱ་ནི ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ ཡ་ས་སི་རི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ན་ག་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ནྟོ ཝི་ཡ ད་ཀྑི་ཎ་དྭཱ་རཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཧོ་ཏི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་མེ་ནཾ ཛ་ནོ དི་སྭཱཏི མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ཏཾ ར་ཐཾ དི་སྭཱ. བྲ་ཧྨནྟི སེ་ཊྛཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ. བྲ་ཧྨཾ ཝ་ཏ བྷོ ཡཱ་ནནྟི སེ་ཊྛ་ཡཱ་ན་ས་དི་སཾ ཝ་ཏ བྷོ ཡཱ་ན་ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. ཨི་མ་སྶེ་ཝ ཁོ ཨེ་ཏནྟི, ཨཱ་ན་ནྡ, མ་ནུ་སྶཱ ནཱ་མ ཝ་ཎྞ་བྷཱ་ཎ་ཀཱ་ནཾ དྷ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ དཱ་རི་ཀཱ་ནཾ ཝ་ཎྞ་གཱི་ཏཾ གཱ་ཡཱ་པེ་ནྟི ‘‘ཨ་བྷི་རཱུ་པོ ཧོ་ཏི ད་སྶ་ནཱི་ཡོ མ་ཧ་དྡྷ་ནོ མ་ཧཱ་བྷོ་གོ’’ཏི, ན ཙ ཏེ་ན ཝ་ཎྞ་བྷ་ཎ་ན་མ་ཏྟེ་ན ཨ་བྷི་རཱུ་པཱ ཝཱ ཧོ་ནྟི མ་ཧ་དྡྷ་ནཱ ཝཱ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ར་ཐཾ དི་སྭཱ – ‘‘བྲ་ཧྨཾ ཝ་ཏ བྷོ ཡཱ་ན’’ནྟི ཀི་ཉྩཱ་པི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཎྞཾ བྷ་ཎ་ཏི, ན པ་ནེ་ཏཾ ཡཱ་ནཾ ཝ་ཎྞ་བྷ་ཎ་ན་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ བྲ་ཧྨ་ཡཱ་ནཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ལཱ་མ་ཀ་ཉྷི ཨེ་ཏཾ ཚ་ཝཾ. པ་ར་མ་ཏྠེ་ན པ་ན ཨི་མ་སྶེ་ཝ ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་རི་ཡ་སྶ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་སྶ མ་གྒ་སྶ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ཡ་ཉྷི ས་བྦ་དོ་ས་ཝི་ག་མེ་ན སེ་ཊྛོ, ཨི་མི་ནཱ ཙ ཨ་རི་ཡཱ ནི་བྦཱ་ནཾ ཡ་ནྟཱི་ཏི བྲ་ཧྨ་ཡཱ་ནཾ ཨི་ཏི་པི, དྷ་མྨ་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ ཡཱ་ན་ཏྟཱ ཙ དྷ་མྨ་ཡཱ་ནཾ ཨི་ཏི་པི, ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་ཏྟཱ ཀི་ལེ་ས་ས་ངྒཱ་མ་སྶ ཙ ཝི་ཛི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ ས་ངྒཱ་མ་ཝི་ཛ་ཡོ ཨི་ཏི་པི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི་སྶ ནི་དྡོ་ས་བྷཱ་ཝ་ཉྩེ་ཝ ས་ངྒཱ་མ་ཝི་ཛ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ད་སྶེ་ནྟོ རཱ་ག་ཝི་ན་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ རཱ་གཾ ཝི་ན་ཡ་མཱ་ནཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི ནི་པྥ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི རཱ་ག་ཝི་ན་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ.
ཡ་སྶ ས་དྡྷཱ ཙ པ་ཉྙཱ ཙཱཏི ཡ་སྶ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ཡཱ་ན་སྶ ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རི་ཝ་སེ་ན ས་དྡྷཱ, དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རི་ཝ་སེ་ན པ་ཉྙཱ་ཏི ཨི་མེ དྭེ དྷ་མྨཱ ས་དཱ དྷུ་རཾ ཡུ་ཏྟཱ, ཏ་ཏྲ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཱ་ཡུ་གེ ཡུ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཧི་རཱི ཨཱི་སཱཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཨ་དྷི་ཝི་ཊྛེ་ན བ་ཧི་དྡྷཱ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཨོ་ཏྟ་པྤེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ཧི་རཱི ཡ་སྶ མ་གྒ་ར་ཐ་སྶ ཨཱི་སཱ. མ་ནོ ཡོ་ཏྟནྟི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཙི་ཏྟ་ཉྩ མ་གྒ་ཙི་ཏྟ་ཉྩ ཡོ་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱ ཧི ར་ཐ་སྶ ཝཱ་ཀཱ་དི་མ་ཡཾ ཡོ་ཏྟཾ གོ་ཎེ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷེ ཀ་རོ་ཏི ཨེ་ཀ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ, ཨེ་ཝཾ མ་གྒ་ར་ཐ་སྶ ལོ་ཀི་ཡ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པ་ཉྙཱ་ས, ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ས་ཊྛི ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷེ ཨེ་ཀ་ས་ངྒ་ཧེ ཀ་རོ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘མ་ནོ ཡོ་ཏྟ’’ནྟི. ས་ཏི ཨཱ་ར་ཀྑ་སཱ་ར་ཐཱིཏི མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ས་ཏི ཨཱ་ར་ཀྑ་སཱ་ར་ཐི. ཡ་ཐཱ ཧི ར་ཐ་སྶ ཨཱ་ར་ཀྑོ སཱ་ར་ཐི ནཱ་མ ཡོ་གྒི་ཡོ. དྷུ་རཾ ཝཱ་ཧེ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏི ཨ་ཀྑཾ ཨ་བྦྷ་ཉྫ་ཏི ར་ཐཾ པེ་སེ་ཏི ར་ཐ་ཡུ་ཏྟ་ཀེ ནི་བྦི་སེ་ཝ་ནེ ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ མ་གྒ་ར་ཐ་སྶ ས་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྷི ཨཱ་ར་ཀྑ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཙེ་ཝ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ན་ཉྩ དྷ་མྨཱ་ནཾ ག་ཏི་ཡོ ས་མ་ནྭེ་ས་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཱ.
ར་ཐོཏི ཨ་རི་ཡ་ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་མ་གྒ་ར་ཐོ. སཱི་ལ་པ་རི་ཀྑཱ་རོཏི ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཱ་ལ་ངྐཱ་རོ. ཛྷཱ་ན་ཀྑོཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཛྷཱ་ན་མ་ཡ་ཨ་ཀྑོ. ཙ་ཀྐ་ཝཱི་རི་ཡོཏི ཝཱི་རི་ཡ་ཙ་ཀྐོ, ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནི དྭེ ཝཱི་རི་ཡཱ་ནི ཨ་སྶ ཙ་ཀྐཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་པེ་ཀྑཱ དྷུ་ར་ས་མཱ་དྷཱིཏི དྷུ་ར་སྶ ས་མཱ་དྷི, ཨུ་ནྣ་ཏོ་ན་ཏཱ་ཀཱ་ར་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན དྭི་ནྣ་མྤི ཡུ་ག་པ་དེ་སཱ་ནཾ ས་མ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཏ་ཏྲ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟུ་པེ་ཀྑཱ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་སྶ ལཱི་ནུ་དྡྷ་ཙྩ་བྷཱ་ཝཾ ཧ་རི་ཏྭཱ པ་ཡོ་ག་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟེ ཙི་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨི་མ་སྶ མ་གྒ་ར་ཐ་སྶ ‘‘དྷུ་ར་ས་མཱ་དྷཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་ནི་ཙྪཱ པ་རི་ཝཱ་ར་ཎནྟི བཱ་ཧི་ར་ཀ་ར་ཐ་སྶ སཱི་ཧ་ཙ་མྨཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ ཨི་མ་སྶཱ་པི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ར་ཐ་སྶ ཨ་ལོ་བྷ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཨ་ནི་ཙྪཱ པ་རི་ཝཱ་ར་ཎཾ ནཱ་མ.
ཨ་བྱཱ་པཱ་དོཏི མེ་ཏྟཱ ཙ མེ་ཏྟཱ་པུ་བྦ་བྷཱ་གོ ཙ. ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱཏི ཀ་རུ་ཎཱ ཙ ཀ་རུ་ཎཱ་པུ་བྦ་བྷཱ་གོ ཙ. ཝི་ཝེ་ཀོཏི ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་དི ཏི་ཝི་དྷ་ཝི་ཝེ་ཀོ. ཡ་སྶ ཨཱ་ཝུ་དྷནྟི ཡ་སྶ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ར་ཐེ ཋི་ཏ་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཏཾ པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ ཨཱ་ཝུ་དྷཾ. ཡ་ཐཱ ཧི ར་ཐེ ཋི་ཏོ པ་ཉྩ་ཧི ཨཱ་ཝུ་དྷེ་ཧི ས་པ་ཏྟེ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ་པི ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་ར་ཐེ ཋི་ཏོ མེ་ཏྟཱ་ཡ དོ་སཾ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ ཝི་ཧིཾ་སཾ, ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀེ་ན ག་ཎ་ས་ངྒ་ཎི་ཀཾ, ཙི་ཏྟ་ཝི་ཝེ་ཀེ་ན ཀི་ལེ་ས་ས་ངྒ་ཎི་ཀཾ, ཨུ་པ་དྷི་ཝི་ཝེ་ཀེ་ན ས་བྦཱ་ཀུ་ས་ལཾ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏེ་ན་སྶེ་ཏཾ པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ ‘‘ཨཱ་ཝུ་དྷ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏི་ཏི་ཀྑཱཏི དུ་རུ་ཏྟཱ་ནཾ དུ་རཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་ཀྑ་ནྟི. ཙ་མྨ་ས་ནྣཱ་ཧོཏི ས་ནྣ་དྡྷ་ཙ་མྨོ. ཡ་ཐཱ ཧི ར་ཐེ ཋི་ཏོ ར་ཐི་ཀོ པ་ཊི་མུ་ཀྐ་ཙ་མྨོ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏེ ས་རེ ཁ་མ་ཏི, ན ནཾ ཏེ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་ཀྑ་ནྟི་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏེ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐེ ཁ་མ་ཏི, ན ནཾ ཏེ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ‘‘ཏི་ཏི་ཀྑཱ ཙ་མྨ་ས་ནྣཱ་ཧོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ཏཱིཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཡོ་གེ་ཧི ཁེ་མཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ཏི, ནི་བྦཱ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁོ ག་ཙྪ་ཏི་ཡེ་ཝ, ན ཏི་ཊྛ་ཏི ན བྷི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཏ་ད་ཏྟ་ནི ས་མྦྷཱུ་ཏནྟི ཨེ་ཏཾ མ་གྒ་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་རི་ས་ཀཱ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ལ་དྡྷ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མྦྷཱུ་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. བྲ་ཧྨ་ཡཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རནྟི ཨ་ས་དི་སཾ སེ་ཊྛ་ཡཱ་ནཾ. ནི་ཡྻ་ནྟི དྷཱི་རཱ ལོ་ཀ་མྷཱཏི ཡེ་སཾ ཨེ་ཏཾ ཡཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི, ཏེ དྷཱི་རཱ པ་ཎྜི་ཏ་པུ་རི་སཱ ལོ་ཀ་མྷཱ ནི་ཡྻ་ནྟི ག་ཙྪ་ནྟི. ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠཱུཏི ཨེ་ཀཾ་སེ་ན. ཛ་ཡཾ ཛ་ཡནྟི རཱ་གཱ་ད་ཡོ ས་པ་ཏྟེ ཛི་ན་ནྟཱ ཛི་ན་ནྟཱ.
