ན་མོ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ
ཁུ་དྡ་ཀ་ནི་ཀཱ་ཡེ
ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ
(པ་ཋ་མོ བྷཱ་གོ)
ག་ནྠཱ་ར་མྦྷ་ཀ་ཐཱ
མ་ཧཱ་ཀཱ་རུ་ཎི་ཀཾ ནཱ་ཐཾ, ཉེ་ཡྻ་སཱ་ག་ར་པཱ་ར་གུཾ;
ཝ་ནྡེ ནི་པུ་ཎ་ག་མྦྷཱི་ར-ཝི་ཙི་ཏྲ་ན་ཡ་དེ་ས་ནཾ.
ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣཱ, ཡེ་ན ནི་ཡྻ་ནྟི ལོ་ཀ་ཏོ;
ཝ་ནྡེ ཏ་མུ་ཏྟ་མཾ དྷ་མྨཾ, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་པཱུ་ཛི་ཏཾ.
སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ, ཋི་ཏོ མ་གྒ་ཕ་ལེ་སུ ཡོ;
ཝ་ནྡེ ཨ་རི་ཡ་ས་ངྒྷཾ ཏཾ, པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ.
ཝ་ནྡ་ནཱ་ཛ་ནི་ཏཾ པུ་ཉྙཾ, ཨི་ཏི ཡཾ ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡེ;
ཧ་ཏ་ནྟ་རཱ་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ, ཧུ་ཏྭཱ་ཧཾ ཏ་སྶ ཏེ་ཛ་སཱ.
ཡཱ ཏཱ སུ་བྷཱུ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི, ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩེ་ཧི ཏཱ་དི་ཧི;
ཐེ་རེ་ཧི བྷཱ་སི་ཏཱ གཱ་ཐཱ, ཐེ་རཱི་ཧི ཙ ནི་རཱ་མི་སཱ.
ཨུ་དཱ་ན་ནཱ་ད་ཝི་དྷི་ནཱ, ག་མྦྷཱི་རཱ ནི་པུ་ཎཱ སུ་བྷཱ;
སུ་ཉྙ་ཏཱ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ, ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་པྤ་ཀཱ་སི་ཀཱ.
ཐེ་ར་གཱ་ཐཱཏི ནཱ་མེ་ན, ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱཏི ཏཱ་དི་ནོ;
ཡཱ ཁུ་དྡ་ཀ་ནི་ཀཱ་ཡ་མྷི, ས་ངྒཱ་ཡིཾ་སུ མ་ཧེ་ས་ཡོ.
ཏཱ་སཾ ག་མྦྷཱི་ར་ཉཱ་ཎེ་ཧི, ཨོ་གཱ་ཧེ་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝ་ཏོ;
ཀི་ཉྩཱ་པི དུ་ཀྐ་རཱ ཀཱ་ཏུཾ, ཨ་ཏྠ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ མ་ཡཱ.
ས་ཧ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཾ ཡ་སྨཱ, དྷ་ར་ཏེ ས་ཏྠུ སཱ་ས་ནཾ;
པུ་བྦཱ་ཙ་རི་ཡ་སཱི་ཧཱ་ནཾ, ཏི་ཊྛ་ཏེ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ཏ་སྨཱ ཏཾ ཨ་ཝ་ལ་མྦི་ཏྭཱ, ཨོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ་ན པ་ཉྩ་པི;
ནི་ཀཱ་ཡེ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ, པོ་རཱ་ཎ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ན་ཡཾ.
སུ་ཝི་སུ་དྡྷཾ ཨ་སཾ་ཀི་ཎྞཾ, ནི་པུ་ཎ་ཏྠ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ;
མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་སཱི་ནཾ, ས་མ་ཡཾ ཨ་ཝི་ལོ་མ་ཡཾ.
ཡཱ་སཾ ཨ་ཏྠོ དུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ, ཨ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཾ ཝི་ནཱ;
ཏཱ་སཾ ཏ་ཉྩ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ནྟོ, དཱི་པ་ཡ་ནྟོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ.
ཡ་ཐཱ་བ་ལཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི, ཨ་ཏྠ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཾ སུ་བྷཾ;
ས་ཀྐ་ཙྩཾ ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ནཾ, ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ན་མེ་ཝ ཙ.
ཨི་ཏི ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ན་སྶ, ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཙི་ར་ཊྛི་ཏིཾ;
ཏ་ད་ཏྠཾ ཝི་བྷ་ཛ་ནྟ་སྶ, ནི་སཱ་མ་ཡ་ཐ སཱ་དྷ་ཝོ་ཏི.
ཀཱ པ་ནེ་ཏཱ ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ ཙ, ཀ་ཐ་ཉྩ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཏི, ཀཱ་མ་ཉྩཱ་ཡ་མ་ཏྠོ གཱ་ཐཱ་སུ ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ པཱ་ཀ་ཊ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ པ་ན པུ་ན་པི ཝུ་ཙྩ་ཏེ – ཏ་ཏྠ ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ ཏཱ་ཝ སུ་བྷཱུ་ཏི་ཏྠེ་རཱ་དཱི་ཧི བྷཱ་སི་ཏཱ. ཡཱ ཧི ཏེ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཡ་ཐཱ་དྷི་ག་ཏཾ མ་གྒ་ཕ་ལ་སུ་ཁཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཀཱ་ཙི ཨུ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན, ཀཱ་ཙི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན, ཀཱ་ཙི པུ་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན, ཀཱ་ཙི པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ས་མ་ཡེ སཱ་ས་ན་སྶ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷཱ་སིཾ་སུ, ཏཱ ས་བྦཱ ས་ངྒཱི་ཏི་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ’’ཨི་ཙྩེ་ཝ དྷ་མྨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀེ་ཧི ས་ངྒཱི་ཏཱ. ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ པ་ན ཐེ་རི་ཡོ ཨུ་དྡི་སྶ དེ་སི་ཏཱ.
ཏཱ པ་ན ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀཾ, སུ་ཏྟ་ནྟ་པི་ཊ་ཀཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པི་ཊ་ཀ་ནྟི ཏཱི་སུ པི་ཊ་ཀེ་སུ སུ་ཏྟ་ནྟ་པི་ཊ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ. དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡོ, མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡོ, སཾ་ཡུ་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡོ, ཨ་ངྒུ་ཏྟ་ར་ནི་ཀཱ་ཡོ, ཁུ་དྡ་ཀ་ནི་ཀཱ་ཡོ་ཏི པ་ཉྩ་སུ ནི་ཀཱ་ཡེ་སུ ཁུ་དྡ་ཀ་ནི་ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ, སུ་ཏྟཾ, གེ་ཡྻཾ, ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ, གཱ་ཐཱ, ཨུ་དཱ་ནཾ, ཨི་ཏི་ཝུ་ཏྟ་ཀཾ, ཛཱ་ཏ་ཀཾ, ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨཾ, ཝེ་ད་ལླ་ནྟི ན་ཝ་སུ སཱ་ས་ན་ངྒེ་སུ གཱ་ཐ་ངྒ་ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཏཱ.
‘‘དྭཱ་སཱི་ཏི བུ་དྡྷ་ཏོ ག་ཎྷིཾ, དྭེ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི བྷི་ཀྑུ་ཏོ;
ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཡེ མེ དྷ་མྨཱ པ་ཝ་ཏྟི་ནོ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨ་བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀེ་ན པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏེ་སུ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ དྷ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ཧ་སྶེ་སུ ཀ་ཏི་པ་ཡ་དྷ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཏཱ.
ཏ་ཏྠ ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ ཏཱ་ཝ ནི་པཱ་ཏ་ཏོ ཨེ་ཀ་ནི་པཱ་ཏོ ཨེ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝ་སེ་ན ཡཱ་ཝ ཙུ་དྡ་ས་ནི་པཱ་ཏཱ་ཏི ཙུ་དྡ་ས་ནི་པཱ་ཏོ སོ་ལ༹་ས་ནི་པཱ་ཏོ ཝཱི་ས་ཏི་ནི་པཱ་ཏོ ཏིཾ་ས་ནི་པཱ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ནི་པཱ་ཏོ པ་ཉྙཱ་ས་ནི་པཱ་ཏོ ས་ཊྛི་ནི་པཱ་ཏོ ས་ཏྟ་ཏི་ནི་པཱ་ཏོ་ཏི ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ནི་པཱ་ཏ་ས་ངྒ་ཧཱ. ནི་པཱ་ཏ་ནཾ ནི་ཀྑི་པ་ན་ནྟི ནི་པཱ་ཏོ. ཨེ་ཀོ ཨེ་ཀེ་ཀོ གཱ་ཐཱ་ནཾ ནི་པཱ་ཏོ ནི་ཀྑེ་པོ ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཨེ་ཀ་ནི་པཱ་ཏོ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན སེ་སེ་སུ་པི ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ནི་པཱ་ཏེ དྭཱ་ད་ས ཝ་གྒཱ. ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཝ་གྒེ ད་ས ད་ས ཀ་ཏྭཱ ཝཱི་སུ་ཏྟ་ར་ས་ཏཾ ཐེ་རཱ, ཏ་ཏྟི་ཀཱ ཨེ་ཝ གཱ་ཐཱ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི –
‘‘ཝཱི་སུ་ཏྟ་ར་ས་ཏཾ ཐེ་རཱ, ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ;
ཨེ་ཀ་ཀ་མྷི ནི་པཱ་ཏ་མྷི, སུ་ས་ངྒཱི་ཏཱ མ་ཧེ་སི་བྷཱི’’ཏི.
