༨. སི་ངྒཱ་ལ་པི་ཏུ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ཧུ བུ་དྡྷ་སྶ དཱ་ཡཱ་དོཏི སི་ངྒཱ་ལ་ཀ་པི་ཏུ་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? སོ ཀི་ར ཨི་ཏོ ཙ་ཏུ་ན་ཝུ་ཏེ ཀ་པྤེ ས་ཏ་རཾ་སིཾ ནཱ་མ པ་ཙྩེ་ཀ་ས་མྦུ་དྡྷཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཧ་ཏྠ་ག་ཏཾ ཏཱ་ལ་ཕ་ལཾ ཨ་དཱ་སི. ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟོ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ སུ་ག་ཏཱི་སུ་ཡེ་ཝ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ མ་ནུ་སྶ་ཡོ་ནི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟོ སཱ་ས་ནེ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ ཧུ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛི་ཀ་ས་ཉྙཾ བྷཱ་ཝེ་སི. པུ་ན ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ དཱ་ར་པ་རི་གྒ་ཧཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ པུ་ཏྟཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ‘‘སི་ངྒཱ་ལ་ཀོ’’ཏི ནཱ་མཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏེ་ན ནཾ སི་ངྒཱ་ལ་ཀ་པི་ཏཱཏི ཝོ་ཧ་ར་ནྟི. སོ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ གྷ་ར་བ་ནྡྷ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི. ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨ་ཊྛི་ཀ་ས་ཉྙཱ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སི. སོ ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷ་གྒེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི སུ་སུ་མཱ་ར་གི་རེ བྷེ་ས་ཀ་ལཱ༹་ཝ་ནེ, ཨ་ཐ་སྶ ཏ་སྨིཾ ཝ་ནེ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ ‘‘བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཕ་ལཾ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཧ་ཏྠ་ག་ཏཾ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ཨ་ཉྙཱ་པ་དེ་སེ་ན ཝི་བྷཱ་ཝེ་ནྟཱི ‘‘ཨ་ཧུ བུ་དྡྷ་སྶ དཱ་ཡཱ་དོ’’ཏི གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི.
༡༨. ཏ་ཏྠ ཨ་ཧཱུཏི ཧོ་ཏི, ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཏྠེ ཧི ཨི་དཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཝ་ཙ་ནཾ. བུ་དྡྷ་སྶཱཏི ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷ་སྶ. དཱ་ཡཱ་དོཏི དྷ་མྨ་དཱ་ཡཱ་དོ ན་ཝ་ཝི་དྷ་སྶ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་དཱ་ཡ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་དཱ་ཡ་ཀོ ག་ཎྷ་ན་ཀོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ཧཱུཏི ཨ་ཧོ་སི. ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ དཱ་ཡཱ་ད་བྷཱ་ཝེ ཀོ་ཙི ཝི་བ་ནྡྷོ ཨི་དཱ་ནེ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘མ་ཉྙེ་ཧཾ ཀཱ་མ་རཱ་གཾ སོ, ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཝ་ཧི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. བྷེ་ས་ཀ་ལཱ༹་ཝ་ནེཏི བྷེ་ས་ཀེ་ན ནཱ་མ ཡ་ཀྑེ་ན ལ་བྷི་ཏ་ཏྟཱ པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ, བྷེ་ས་ཀ་ལཱ༹་ནཾ ཝཱ ཀ་ཊྛཱ་དཱི་ནཾ བ་ཧུ་ལ་ཏཱ་ཡ ‘‘བྷེ་ས་ཀ་ལཱ༹་ཝ་ན’’ནྟི ལ་དྡྷ་ནཱ་མེ ཨ་ར་ཉྙེ. ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ བུ་དྡྷ་སྶ དཱ་ཡཱ་ད་བྷཱ་ཝེ ཀཱ་ར་ཎཾ ཝ་ད་ནྟོ ‘‘ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་ཊྛི་ས་ཉྙཱ་ཡ, ཨ་ཕ་རཱི པ་ཐ་ཝིཾ ཨི་མ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཀེ་ཝ་ལནྟི ས་ཀ་ལཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ. ཨ་ཊྛི་ས་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཨ་ཊྛི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ. ཨ་ཕ་རཱིཏི ‘‘ཨ་ཊྛཱི’’ཏི ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཏྠ་རི. པ་ཐ་ཝིནྟི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཐ་ཝིཾ. ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཧི ཨི་དྷ ‘‘པ་ཐ་ཝཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟོ ‘‘ཀོ ཨི་མཾ པ་ཐ་ཝིཾ ཝི་ཙྩེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ. མ་ཉྙེ་ཧནྟི མ་ཉྙེ ཨ་ཧཾ. ‘‘མ་ཉྙཱ་ཧ’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ. སོཏི སོ བྷི་ཀྑུ. ཁི་པྤ་མེ་ཝ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཀཱ་མ་རཱ་གཾ པ་ཧི་སྶ་ཏི པ་ཛ་ཧི་སྶ་ཏཱི་ཏི མ་ཉྙེ. ཀ་སྨཱ? ཨ་ཊྛི་ཀ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཀཱ་མ་རཱ་ག་སྶ ཨུ་ཛུ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ལ་དྡྷཱ་ཡ ཨ་ཏྠི་ཀ་ས་ཉྙཱ་ཡ ས་ཀ་ལཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་བྦེ་སཾ ཝཱ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ‘‘ཨ་ཊྛཱི’’ཏྭེ་ཝ ཕ་རི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ, སོ བྷི་ཀྑུ ཏཾ ཨ་ཊྛི་ཀ་ཛྷཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནྟོ ན་ཙི་རེ་ནེ་ཝ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན ཀཱ་མ་རཱ་གཾ, ས་བྦཾ ཝཱ ཀཱ་མ་ན་ཊྛེ་ན ‘‘ཀཱ་མོ’’, ར་ཉྫ་ན་ཊྛེ་ན ‘‘རཱ་གོ’’ཏི ཙ ལ་དྡྷ་ནཱ་མཾ ཏ་ཎྷཾ ཨ་གྒ་མ་གྒེ་ན པ་ཛ་ཧི་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ སོ ཐེ་རོ ‘‘ཨ་ཡཾ དེ་ཝ་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ’’ཏི ཨ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༢.༥༡.༨༥-༩༠) –
‘‘ས་ཏ་རཾ་སཱི ནཱ་མ བྷ་ག་ཝཱ, ས་ཡ་མྦྷཱུ ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏོ;
ཝི་ཝེ་ཀཱ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ་ན, གོ་ཙ་རཱ་ཡཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མི.
‘‘ཕ་ལ་ཧ་ཏྠོ ཨ་ཧཾ དི་སྭཱ, ཨུ་པ་ག་ཙྪིཾ ན་རཱ་ས་བྷཾ;
པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ སུ་མ་ནོ, ཏཱ་ལ་ཕ་ལ་མ་དཱ་ས་ཧཾ.
‘‘ཙ་ཏུ་ནྣ་ཝུ་ཏི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཡཾ ཕ་ལཾ ཨ་ད་དིཾ ཏ་དཱ;
དུ་གྒ་ཏིཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, ཕ་ལ་དཱ་ན་སྶི་དཾ ཕ་ལཾ.
‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ན པ་ཏྭཱ ཏཱ་ཡ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ པ་ཏི་མཱ་ནེ་ནྟོ ཏ་མེ་ཝ གཱ་ཐཾ ཨུ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷཱ་སི. ཏ་དེ་ཝ་སྶ ཐེ་ར་སྶ ཨ་ཉྙཱ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི.
སི་ངྒཱ་ལ་པི་ཏུ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.