༥-༦. ཀི་མ་ཏྠི་ཡ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥-༦. པ་ཉྩ་མེ ཨ་ཡ་མེ་ཝཱཏི ཨེ་ཝ་ས་དྡོ ནི་ཡ་མ་ཏྠོ. ཏེ་ན ཨ་ཉྙཾ མ་གྒཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་ཉྩེ་ཝ མི་སྶ་ཀ་མ་གྒོ ཙ ཀ་ཐི་ཏོ. ཚ་ཊྛཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
༧. དུ་ཏི་ཡ་ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་བྷི་ཀྑུ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧. ས་ཏྟ་མེ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཁོ ཨེ་ཏཾ བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནནྟི ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ་ཡ ཨ་མ་ཏཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་པི་ཙ ཏེ་ན རཱ་གཱ་དི་ཝི་ན་ཡེ་ན ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ་ཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡོ ནཱ་མ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶཱ་པི ཨེ་ཏཾ རཱ་ག་ཝི་ན་ཡོ་ཏི་ཨཱ་དི ནཱ་མ་མེ་ཝཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱཏི ‘‘ས་ཏྠཱ་རཱ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ཝ་ད་ནྟེ་ན ཨ་མ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཀ་ཐི་ཏཾ, མ་གྒོ པ་ན་སྶ ན ཀ་ཐི་ཏོ. ཏཾ ཀ་ཐཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་ཡ པུ་ཙྪ་ནྟོ ཨེ་ཏཾ ཨ་ཝོ་ཙ.
༨. ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨. ཨ་ཊྛ་མེ ཀ་ཏ་མཱ ཙ བྷི་ཀྑ་ཝེ ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱིཏི ཨེ་ཀེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་མ་གྒཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ པུ་ན ཨ་པ་རེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཛི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨི་དཾ དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཏ་ཏྠ དུ་ཀྑེ ཉཱ་ཎནྟི ས་ཝ་ན་ས་མྨ་ས་ན་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏཱུ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཉཱ་ཎཾ. ས་མུ་ད་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. སེ་སེ་སུ པ་ན དྭཱི་སུ ས་མྨ་ས་ན་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཏི་ཝི་དྷ་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ‘‘དུ་ཀྑེ ཉཱ་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ད་སྶི་ཏཾ.
ཏ་ཏྠ པུ་རི་མཱ་ནི དྭེ ས་ཙྩཱ་ནི ཝ་ཊྚཾ, པ་ཙྪི་མཱ་ནི ཝི་ཝ་ཊྚཾ. ཏེ་སུ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝ་ཊྚེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ ཧོ་ཏི, ཝི་ཝ་ཊྚེ ན་ཏྠི ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ. པུ་རི་མཱ་ནི ཧི དྭེ ས་ཙྩཱ་ནི ‘‘པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ དུ་ཀྑཾ, ཏ་ཎྷཱ ས་མུ་ད་ཡོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་ངྑེ་པེ་ན ཙ, ‘‘ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཙ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པུ་ན་པྤུ་ནཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ནྟོ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨི་ཏ་རེ་སུ པ་ན དྭཱི་སུ ས་ཙྩེ་སུ – ‘‘ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ ཨི་ཊྛཾ ཀ་ནྟཾ མ་ནཱ་པཾ, མ་གྒ་ས་ཙྩཾ ཨི་ཊྛཾ ཀ་ནྟཾ མ་ནཱ་པ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ས་ཝ་ནེ་ནེ་ཝ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི ཨེ་ཀ་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཨེ་ཀཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ན ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི. དུ་ཀྑཾ པ་རི་ཉྙཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཧཱ་ན་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན, ནི་རོ་དྷཾ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡ་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན, མ་གྒཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. དུ་ཀྑཾ པ་རི་ཉྙཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ན…པེ… མ་གྒཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ན ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི.
ཨེ་ཝ་མ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ དྭཱི་སུ ས་ཙྩེ་སུ ཨུ་གྒ་ཧ་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ས་ཝ་ན་དྷཱ་ར་ཎ་ས་མྨ་ས་ན་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ ཧོ་ཏི, དྭཱི་སུ ས་ཝ་ན་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ་ཡེ་ཝ. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཏཱི་སུ ཀི་ཙྩ་ཏོ པ་ཊི་ཝེ་དྷོ ཧོ་ཏི, ནི་རོ་དྷེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ. པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ པ་ན པ་ཏྟ་ས་ཙྩ་སྶ ཧོ་ཏི. ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པུ་བྦེ པ་རི་གྒ་ཧ་ཏོ – ‘‘དུ་ཀྑཾ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་མི, ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཛ་ཧཱ་མི, ནི་རོ་དྷཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་མི, མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་མཱི’’ཏི ཨཱ་བྷོ་ག་ས་མ་ནྣཱ་ཧཱ་ར་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ ན་ཏྠི, པ་རི་གྒ་ཧ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཧོ་ཏི. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ པ་ན དུ་ཀྑཾ པ་རི་ཉྙཱ་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི…པེ… མ་གྒོ བྷཱ་ཝི་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ དྭེ ས་ཙྩཱ་ནི དུ་དྡ་ས་ཏྟཱ ག་མྦྷཱི་རཱ་ནི, དྭེ ག་མྦྷཱི་ར་ཏྟཱ དུ་དྡ་སཱ་ནི. དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་ཉྷི ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ པཱ་ཀ་ཊཾ, ཁཱ་ཎུ་ཀ་ཎྚ་ཀ་པ་ཧཱ་རཱ་དཱི་སུ ‘‘ཨ་ཧོ དུ་ཀྑ’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏ་མྤི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ས་མུ་ད་ཡ་མྤི ཁཱ་དི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ པཱ་ཀ་ཊཾ. ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཏོ པ་ན ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ག་མྦྷཱི་རཾ. ཨི་ཏི ཏཱ་ནི དུ་དྡ་ས་ཏྟཱ ག་མྦྷཱི་རཱ་ནི. ཨི་ཏ་རེ་སཾ དྭི་ནྣཾ ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཡོ་གོ བྷ་ཝ་གྒ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཾ ཧ་ཏྠ་པ་སཱ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ཨ་ཝཱི་ཙི་ཕུ་ས་ན་ཏྠཾ པཱ་ད་པ་སཱ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ས་ཏ་དྷཱ བྷི་ནྣ་སྶ ཝཱ་ལ་སྶ ཀོ་ཊི་ཡཱ ཀོ་ཊིཾ པ་ཊི་པཱ་ད་ནཾ ཝི་ཡ ཙ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི ཏཱ་ནི ག་མྦྷཱི་ར་ཏྟཱ དུ་དྡ་སཱ་ནི. ཨེ་ཝཾ དུ་དྡ་ས་ཏྟཱ ག་མྦྷཱི་རེ་སུ ག་མྦྷཱི་ར་ཏྟཱ ཙ དུ་དྡ་སེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཙྩེ་སུ ཨུ་གྒ་ཧཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨི་དཾ ‘‘དུ་ཀྑེ ཉཱ་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཀྑ་ཎེ པ་ན ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཏཾ ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི.
ནེ་ཀྑ་མྨ་ས་ངྐ་པྤཱདཱི་སུ ཀཱ་མ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཊྛེ་ན ཀཱ་མ་ཏོ ནི་སྶ་ཊ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝཱ, ཀཱ་མཾ ས་མྨ་ས་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣོ་ཏི ཝཱ, ཀཱ་མ་པ་ད་གྷཱ་ཏཾ ཀཱ་མ་ཝཱུ་པ་ས་མཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨུ་པྤ་ནྣོ་ཏི ཝཱ, ཀཱ་མ་ཝི་ཝི་ཏྟ་ནྟེ ཨུ་པྤ་ནྣོ་ཏི ཝཱ ནེ་ཀྑ་མྨ་ས་ངྐ་པྤོ. སེ་ས་པ་ད་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་བྦེ་པི ཙ ཏེ ནེ་ཀྑ་མྨ་ས་ངྐ་པྤཱ་ད་ཡོ ཀཱ་མ་བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ར་མ་ཎ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ནཱ་ན་ཏྟཱ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ནཱ་ནཱ, མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ པ་ན ཨི་མེ་སུ ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ངྐ་པྤ་སྶ པ་ད་ཙྪེ་ད་ཏོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་སཱ་དྷ་ན་ཝ་སེ་ན མ་གྒ་ངྒཾ པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནོ ཨེ་ཀོ་ཝ ཀུ་ས་ལ་ས་ངྐ་པྤོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ ནཱ་མ.
མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱིཨཱ་ད་ཡོ་པི མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ་དཱི་ཧི ཝི་ར་མ་ཎ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ནཱ་ན་ཏྟཱ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ནཱ་ནཱ, མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ པ་ན ཨི་མེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དུ་སྶཱི་ལྱ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ པ་ད་ཙྪེ་ད་ཏོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་སཱ་དྷ་ན་ཝ་སེ་ན མ་གྒ་ངྒཾ པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ ཨེ་ཀཱ་ཝ ཀུ་ས་ལ་ཝེ་ར་མ་ཎཱི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ ནཱ་མ.
པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི ཨཱ་ད་ཡོ་པི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ཧི ཝི་ར་མ་ཎ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ནཱ་ན་ཏྟཱ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ནཱ་ནཱ, མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ པ་ན ཨི་མེ་སུ ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དུ་སྶཱི་ལྱ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཨ་ཀི་རི་ཡ་ཏོ པ་ད་ཙྪེ་ད་ཏོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་སཱ་དྷ་ན་ཝ་སེ་ན མ་གྒ་ངྒཾ པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ ཨེ་ཀཱ་ཝ ཀུ་ས་ལ་ཝེ་ར་མ་ཎཱི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ ནཱ་མ.
མི་ཙྪཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝནྟི ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ. པ་ཧཱ་ཡཱཏི ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ. ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝེ་ནཱཏི བུ་དྡྷ་པ་ས་ཏྠེ་ན ཨཱ་ཛཱི་ཝེ་ན. ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ཏཱིཏི ཛཱི་ཝི་ཏ་ཝུ་ཏྟིཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ས་མྨཱ་ཛཱི་ཝོ་པི ཀུ་ཧ་ནཱ་དཱི་ཧི ཝི་ར་མ་ཎ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ནཱ་ན་ཏྟཱ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ནཱ་ནཱ. མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ པ་ན ཨི་མེ་སུ་ཡེ་ཝ ས་ཏྟ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝ་དུ་སྶཱི་ལྱ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ པ་ད་ཙྪེ་ད་ཏོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་སཱ་དྷ་ན་ཝ་སེ་ན མ་གྒ་ངྒཾ པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ ཨེ་ཀཱ་ཝ ཀུ་ས་ལ་ཝེ་ར་མ་ཎཱི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ནཱ་མ.
ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ནནྟི ཨེ་ཀ་སྨིཾ བྷ་ཝེ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ ཝཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨ་ཏྟ་ནོ ན ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ, པ་ར་སྶ པ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནེ དི་སྭཱ – ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ པཱ་པ་ཀཱ དྷ་མྨཱ ན ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དཱ་ཡ. ཚ་ནྡནྟི ཏེ་སཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ཀ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་སཱ་དྷ་ཀཾ ཝཱི་རི་ཡ་ཙྪ་ནྡཾ ཛ་ནེ་ཏི. ཝཱ་ཡ་མ་ཏཱིཏི ཝཱ་ཡཱ་མཾ ཀ་རོ་ཏི. ཝཱི་རི་ཡཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏཱིཏི ཝཱི་རི་ཡཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཙི་ཏྟཾ པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱིཏི ཝཱི་རི་ཡེ་ན ཙི་ཏྟཾ པ་གྒ་ཧི་ཏཾ ཀ་རོ་ཏི. པ་ད་ཧ་ཏཱིཏི ‘‘ཀཱ་མཾ ཏ་ཙོ ཙ ནྷཱ་རུ ཙ ཨ་ཊྛི ཙ ཨ་ཝ་སི་སྶ་ཏཱུ’’ཏི (མ. ནི. ༢.༡༨༤) པ་དྷཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནནྟི ས་མུ་དཱ་ཙཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པྤ་ནྣ་པུ་བྦཱ་ནཾ. ཨི་དཱ་ནི ཏཱ་དི་སེ ན ཨུ་པྤཱ་དེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཏེ་སཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཚ་ནྡཾ ཛ་ནེ་ཏི.
ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནནྟི ཨ་པ་ཊི་ལ་དྡྷཱ་ནཾ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ. ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནནྟི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་ལ་དྡྷཱ་ནཾ. ཋི་ཏི་ཡཱཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་པ་བ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ཋི་ཏ་ཏྠཾ. ཨ་ས་མྨོ་སཱ་ཡཱཏི ཨ་ཝི་ནཱ་ས་ཏྠཾ. བྷི་ཡྻོ་བྷཱ་ཝཱ་ཡཱཏི ཨུ་པ་རི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ. ཝེ་པུ་ལླཱ་ཡཱཏི ཝི་པུ་ལ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ. པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱཏི བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་རི་པཱུ་ར་ཎ་ཏྠཾ. ཨ་ཡ་མྤི ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ནཱ་དི་ཙི་ཏྟ་ནཱ་ན་ཏྟཱ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ནཱ་ནཱ. མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ པ་ན ཨི་མེ་སུ་ཡེ་ཝ ཙ་ཏཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཀི་ཙྩ་སཱ་དྷ་ན་ཝ་སེ་ན མ་གྒ་ངྒཾ པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཀུ་ས་ལ་ཝཱི་རི་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ ནཱ་མ.
ས་མྨཱ་ས་ཏིཔི ཀཱ་ཡཱ་དི་པ་རི་གྒཱ་ཧ་ཀ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ནཱ་ན་ཏྟཱ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ནཱ་ནཱ, མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ པ་ན ཨི་མེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཀི་ཙྩ་སཱ་དྷ་ན་ཝ་སེ་ན མ་གྒ་ངྒཾ པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ ཨེ་ཀཱ ས་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ ས་མྨཱ་ས་ཏི ནཱ་མ.
ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ནི པུ་བྦ་བྷཱ་གེ་པི མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ་པི ནཱ་ནཱ, པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ནཱ་ནཱ, མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ནཱ་ནཱ་མ་གྒ་ཝ་སེ་ན. ཨེ་ཀ་སྶ ཧི པ་ཋ་མ་མ་གྒོ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀོ ཧོ་ཏི, དུ་ཏི་ཡ་མ་གྒཱ་ད་ཡོ་པི པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ ཝཱ དུ་ཏི་ཡཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ ཝཱ. ཨེ་ཀ་སྶ པ་ཋ་མ་མ་གྒོ དུ་ཏི་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀོ ཧོ་ཏི, དུ་ཏི་ཡཱ་ད་ཡོ་པི དུ་ཏི་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ ཝཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ ཝཱ. ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི མ་གྒཱ ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ས་དི་སཱ ཝཱ ཨ་ས་དི་སཱ ཝཱ ཨེ་ཀ་ཙྩ་ས་དི་སཱ ཝཱ ཧོ་ནྟི.
ཨ་ཡཾ པ་ན་སྶ ཝི་སེ་སོ པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ནི་ཡ་མེ་ན ཧོ་ཏི. པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ནི་ཡ་མེ་ན ཧི པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷི་ནོ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣ་མ་གྒོ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀོ ཧོ་ཏི, མ་གྒ་ངྒ་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནི པ་ནེ་ཏྠ པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟི. དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣོ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀོ ཧོ་ཏི, མ་གྒ་ངྒཱ་ནི པ་ནེ་ཏྠ ས་ཏྟ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣོ ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀོ, མ་གྒ་ངྒཱ་ནི པ་ནེ་ཏྠ ས་ཏྟ, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནི ཚ ཧོ་ནྟི. ཨེ་ས ན་ཡོ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱ.
ཨཱ་རུ་པྤེ ཙ་ཏུ་ཀྐ་པ་ཉྩ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཉྩ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ, ནོ ལོ་ཀི་ཡ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ ཀ་ཐ་ནྟི? ཨེ་ཏྠཱ་པི པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཡ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ སོ ཨཱ་རུ་པྤེ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཏཾ་ཛྷཱ་ནི་ཀཱ་ཝ་སྶ ཏ་ཏྠ ཏ་ཡོ མ་གྒཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་མེ་ཝ ནི་ཡ་མེ་ཏི. ཀེ་ཙི པ་ན ཐེ་རཱ – ‘‘ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ ཁ་ནྡྷཱ ནི་ཡ་མེ་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཀེ་ཙི ‘‘པུ་གྒ་ལ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ནི་ཡ་མེ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཀེ་ཙི ‘‘ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནཱི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ནི་ཡ་མེ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏེ་སཾ ཝཱ་ད་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནཱི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་དྷི་ཀཱ་རེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷཱིཏི ཨ་ཡཾ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ལོ་ཀི་ཡོ, ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རོ ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
༩. སཱུ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩. ན་ཝ་མེ མི་ཙྪཱ་པ་ཎི་ཧི་ཏནྟི སཱུ་ཀཾ ནཱ་མ ཨུ་དྡྷ་གྒཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཾ ཧ་ཏྠཾ ཝཱ པཱ་དཾ ཝཱ བྷི་ནྡ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨ་ཊྛ་པི་ཏཾ པ་ན མི་ཙྪཱ་པ་ཎི་ཧི་ཏཾ ནཱ་མ. མི་ཙྪཱ་པ་ཎི་ཧི་ཏཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱཏི མི་ཙྪཱ་ཋ་པི་ཏཱ་ཡ ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏ་པ་ཉྙཱ་ཡ. ཨ་ཝི་ཛྫཾ བྷི་ནྡི་སྶ་ཏཱིཏི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀཾ ཨ་ཝི་ཛྫཾ བྷི་ནྡི་སྶ་ཏི. ཝི་ཛྫཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སྶ་ཏཱིཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཝི་ཛྫཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སྶ་ཏི. མི་ཙྪཱ་པ་ཎི་ཧི་ཏ་ཏྟཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཊྛི་ཡཱཏི ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཙེ་ཝ མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཙ མི་ཙྪཱ ཋ་པི་ཏ་ཏྟཱ, ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏ་ཉཱ་ཎཾ མ་གྒ་ནི་སྶི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ མི་སྶ་ཀ་མ་གྒོ ཀ་ཐི་ཏོ.
༡༠. ན་ནྡི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠. ད་ས་མེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོཏི ཚ་ནྣ་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.
༢. ཝི་ཧཱ་ར་ཝ་གྒོ
༡. པ་ཋ་མ་ཝི་ཧཱ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡. དུ་ཏི་ཡ་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མེ ཨི་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སཾ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ཡི་ཏུནྟི ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀཾ ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སཾ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ཡི་ཏུཾ ནི་ལཱི་ཡི་ཏུཾ ཨེ་ཀོ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ ཨི་ཙྪཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན་མྷི ཀེ་ན་ཙི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏ་བྦོ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨེ་ཀེ་ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ནཱི་ཧཱ་ར་ཀེ་ནཱཏི ཡོ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཡུ་ཏྟ་ཝཱ་ཙཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ མ་མ་ཏྠཱ་ཡ ས་དྡྷེ་སུ ཀུ་ལེ་སུ པ་ཊི་ཡ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཡྻ, ཏཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ནཱི་ཧཱ་ར་ཀཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ན་མྷི ཨ་ཉྙེ་ན ཀེ་ན་ཙི བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཝཱ ག་ཧ་ཊྛེ་ན ཝཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏ་བྦོ་ཏི.
ཀ་སྨཱ པ་ན ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་ཏི? ཏ་སྨིཾ ཀི་ར ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སེ ཝི་ནེ་ཏ་བྦོ ས་ཏྟོ ནཱ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ས་ཏྠཱ – ‘‘ཨི་མཾ ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སཾ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་སུ་ཁེ་ནེ་ཝ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་སྶཱ་མི, ཨི་ཏི མ་ཡ྄ཧ་ཉྩེ་ཝ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཙ པ་ཙྪི་མཱ ཛ་ན་ཏཱ ‘ས་ཏྠཱ་པི ག་ཎཾ ཝི་ཧཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ཀོ ཝི་ཧཱ་སི, ཀི་མ་ངྒཾ པ་ན མ་ཡ’ནྟི དི་ཊྛཱ་ནུ་ག་ཏིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཏ་ད་སྶཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ་པི ས་ཏྠུ ཝ་ཙ་ནཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་དཱ་སི. སོ པཱ་ཏོ་ཝ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་པ་རི་ཝེ་ཎ་ས་མྨ་ཛྫ་ན་མུ་ཁོ་ད་ཀ་ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་དཱ་ནཱ་དཱི་ནི ས་བྦ་ཀི་ཙྩཱ་ནི ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཀ་ཏྭཱ ཨ་པ་ག་ཙྪ་ཏི.
ཡེ་ན སྭཱ་ཧནྟི ཡེ་ན སོ ཨ་ཧཾ. པ་ཋ་མཱ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོཏི ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཉྙཱ་ས་དི་ཝ་ས་བྦྷ་ནྟ་རེ. ཝི་ཧ་རཱ་མཱིཏི ཨི་དཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཏྠེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་སྶ པ་དེ་སེ་ན ཝི་ཧཱ་སིནྟི ཏ་སྶ པ་ཋ་མཱ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་ཝི་ཧཱ་ར་སྶ པ་དེ་སེ་ན. ཏ་ཏྠ པ་དེ་སོ ནཱ་མ ཁ་ནྡྷ་པ་དེ་སོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ཛྷཱ་ན་ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་དེ་སོ དྷ་མྨ་པ་དེ་སོ་ཏི ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷོ. ཏཾ ས་བྦ་མྤི ས་ནྡྷཱ་ཡ – ‘‘ཏ་སྶ པ་དེ་སེ་ན ཝི་ཧཱ་སི’’ནྟི ཨཱ་ཧ. བྷ་ག་ཝཱ ཧི པ་ཋ་མ་བོ་དྷི་ཡཾ ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཉྙཱ་ས་དི་ཝ་ས་བྦྷ་ནྟ་རེ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ པ་ཏྟ་ར་ཛྫོ རཱ་ཛཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་བྷ་ཝ་སཱ་ར་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཏཾ ཏཾ ག་བྦྷཾ ཝི་ཝ་རཱ་པེ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏ་མུ་ཏྟཱ་མ་ཎི་ཨཱ་དཱི་ནི ར་ཏ་ནཱ་ནི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟོ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷེ ནི་པྤ་དེ་སེ ཀ་ཏྭཱ ས་མྨ་ས་ནྟོ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟོ ཝི་ཧཱ་སི. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སེ ཏེ་སཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ པ་དེ་སཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་མེ་ཝ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟོ ཝི་ཧཱ་སི. ཏ་སྶ ‘‘ཨི་མེ ས་ཏྟཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ནཱ་མ སུ་ཁཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ དུ་ཀྑ’’ནྟི ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་ཏོ ཡཱ་ཝ བྷ་ཝ་གྒཱ པ་ཝ་ཏྟཱ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱ, ཡཱ་ཝ ཨ་ཝཱི་ཙི་ཏོ པ་ཝ་ཏྟཱ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ, ས་བྦཱ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ‘‘མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་པ་ཙྩ་ཡཱ་པི ཝེ་ད་ཡི་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ཝི་ཧཱ་སི.
ཏ་ཐཱ པ་ཋ་མ་བོ་དྷི་ཡཾ དྭཱ་ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ནི་པྤ་དེ་སཱ་ནེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་སི, ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སེ ཏེ་སཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ པ་དེ་སཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཝ་སེ་ན དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཀ་དེ་སཾ, དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ པ་དེ་སཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཝ་སེ་ན དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ་ཨེ་ཀ་དེ་སཾ, ས་ཙྩཱ་ནཾ པ་དེ་སཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩེ་ཀ་དེ་སཾ, པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ པ་དེ་སཾ ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཡེ་ཀ་དེ་སཾ ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ པ་དེ་སཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཛྷཱ་ན་ངྒེ་ཀ་དེ་སཾ, ནཱ་མ་རཱུ་པཱ་ནཾ པ་དེ་སཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ནཱ་མེ་ཀ་དེ་སཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟོ ཝི་ཧཱ་སི. པ་ཋ་མ་བོ་དྷི་ཡ་ཉྷི ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཉྙཱ་ས་དི་ཝ་ས་བྦྷ་ནྟ་རེ ཀུ་ས་ལཱ་དི་དྷ་མྨེ ནི་པྤ་དེ་སེ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ན་ནྟ་ན་ཡཱ་ནི ས་ཏྟ པ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟོ ཝི་ཧཱ་སི. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སེ ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་དེ་སཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཏྟི་ཀ་མེ་ཝ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟོ ཝི་ཧཱ་སི. ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ སཱ སཱ ཙ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཛཱ་ཏཱ.
ཨི་དཱ་ནི ཡེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝི་ཧཱ་སི, ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་པ་ཙྩ་ཡཱ་པཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་པ་ཙྩ་ཡཱ་པཱིཏི དི་ཊྛི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཝེ་ད་ནཱ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི. དི་ཊྛིཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཝེ་ད་ནཱ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི ཝི་པཱ་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ་པི. ཏ་ཏྠ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ཝ ཧོ་ཏི, དི་ཊྛིཾ པ་ན ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཀུ་ས་ལཱ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་པི. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ ཧི དི་ཊྛིཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཀྑ་དི་ཝ་སེ་སུ ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནི དེ་ནྟི, ཨ་དྡྷི་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ཊྚཾ པ་ཊྛ་པེ་ནྟི, ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་པ་ཐེ སཱ་ལཾ ཀ་རོ་ནྟི, པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཉྩ ཁ་ཎཱ་པེ་ནྟི, དེ་ཝ་ཀུ་ལཱ་དཱི་སུ མཱ་ལཱ་ག་ཙྪཾ རོ་པེ་ནྟི, ན་དཱི་ཝི་དུ་གྒཱ་དཱི་སུ སེ་ཏུཾ ཨ་ཏྠ་ར་ནྟི, ཝི་ས་མཾ ས་མཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨི་ཏི ནེ་སཾ ཀུ་ས་ལ་ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛིཾ པ་ན ནི་སྶཱ་ཡ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀེ ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟི པ་རི་བྷཱ་ས་ནྟི, ཝ་དྷ་བ་ནྡྷ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟི, པཱ་ཎཾ ཝ་དྷི་ཏྭཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཧཱ་རཾ ཨུ་པ་ཧ་ར་ནྟི, ཨི་ཏི ནེ་སཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཝི་པཱ་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ པ་ན བྷ་ཝ་ནྟ་ར་ག་ཏཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི.
ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཝེ་ད་ནཱ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་མྨཱ་དི་ཊྛིཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཝེ་ད་ནཱ་པི ཝི་པཱ་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ་པི. ཏ་ཏྠ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཀུ་ས་ལཱ་ཝ ཧོ་ཏི, ས་མྨཱ་དི་ཊྛིཾ པ་ན ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ བུ་དྡྷ་པཱུ་ཛཾ དཱི་པ་མཱ་ལཾ མ་ཧཱ་དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏེ དི་སཱ་བྷཱ་གེ ཙེ་ཏི་ཡ་པ་ཏི་ཊྛཱ་པ་ན་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟི, ཨི་ཏི ནེ་སཾ ཀུ་ས་ལཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ས་མྨཱ་དི་ཊྛིཾ་ཡེ་ཝ ནི་སྶཱ་ཡ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀེ ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟི པ་རི་བྷཱ་ས་ནྟི, ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་ཀྐཾ་སེ་ནྟི, པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ནྟི, ཨི་ཏི ནེ་སཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཝི་པཱ་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ པ་ན བྷ་ཝ་ནྟ་ར་ག་ཏཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཚ་ནྡ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན ཚ་ནྡ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཊྛ་ལོ་བྷ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཝི་ཏ་ཀྐ་པ་ཙྩ་ཡཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝེ་ད་ནཱ་ཝ. ས་ཉྙཱ པ་ཙྩ་ཡཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ སེ་སཱ ཚ ས་ཉྙཱ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝེ་ད་ནཱ.
ཚ་ནྡོ ཙ ཨ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཏི་ཎྞཾ ཨ་ཝཱུ་པ་ས་མེ ཨ་ཊྛ་ལོ་བྷ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཝེ་ད་ནཱ ཧོ་ཏི, ཚ་ནྡ་མ་ཏྟ་སྶ ཝཱུ་པ་ས་མེ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝེ་ད་ནཱ་ཝ. ཚ་ནྡ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དི་ཝེ་ད་ནཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ, ཏི་ཎྞ་མྤི ཝཱུ་པ་ས་མེ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝེ་ད་ནཱ. ཨ་པྤ་ཏྟ་སྶ པ་ཏྟི་ཡཱཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་སྶ པ་ཏྟ་ཏྠཱ་ཡ. ཨ་ཏྠི ཨཱ་ཡཱ་མནྟི ཨ་ཏྠི ཝཱི་རི་ཡཾ. ཏ་སྨི་མྤི ཋཱ་ནེ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟེཏི ཏ་སྶ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་སྶ ཝ་སེ་ན ཏ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་སྶ ཀཱ་ར་ཎེ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟེ. ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ་པི ཝེ་ད་ཡི་ཏནྟི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶ ཋཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ. ཨེ་ཏེ་ན ཙ་ཏུ་མ་གྒ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝེ་ད་ནཱ་ཝ ག་ཧི་ཏཱ.
༢. དུ་ཏི་ཡ་ཝི་ཧཱ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༢. དུ་ཏི་ཡེ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཝཱུ་པ་ས་མ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཝཱུ་པ་ས་མོ ནཱ་མ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི. ཏ་སྨཱ ཡཾ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་དེ་ཝ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཝཱུ་པ་ས་མ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན སུ་ཏྟེ ཝི་པཱ་ཀ་ཝེ་ད་ནཾ ཨ་ཏི་དཱུ་རེ་ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ ན ག་ཎྷ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་སྶ ཡ་སྶ ཧི ཝཱུ་པ་ས་མ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྶ ཏ་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑ་དྷ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཝ ཏཾ ཏཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཚ་ནྡ་ཝཱུ་པ་ས་མ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན ཚ་ནྡ་ཝཱུ་པ་ས་མ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཏཱ་ཝ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝཱུ་པ་ས་མ་པ་ཙྩ་ཡཱ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝེ་ད་ནཱ. ས་ཉྙཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཚ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝེ་ད་ནཱ. ས་ཉྙཱ་ཝཱུ་པ་ས་མ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝེ་ད་ནཱ. ཚ་ནྡོ ཙ ཝཱུ་པ་ས་ནྟོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནེ་ཝ.
༣-༧. སེ་ཀྑ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣-༡༧. ཏ་ཏི་ཡེ སེ་ཀྑོཏི སི་ཀྑ་ན་སཱི་ལོ. ཀིཾ སི་ཀྑ་ཏཱི་ཏི? ཏི་སྶོ སི་ཀྑཱ. སེ་ཀྑཱ་ཡཱཏི ཏཱི་ཧི ཕ་ལེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཙ མ་གྒེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ. སཱ་པི ཧི ཨ་ནི་ཊྛི་ཏ་ཀི་ཙྩ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་ཙྩཾ སི་ཀྑ་ཏེ་ཝཱ་ཏི སེ་ཀྑཱ. ཙ་ཏུ་ཏྠ་པ་ཉྩ་མ་ཚ་ཊྛ་ས་ཏྟ་མཱ་ནི ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠཱ་ནེ་ཝཱ་ཏི.
༨-༡༠. པ་ཋ་མ་ཀུ་ཀྐུ་ཊཱ་རཱ་མ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨-༢༠. ཨ་ཊྛ་མེ ཨུ་མྨ་ངྒོཏི པ་ཉྙཱ་ཨུ་མྨ་ངྒོ, པ་ཉྙཱ་ཝཱི་མཾ་ས་ནཾ, པ་ཉྙཱ་ག་ཝེ་ས་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏྭཾ ཨཱ་ཝུ་སོཏི ཨི་དཾ ཏ་སྶ པུ་ཙྪཱ་པ་ཏི་ཊྛཱ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ཧ. ན་ཝ་མ་ད་ས་མཱ་ནི ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠཱ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཝི་ཧཱ་ར་ཝ་གྒོ དུ་ཏི་ཡོ.