དུ་ཀ་ནི་པཱ་ཏེ ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཉྙཱ་ས ཐེ་རཱ, ཨ་ཊྛ་ན་ཝུ་ཏི གཱ་ཐཱ; ཏི་ཀ་ནི་པཱ་ཏེ སོ་ལ༹་ས ཐེ་རཱ, ཨ་ཊྛ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས གཱ་ཐཱ; ཙ་ཏུ་ཀྐ་ནི་པཱ་ཏེ ཏེ་ར་ས ཐེ་རཱ, དྭེ་པ་ཉྙཱ་ས གཱ་ཐཱ; པ་ཉྩ་ཀ་ནི་པཱ་ཏེ དྭཱ་ད་ས ཐེ་རཱ, ས་ཊྛི གཱ་ཐཱ; ཚ་ཀྐ་ནི་པཱ་ཏེ ཙུ་དྡ་ས ཐེ་རཱ, ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི གཱ་ཐཱ; ས་ཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏེ པ་ཉྩ ཐེ་རཱ, པ་ཉྩ་ཏིཾ་ས གཱ་ཐཱ; ཨ་ཊྛ་ཀ་ནི་པཱ་ཏེ ཏ་ཡོ ཐེ་རཱ, ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི གཱ་ཐཱ; ན་ཝ་ཀ་ནི་པཱ་ཏེ ཨེ་ཀོ ཐེ་རོ, ན་ཝ གཱ་ཐཱ; ད་ས་ནི་པཱ་ཏེ ས་ཏྟ ཐེ་རཱ, ས་ཏྟ་ཏི གཱ་ཐཱ; ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ནི་པཱ་ཏེ ཨེ་ཀོ ཐེ་རོ, ཨེ་ཀཱ་ད་ས གཱ་ཐཱ; དྭཱ་ད་ས་ནི་པཱ་ཏེ དྭེ ཐེ་རཱ, ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི གཱ་ཐཱ; ཏེ་ར་ས་ནི་པཱ་ཏེ ཨེ་ཀོ ཐེ་རོ, ཏེ་ར་ས གཱ་ཐཱ; ཙུ་དྡ་ས་ནི་པཱ་ཏེ དྭེ ཐེ་རཱ, ཨ་ཊྛ་ཝཱི་ས་ཏི གཱ་ཐཱ; པ་ནྣ་ར་ས་ནི་པཱ་ཏོ ན་ཏྠི, སོ་ལ༹་ས་ནི་པཱ་ཏེ དྭེ ཐེ་རཱ, དྭ་ཏྟིཾ་ས གཱ་ཐཱ; ཝཱི་ས་ཏི་ནི་པཱ་ཏེ ད་ས ཐེ་རཱ, པ་ཉྩ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཱ་དྷི་ཀཱ་ནི དྭེ གཱ་ཐཱ་ས་ཏཱ་ནི; ཏིཾ་ས་ནི་པཱ་ཏེ ཏ་ཡོ ཐེ་རཱ, ས་ཏཾ པ་ཉྩ ཙ གཱ་ཐཱ; ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ནི་པཱ་ཏེ ཨེ་ཀོ ཐེ་རོ, དྭེ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས གཱ་ཐཱ; པ་ཉྙཱ་ས་ནི་པཱ་ཏེ ཨེ་ཀོ ཐེ་རོ, པ་ཉྩ་པ་ཉྙཱ་ས གཱ་ཐཱ; ས་ཊྛི་ནི་པཱ་ཏེ ཨེ་ཀོ ཐེ་རོ, ཨ་ཊྛ་ས་ཊྛི གཱ་ཐཱ; ས་ཏྟ་ཏི་ནི་པཱ་ཏེ ཨེ་ཀོ ཐེ་རོ, ཨེ་ཀ་ས་ཏྟ་ཏི གཱ་ཐཱ. ས་མྤི་ཎྜེ་ཏྭཱ པ་ན དྭེ་ས་ཏཱ་ནི ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི ཙ ཐེ་རཱ, ས་ཧ་སྶཾ ཏཱི་ཎི ས་ཏཱ་ནི ས་ཊྛི ཙ གཱ་ཐཱ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ –
‘‘ས་ཧ་སྶཾ ཧོ་ནྟི ཏཱ གཱ་ཐཱ, ཏཱི་ཎི ས་ཊྛི ས་ཏཱ་ནི ཙ;
ཐེ་རཱ ཙ དྭེ ས་ཏཱ ས་ཊྛི, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ པ་ཀཱ་སི་ཏཱ’’ཏི.
ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ པ་ན ཨེ་ཀ་ནི་པཱ་ཏོ ཨེ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝ་སེ་ན ཡཱ་ཝ ན་ཝ་ནི་པཱ་ཏཱ་ཏི ན་ཝ་ནི་པཱ་ཏོ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ནི་པཱ་ཏོ, དྭཱ་ད་ས་ནི་པཱ་ཏོ, སོ་ལ༹་ས་ནི་པཱ་ཏོ, ཝཱི་ས་ཏི་ནི་པཱ་ཏོ, ཏིཾ་ས་ནི་པཱ་ཏོ, ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ནི་པཱ་ཏོ, མ་ཧཱ་ནི་པཱ་ཏོ་ཏི སོ་ལ༹་ས་ནི་པཱ་ཏ་ས་ངྒ་ཧཱ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ནི་པཱ་ཏེ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཐེ་རི་ཡོ, ཨ་ཊྛཱ་ར་སེ་ཝ གཱ་ཐཱ; དུ་ཀ་ནི་པཱ་ཏེ ད་ས ཐེ་རི་ཡོ, ཝཱི་ས་ཏི གཱ་ཐཱ; ཏི་ཀ་ནི་པཱ་ཏེ ཨ་ཊྛ ཐེ་རི་ཡོ, ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི གཱ་ཐཱ; ཙ་ཏུ་ཀྐ་ནི་པཱ་ཏེ ཨེ་ཀཱ ཐེ་རཱི, ཙ་ཏ་སྶོ གཱ་ཐཱ; པ་ཉྩ་ཀ་ནི་པཱ་ཏེ དྭཱ་ད་ས ཐེ་རི་ཡོ ས་ཊྛི གཱ་ཐཱ; ཚ་ཀྐ་ནི་པཱ་ཏེ ཨ་ཊྛ ཐེ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས གཱ་ཐཱ; ས་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏེ ཏི་སྶོ ཐེ་རི་ཡོ, ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི གཱ་ཐཱ; ཨ་ཊྛ ནི་པཱ་ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ སོ་ལ༹་ས་ནི་པཱ་ཏཱ ཨེ་ཀེ་ཀཱ ཐེ་རི་ཡོ ཏཾ་ཏཾ་ནི་པཱ་ཏ་པ་རི་མཱ་ཎཱ གཱ་ཐཱ; ཝཱི་ས་ཏི་ནི་པཱ་ཏེ པ་ཉྩ ཐེ་རི་ཡོ, ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ས་ཏ་གཱ་ཐཱ; ཏིཾ་ས་ནི་པཱ་ཏེ ཨེ་ཀཱ ཐེ་རཱི, ཙ་ཏུ་ཏྟིཾ་ས གཱ་ཐཱ; ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ནི་པཱ་ཏེ ཨེ་ཀཱ ཐེ་རཱི, ཨ་ཊྛ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས གཱ་ཐཱ; མ་ཧཱ་ནི་པཱ་ཏེ་པི ཨེ་ཀཱ ཐེ་རཱི, པ་ཉྩ་ས་ཏྟ་ཏི གཱ་ཐཱ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ནི་པཱ་ཏཱ་ནཾ གཱ་ཐཱ་ཝ་གྒཱ་ནཾ གཱ་ཐཱ་ན་ཉྩ པ་རི་མཱ་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ནི་དཱ་ན་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཙྪི་ནྣ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་སུ པ་ནེ་ཏཱ་སུ ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠཱ་པི –
‘‘སཱི་ཧཱ་ནཾ་ཝ ན་ད་ནྟཱ་ནཾ, དཱ་ཋཱི་ནཾ གི་རི་ག་བྦྷ་རེ;
སུ་ཎཱ་ཐ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ་ནཾ, གཱ་ཐཱ ཨ་ཏྠཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱ’’ཏི.
ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མ་མ་ཧཱ་ས་ངྒཱི་ཏི་ཀཱ་ལེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཨཱ་ན་ནྡེ་ན ཏེ་སཾ ཐེ་རཱ་ནཾ ཐོ་མ་ན་ཏྠཾ བྷཱ་སི་ཏཱ གཱ་ཐཱ ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ སཱི་ཧཱ་ནནྟི སཱི་ཧ་ས་དྡོ ‘‘སཱི་ཧོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མི་ག་རཱ་ཛཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༤.༣༣) མི་ག་རཱ་ཛེ ཨཱ་ག་ཏོ. ‘‘ཨ་ཐ ཁོ སཱི་ཧོ སེ་ནཱ་པ་ཏི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༥.༣༤) པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཾ. ‘‘སཱི་ཧོ་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༥.༩༩; ༡༠.༢༡) ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ས་དི་ས་ཀ་པྤ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏོ, ཨེ་ཝཾ ཨི་དྷཱ་པི ས་དི་ས་ཀ་པྤ་ནཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ཏ་སྨཱ སཱི་ཧཱ་ནཾ་ཝཱཏི སཱི་ཧཱ་ནཾ ཨི་ཝ. ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ས་ར་ལོ་པོ ‘‘ཨེ་ཝཾ་ས ཏེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༢༢) ཝི་ཡ. ཏ་ཏྠ ཨི་ཝཱཏི ནི་པཱ་ཏ་པ་དཾ. སུ་ཎཱ་ཐཱཏི ཨཱ་ཁྱཱ་ཏ་པ་དཾ. ཨི་ཏ་རཱ་ནི ནཱ་མ་པ་དཱ་ནི. སཱི་ཧཱ་ནཾ་ཝཱཏི ཙ ས་མྦ་ནྡྷེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཀཱ་མ་ཉྩེ་ཏྠ ས་མྦ་ནྡྷཱི ས་རཱུ་པ་ཏོ ན ཝུ་ཏྟོ, ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ན ཝུ་ཏྟོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི ‘‘ཨོ་ཊྛ་སྶེ་ཝ མུ་ཁཾ ཨེ་ཏ་སྶཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨོ་ཊྛ་སྶ མུ་ཁཾ ཝི་ཡ མུ་ཁཾ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ ཨེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མི་དྷཱ་པི ‘‘སཱི་ཧཱ་ནཾ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ སཱི་ཧཱ་ནཾ ནཱ་དོ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ ཨེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ མུ་ཁ་ས་དྡ་ས་ནྣི་དྷཱ་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཙེ, ཨི་དྷཱ་པི ‘‘ན་ད་ནྟཱ་ན’’ནྟི པ་ད་ས་ནྣི་དྷཱ་ན་ཏོ, ཏ་སྨཱ སཱི་ཧཱ་ནཾ་ཝཱཏི ནི་ད་སྶ་ན་ཝ་ཙ་ནཾ. ན་ད་ནྟཱ་ནནྟི ཏ་སྶ ནི་ད་སྶི་ཏ་བྦེ་ན ས་མྦ་ནྡྷ་ད་སྶ་ནཾ. དཱ་ཋཱི་ནནྟི ཏ་བྦི་སེ་ས་ནཾ. གི་རི་ག་བྦྷ་རེཏི ཏ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་ད་སྶ་ནཾ. སུ་ཎཱ་ཐཱཏི ས་ཝ་ནེ ནི་ཡོ་ཛ་ནཾ. བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ་ནནྟི སོ་ཏ་བྦ་སྶ པ་བྷ་ཝ་ད་སྶ་ནཾ. གཱ་ཐཱཏི སོ་ཏ་བྦ་ཝ་ཏྠུ་ད་སྶ་ནཾ. ཨ་ཏྠུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱཏི ཏ་བྦི་སེ་ས་ནཾ. ཀཱ་མ་ཉྩེ་ཏྠ ‘‘སཱི་ཧཱ་ནཾ ན་ད་ནྟཱ་ནཾ དཱ་ཋཱི་ན’’ནྟི པུ་ལླི་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་ཏཾ, ལི་ངྒཾ པ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ‘‘སཱི་ཧཱི་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཝ་སེ་ནཱ་པི ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཀ་སེ་ས་ཝ་སེ་ན ཝཱ སཱི་ཧཱ ཙ སཱི་ཧི་ཡོ ཙ སཱི་ཧཱ, ཏེ་སཾ སཱི་ཧཱ་ན་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ཧེ་ཏཱ ཏི་སྶོ ནི་དཱ་ན་གཱ་ཐཱ ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ནཾ ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ན་ཉྩཱ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ས་ཧ་ན་ཏོ ཧ་ན་ན་ཏོ ཙ སཱི་ཧོ. ཡ་ཐཱ ཧི སཱི་ཧ་སྶ མི་ག་ར་ཉྙོ བ་ལ་ཝི་སེ་ས་ཡོ་ག་ཏོ ས་ར་བྷ་མི་ག་མ་ཏྟ་ཝ་ར་ཝཱ་ར་ཎཱ་དི་ཏོ་པི པ་རི་སྶ་ཡོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པཱ་དི་པ་རི་སྶ་ཡ་མྤི སོ ས་ཧ་ཏི་ཡེ་ཝ, གོ་ཙ་རཱ་ཡ པ་ཀྐ་མ་ནྟོ་པི ཏེ་ཛུ་སྶ་ད་ཏཱ་ཡ མ་ཏྟ་ག་ནྡྷ་ཧ་ཏྠི་ཝ་ན་མ་ཧིཾ་སཱ་དི་ཀེ ས་མཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་བྷཱི་རཱུ ཨ་ཚ་མྦྷཱི ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏི, ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ནྟོ ཙ ཏེ ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ ཧ་ནྟྭཱ ཏ་ཏྠ མུ་དུ་མཾ་སཱ་ནི བྷ་ཀྑ་ཡི་ཏྭཱ སུ་ཁེ་ནེ་ཝ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་པི མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ ཨ་རི་ཡ་བ་ལ་ཝི་སེ་ས་ཡོ་གེ་ན ས་བྦེ་ས་མྤི པ་རི་སྶ་ཡཱ་ནཾ ས་ཧ་ན་ཏོ, རཱ་གཱ་དི་སཾ་ཀི་ལེ་ས་བ་ལ་སྶ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཧ་ན་ན་ཏོ པ་ཛ་ཧ་ན་ཏོ ཏེ་ཛུ་སྶ་ད་བྷཱ་ཝེ་ན ཀུ་ཏོ་ཙི་པི ཨ་བྷཱི་རཱུ ཨ་ཚ་མྦྷཱི ཛྷཱ་ནཱ་དི་སུ་ཁེ་ན ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི་ཏི ས་ཧ་ན་ཏོ ཧ་ན་ན་ཏོ ཙ སཱི་ཧཱ ཝི་ཡཱ་ཏི སཱི་ཧཱ. ས་དྡ་ཏྠ་ཏོ པ་ན ཡ་ཐཱ ཀ་ནྟ་ན་ཏྠེ་ན ཨཱ་དི་ཨ་ནྟ་ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཏོ ཏ་ཀྐཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཧིཾ་ས་ན་ཊྛེ་ན སཱི་ཧོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཐཱ ས་ཧ་ན་ཊྛེ་ན. པི་སོ་ད་རཱ་དི་པ་ཀྑེ་པེ་ན ནི་རུ་ཏྟི་ན་ཡེ་ན པ་ན ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠི.
ཨ་ཐ ཝཱ ཡ་ཐཱ མི་ག་རཱ་ཛཱ ཀེ་ས་ར་སཱི་ཧོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཏེ་ཛུ་སྶ་ད་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ཙཱ་རཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི, ན ཀ་ཉྩི ས་ཧཱ་ཡཾ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་པི ཏེ་ཛུ་སྶ་ད་ཏཱ་ཡ ཝི་ཝེ་ཀཱ་བྷི་ར་ཏི་ཡཱ ཙ ཨེ་ཀ་ཙཱ་རི་ནོ་ཏི ཨེ་ཀ་ཙ་རི་ཡ་ཊྛེ་ན་པི སཱི་ཧཱ ཝི་ཡཱ་ཏི སཱི་ཧཱ, ཏེ་ནཱ་ཧ – བྷ་ག་ཝཱ ‘‘སཱི་ཧཾ་ཝེ་ཀ་ཙ་རཾ ནཱ་ག’’ནྟི (སཾ. ནི. ༡.༣༠; སུ. ནི. ༡༦༨).
ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ས་ནྟཱ་ས་ན་ཛ་ཝ་པ་ར་ཀྐ་མཱ་དི་ཝི་སེ་ས་ཡོ་ག་ཏོ སཱི་ཧཱ ཝི་ཡཱ་ཏི སཱི་ཧཱ, ཨེ་ཏེ མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ –
‘‘དྭེ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ས་ནི་ཡཱ ཕ་ལ་ནྟི་ཡཱ ན ས་ནྟ་ས་ནྟི, ཀ་ཏ་མེ་ཝ དྭེ? བྷི་ཀྑུ ཙ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ སཱི་ཧོ ཙ མི་ག་རཱ་ཛཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༢.༦༠).
ཛ་ཝོ་པི སཱི་ཧ་སྶ ཨ་ཉྙེ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ, ཏ་ཐཱ པ་ར་ཀྐ་མོ. ཏ་ཐཱ ཧི སོ ཨུ་ས་བྷ་ས་ཏ་མྤི ལ་ངྒྷི་ཏྭཱ ཝ་ན་མ་ཧིཾ་སཱ་དཱི་སུ ནི་པ་ཏ་ཏི, པོ་ཏ་ཀོ་པི ས་མཱ་ནོ པ་བྷི་ནྣ་མ་དཱ་ན་མྤི མ་ཏྟ་ཝ་ར་ཝཱ་ར་ཎཱ་ནཾ པ་ཊི་མཱ་ནཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ད་ནྟ་ཀ་ལཱི༹་རཾ་ཝ ཁཱ་ད་ཏི. ཨེ་ཏེ་སཾ པ་ན ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ཛ་ཝོ ཨི་དྡྷི་ཛ་ཝོ ཙ ཨ་ཉྙེ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ, ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་པ་ར་ཀྐ་མོ ཙ ནི་ར་ཏི་ས་ཡོ. ཏ་སྨཱ སཱི་ཧཱ་ནཾ་ཝཱཏི སཱི་ཧ་ས་དི་སཱ་ནཾ ཝི་ཡ. སཱི་ཧ་སྶ ཙེ་ཏྠ ཧཱི་ནཱུ་པ་མ་ཏཱ ད་ཊྛ་བྦཱ, ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཝི་སི་ཊྛ་སྶ ས་ཧ་ནཱ་དི་ཨ་ཏྠ་སྶ ཐེ་རེ་སྭེ་ཝ ལ་བྦྷ་ན་ཏོ.
ན་ད་ནྟཱ་ནནྟི ག་ཛྫ་ནྟཱ་ནཾ. གོ་ཙ་ར་པ་ར་ཀྐ་མ་ཏུ་ཊྛི་ཝེ་ལཱ་དཱི་སུ ཧི ཡ་ཐཱ སཱི་ཧཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ས་ཡ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཝི་ཛ་མྦྷི་ཏྭཱ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ཨ་བྷཱི་ཏ་ནཱ་དཾ ན་ད་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཏེ་པི ཝི་ས་ཡ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཨུ་དཱ་ནཱ་དི་ཀཱ་ལེ་སུ ཨི་མཾ ཨ་བྷཱི་ཏ་ནཱ་དཾ ན་དིཾ་སུ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘སཱི་ཧཱ་ནཾ་ཝ ན་ད་ནྟཱ་ན’’ནྟི. དཱ་ཋཱི་ནནྟི དཱ་ཋཱ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ. པ་ས་ཊྛ་དཱ་ཋཱི་ནཾ, ཨ་ཏི་ས་ཡ་དཱ་ཋཱ་ན་ནྟི ཝཱ ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ ཧི སཱི་ཧཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ད་ལ༹ྷཱ་ནཾ ཏི་ཀྑཱ་ན་ཉྩ ཙ་ཏུ་ནྣཾ དཱ་ཋཱ་ནཾ བ་ལེ་ན པ་ཊི་པ་ཀྑཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་ནོ་ར་ཐཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱུ་རེ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་པི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་དཱ་ཋཱ་ནཾ བ་ལེ་ན ཨ་ནཱ་དི་མ་ཏི སཾ་སཱ་རེ ཨ་ན་བྷི་བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦ་པ་ཊི་པ་ཀྑཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་ནོ་ར་ཐཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་སུཾ. ཨི་དྷཱ་པི དཱ་ཋཱ ཝི་ཡཱ་ཏི དཱ་ཋཱ་ཏི ས་དི་ས་ཀ་པྤ་ནཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
གི་རི་ག་བྦྷ་རེཏི པ་བྦ་ཏ་གུ་ཧཱ་ཡཾ, ས་མཱི་པ་ཏྠེ བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ནཾ. ‘‘གི་རི་ག་ཝ྄ཧ་རེ’’ཏི ཀེ་ཙི པ་ཋ་ནྟི. པ་བྦ་ཏེ་སུ ཝ་ན་ག་ཧ་ནེ ཝ་ན་ས་ཎྜེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཾ པ་ན ནེ་སཾ ཝི་རོ་ཙ་ན་ཊྛཱ་ན་ད་སྶ་ན་ཉྩེ་ཝ སཱི་ཧ་ནཱ་ད་སྶ ཡོ་གྱ་བྷཱུ་མི་ད་སྶ་ན་ཉྩ. ན་ད་ནྟཱ་ནཾ གི་རི་ག་བྦྷ་རེ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཡ་ཐཱ ཧི སཱི་ཧཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན གི་རི་ག་བྦྷ་རེ ཨ་ཉྙེ་ཧི དུ་རཱ་ས་ད་ཏཱ་ཡ ཛ་ན་ཝི་ཝི་ཏྟེ ཝ་ས་ནྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ད་སྶ་ནེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་སྶ ཁུ་དྡ་ཀ་མི་ག་ས་ནྟཱ་ས་སྶ པ་རི་ཧ་ར་ཎ་ཏྠཾ གོ་ཙ་ར་ག་མ་ནེ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་པི ཨ་ཉྙེ་ཧི དུ་རཱ་ས་ད་གི་རི་ག་བྦྷ་ར་ས་དི་སེ་ཝ སུ་ཉྙཱ་གཱ་རེ་ཝ་ས་ནྟཱ གུ་ཎེ་ཧི ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་པ་རི་ཏྟཱ་ས་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ན་ཏྠཾ ཝ་ཀྑ་མཱ་ན་གཱ་ཐཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་བྷཱི་ཏ་ནཱ་དཾ ན་དིཾ་སུ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སཱི་ཧཱ་ནཾ་ཝ ན་ད་ནྟཱ་ནཾ, དཱ་ཋཱི་ནཾ གི་རི་ག་བྦྷ་རེ’’ཏི.