༣. མི་ཙྪ་ཏྟ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༡-༣༠. ཏ་ཏི་ཡ་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མེ མི་ཙྪ་ཏྟནྟི མི་ཙྪཱ་ས་བྷཱ་ཝཾ. ས་མྨ་ཏྟནྟི ས་མྨཱ་ས་བྷཱ་ཝཾ. མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཧེ་ཏཱུཏི མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཀ་ར་ཎ་ཧེ་ཏུ. ཡ་སྨཱ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྨཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནཱ་རཱ་དྷ་ཀོཏི ན ས་མྤཱ་ད་ཀོ. ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨནྟི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་དྷ་མྨཾ. མི་ཙྪཱ་ཉཱ་ཎཱིཏི མི་ཙྪཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎོ མི་ཙྪཱ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎོ. མི་ཙྪཱ་ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ཨ་ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཝི་མུ་ཏྟི, ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་ཝི་མུ་ཏྟི. ཨི་མེ་སུ ཏ་ཏི་ཡཱ་དཱི་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ སུ་ཏྟེ་སུ ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚཾ ཀ་ཐི་ཏཾ, པ་ཙྪི་མེ་སུ པ་ནེ་ཏྠ དྭཱི་སུ པུ་གྒ་ལོ པུ་ཙྪི་ཏོ དྷ་མྨོ ཝི་བྷ་ཏྟོ, ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨེ་ན པུ་གྒ་ལོ ད་སྶི་ཏོ་ཏི. སུ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡོཏི སུ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཡོ. ཡ་ཐཱ ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏཾ དི་སཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ནྟོ དྷཱ་ཝ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཨུ་པ་ནི་སཾ ས་པ་རི་ཀྑཱ་རནྟི ས་པྤ་ཙྩ་ཡཾ ས་པ་རི་ཝཱ་རཾ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
མི་ཙྪ་ཏྟ་ཝ་གྒོ ཏ་ཏི་ཡོ.
༤. པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༡-༤༠. ཙ་ཏུ་ཏྠེ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟིནྟི ཨ་ཡཱ་ཐཱ་ཝ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ. མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣནྟི ཨ་ཡཱ་ཐཱ་ཝ་པ་ཊི་པ་ནྣཾ. ཨི་ཏི ཨེ་ཀཾ སུ་ཏྟཾ དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐི་ཏཾ, ཨེ་ཀཾ པུ་གྒ་ལ་ཝ་སེ་ན. ཨ་པཱ་རཱ པཱ་རནྟི ཝ་ཊྚ་ཏོ ནི་བྦཱ་ནཾ. པཱ་ར་གཱ་མི་ནོཏི ཨེ་ཏྠ ཡེ་པི པཱ་ར་ངྒ་ཏཱ, ཡེ་པི ག་ཙྪ་ནྟི, ཡེ་པི ག་མི་སྶ་ནྟི, ས་བྦེ པཱ་ར་གཱ་མི་ནོ་ཏྭེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཏཱི་ར་མེ་ཝཱ་ནུ་དྷཱ་ཝ་ཏཱིཏི ཝ་ཊྚ་མེ་ཝ ཨ་ནུ་དྷཱ་ཝ་ཏི, ཝ་ཊྚེ ཝི་ཙ་ར་ཏི. ཀ་ཎྷནྟི ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཾ. སུ་ཀྐནྟི ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཾ. ཨོ་ཀཱ ཨ་ནོ་ཀནྟི ཝ་ཊྚ་ཏོ ནི་བྦཱ་ནཾ. ཨཱ་ག་མྨཱཏི ཨཱ་ར་བྦྷ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཙྩ. པ་རི་ཡོ་ད་པེ་ཡྻཱཏི པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཀ་རེ་ཡྻ. ཙི་ཏྟ་ཀླེ་སེ་ཧཱིཏི ཙི་ཏྟཾ ཀི་ལི་སྶཱ་པེ་ནྟེ་ཧི ནཱི་ཝ་ར་ཎེ་ཧི. ས་མྦོ་དྷི་ཡ་ངྒེ་སཱུཏི ས་ཏྟ་སུ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ་སུ.
སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠནྟི ནི་བྦཱ་ནཾ. ཏ་ཉྷི སཱ་མ་ཉྙེ་ན ཨུ་པ་ག་ནྟ་བྦ་ཏོ སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. བྲ་ཧྨ་ཉྙནྟི སེ་ཊྛ་བྷཱ་ཝཾ. བྲ་ཧྨ་ཉྙ་ཏྠནྟི ནི་བྦཱ་ནཾ བྲ་ཧྨ་ཉྙེ་ན ཨུ་པ་ག་ནྟ་བྦ་ཏོ. ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ པ་ན ཧེ་ཊྛཱ ཙ ཨི་མེ་སུ ཙ ཏཱི་སུ སུ་ཏྟེ་སུ ‘‘རཱ་ག་ཀྑ་ཡོ’’ཏི ཨཱ་ག་ཏཾ, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི.
པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཝ་གྒོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ.
༥. ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་པེ་ཡྻཱ་ལ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༡-༤༨. ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་པེ་ཡྻཱ་ལེ ཨ་དྡྷཱ་ན་པ་རི་ཉྙ་ཏྠནྟི སཾ་སཱ་ར་དྡྷཱ་ནཾ ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཏྭཱ པ་རི་ཉྙཱ་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ནི་བྦཱ་ནཾ ‘‘ཨ་དྡྷཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་ད་ཏྠ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཏྠནྟི ཨ་པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཏྠཾ. ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ པེ་ཡྻཱ་ལེ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ, སེ་སེ་ཧི ནི་བྦཱ་ན་ནྟི.
ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་པེ་ཡྻཱ་ལ་ཝ་གྒོ.
༦. སཱུ་རི་ཡ་པེ་ཡྻཱ་ལ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༩-༦༢. སཱུ་རི་ཡ་པེ་ཡྻཱ་ལེ ཨ་རུ་ཎུ་གྒཾ ཝི་ཡ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་ཏྟཱ, ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཋ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏོ ས་ཝི་པ་སྶ་ན་ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ སཱུ་རི་ཡ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱཏི ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ. ཚ་ནྡ་ས་མྤ་དཱཏི ཀུ་ས་ལ་ཀ་ཏྟུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཚ་ནྡོ. ཨ་ཏྟ་ས་མྤ་དཱཏི ས་མྤ་ནྣ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ. དི་ཊྛི་ས་མྤ་དཱཏི ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི. ཨ་པྤ་མཱ་ད་ས་མྤ་དཱཏི ཀཱ་རཱ་པ་ཀ་ཨ་པྤ་མཱ་ད་ས་མྤ་ཏྟི. ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ས་མྤ་དཱཏི ཨུ་པཱ་ཡ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ས་མྤ་ཏྟི. པུ་ན ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་ཏཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙེ་ན་པི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ས་བྦཱ་ནེ་ཝ ཙེ་ཏཱ་ནི སུ་ཏྟཱ་ནི པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ པུ་གྒ་ལ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི.
སཱུ་རི་ཡ་པེ་ཡྻཱ་ལ་ཝ་གྒོ.
༧. ཨེ་ཀ་དྷ་མྨ་པེ་ཡྻཱ་ལ་ཝ་གྒཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༣-༡༣༨. ཨེ་ཀ་དྷ་མྨ་པེ་ཡྻཱ་ལོ་པི ག་ངྒཱ་པེ་ཡྻཱ་ལོ་པི པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ པུ་གྒ་ལ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཝུ་ཏྟེ བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐི་ཏོ.
༨. ཨ་པྤ་མཱ་ད་པེ་ཡྻཱ་ལ་ཝ་གྒོ
༡. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣༩. ཨ་པྤ་མཱ་ད་པེ་ཡྻཱ་ལེ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཨ་གྒོ, ཨེ་ཝཾ ས་བྦེ་སཾ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཀཱ་རཱ་པ་ཀ་ཨ་པྤ་མཱ་དོ ཨ་གྒོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ. ན་ནུ ཙེ་ས ལོ་ཀི་ཡོ་ཝ, ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ པ་ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་པི. ཨ་ཡ་ཉྩ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རོ་ཝ, ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ པ་ན ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀཱ. ཀ་ཐ་མེ་ས ཏེ་སཾ ཨ་གྒོ་ཏི? པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཀ་ཊྛེ་ན. ཨ་པྤ་མཱ་དེ་ན ཧི ཏེ པ་ཊི་ལ་བྦྷ་ནྟི, ཏ་སྨཱ སོ ཏེ་སཾ ཨ་གྒོ. ཏེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ས་བྦེ ཏེ ཨ་པྤ་མཱ་ད་མཱུ་ལ་ཀཱཏི་ཨཱ་དི.
༢. པ་ད་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤༠. ཛ་ངྒ་ལཱ་ནནྟི པ་ཐ་ཝཱི་ཏ་ལ་ཝཱ་སཱི་ནཾ. པཱ་ཎཱ་ནནྟི ས་པཱ་ད་ཀ་པཱ་ཎཱ་ནཾ. པ་ད་ཛཱ་ཏཱ་ནཱིཏི པ་དཱ་ནི. ས་མོ་དྷཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟཱིཏི ཨོ་དྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཀྑེ་པཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏཱིཏི སེ་ཊྛཾ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. ཡ་དི་དཾ མ་ཧ་ནྟ་ཏྟེ་ནཱཏི མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི, ན གུ་ཎ་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣-༡༠. ཀཱུ་ཊ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤༡-༡༤༨. ཝ་སྶི་ཀནྟི སུ་མ་ན་པུ་པྥཾ. ཨི་མཾ ཀི་ར སུ་ཏྟཾ སུ་ཏྭཱ བྷཱ་ཏི་ཡ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ཝཱི་མཾ་སི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ག་བྦྷེ ཙ་ཏུ་ཛཱ་ཏི་ག་ནྡྷེ་ཧི པ་རི་བྷ་ཎྜཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ སུ་ག་ནྡྷཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྶ ས་མུ་གྒ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ སུ་མ་ན་པུ་པྥ་མུ་ཊྛིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ སེ་སཱ་ནི ཏ་སྶ ས་མ་ནྟ་ཏོ མུ་ཊྛི་མུ་ཊྛིཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ དྭཱ་རཾ པི་དྷཱ་ཡ བ་ཧི ནི་ཀྑ་ནྟོ. ཨ་ཐ་སྶ མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ པ་ཝི་ས་ནྟ་སྶ ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ སུ་མ་ན་པུ་པྥ་ག་ནྡྷོ གྷཱ་ནཾ པ་ཧ་རི. སོ མ་ཧཱ་ཏ་ལ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ མ་ཧཱ་ཙེ་ཏི་ཡཱ་བྷི་མུ་ཁོ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ – ‘‘ཝ་སྶི་ཀཾ ཏེ་སཾ ཨ་གྒ་ནྟི ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན སུ་ཀ་ཐི་ཏཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ནཱ’’ཏི ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝ་ནྡི. ཀུ་ཊྚ་རཱ་ཛཱ་ནོཏི ཁུ་དྡ་ཀ་རཱ་ཛཱ་ནོ. ‘‘ཁུ་དྡ་རཱ་ཛཱ་ནོ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ. ཏ་ནྟཱ་ཝུ་ཏཱ་ནནྟི ཏ་ནྟེ ཨཱ་ཝུ་ཏཱ་ནཾ, ཏ་ནྟཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ་ཡི་ཏཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ད་ཉྩ པ་ཙྩ་ཏྟེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡཱ་ནི ཀཱ་ནི་ཙི ཏ་ནྟཱ་ཝུ་ཏཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཏ་ནྟཱ་ཝུ་ཏཱ་ནཾ ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཡཱ་ནི ཀཱ་ནི་ཙི ཝ་ཏྠཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ སཱ་ཝ་སེ་ས་པཱ་ཋ་ན་ཡེ་ན་པེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཨ་པྤ་མཱ་ད་ཝ་གྒོ ཨ་ཊྛ་མོ.