སུ་ཎཱ་ཐཱཏི ས་ཝ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏེ་ན ཝ་ཀྑ་མཱ་ནཱ་ནཾ གཱ་ཐཱ་ནཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ སོ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟོ ས་ཝ་ནེ ཨཱ་ད་རཾ ཛ་ནེ་ཏི, ཨུ་སྶཱ་ཧཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟོ གཱ་ར་ཝཾ བ་ཧུ་མཱ་ན་ཉྩ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ‘‘སཱི་ཧཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནཾ པ་དཱ་ནཾ ས་དི་ས་ཀ་པྤ་ནཱ་ཡ ཝི་ནཱ མུ་ཁྱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་སྨཱ ད་ལ༹ྷ་ཏི་ཀྑ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ས་ཊྛཱ་ཏི་ས་ཡ་དཱ་ཋ་ཏཱ་ཡ དཱ་ཋཱི་ནཾ གི་རི་ག་བྦྷ་རེ ན་ད་ནྟཱ་ནཾ སཱི་ཧ་ག་ཛྫི་ཏཾ ག་ཛྫ་ནྟཱ་ནཾ སཱི་ཧཱ་ནཾ མི་ག་རཱ་ཛཱུ་ནཾ ཝི་ཡ ཏེ་སཾ ཨ་བྷཱི་ཏ་ནཱ་ད་ས་དི་སཱ གཱ་ཐཱ སུ་ཎཱ་ཐཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ‘‘ཡ་ཐཱ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ནྟཱ་ནཾ སཱི་ཧཱ་ནཾ མི་ག་རཱ་ཛཱུ་ནཾ ཀུ་ཏོ་ཙི་པི བྷ་ཡཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ སོ ཨ་བྷཱི་ཏ་ནཱ་དོ ཏ་ད་ཉྙ་མི་ག་ས་ནྟཱ་ས་ཀ་རོ, ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཐེ་རཱ་ནཾ སཱི་ཧ་ནཱ་ད་ས་དི་སི་ཡོ ས་བྦ་སོ བྷ་ཡ་ཧེ་ཏཱུ་ནཾ སུ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ཨ་བྷཱི་ཏ་ནཱ་ད་བྷཱུ་ཏཱ, པ་མ་ཏྟ་ཛ་ན་ས་ནྟཱ་ས་ཀ་རཱ གཱ་ཐཱ སུ་ཎཱ་ཐཱ’’ཏི.
བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ་ནནྟི བྷཱ་ཝི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ. ཙི་ཏྟ་ཉྷི ‘‘ཨ་ཏྟཱ ཧི ཀི་ར དུ་དྡ་མོ (དྷ. པ. ༡༥༩) ཡོ ཝེ ཋི་ཏ་ཏྟོ ཏ་ས་རཾ་ཝ ཨུ་ཛྫཱུ’’ཏི (སུ. ནི. ༢༡༧) ཙ ‘‘ཨ་ཏྟ་ས་མྨཱ་པ་ཎི་དྷཱི’’ཏི (ཁུ. པཱ. ༥.༤; སུ. ནི. ༢༦༣) ཙ ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟཱ་ནུ་ཡོ་གེ་ན ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷི་ཝ་ཌྜྷི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཝཱ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ་ནནྟི བྷཱ་ཝི་ཏ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ, ས་བྷཱ་ཝ་བྷཱུ་ཏ་སཱི་ལཱ་དི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. གཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི གཱ་ཐཱ, ཨ་ནུ་ཊྛུ་བྷཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨི་སཱི་ཧི པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ཙ་ཏུ་པྤ་དཾ ཚ་པྤ་དཾ ཝཱ ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི ཏཾ་ས་དི་ས་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨ་ཏྟ་ཏྠཱ་དི་བྷེ་དེ ཨ་ཏྠེ ཨུ་པ་ནེ་ནྟི ཏེ་སུ ཝཱ ཨུ་པ་ནི་ཡྻ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱ.
ཨ་ཐ ཝཱ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ་ནནྟི བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ, ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཧི ཨཱ་ཧི་ཏོ ཨ་ཧཾ མཱ་ནོ ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, སོ ཙ ཏེ་ཧི ཨ་པྤ་མཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ བྷཱ་ཝི་ཏོ ས་མྨ་དེ་ཝ གུ་ཎ་ག་ནྡྷཾ གཱ་ཧཱ་པི་ཏོ. ཏེ་ན ཏེ་སཾ ཀཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ སཱི་ལ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ནཱ པ་ཉྙཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཏི ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘བྷཱ་ཝ་ནཱ’’ཏི ཙ ས་མྦོ་དྷི་པ་ཊི་པ་དཱ ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཡཱ་ཡཾ ས་ཙྩ་ས་མྦོ་དྷི ཨ་ཏྠི, སཱ དུ་ཝི་དྷཱ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཏོ ཏ་ད་ཏྠ་ཏོ ཙ. ས་མྦོ་དྷི པ་ན ཏི་ཝི་དྷཱ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷི པ་ཙྩེ་ཀ་ས་མྦོ་དྷི སཱ་ཝ་ཀ་ས་མྦོ་དྷཱི་ཏི. ཏ་ཏྠ ས་མྨཱ སཱ་མཾ ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ནཾ བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ བོ་དྷ་ན་ཏོ ཙ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷི. ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་པ་ད་ཊྛཱ་ན་ཉྩ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ ‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ –
‘‘བུ་དྡྷོ་ཏི ཡོ སོ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཡ་མྦྷཱུ ཨ་ནཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀོ པུ་བྦེ ཨ་ན་ནུ་སྶུ་ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ སཱ་མཾ ས་ཙྩཱ་ནི ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷི, ཏ་ཏྠ ཙ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ བ་ལེ་སུ ཙ ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ནི. ༡༩༢; ཙཱུ་ལ༹་ནི. པཱ་རཱ་ཡ་ན་ཏྠུ་ཏི་གཱ་ཐཱ་ནི་དྡེ་ས ༩༧; པ་ཊི. མ. ༡.༡༦༡).
བོ་དྷ་ནེ་ཡྻ་བོ་དྷ་ན་ཏྠོ ཧི བ་ལེ་སུ ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝོ. པ་ཙྩེ་ཀཾ ས་ཡ་མེ་ཝ བོ་དྷཱི་ཏི པ་ཙྩེ་ཀ་ས་མྦོ་དྷི, ཨ་ན་ནུ་བུ་དྡྷོ ས་ཡ་མྦྷཱུ་ཉཱ་ཎེ་ན ས་ཙྩཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ་ན་ཉྷི ས་ཡ་མྦྷཱུ་ཉཱ་ཎ་ཏཱ་ཡ ས་ཡ་མེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ་པི ས་ཙྩཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ སཱ་ནུ་བུ་དྡྷོ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཙྩཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་སྶ ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨི་མེ་སཾ པ་ན སོ ཨེ་ཀ་སྶཱ་པི ས་ཏྟ་སྶ ས་ཙྩཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཧེ་ཏུ ན ཧོ་ཏི. ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ས་ཝ་ན་ནྟེ ཛཱ་ཏཱ་ཏི སཱ་ཝ་ཀཱ. སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ས་ཙྩཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་མྦོ་དྷི. ཏི་ཝི་དྷཱ་པེ་སཱ ཏི་ཎྞཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ ཨཱ་ག་མ་ནཱི་ཡ་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ མ་ཏྠ་ཀ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ས་ཏྟ་ཏིཾ་སཱ་ཡ བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ ཨི་ཏ་རཱ་བྷི་ས་མ་ཡཱ་ནཾ ཏ་ད་ཝི་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ན ཧི ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ན ཝི་ནཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, ས་ཏི ཙ བྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ པ་ཧཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ པ་རི་ཉྙཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཙ སི་དྡྷོ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ཡ་དཱ ཧི མ་ཧཱ་བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པ་རི་པཱུ་རི་ཏ་བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་རོ ཙ་རི་མ་བྷ་ཝེ ཀ་ཏ་པུ་བྦ་ཀི་ཙྩོ བོ་དྷི་མ་ཎྜཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ – ‘‘ན ཏཱ་ཝི་མཾ པ་ལླ་ངྐཾ བྷི་ནྡི་སྶཱ་མི, ཡཱ་ཝ ན མེ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པ་ཊི་ཉྙཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏ་པ་ལླ་ངྐེ ནི་སི་ནྣོ ཨ་ས་མྤ་ཏྟཱ་ཡ ཨེ་ཝ ས་ཉྫྷཱ་ཝེ་ལཱ་ཡ མཱ་ར་བ་ལཾ ཝི་དྷ་མི་ཏྭཱ པུ་རི་མ་ཡཱ་མེ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ནེ་ཀཱ་ཀཱ་ར་ཝོ་ཀཱ་རེ པུ་བྦེ ནི་ཝུ་ཏྠ་ཀྑ་ནྡྷེ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མེ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཝི་སོ་དྷ་ནེ་ན ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ་ས་ཉཱ་ཎཱ་ནི ཨ་དྷི་ག་ནྟྭཱ པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མེ ‘‘ཀི་ཙྪཾ ཝ་ཏཱ་ཡཾ ལོ་ཀོ ཨཱ་པ་ནྣོ ཛཱ་ཡ་ཏི ཙ ཛཱི་ཡ་ཏི ཙ མཱི་ཡ་ཏི ཙ ཙ་ཝ་ཏི ཙ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ཙ, ཨ་ཐ ཙ པ་ནི་མ་སྶ དུ་ཀྑ་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (དཱི. ནི. ༢.༥༧) ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་མུ་ཁེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ག་ཧ་ནཾ ཚི་ནྡི་ཏུཾ ནི་ས་ད་སི་ལཱ་ཡཾ ཕ་ར་སུཾ ནི་སེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཀི་ལེ་ས་ག་ཧ་ནཾ ཚི་ནྡི་ཏུཾ ལོ་ཀ་ནཱ་ཐོ ཉཱ་ཎ་ཕ་ར་སུཾ ཏེ་ཛེ་ནྟོ བུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་རི་པཱ་ཀཾ ག་ཏ་ཏྟཱ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཱ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ག་བྦྷཾ ག་ཎྷཱ་པེ་ནྟོ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ནཱ་ནཱ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པི་ཏེ ནཱ་མ་རཱུ་པེ ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པ་ད་དྷ་མྨ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནེ་ཀཱ་ཀཱ་ར་ཝོ་ཀཱ་ར་ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ནྟོ ཚ་ཏྟིཾ་ས་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མུ་ཁེ་ན ས་མྨ་ས་ན་ཝཱ་རཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ མ་ཧཱ་ཝ་ཛི་ར་ཉཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ ཏི་ཀྑེ སཱུ་རེ པ་ས་ནྣེ ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ ཡ་དཱ ཏཾ མ་གྒེ་ན གྷ་ཊེ་ཏི, ཏ་དཱ མ་གྒ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ དི་ཡ་ཌྜྷ་ཀི་ལེ་ས་ས་ཧ་སྶཾ ཁེ་པེ་ནྟོ ཨ་གྒ་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི ནཱ་མ, ཨ་གྒ་ཕ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ནཱ་མ. ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ད་ས་བ་ལ་ཙ་ཏུ་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫཱ་ད་ཡོ་པི ཏ་སྶ ཏ་དཱ ཧ་ཏྠ་ག་ཏཱ་ཡེ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷི་པ་ཊི་པ་དཱ. ཏ་ད་ཏྠ་ཏོ པ་ན མ་ཧཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཏུ་སི་ཏ་བྷ་ཝ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟི, ཨེ་ཏྠ་ནྟ་རེ པ་ཝ་ཏྟཾ བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་ར་ས་མྦྷ་ར་ཎཾ. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ས་མྤ་ནྣཾ ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝཱ་ཏི ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་པི པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ཡཱ ཀ་ཏཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ས་མྦྷ་ཏ་པ་ཙྩེ་ཀ་ས་མྦོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་རཱ ཏཱ་དི་སེ ཀཱ་ལེ ཙ་རི་མ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཋི་ཏཱ ཉཱ་ཎ་སྶ པ་རི་པཱ་ཀ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཾ སཾ་ཝེ་ག་ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཝི་སེ་སཾ བྷ་ཝཱ་དཱི་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ས་ཡ་མྦྷཱུ་ཉཱ་ཎེ་ན པ་ཝ་ཏྟི པ་ཝ་ཏྟི་ཧེ་ཏུཾ ནི་ཝ་ཏྟི ནི་ཝ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་ཉྩ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘སོ ‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’ནྟི ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ན ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་བྲཱུ་ཧེ་ནྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ས་ངྑཱ་རེ པ་རི་མ་དྡ་ནྟཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨུ་སྶུ་ཀྐཱ་པེ་ཏྭཱ མ་གྒ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨ་གྒ་མ་གྒཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ནྟཱ པ་ཙྩེ་ཀ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི ནཱ་མ, ཨ་གྒ་ཕ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཙྩེ་ཀ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ནཱ་མ ཧུ་ཏྭཱ ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ཨ་གྒ་ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻཱ ཧོ་ནྟི.
སཱ་ཝ་ཀཱ པ་ན ས་ཏྠུ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ ཝཱ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཁ་ཎེ ཀཱ་ལ་ནྟ་རེ ཝཱ ཏ་ཛྫཾ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་ཏི་ཊྛ་ནྟཱ གྷ་ཊེ་ནྟཱ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨུ་སྶུ་ཀྐཱ་པེ་ཏྭཱ, ཡ་དི ཝཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཝ་ཌྜྷ་ནྟི་ཡཱ, ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རཱ་ནུ་རཱུ་པ་སི་དྡྷི་ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀ་བྷཱུ་མི་ཡཱ ཝཱ ཀེ་ཝ་ལཾ ཝཱ ཨ་གྒ་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ སཱ་ཝ་ཀ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ནྟི ནཱ་མ. ཏ་ཏོ པ་རཾ སཱ་ཝ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ཨ་གྒ་ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻཱ. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཏོ པ་ཙྩེ་ཀ་ས་མྦོ་དྷི སཱ་ཝ་ཀ་ས་མྦོ་དྷི ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཏ་ད་ཏྠ་ཏོ པ་ན ཡ་ཐཱ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧེ་ཊྛི་མ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི ཀ་པྤཱ་ནཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཉྩ བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་ར་ས་མྦྷ་ར་ཎཾ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཨ་ཊྛ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི ཀ་པྤཱ་ནཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཉྩ, ཨུ་པ་རི་མ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན སོ་ལ༹་ས ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི ཀ་པྤཱ་ནཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཉྩ ཨེ་ཏེ ཙ བྷེ་དཱ པ་ཉྙཱ་དྷི་ཀ་ས་དྡྷཱ་དྷི་ཀ་ཝཱི་རི་ཡཱ་དྷི་ཀ་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. པ་ཉྙཱ་དྷི་ཀཱ་ན་ཉྷི ས་དྡྷཱ མ་ནྡཱ ཧོ་ཏི པ་ཉྙཱ ཏི་ཀྑཱ, ཏ་ཏོ ཙ ཨུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་སྶ ཝི་ས་ད་ནི་པུ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ པཱ་ར་མི་ཡོ པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ས་དྡྷཱ་དྷི་ཀཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཏེ་སཾ ནཱ་ཏི་སཱི་གྷཾ ནཱ་ཏི་ས་ཎི་ཀཾ པཱ་ར་མི་ཡོ པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཝཱི་རི་ཡཱ་དྷི་ཀཱ་ནཾ པ་ན པ་ཉྙཱ མ་ནྡཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཏེ་སཾ ཙི་རེ་ནེ་ཝ པཱ་ར་མི་ཡོ པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ན ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ. ཏེ་ས་ཉྷི ས་ཏི་པི པ་ཉྙཱ་དྷི་ཀ་བྷཱ་ཝེ དྭེ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི ཀ་པྤཱ་ནཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཉྩ བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་ར་ས་མྦྷ་ར་ཎཾ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཾ, ན ཏ་ཏོ ཨོ་རཾ. ས་དྡྷཱ་དྷི་ཀ་ཝཱི་རི་ཡཱ་དྷི་ཀཱ་པི ཝུ་ཏྟ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ པ་རཾ ཀ་ཏི་པ་ཡེ ཨེ་ཝ ཀ་པྤེ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཙྩེ་ཀ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ན ཏ་ཏི་ཡཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻ་ནྟི. སཱ་ཝ་ཀ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ན ཡེ་སཾ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རོ, ཏེ་སཾ ཨེ་ཀཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ ཀ་པྤཱ་ནཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཉྩ ས་མྦྷཱ་ར་ས་མྦྷ་ར་ཎཾ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཾ. ཡེ་སཾ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ, ཏེ་སཾ ཀ་པྤཱ་ནཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མེ་ཝ, ཏ་ཐཱ བུ་དྡྷ་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་སྶ པུ་ཏྟ་སྶ ཙ. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ –
‘‘མ་ནུ་སྶ་ཏྟཾ ལི་ངྒ་ས་མྤ་ཏྟི, ཧེ་ཏུ ས་ཏྠཱ་ར་ད་སྶ་ནཾ;
པ་བྦ་ཛྫཱ གུ་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི, ཨ་དྷི་ཀཱ་རོ ཙ ཚ་ནྡ་ཏཱ;
ཨ་ཊྛ་དྷ་མྨ་ས་མོ་ཧཱ་ནཱ, ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རོ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི. (བུ. ཝཾ. ༢.༥༩) –
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཊྛ དྷ་མྨེ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་པ་ཎི་དྷཱ་ནཱ་ནཾ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ མ་ཧཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ས་ཝི་སེ་སཾ དཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཡུ་ཏྟ་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་དཱ་ན་ས་དི་སཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ དེ་ནྟཱ་ནཾ ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པ་སཱི་ལཱ་དི་ཀེ ས་བྦ་པཱ་ར་མི་དྷ་མྨེ ཨཱ་ཙི་ན་ནྟཱ་ན་མྤི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་ལ་པ་རི་ཙྪེ་དཾ ཨ་ས་མྤ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ ཨེ་ཝ བུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟི ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཀ་སྨཱ? ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་པ་རི་པ་ཙྩ་ན་ཏོ. པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཀཱ་ལེ ནི་པྥཱ་དི་ཏཾ ཝི་ཡ ཧི ས་སྶཾ བུ་དྡྷ་ཉཱ་ཎཾ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཀཱ་ལ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟཾ ག་བྦྷཾ ག་ཎྷ་ནྟཾ པ་རི་པཱ་ཀཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ –
‘‘མ་ནུ་སྶ་ཏྟཾ ལི་ངྒ་ས་མྤ་ཏྟི, ཝི་ག་ཏཱ་ས་ཝ་ད་སྶ་ནཾ;
ཨ་དྷི་ཀཱ་རོ ཚ་ནྡ་ཏཱ ཨེ་ཏེ, ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ཀཱ་ར་ཎཱ’’ཏི. (སུ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.ཁ་གྒ་ཝི་སཱ་ཎ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ) –