༩. བ་ལ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ཝ་གྒོ
༡. བ་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤༩. བ་ལ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ཝ་གྒེ བ་ལ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱཏི ཨཱུ་རུ་བ་ལ་བཱ་ཧུ་བ་ལེ་ན ཀ་ཏྟ་བྦཱ དྷཱ་ཝ་ན་ལ་ངྒྷ་ན་ཏཱ་པ་ན་ཝ་ཧ་ནཱ་ད་ཡོ ཀ་མྨ་ནྟཱ. སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡཱཏི ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལེ ཋ་ཏྭཱ. ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀཾ མ་གྒནྟི ས་ཧ་ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ.
༢. བཱི་ཛ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥༠. བཱི་ཛ་གཱ་མ་བྷཱུ་ཏ་གཱ་མཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་མྤི བཱི་ཛཾ བཱི་ཛ་གཱ་མོ ནཱ་མ, ཏ་དེ་ཝ པ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣཾ ནཱི་ལ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ བྷཱུ་ཏ་གཱ་མོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༣. ནཱ་ག་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥༡. བ་ལཾ གཱ་ཧེ་ནྟཱིཏི བ་ལཾ ག་ཎྷ་ནྟི, ག་ཧི་ཏ་བ་ལཱ ཐི་ར་ས་རཱི་རཱ ཧོ་ནྟི. ཀུ་སོ་བྦྷེ ཨོ་ཏ་ར་ནྟཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཡ་མ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ – ནཱ་གི་ནི་ཡོ ཀི་ར ཨུ་ཏུ་ས་མ་ཡེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ག་བྦྷཱ ཙི་ནྟེ་ནྟི – ‘‘ས་ཙེ མ་ཡཾ ཨི་དྷ ཝི་ཛཱ་ཡི་སྶཱ་མ, ཨེ་ཝཾ ནོ དཱ་ར་ཀཱ ཨཱུ་མི་ཝེ་ག་ཉྩ སུ་པ་ཎྞ་སྶ ཙ པ་ཀྑ་ནྡི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏ་སྶ ཝེ་གཾ ས་ཧི་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཏཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ནི་མུ་ཛྫི་ཏྭཱ ས་མྦྷ་ཛྫ་མུ་ཁ་དྭཱ་རཾ པ་ཏྭཱ པ་ཉྩ མ་ཧཱ་ན་དི་ཡོ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་ཏྠ སུ་པ་ཎྞེ་ཧི ཨ་པ་ཀྑ་ནྡ་ནཱི་ཡཱ་སུ སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏ་མ་ཎི་གུ་ཧཱ་སུ ཝ་ས་མཱ་ནཱ ཝི་ཛཱ་ཡི་ཏྭཱ ནཱ་ག་པོ་ཏ་ཀེ གོ་པྥ་ཀཱ་དི་པ་མཱ་ཎེ་སུ ཨུ་ད་ཀེ་སུ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་ཏ་ར་ཎཾ སི་ཀྑཱ་པེ་ནྟི.
ཨ་ཐ ཡ་དཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཏེ ནཱ་གཱ ག་ངྒཱ་དཱི་ནཾ ན་དཱི་ནཾ ཨོ་རི་མ་ཏཱི་ར་ཏོ པ་ར་ཏཱི་རཾ, པ་ར་ཏཱི་ར་ཏོ ཨོ་རི་མ་ཏཱི་ར་ནྟི ཏ་ར་ཎ་པ་ཊི་ཏ་ར་ཎཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི, ཏ་དཱ ‘‘ཨི་དཱ་ནི ནོ དཱ་ར་ཀཱ ཨཱུ་མི་ཝེ་ག་ཉྩ ག་རུ་ལ༹་ཝེ་ག་ཉྩ ས་ཧི་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན མ་ཧཱ་མེ་གྷཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཀ་ལ་ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཀོ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ དེ་ཝཾ ཝ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏཱ་དི་མ་ཡཱ ནཱ་ཝཱ མཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི སུ་ཝ་ཎྞ་ཏཱ་ར་ཀ་ཝི་ཙི་ཏྟཾ ས་མོ་ས་རི་ཏ་ག་ནྡྷ་པུ་པྥ་དཱ་མཾ ཙེ་ལ་ཝི་ཏཱ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ སུ་ར་བྷི་ཙ་ནྡ་ན་ག་ནྡྷ་པུ་པྥཱ་དཱི་ནི ཨཱ་དཱ་ཡ ཏཱ་ཧི ནཱ་ཝཱ་ཧི པ་ཉྩ མ་ཧཱ་ན་དི་ཡོ ཨོ་གཱ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཙ ཝ་ས་ནྟཱ ད་ས་བྱཱ་མ-ས་ཏ་བྱཱ་མ-ས་ཧ་སྶ་བྱཱ་མ-ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་བྱཱ་མ-པ་མཱ་ཎ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟཱ མ་ཧ་ནྟ་ཏྟཾ ཝེ་པུ་ལླ་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི ནཱ་མ.
ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པ་བྦ་ཏོ ཝི་ཡ ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ ད་ཊྛ་བྦཾ, ནཱ་ག་པོ་ཏ་ཀཱ ཝི་ཡ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རཱ, ཀུ་སོ་བྦྷཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ཝི་ཡ ནི་བྦཱ་ནཾ. ཡ་ཐཱ ནཱ་ག་པོ་ཏ་ཀཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཀུ་སོ་བྦྷཱ་དཱི་ཧི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ པ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་མ་ཧ་ནྟ་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཡོ་གི་ནོ སཱི་ལཾ ནི་སྶཱ་ཡ སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏེ་སུ ཚ་སུ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་དྷ་མྨེ་སུ གུ་ཎ་ས་རཱི་ར་མ་ཧ་ནྟ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟཱི་ཏི.
༥. ཀུ་མྦྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥༣. ཀུ་མྦྷོཏི ཨུ་ད་ཀ་གྷ་ཊོ. ནོ པ་ཙྩཱ་ཝ་མ་ཏཱིཏི ན པ་ཏི་ཨཱ་ཝ་མ་ཏི, ན ཨ་ནྟོ པ་ཝེ་སེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༧. ཨཱ་ཀཱ་ས་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥༥. པུ་ར་ཏྠི་མཱཏི པུ་ར་ཏྠི་མ་དི་ས་ཏོ ཨཱ་ག་ཏ་ཝཱ་ཏཱ. པ་ཙྪི་མ་དི་སཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱཏི ཡ་ཐེ་ཝ ཧི ཨེ་ཏེ་སཾ པུ་ར་ཏྠི་མཱ་དི་བྷེ་དཱ་ནཾ ཝཱ་ཏཱ་ནཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏོ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨི་དྷཱ་པི ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཱ བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨཱ ས་ཧ་ཝི་པ་སྶ་ན་སྶ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཏེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ.
༨-༩. པ་ཋ་མ་མེ་གྷ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥༦-༡༥༧. གི་མྷཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མེ མཱ་སེཏི ཨཱ་སཱ་ལ༹ྷ་མཱ་སེ. ཨཱུ་ཧ་ཏནྟི དྭི་པ་ད་ཙ་ཏུ་པྤ་དཱ་ནཾ པཱ་ད་པྤ་ཧཱ་རེ་ན པ་ཐ་ཝཱི་ཏ་ལེ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨུ་དྡྷཾ ག་ཏཾ ཝ་ཊྚི་ཝ་ཊྚི ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ པ་ཀྑ་ནྟཾ. ར་ཛོ་ཛ་ལླནྟི པཾ་སུ་ར་ཛོ་ཛ་ལླཾ.
༡༠. ནཱ་ཝཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥༨. སཱ་མུ་དྡི་ཀཱ་ཡ ནཱ་ཝཱ་ཡཱཏི་ཨཱ་དི ཧེ་ཊྛཱ ཝཱ་ཎི་ཛ་ཀོ་པ་མེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་མེ་ཝ.
༡༡-༡༢. ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥༩-༡༦༠. ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ་གཱ་རནྟི པུ་ཉྙ་ཏྠི་ཀེ་ཧི ན་ག་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ཀ་ཏཾ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་གྷ་རཾ, ཡ་ཏྠ རཱ་ཛ་རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟེ་ཧི་པི ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ནི་ཝཱ་སཾ ཨུ་པ་ག་ནྟུཾ. ཨ་བྷི་ཉྙཱ པ་རི་ཉྙེ་ཡྻཱཏི ཡ་ཐེ་ཝ ཧི ཏེ་སཾ པུ་ར་ཏྠི་མ་དི་སཱ་དཱི་ཧི ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཁ་ཏྟི་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ་སོ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ་གཱ་རེ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨི་མེ་སཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པ་རི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པ་རི་ཛཱ་ན་ནཱ་དཱི་ཧི ས་ཧ་ཝི་པ་སྶ་ན་སྶ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཏེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ན་དཱི་སུ་ཏྟཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི.
བ་ལ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ཝ་གྒོ ན་ཝ་མོ.
༡༠. ཨེ་ས་ནཱ་ཝ་གྒོ
༡. ཨེ་ས་ནཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༦༡. ཨེ་ས་ནཱ་ཝ་གྒེ ཀཱ་མེ་ས་ནཱཏི ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨེ་ས་ནཱ ག་ཝེ་ས་ནཱ མ་གྒ་ནཱ པ་ཏྠ་ནཱ. བྷ་ཝེ་ས་ནཱཏི བྷ་ཝཱ་ནཾ ཨེ་ས་ནཱ. བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ས་ནཱཏི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨེ་ས་ནཱ.
༢-༡༡. ཝི་དྷཱ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༦༢-༡༧༡. ཝི་དྷཱཏི མཱ་ན་ཀོ་ཊྛཱ་སཱ མཱ་ན་ཋ་པ་ནཱ ཝཱ. སེ་ཡྻོ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི ཝི་དྷཱཏི ཨ་ཧ་མ་སྨི སེ་ཡྻོ་ཏི ཨེ་ཝཾ མཱ་ན་ཀོ་ཊྛཱ་སོ མཱ་ན་ཋ་པ་ནཱ ཝཱ. ནཱི་གྷཱཏི དུ་ཀྑཱ. ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ པ་ནེ་ཏྠ ཡ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏཾ པུ་རི་སཾ ནཱི་ཧ་ན་ནྟཱི་ཏི ནཱི་གྷཱ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཨེ་ས་ནཱ་ཝ་གྒོ ད་ས་མོ.