ཨི་མེ པ་ཉྩ དྷ་མྨེ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རཱ་ནཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ ‘‘ཨ་དྷི་ཀཱ་རོ ཚ་ནྡ་ཏཱ’’ཏི དྭ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ཡ པ་ཏྠ་ནཱ་ཡ ཝ་སེ་ན ཀ་ཏ་པ་ཎི་དྷཱ་ནཱ་ནཾ སཱ་ཝ་ཀ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་ལ་པ་རི་ཙྪེ་དཾ ཨ་ས་མྤ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ ཨེ་ཝ པ་ཙྩེ་ཀ་ས་མྦོ་དྷི་ཡཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་སཱ་ཝ་ཀ་ས་མྦོ་དྷི་ཡཱ ཙ ཨ་དྷི་ག་མོ ན་ཏྠི. ཀ་སྨཱ? ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་པ་རི་པ་ཙྩ་ན་ཏོ. ཨི་མེ་ས་མྤི ཧི ཡ་ཐཱ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ དཱ་ནཱ་དི་པཱ་ར་མཱི་ཧི པ་རི་བྲཱུ་ཧི་ཏཱ པ་ཉྙཱ་པཱ་ར་མཱི ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ག་བྦྷཾ ག་ཎྷ་ནྟཱི པ་རི་པཱ་ཀཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི བུ་དྡྷ་ཉཱ་ཎཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ དཱ་ནཱ་དཱི་ཧི པ་རི་བྲཱུ་ཧི་ཏཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ག་བྦྷཾ ག་ཎྷ་ནྟཱི པ་རི་པཱ་ཀཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ཉཱ་ཎཾ སཱ་ཝ་ཀ་བོ་དྷི་ཉཱ་ཎ་ཉྩ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི. དཱ་ན་པ་རི་ཙ་ཡེ་ན ཧེ་ཏེ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཨ་ལོ་བྷ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ས་ངྒ་མཱ་ན་སཱ ཨ་ན་པེ་ཀྑ་ཙི་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ, སཱི་ལ་པ་རི་ཙ་ཡེ་ན སུ་སཾ་ཝུ་ཏ་ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙ་ཏཱ་ཡ སུ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟཱ པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ཛཱི་ཝཱ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ གུ་ཏྟ་དྭཱ་རཱ བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙུ་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ཛཱ་ག་རི་ཡཱ་ནུ་ཡོ་གེ་ན ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་ད་ཧ་ནྟི, སྭཱ་ཡཾ ཏེ་སཾ ཛཱ་ག་རི་ཡཱ་ནུ་ཡོ་གོ ག་ཏ་པ་ཙྩཱ་ག་ཏི་ཀ་ཝ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨེ་ཝཾ པ་ན པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ནེ་ཝ ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ པ་ཉྩཱ་བྷི་ཉྙཱ ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཙ ཧ་ཏྠ་ག་ཏཱ་ཡེ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཝཱི་རི་ཡཱ་ད་ཡོ པ་ན ཏ་ད་ནྟོ་ག་དྷཱ ཨེ་ཝ. ཡ་ཉྷི པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ཡཱ སཱ་ཝ་ཀ་བོ་དྷི་ཡཱ ཝཱ ཨ་ཏྠཱ་ཡ དཱ་ནཱ་དི་པུ་ཉྙ་ས་མྦྷ་ར་ཎེ ཨ་བྦྷུ་སྶ་ཧ་ནཾ, ཨི་དཾ ཝཱི་རི་ཡཾ. ཡཾ ཏ་ད་ནུ་པ་རོ་དྷ་སྶ ས་ཧ་ནཾ, ཨ་ཡཾ ཁ་ནྟི. ཡཾ དཱ་ན་སཱི་ལཱ་དི་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ནཾ, ཨི་དཾ ས་ཙྩཾ. ས་བྦ་ཏྠ་མེ་ཝ ཨ་ཙ་ལ་ས་མཱ་དྷཱ་ནཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ, ཨི་དཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ. ཡཱ དཱ་ན་སཱི་ལཱ་དཱི་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏེ་སུ ས་ཏྟེ་སུ ཧི་ཏེ་སི་ཏཱ, ཨ་ཡཾ མེ་ཏྟཱ. ཡཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཀ་ཏ་ཝི་པྤ་ཀཱ་རེ་སུ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ནཾ, ཨ་ཡཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ དཱ་ན་སཱི་ལ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་སུ སཱི་ལ་ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་སུ ཙ སི་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནཱ་སུ ཝཱི་རི་ཡཱ་ད་ཡོ སི་དྡྷཱ ཨེ་ཝ ཧོ་ནྟི. སཱ་ཡེ་ཝ པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ཨ་ཏྠཱ་ཡ སཱ་ཝ་ཀ་བོ་དྷི་ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཙ དཱ་ནཱ་དི་པ་ཊི་པ་དཱ ཏེ་སཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ ས་ནྟཱ་ན་སྶ བྷཱ་ཝ་ན་ཏོ པ་རི་བྷཱ་ཝ་ན་ཏོ བྷཱ་ཝ་ནཱ ནཱ་མ. ཝི་སེ་ས་ཏོ དཱ་ན་སཱི་ལཱ་དཱི་ཧི སྭཱ་བྷི་ས་ངྑ་ཏེ ས་ནྟཱ་ནེ པ་ཝ་ཏྟཱ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཊི་པ་དཱ, ཡ་ཏོ ཏེ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ པུ་བྦ་ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་མུ་དཱ་ག་མ་ས་མྤ་ནྣཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ –
‘‘པ་ཉྩི་མེ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ པུ་བྦ་ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རེ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, པུ་བྦ་ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་ཊི་ཀ་ཙྩ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, ནོ ཙེ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་ཊི་ཀ་ཙྩ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, ཨ་ཐ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, ཨ་ཐ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, ཨ་ཐ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝེ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ པ་ཙྪི་མེ ཀཱ་ལེ པ་ཙྩེ་ཀ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (སུ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.ཁ་གྒ་ཝི་སཱ་ཎ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ).
ཨི་ཏི པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ པཱ་ར་མི་ཏཱ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ཡ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་པ་ཊི་པ་དཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཙ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ བུ་དྡྷ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀཱ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ནཱ་མ. ཏེ་སུ ཨི་དྷ བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘སཱི་ཧཱ་ནཾ་ཝཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཐེ་རཱ་ནཾ སཱི་ཧ་ས་མཱ་ན་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་པ་ཀྑེ་ཧི ཨ་ན་བྷི་བྷ་ཝ་ནཱི་ཡ་ཏཾ, ཏེ ཙ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ པ་ཝ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘སཱི་ཧཱ་ནཾ་ཝ ན་ད་ནྟཱ་ནཾ…པེ… གཱ་ཐཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ནཾ སཱི་ཧ་ནཱ་ད་ས་དི་ས་ཏཱ་ད་སྶ་ནེ་ན ཏཱ་སཾ པ་ར་ཝཱ་དེ་ཧི ཨ་ན་བྷི་བྷ་ཝ་ནཱི་ཡ་ཏཾ, ཏེ ཙ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ་ན’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཏ་དུ་བྷ་ཡ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི. བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ཐེ་རཱ ཨི་དྷ སཱི་ཧ་ས་དི་སཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏེ་ས་ཉྩ གཱ་ཐཱ སཱི་ཧ་ནཱ་ད་ས་དི་སི་ཡོ. ‘‘ཨ་ཏྠཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ནེ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཐེ་རཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ཀྑོ ནཱ་མ སཾ་ཀི་ལེ་ས་དྷ་མྨོ, ཏ་ད་བྷི་བྷ་ཝོ ཏ་ད་ངྒི་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་པྤ་ཧཱ་ནེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་མུ་ཙྪེ་ད་པྤ་ཧཱ་ནཾ. ཏ་སྨིཾ ས་ཏི པ་ཊི་པ་སྶ་དྡྷཱི་པྤ་ཧཱ་ནཾ ནི་སྶ་ར་ཎ་པྤ་ཧཱ་ན་ཉྩ སི་དྡྷ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཡ་ཏོ ཏེ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཧི ཨ་རི་ཡཱ ཨ་པྤ་མཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ནྟི ནཱ་མ, ཨ་གྒ་ཕ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཝུ་ཏྟོ་ཝཱ་ཡ་མ་ཏྠོ.
ཏེ་སུ ཏ་ད་ངྒ་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ནེ་སཾ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ ད་སྶི་ཏཱ, ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཱ, ས་མུ་ཙྪེ་ད་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་དཱ, ཨི་ཏ་རེ་ན ཏཱ་སཾ ཕ་ལཾ ད་སྶི་ཏཾ. སཱི་ལེ་ན ཙ ཏེ་སཾ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཏཱ ད་སྶི་ཏཱ, ‘‘ཀོ ཙཱ་དི ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ? སཱི་ལ་ཉྩ སུ་ཝི་སུ་དྡྷཾ’’ (སཾ. ནི. ༥.༣༦༩), ‘‘སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ’’ (སཾ. ནི. ༡.༢༣; ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༡), ‘‘ས་བྦ་པཱ་པ་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི (དྷ. པ. ༡༨༣; དཱི. ནི. ༢.༩༠) ཙ ཝ་ཙ་ན་ཏོ སཱི་ལཾ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ་ཝ ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱ་དི་གུ་ཎཱ་ཝ་ཧ་ཏྟཱ. ས་མཱ་དྷི་ནཱ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཏཱ ད་སྶི་ཏཱ, ‘‘ཙི་ཏྟཾ བྷཱ་ཝ་ཡཾ’’, ‘‘ཀུ་ས་ལ་སྶ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ’’ཏི ཙ ཝ་ཙ་ན་ཏོ ས་མཱ་དྷི་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎོ་ཝ, ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཱ་དི་གུ་ཎཱ་ཝ་ཧ་ཏྟཱ. པ་ཉྙཱ་ཡ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཏཱ ད་སྶི་ཏཱ, ‘‘ས་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡོ་ད་པ་ནཾ’’ (དྷ. པ. ༡༨༣; དཱི. ནི. ༢.༩༠), ‘‘པ་ཉྙཾ བྷཱ་ཝ་ཡ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༡.༢༣; ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༡) ཙ ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ཉྙཱ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ་ཝ, པ་ཉྙུ་ཏྟ་ར་ཏོ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ སཱ་ཝ ཀ་ལྱཱ་ཎཱ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛེ་སུ ཏཱ་དི་བྷཱ་ཝཱ་ཝ་ཧ་ཏྟཱ.