༡༡. ཨོ་གྷ་ཝ་གྒོ
༡-༢. ཨོ་གྷ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༧༢-༡༧༣. ཨོ་གྷ་ཝ་གྒེ ཀཱ་མོ་གྷོཏི པ་ཉྩ་སུ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ. བྷ་ཝོ་གྷོཏི རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ. དི་ཊྛོ་གྷོཏི དྭཱ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ཡོ. ཨ་ཝི་ཛྫོ་གྷོཏི ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཙྩེ་སུ ཨ་ཉྙཱ་ཎཾ. ཀཱ་མ་ཡོ་གཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
༣-༤. ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༧༤-༡༧༥. ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ནནྟི ཀཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎཾ. དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ནཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ག་ནྠཱཏི ག་ནྠ་ནཱ གྷ་ཊ་ནཱ. ཀཱ་ཡ་ག་ནྠོཏི ནཱ་མ་ཀཱ་ཡ་སྶ ག་ནྠོ ག་ནྠ་ན་གྷ་ཊ་ན་ཀི་ལེ་སོ. ཨི་དཾ་ས་ཙྩཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སོཏི ཨ་ནྟ་གྒཱ་ཧི་ཀ་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣོ ‘‘ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ.
༥-༡༠. ཨ་ནུ་ས་ཡ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༧༦-༡༨༡. ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོཏི ཐཱ་མ་ག་ཏ་ཊྛེ་ན ཀཱ་མ་རཱ་གོ་ཝ ཨ་ནུ་ས་ཡོ ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཱིཏི ཧེ་ཊྛཱ་ཀོ་ཊྛཱ་སི་ཡཱ་ནི. སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཱིཏི བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི. ཨུ་དྡྷ་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཱིཏི ཨུ་པ་རི་ཀོ་ཊྛཱ་སི་ཡཱ་ནི. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཨོ་གྷ་ཝ་གྒོ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མོ.
མ་གྒ་སཾ་ཡུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ
༡. པ་བྦ་ཏ་ཝ་གྒོ
༡. ཧི་མ་ཝ་ནྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༢. བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སཾ་ཡུ་ཏྟ་སྶ པ་ཋ་མེ ནཱ་གཱཏི ཨི་མེ་པི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་པི་ཊྛེ ཨཱུ་མི་ཨ་ནྟ་ར་ཝཱ་སི་ནོ་ཝ, ན ཝི་མཱ་ན་ཊྛ་ཀ་ནཱ་གཱ. ཏེ་སཾ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཌྜྷ་ནཱ་དི་ས་བྦཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེཏི ཨེ་ཏྠ བོ་དྷི་ཡཱ, བོ་དྷི་སྶ ཝཱ ཨ་ངྒཱ་ཏི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ. ཀིཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི? ཡཱ ཧི ཨ་ཡཾ དྷ་མྨ་སཱ་མ་གྒཱི, ཡཱ་ཡ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཡ ལཱི་ནུ་དྡྷ་ཙྩ་པ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་ཡཱུ་ཧ་ན ཀཱ་མ་སུ་ཁ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐཱ་ནུ་ཡོ་ག་ཨུ་ཙྪེ་ད་ས་སྶ་ཏཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནེ་ཀེ་སཾ ཨུ་པ་དྡ་ཝཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ས་ཏི་དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ཝཱི་རི་ཡ་པཱི་ཏི་པ་སྶ་དྡྷི་ས་མཱ་དྷི་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ དྷ་མྨ་སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ བོ་དྷཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱིཏི ཀི་ལེ་ས་ས་ནྟཱ་ན་ནི་དྡཱ་ཡ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏི, ཙ་ཏྟཱ་རི ཝཱ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ ཝཱ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༣༧༨; དཱི. ནི. ༣.༡༤༣). ཏ་སྶཱ དྷ་མྨ་སཱ་མ་གྒི་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ བོ་དྷི་ཡཱ ཨ་ངྒཱ་ཏི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཛྷཱ་ན་ངྒ་མ་གྒ་ངྒཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ. ཡོ་པེ་ས ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ཡ ཨེ་ཏཱ་ཡ དྷ་མྨ་སཱ་མ་གྒི་ཡཱ བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ བོ་དྷཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྶ བོ་དྷི་སྶ ཨ་ངྒཱ་ཏི་པི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ སེ་ན་ངྒ་ར་ཐ་ངྒཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ. ཏེ་ནཱ་ཧུ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡཱ – ‘‘བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་ངྒཱ་ཏི ཝཱ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ’’ཏི.
ཨ་པི་ཙ ‘‘བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ཏི ཀེ་ན་ཊྛེ་ན བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ? བོ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི་ཏི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, ཨ་ནུ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི་ཏི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, པ་ཊི་བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི་ཏི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི་ཏི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ’’ཨི་ཙྩཱ་དི་ནཱ (པ་ཊི. མ. ༢.༡༧) པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ན་ཡེ་ནཱ་པི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན པ་ས་ཏྠོ སུ་ནྡ་རོ ཙ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ་ཏི ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ. ས་ཏི་ཡེ་ཝ ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ་ཏི ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ, ཏཾ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི ཝ་ཌྜྷེ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནེ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཛ་ནེ་ཏི, ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཀོ་ས་ལ་སཾ་ཡུ་ཏྟེ ‘‘ས་མྨཱ་དི་ཊྛིཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – ཏ་ཏྠ ཏ་ད་ངྒ་ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ, ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ, ནི་སྶ་ར་ཎ་ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏ་ནྟི, ཝི་ཝེ་ཀ་ཏྟ་ཡ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་བྷཱ་ཝ་ནཾ པ་ཏྭཱ པ་ན པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏ་མྤི ཨེ་ཀེ ཝ་ཎྞ་ཡ་ནྟི. ཏེ ཧི ན ཀེ་ཝ་ལཾ བ་ལ་ཝ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒ་ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ་སུ ཨེ་ཝ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ ཨུ་དྡྷ་ར་ནྟི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱ་ད་ཀ-ཀ་སི་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ན-ཨཱ་ནཱ་པཱ་ནཱ་སུ་བྷ-བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་སུ་པི ཨུ་དྡྷ་ར་ནྟི, ན ཙ པ་ཊི་སི་དྡྷཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི. ཏ་སྨཱ ཏེ་སཾ མ་ཏེ་ན ཨེ་ཏེ་སཾ ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཀྑ་ཎེ ཀི་ཙྩ་ཏོ ཨེ་ཝ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ. ཡ་ཐཱ ཙ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀྑ་ཎེ ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏོ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་སྶ་དྡྷི་ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏ་མྤི བྷཱ་ཝེ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
༢. ཀཱ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༣. དུ་ཏི་ཡེ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀོཏི པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛི་ཏི་ཀོ. ཨཱ་ཧཱ་རཾ པ་ཊི་ཙྩཱཏི པ་ཙྩ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ. སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟནྟི སུ་བྷ་མྤི སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཾ, སུ་བྷ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཾ. ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོཏི ཨ་ནུ་པཱ་ཡ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཨུ་པྤ་ཐ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཨ་ནི་ཙྩེ ‘‘ནི་ཙྩ’’ནྟི ཝཱ, དུ་ཀྑེ ‘‘སུ་ཁ’’ནྟི, ཨ་ན་ཏྟ་ནི ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཝཱ, ཨ་སུ་བྷེ ‘‘སུ་བྷ’’ནྟི ཝཱ, མ་ན་སི་ཀཱ་རོ. ཏཾ ཏ་སྨིཾ སུ་བྷཱ་ར་མྨ་ཎེ བ་ཧུ་ལཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཡ་ཏོ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ནཱི་ཝ་ར་ཎེ་སུ ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
པ་ཊི་གྷ་ནི་མི་ཏྟནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན པ་ཊི་གྷོ་པི པ་ཊི་གྷ་ནི་མི་ཏྟཾ པ་ཊི་གྷཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི. ཨ་ར་ཏཱིཏི ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏཱ. ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཨ་ར་ཏི? པ་ནྟེ་སུ ཝཱ སེ་ནཱ་ས་ནེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཉྙ་ཏ་རེ་སུ ཝཱ ཨ་དྷི་ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ར་ཏི ཨ་ར་ཏི་ཏཱ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི ཨ་ན་བྷི་ར་མ་ནཱ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏཱ པ་རི་ཏ་སྶི་ཏཱ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ར་ཏཱི’’ཏི (ཝི་བྷ. ༨༥༦).
ཏ་ནྡཱིཏི ཨ་ཏི་སཱི་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་ཀཱ་ཡཱ་ལ་སི་ཡཾ. ཡ་སྨིཾ ཨུ་པྤ་ནྣེ ‘‘ཨ་ཏི་སཱི་ཏཾ ཨ་ཏི་ཨུ་ཎྷཾ ཨ་ཏི་ཙྪཱ་ཏོ་སྨི ཨ་ཏི་དྷཱ་ཏོ་སྨི ཨ་ཏི་དཱུ་ར་མ་གྒཾ ག་ཏོ་སྨཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཏ་ནྡི, ཡཱ ཏ་ནྡཱི ཏ་ནྡི་ཡ་ནཱ ཏ་ནྡི་མ་ན་ཀ་ཏཱ ཨཱ་ལ་སྱཾ ཨཱ་ལ་སྱཱ་ཡ་ནཱ ཨཱ་ལ་སྱཱ་ཡི་ཏ་ཏྟཾ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཏ་ནྡཱི’’ཏི (ཝི་བྷ. ༨༥༧).
ཝི་ཛ་མྦྷི་ཏཱཏི ཀི་ལེ་ས་ཝ་སེ་ན ཀཱ་ཡ་ཝི་ན་མ་ནཱ. ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཝི་ཛ་མྦྷི་ཏཱ? ཡཱ ཀཱ་ཡ་སྶ ཛ་མྦྷ་ནཱ ཝི་ཛ་མྦྷ་ནཱ ཨཱ་ན་མ་ནཱ ཝི་ན་མ་ནཱ ས་ནྣ་མ་ནཱ པ་ཎ་མ་ནཱ བྱཱ་དྷི་ཡ་ཀཾ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝི་ཛ་མྦྷི་ཏཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༨༥༨).
བྷ་ཏྟ་ས་མྨ་དོཏི བྷ་ཏྟ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ. ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ བྷ་ཏྟ་ས་མྨ་དོ? ཡཱ བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་སྶ བྷ་ཏྟ་མུ་ཙྪཱ བྷ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐོ བྷ་ཏྟ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ ཀཱ་ཡ་དུ་ཊྛུ་ལླཾ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི བྷ་ཏྟ་ས་མྨ་དོ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༨༥༩).
ཙེ་ཏ་སོ ཙ ལཱི་ན་ཏྟནྟི ཙི་ཏྟ་སྶ ལཱི་ཡ་ནཱ་ཀཱ་རོ, ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ཙེ་ཏ་སོ ལཱི་ན་ཏྟཾ? ཡཱ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ཀ་ལྱ་ཏཱ ཨ་ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱ ཨོ་ལཱི་ཡ་ནཱ ས་ལླཱི་ཡ་ནཱ ལཱི་ནཾ ལཱི་ཡ་ནཱ ལཱི་ཡི་ཏ་ཏྟཾ ཐི་ནཾ ཐི་ཡ་ནཱ ཐི་ཡི་ཏ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་སྶ, ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཙེ་ཏ་སོ ལཱི་ན་ཏྟ’’ནྟི (ཝི་བྷ. ༨༦༠).
ཙེ་ཏ་སོ ཨ་ཝཱུ་པ་ས་མོཏི ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཝཱི་ཏ་ཙྩི་ཀོ་པི ཨ་ངྒཱ་རོ ནེ་ཝ ཏཱ་ཝ ས་ནྣི་སཱི་ད་ཏི པ་ཏཱ་པཾ ཀ་རོ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཡ་ཐཱ ཙ པ་ཏྟ་པ་ཙ་ན་ཊྛཱ་ནེ ནེ་ཝ ཏཱ་ཝ ས་ནྣི་སཱི་ད་ཏི པ་ཏཱ་པཾ ཀ་རོ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ་ཀཱ་རོ, ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ནེ་ཏཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི.
ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪ་ཊྛཱ་ནཱི་ཡཱ དྷ་མྨཱཏི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་དྷ་མྨཱ. ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ས་བྦ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡོ་ཝ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཏི ཨི་མེ དྭེ དྷ་མྨཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན ཀ་ཐི་ཏཱ, བྱཱ་པཱ་དོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན ཙ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ་ན ཙ, སེ་སཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏེ་ན ཙ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ་ན ཙཱ་ཏི.
ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ཊྛཱ་ནཱི་ཡཱ དྷ་མྨཱཏི ས་ཏི་ཡཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་དྷ་མྨཱ ས་ཏྟ་ཏིཾ་ས བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡཱ ཙ ན་ཝ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཱ ཙ. ཏ་ཏྠ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་བ་ཧུ་ལཱི་ཀཱ་རོཏི ཏ་ཏྠ ཨུ་པཱ་ཡ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་སྶ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀ་ར་ཎཾ.
ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཀུ་ས་ལཱཏི ཀོ་ས་ལླ་ས་མྦྷཱུ་ཏཱ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཱ. ཨ་ཀུ་ས་ལཱཏི ཨ་ཀོ་ས་ལླ་ས་མྦྷཱུ་ཏཱ སཱ་ཝ་ཛྫ་དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཱ. སཱ་ཝ་ཛྫཱཏི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ. ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱཏི ཀུ་ས་ལཱ. ཧཱི་ན་པ་ཎཱི་ཏ་ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐེ་སུཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཱཏི ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐཱ་ཡེ་ཝ. ཀ་ཎྷཱ ཧི ཀ་ཎྷ་ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ན་ཏོ, སུ་ཀྐཱ ཙ སུ་ཀྐ་ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ན་ཏོ ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཱ ནཱ་མ, ས་དི་ས་ཝི་པཱ་ཀ་ཀོ་ཊྛཱ་སཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཝཱ བྷཱ་ག་སྶ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཱ. ཀ་ཎྷཱ་ན་ཉྷི སུ་ཀྐཱ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱ་གཱ, སུ་ཀྐཱ་ན་ཉྩ ཀ་ཎྷཱ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱ་གཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མྤི ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཱ. ས་པྤ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏ་ཊྛེ་ན ཝཱ ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཱ. ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཉྷི ཀུ་ས་ལཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་ཏི, ཀུ་ས་ལ་ཉྩ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མྤི ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐཱ ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཱ.
ཨཱ་ར་མྦྷ་དྷཱ་ཏཱུཏི པ་ཋ་མཱ་ར་མྦྷ་ཝཱི་རི་ཡཾ. ནི་ཀྐ་མ་དྷཱ་ཏཱུཏི ཀོ་ས་ཛྫ་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་ཏྟཱ ཏ་ཏོ བ་ལ་ཝ་ཏ་རཾ. པ་ར་ཀྐ་མ་དྷཱ་ཏཱུཏི པ་རཾ པ་རཾ ཋཱ་ནཾ ཨ་ཀྐ་མ་ན་ཏཱ་ཡ ཏ་ཏོ་པི བ་ལ་ཝ་ཏ་ར་ནྟི ཏཱི་ཧི་པི པ་དེ་ཧི ཝཱི་རི་ཡ་མེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཾ.
པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ཊྛཱ་ནཱི་ཡཱཏི པཱི་ཏི་ཡཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་དྷ་མྨཱ. ཀཱ་ཡ་པ་སྶ་དྡྷཱིཏི ཏི་ཎྞཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ད་ར་ཐ་པ་སྶ་དྡྷི. ཙི་ཏྟ་པ་སྶ་དྡྷཱིཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ད་ར་ཐ་པ་སྶ་དྡྷི. ས་མ་ཐ་ནི་མི་ཏྟནྟི ས་མ་ཐོ་པི ས་མ་ཐ་ནི་མི་ཏྟཾ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི. ཨ་བྱ་གྒ་ནི་མི་ཏྟནྟི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ.
ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ཊྛཱ་ནཱི་ཡཱཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་དྷ་མྨཱ, ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ན མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ཀཱ་རོ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཊྛཱ་ནཱི་ཡཱ དྷ་མྨོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ས་ཏི་དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན ཀ་ཐི་ཏཱ, སེ་སཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན་པི ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ་ན་པི.
༣. སཱི་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༤. ཏ་ཏི་ཡེ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣཱཏི ཨེ་ཏྠ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་སཱི་ལཾ ཀ་ཐི་ཏཾ, ཏེ་ན ས་མྤ་ནྣཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་སུཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཝི་མུ་ཏྟི པ་ན ཕ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡེ་ཝ. ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ སཱི་ལཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ, ཝི་མུ་ཏྟི ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ཝ, ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ལོ་ཀི་ཡ་མེ་ཝ.
ད་སྶ་ན་མྤཱ་ཧནྟི ད་སྶ་ན་མྤི ཨ་ཧཾ. ཏཾ པ་ནེ་ཏཾ ད་སྶ་ནཾ – ཙ་ཀྑུ་ད་སྶ་ནཾ, ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ནྟི དུ་ཝི་དྷཾ. ཏ་ཏྠ པ་ས་ནྣེ་ཧི ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ད་སྶ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ད་སྶ་ནཾ ནཱ་མ. ཨ་རི་ཡེ་ཧི པ་ན དི་ཊྛ་སྶ ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ ད་སྶ་ནཾ, པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་སྶ ཙ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནཾ ཛྷཱ་ནེ་ན ཝཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཝཱ མ་གྒ་ཕ་ལེ་ཧི ཝཱ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ནཱ་མ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ནེ་ཏྠ ཙ་ཀྑུ་ད་སྶ་ནཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཨ་རི་ཡཱ་ན་ཉྷི པ་ས་ནྣེ་ཧི ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ཨོ་ལོ་ཀ་ན་མྤི བ་ཧུ་ཀཱ་ར་མེ་ཝ. ས་ཝ་ནནྟི ‘‘ཨ་སུ་ཀོ ནཱ་མ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མ ར་ཊྛེ ཝཱ ཛ་ན་པ་དེ ཝཱ གཱ་མེ ཝཱ ནི་ག་མེ ཝཱ ཝི་ཧཱ་རེ ཝཱ ལེ་ཎེ ཝཱ ཝ་ས་ཏཱི’’ཏི ཀ་ཐེ་ནྟཱ་ནཾ སོ་ཏེ་ན ས་ཝ་ནཾ, ཨེ་ཏ་མྤི བ་ཧུ་ཀཱ་ར་མེ་ཝ. ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནནྟི ‘‘དཱ་ནཾ ཝཱ ད་སྶཱ་མི, པ་ཉྷཾ ཝཱ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི, དྷ་མྨཾ ཝཱ སོ་སྶཱ་མི, ས་ཀྐཱ་རཾ ཝཱ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནཾ. པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ནནྟི པ་ཉྷཱ་པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ནཾ. ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ གུ་ཎེ སུ་ཏྭཱ ཏེ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, ཀུ་ས་ལ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་ཉྷ་པུ་ཙྪ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ནུ་སྶ་ཏིནྟི ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ནི་སི་ནྣ་སྶ ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཨ་རི་ཡཱ ལེ་ཎ་གུ་ཧ་མ་ཎྜ་པཱ་དཱི་སུ ཛྷཱ་ན་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒ་ཕ་ལ་སུ་ཁེ་ཧི ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ནྟཱི’’ཏི ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎཾ. ཡོ ཝཱ ཏེ་སཾ ས་ནྟི་ཀེ ཨོ་ཝཱ་དོ ལ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ སཱི་ལཾ ཀ་ཐི་ཏཾ, ཨི་མ་སྨིཾ ས་མཱ་དྷི, ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ, ཨི་མ་སྨིཾ མ་གྒོ, ཨི་མ་སྨིཾ ཕ་ལ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎཾ. ཨ་ནུ་པ་བྦ་ཛྫནྟི ཨ་རི་ཡེ་སུ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ གྷ་རཱ ནི་ཀྑ་མྨ ཏེ་སཾ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛྫཾ. ཨ་རི་ཡཱ་ན་ཉྷི ས་ནྟི་ཀེ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨོ་ཝཱ་དཱ་ནུ་སཱ་ས་ནིཾ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་མཱ་ན་སྶ ཙ་ར་ཏོ་པི པ་བྦ་ཛྫཱ ཨ་ནུ་པ་བྦ་ཛྫཱ ནཱ་མ. ཨ་རི་ཡེ་སུ པ་སཱ་དེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏྠ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཨོ་ཝཱ་དཱ་ནུ་སཱ་ས་ནིཾ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་མཱ་ན་སྶ ཙ་ར་ཏོ པ་བྦ་ཛྫཱ་པི ཨ་ནུ་པ་བྦ་ཛྫཱ ནཱ་མ. ཨ་ཉྙེ་སུ པ་ན པ་སཱ་དེ་ན ཨ་ཉྙེ་སཾ་ཡེ་ཝ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨོ་ཝཱ་དཱ་ནུ་སཱ་ས་ནིཾ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་མཱ་ན་སྶ ཙ་ར་ཏོ པ་བྦ་ཛྫཱ ཨ་ནུ་པ་བྦ་ཛྫཱ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ པ་བྦ་ཛི་ཏེ་སུ པ་ན མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་སྶ ཏཱ་ཝ ཨ་ནུ་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟཱ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཏ་ཐཱ ཐེ་ར་སྶེ་ཝ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ ཙ ཙ་ནྡ་གུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ, ཏ་སྶཱ་པི ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ སཱུ་རི་ཡ་གུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ, ཏ་སྶཱ་པི ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ ཨ་སྶ་གུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ, ཏ་སྶཱ་པི ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ ཡོ་ན་ཀ་དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏ་ཏྠེ་ར་སྶ, ཏ་སྶ པ་ན ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀོ ཨ་སོ་ཀ་ར་ཉྙོ ཀ་ནི་ཊྛ་བྷཱ་ཏཱ ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི, ཏ་སྶ ཨ་ནུ་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻ་ཀོ་ཊི་ས་ངྑཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. མ་ཧི་ནྡ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་ནུ་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ ན་ཏྠི. ཡཱ་ཝ་ཛྫ་དི་ཝ་སཱ ལ་ངྐཱ་དཱི་པེ ས་ཏྠ་རི པ་སཱ་དེ་ན པ་བྦ་ཛ་ནྟཱ མ་ཧི་ནྡ་ཏྠེ་ར་སྶེ་ཝ པ་བྦ་ཛྫཾ ཨ་ནུ་པ་བྦ་ཛ་ནྟི ནཱ་མ.