‘‘སེ་ལོ ཡ་ཐཱ ཨེ་ཀ་གྷ་ནོ, ཝཱ་ཏེ་ན ན ས་མཱི་ར་ཏི; (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༤༤);
ཨེ་ཝཾ ནི་ནྡཱ་པ་སཾ་སཱ་སུ, ན ས་མི་ཉྫ་ནྟི པ་ཎྜི་ཏཱ’’ཏི. (དྷ. པ. ༨༡) –
ཧི ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཐཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཏེ་ཝི་ཛྫ་བྷཱ་ཝོ ད་སྶི་ཏོ. སཱི་ལ་ས་མྤ་ཏྟི་ཉྷི ནི་སྶཱ་ཡ ཏི་སྶོ ཝི་ཛྫཱ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི. ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙཱ་བྷཱ་ཝོ. ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ཏྟི་ཉྷི ནི་སྶཱ་ཡ ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙཱ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི. པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་དཱ་ཡ པ་བྷི་ནྣ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་བྷཱ་ཝོ. པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་ད་ཉྷི ནི་སྶཱ་ཡ ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི. ཨི་མི་ནཱ ཏེ་སཾ ཐེ་རཱ་ནཾ ཀེ་ཙི ཏེ་ཝི་ཛྫཱ, ཀེ་ཙི ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙཱ, ཀེ་ཙི པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ད་སྶི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཏ་ཐཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཏེ་སཾ ཀཱ་མ་སུ་ཁཱ་ནུ་ཡོ་ག་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཨ་ནྟ་སྶ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི. ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐཱ་ནུ་ཡོ་ག་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ, པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་དཱ་ཡ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ སེ་ཝ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཐཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཏེ་སཾ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི. ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཱ་ཡ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ན་པྤ་ཧཱ་ནཾ, པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཨ་ནུ་ས་ཡ་པྤ་ཧཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི. སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཝཱ དུ་ཙྩ་རི་ཏ་སཾ་ཀི་ལེ་ས་ཝི་སོ་དྷ་ནཾ, ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་སཾ་ཀི་ལེ་ས་ཝི་སོ་དྷ་ནཾ, པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་དཱ་ཡ དི་ཊྛི་སཾ་ཀི་ལེ་ས་ཝི་སོ་དྷ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ད་ངྒ་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཝཱ ནེ་སཾ ཨ་པཱ་ཡ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མོ ད་སྶི་ཏོ. ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མོ, ས་མུ་ཙྪེ་ད་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ས་བྦ་བྷ་ཝ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མོ ད་སྶི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
‘‘བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ་ན’’ནྟི ཝཱ ཨེ་ཏྠ སཱི་ལ་བྷཱ་ཝ་ནཱ, ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ནཱ པ་ཉྙཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཏི ཏི་སྶོ བྷཱ་ཝ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ ཀཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཏ་ད་ནྟོ་ག་དྷ་ཏྟཱ. སཱི་ལ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཙ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་དཱི་ཏི ས་བྦཾ པུ་རི་མ་ས་དི་སཾ. ཡ་ཐཱ པ་ན སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ པ་རེ མི་ག་ག་ཎཱ ན ས་ཧ་ནྟི, ཀུ་ཏོ ཨ་བྷི་བྷ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ སཱི་ཧ་ནཱ་དོ་ཝ ཏེ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་ཝཱ་དཱ ཐེ་རཱ་ནཾ ཝཱ་དེ ན ས་ཧ་ནྟི, ཀུ་ཏོ ཨ་བྷི་བྷ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ ཐེ་ར་ཝཱ་དཱ་ཝ ཏེ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ནྟི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ‘‘ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ, ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རཱ དུ་ཀྑཱ, ས་བྦེ དྷ་མྨཱ ཨ་ན་ཏྟཱ’’ཏི (དྷ. པ. ༢༧༧-༢༧༩) ‘‘ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི ཙ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ. ན ཧི དྷ་མྨ་ཏོ ས་ཀྐཱ ཀེ་ན་ཙི ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟ་ནཱི་ཡ་ཏོ. ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ པ་ར་ཏོ ཨཱ་ཝི་བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པེ་ནེ་ཝ པ་ཋ་མ་གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
དུ་ཏི་ཡ་གཱ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཨ་ཡཾ ས་མྦ་ནྡྷ་ད་སྶ་ན་མུ་ཁེ་ན ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ. ཏ་ཏྠ ཡེ་སཾ ཐེ་རཱ་ནཾ གཱ་ཐཱ སཱ་ཝེ་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཏེ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ནཱ་མ་ཏོ གོ་ཏྟ་ཏོ གུ་ཎ་ཏོ ཙ ཀི་ཏྟེ་ཏུཾ ‘‘ཡ་ཐཱ་ནཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏོ པ་ན ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ གཱ་ཐཱ་སྭེ་ཝ ཨཱ་ཝི་བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ་ནཱ་མཱཏི ཡཾ་ཡཾ་ནཱ་མཱ, སུ་བྷཱུ་ཏི མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀོ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ནཱ་མ་དྷེ་ཡྻེ་ན པ་ཉྙཱ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ་གོ་ཏྟཱཏི ཡཾ་ཡཾ་གོ་ཏྟཱ, གོ་ཏ་མོ ཀ་སྶ་པོ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཀུ་ལ་པ་དེ་སེ་ན ཡཱ་ཡ ཡཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨ་ཝི་ཧཱ་རི་ནོཏི ཡཱ་དི་ས་དྷ་མྨ་ཝི་ཧཱ་རི་ནོ, པ་རི་ཡ་ཏྟི་པ་ར་མ་ཏཱ་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝི་ཧཱ་རི་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རིཾ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨ་ཝི་ཧཱ་རི་ནོཏི ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨཱ ཝི་ཧཱ་རི་ནོ ཙ, ཡཱ་དི་ས་སཱི་ལཱ་དི་དྷ་མྨཱ དི་བྦ་ཝི་ཧཱ་རཱ་དཱི་སུ ཨ་བྷི་ཎྷ་སོ ཝི་ཧ་ར་མཱ་ནཱ ཡཱ་དི་ས་ཝི་ཧཱ་རཱ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ་དྷི་མུ་ཏྟཱཏི ཡཱ་དི་ས་ཨ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཀཱ ས་དྡྷཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་པ་ཉྙཱ་དྷི་མུ་ཏྟཱི་སུ ཡཾ་ཡཾ་ཨ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཀཱ སུ་ཉྙ་ཏ་མུ་ཁཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟཱ་ཏི ཡ་ཐཱ་དྷི་མུ་ཏྟཱ. ‘‘ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟཱ་ནཾ, ཨ་ཏྠཾ ག་ཙྪ་ནྟི ཨཱ་ས་ཝཱ’’ཏི (དྷ. པ. ༢༢༦) ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་བྷ་ཡ་ཉྩེ་ཏཾ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟི་ཏོ པུ་བྦེ་ཡེ་ཝ ཧི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་མ་དྷི་མུ་ཙྩ་ནཾ, ན པ་ར་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ –
‘‘ཨ་སྶ་དྡྷོ ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙཱུ ཙ, ས་ནྡྷི་ཙྪེ་དོ ཙ ཡོ ན་རོ’’ཏི་ཨཱ་དི. (དྷ. པ. ༩༧).
‘‘ཡ་ཐཱ་ཝི་མུ་ཏྟཱ’’ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ, པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟཱི་སུ ཡཾ་ཡཾ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཀཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་པྤ་ཉྙཱཏི ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་པ་ཉྙཱ་ཡ པཱ་རི་ཧཱ་རི་ཀ་པ་ཉྙཱ་ཡ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཙཱ་ཏི ཏི་ཝི་དྷཱ་ཡ་པི པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཉྙ་ཝ་ནྟོ. ཝི་ཧ་རིཾ་སཱུཏི ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ ས་པྤ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་ལ་དྡྷེ་ན ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ཝ་སིཾ་སུ. ཨ་ཏ་ནྡི་ཏཱཏི ཨ་ན་ལ་སཱ, ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཾ ཡ་ཐཱ་བ་ལཾ པ་ར་ཧི་ཏ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡ་ཉྩ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཝ་ནྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཏྠ ཙ པ་ན ནཱ་མ་གོ་ཏྟ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཏེ་སཾ ཐེ་རཱ་ནཾ པ་ཀཱ་ས་པ་ཉྙཱ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. དྷ་མྨ་ཝི་ཧཱ་ར་གྒ་ཧ་ཎེ་ན སཱི་ལ་ས་མྤ་དཾ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ད་ཉྩ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ་དྷི་མུ་ཏྟཱ ས་པྤ་ཉྙཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་དཾ. ‘‘ཨ་ཏ་ནྡི་ཏཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་དཱི་ནཾ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཾ ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྤ་དཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ་ནཱ་མཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཏེ་སཾ པ་ཀཱ་ས་ན་ནཱ་མ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ་གོ་ཏྟཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི་དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི་གོ་ཏྟ་ས་མྤ་ཏྟི་ས་མུ་དཱ་ག་མཾ, ‘‘ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨ་ཝི་ཧཱ་རི་ནོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ སཱི་ལ་ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ས་མྤ་ཏྟི་ས་མུ་དཱ་ག་མཾ, ‘‘ཨ་ཏ་ནྡི་ཏཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཾ ཋི་ཏཱ་ནཾ པ་ར་ཧི་ཏ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏི.
ཨ་ཐ ཝཱ ‘‘ཡ་ཐཱ་ནཱ་མཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཏེ་སཾ ཐེ་རཱ་ནཾ ག་རཱུ་ཧི ག་ཧི་ཏ་ནཱ་མ་དྷེ་ཡྻ་ད་སྶ་ནཾ ས་མ་ཉྙཱ་མ་ཏྟ་ཀི་ཏྟ་ན་ཏོ. ‘‘ཡ་ཐཱ་གོ་ཏྟཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནཾ ཀུ་ལཱ་པ་དེ་ས ཀི་ཏྟ་ན་ཏོ. ཏེ་ན ནེ་སཾ ས་དྡྷཱ་པ་བྦ་ཛི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨ་ཝི་ཧཱ་རི་ནོ’’ཏི ཨི་དཾ ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི་ད་སྶ་ནཾ སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རཱ་དཱི་ཧི ས་མ་ངྒཱི་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ན་ཏོ. ‘‘ཡ་ཐཱ་དྷི་མུ་ཏྟཱ ས་པྤ་ཉྙཱ’’ཏི ཨི་དཾ ནེ་སཾ ཝི་ཛྫཱ་ས་མྤ་ཏྟི་ད་སྶ་ནཾ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ་ཡ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་དྷི་ག་མ་པ་རི་དཱི་པ་ན་ཏོ. ‘‘ཨ་ཏ་ནྡི་ཏཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་དྷི་ག་མཱུ་པཱ་ཡ་ད་སྶ་ནཾ. ‘‘ཡ་ཐཱ་ནཱ་མཱ’’ཏི ཝཱ ཨི་མི་ནཱ ཏེ་སཾ པ་ཀཱ་ས་ན་ནཱ་མ་ཏཾ་ཡེ་ཝ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ་གོ་ཏྟཱ’’ཏི པ་ན ཨི་མི་ནཱ པ་ཙྪི་མ་ཙ་ཀྐ་དྭ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏི. ན ཧི ས་མྨཱ་ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ་ཏྟ་ནོ པུ་བྦེ ཙ ཨ་ཀ་ཏ་པུ་ཉྙ་སྶ ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི་དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རི་ནོ གོ་ཏྟ་ས་མྤ་ཏྟི་ས་མུ་དཱ་ག་མོ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨ་ཝི་ཧཱ་རི་ནོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཏེ་སཾ པུ་རི་མ་ཙ་ཀྐ་དྭ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏི. ན ཧི ཨ་པྤ་ཏི་རཱུ་པེ དེ་སེ ཝ་ས་ཏོ ས་པྤུ་རི་སཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ར་ཧི་ཏ་སྶ ཙ ཏཱ་དི་སཱ གུ་ཎ་ཝི་སེ་སཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི. ‘‘ཡ་ཐཱ་དྷི་མུ་ཏྟཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་དྡྷ་མྨ་ས་ཝ་ན་ས་མྤ་དཱ་ས་མཱ་ཡོ་གཾ ད་སྶེ་ཏི. ན ཧི པ་ར་ཏོ་གྷོ་སེ་ན ཝི་ནཱ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ས་ཙྩ་ས་མྤ་ཊི་ཝེ་དྷོ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. ‘‘ས་པྤ་ཉྙཱ ཨ་ཏ་ནྡི་ཏཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་སྶ གུ་ཎ་ཝི་སེ་ས་སྶ ཨ་བྱ་བྷི་ཙཱ་རི་ཧེ་ཏུཾ ད་སྶེ་ཏི ཉཱ་ཡཱ་ར་མྦྷ་ད་སྶ་ན་ཏོ.
ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – ‘‘ཡ་ཐཱ་གོ་ཏྟཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ གོ་ཏྟ་ཀི་ཏྟ་ནེ་ན ཏེ་སཾ ཐེ་རཱ་ནཾ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ས་མྤ་དཾ ད་སྶེ་ཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་གོ་ཏྟ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ‘‘ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨ་ཝི་ཧཱ་རི་ནོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ དྷ་མྨ་ཝི་ཧཱ་ར་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ས་དྡྷ་མྨ་ས་ཝ་ན་ས་མྤ་དཾ ད་སྶེ་ཏི ས་དྡྷ་མྨ་ས་ཝ་ནེ་ན ཝི་ནཱ ཏ་ད་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ‘‘ཡ་ཐཱ་དྷི་མུ་ཏྟཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ མ་ཏྠ་ཀ་པྤ་ཏྟཾ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པ་ཊི་པ་དཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ས་པྤ་ཉྙཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་བྦ་ཏྠ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རི་ཏཾ. ‘‘ཨ་ཏ་ནྡི་ཏཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ་ནཾ པ་རེ་སཾ ཧི་ཏ་སུ་ཁཱ་ཝ་ཧཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཾ ཨ་ཀི་ལཱ་སུ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཐཱ ‘‘ཡ་ཐཱ་གོ་ཏྟཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ནེ་སཾ ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་ས་མྤ་དཱ ད་སྶི་ཏཱ ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི་གོ་ཏྟ་ཀི་ཏྟ་ན་ཏོ. ‘‘ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨ་ཝི་ཧཱ་རི་ནོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷ་པུ་བྦ་ངྒ་མོ ས་མཱ་དྷི་ཀྑ་ནྡྷོ ད་སྶི་ཏོ. ‘‘ཡ་ཐཱ་དྷི་མུ་ཏྟཱ ས་པྤ་ཉྙཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ཉྙ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ. ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་ཉྩ སཱ་ཝ་ཀ་གུ་ཎཱ་ནཾ ཨཱ་དི, ས་མཱ་དྷི མ་ཛ྄ཛྷེ, པ་ཉྙཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ནྟི ཨཱ་དི་མ་ཛ྄ཛྷ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ད་སྶ་ནེ་ན ས་བྦེ་པི སཱ་ཝ་ཀ་གུ་ཎཱ ད་སྶི་ཏཱ ཧོ་ནྟི.
ཨཱི་དི་སཱི པ་ན གུ་ཎ་ཝི་བྷཱུ་ཏི ཡཱ་ཡ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཏེ་ཧི ཨ་དྷི་ག་ཏཱ, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝི་པ་སྶི་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཨ་ར་ཉྙ་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་པ་བྦ་ཏཱ་དཱི་སུ ཝི་ཝི་ཏྟ་སེ་ནཱ་ས་ནེ་སུ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠཱ་ཏི ཝཱ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཨུ་དཱ་ནཱ་དི་ཀཱ་ལེ. ཝི་པ་སྶི་ཏྭཱཏི ས་མྤ་སྶི་ཏྭཱ. ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་གྒ་ཧེ་ཧི དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷི་ཀ་ངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡོ ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཀ་ལཱ་པ་ས་མྨ་ས་ནཱ་དི་ཀྐ་མེ་ན པ་ཉྩ་མཾ ཝི་སུ་དྡྷིཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟྭཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨུ་སྶུ་ཀྐཱ་པེ་ཏྭཱ ཕུ་སི་ཏྭཱཏི པ་ཏྭཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ. ཨ་ཙྩུ་ཏཾ པ་དནྟི ནི་བྦཱ་ནཾ. ཏ་ཉྷི ས་ཡཾ ཨ་ཙ་ཝ་ན་དྷ་མྨ་ཏྟཱ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཙྩུ་ཏི་ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ ན་ཏྠི ཨེ་ཏྠ ཙུ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཨ་ཙྩུ་ཏཾ’’. ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨེ་ཧི ཨ་ས་མྨི་སྶ་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཏ་ད་ཏྠི་ཀེ་ཧི པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡ ཙ ‘‘པ་ད’’ནྟི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་ཏ་ནྟནྟི ཀ་ཏ་སྶ ཨ་ནྟཾ. ཡོ ཧི ཏེ་ཧི ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ, སོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨུ་པྤཱ་དི་ཏ་ཏྟཱ ཀ་ཏོ ནཱ་མ. ཏ་སྶ པ་ན པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་བྷཱུ་ཏཾ ཕ་ལཾ ཀ་ཏ་ནྟོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཏཾ ཀ་ཏ་ནྟཾ ཨ་གྒ་ཕ་ལཾ. ཨ་ཐ ཝཱ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཀ་ཏ་ཏྟཱ ནི་པྥཱ་དི་ཏ་ཏྟཱ ཀ་ཏཱ ནཱ་མ ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨཱ, ཏ་ནྣི་སྶ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཀ་ཏ་ནྟོ ནི་བྦཱ་ནཾ. ཏཾ ཀ་ཏ་ནྟཾ. པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟཱཏི ‘‘ཨ་དྷི་ག་ཏཾ ཝ་ཏ མ་ཡཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཱ་དྷི་ག་མེ་ན ཨི་དཾ ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལཾ, ཨ་དྷི་ག་ཏཱ ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལ་ནི་བྦཱ་ནཱ་ནི ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཨ་ཝེ་ཀྑ་མཱ་ནཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ས་ཙྩ་ས་མྤ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཝ་སེ་ན ཡཾ ཨ་རི་ཡེ་ན ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ པ་རི་ཉྙཱ་དི་སོ་ལ༹་ས་ཝི་དྷཾ ཀི་ཙྩཾ ཨ་གྒ་ཕ་ལེ ཋི་ཏེ་ན ནི་པྥཱ་དི་ཏ་ཏྟཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་པི་ཏ་ཏྟཱ ཀ་ཏཾ ནཱ་མ, ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏཾ ཏཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟཱ. ཨེ་ཏེ་ན པ་ཧཱི་ན་ཀི་ལེ་ས་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཾ ད་སྶི་ཏཾ. པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ན པ་ན ཨི་ཏ་ར་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ད་སྶི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི.
ཨི་མ་མ་ཏྠནྟི ཨེ་ཏྠ ཨི་མནྟི ས་ཀ་ལོ ཐེ་ར་ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ནཾ ཨ་ཏྠོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨི་ཏ་རེ་ས་ཉྩ ཏ་ཏྠ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ནཾ དྷ་མྨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ་ནཾ བུ་དྡྷི་ཡཾ ཝི་པ་རི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ས་ནྣོ པ་ཙྩ་ཀྑོ་ཏི ཙ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཏྠནྟི ‘‘ཚ་ནྣཱ མེ ཀུ་ཊི་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཾ ཨ་ཏྟཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཾ པ་རཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཾ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ ཨ་ཏྠཾ. ཨ་བྷཱ་སི་སུནྟི གཱ་ཐཱ་བ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐེ་སུཾ, ཏཾ་དཱི་པ་ནི་ཡོ ཨི་དཱ་ནི མ་ཡཱ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ ཏེ་སཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ་ནཾ གཱ་ཐཱ ཨ་ཏྟཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱ སུ་ཎཱ་ཐཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏེ ཙ མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་པ་ཀཱ་ས་ནཱི་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི སཱ་ས་ན་སྶ ཨེ་ཀ་ནྟ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནེ་ན པ་རེ་པི ཏ་ཏྠ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཾ ནི་ཡོ་ཛེ་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ དཱི་པེ་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨཱ དྷ་མྨ་བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀོ, ཏ་ཐཱ དཱི་པེ་ནྟོ ཙ ཨི་མཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཏེ་སཾ ཐོ་མ་ནཾ ཏཱ་ས་ཉྩ ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ན་སྶ ནི་དཱ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཋ་པ་ནཾ ཋཱ་ན་ག་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ནི་དཱ་ན་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡. ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏོ
༡. པ་ཋ་མ་ཝ་གྒོ
༡. སུ་བྷཱུ་ཏི་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨི་དཱ་ནི ཚ་ནྣཱ མེ ཀུ་ཊི་ཀཱཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཧོ་ཏི. སཱ པ་ནཱ་ཡཾ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཡ་སྨཱ ཏཱ་སཾ ཏཱ་སཾ གཱ་ཐཱ་ནཾ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟིཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ཏི སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ཙ. ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟིཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཚ་ནྣཱ མེ ཀུ་ཊི་ཀཱཏི་གཱ་ཐཱ་ཡ ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཝུ་ཙྩ་ཏེ – ཨི་ཏོ ཀི་ར ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྠ་ཀེ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ་ཡེ་ཝ པ་དུ་མུ་ཏྟ་རེ བྷ་ག་ཝ་ཏི ལོ་ཀ་ནཱ་ཐེ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི་ནཱ་མ་ཀེ ན་ག་རེ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཧཱ་སཱ་ལ་སྶ ཨེ་ཀོ པུ་ཏྟོ ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཏ་སྶ ‘‘ན་ནྡ་མཱ་ཎ་ཝོ’’ཏི ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. སོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཏ་ཡོ ཝེ་དེ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ སཱ་རཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཝཱ་ར་བྷཱུ་ཏེ་ཧི ཙ་ཏུ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཱ་ཡ མཱ་ཎ་ཝ་ཀ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་བྦ་ཏ་པཱ་དེ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ པ་ཉྩ ཙ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡོ ནི་བྦ་ཏྟེ་སི. ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ན་མྤི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི. ཏེ་པི ན ཙི་རེ་ནེ་ཝ ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷི་ནོ ཨ་ཧེ་སུཾ.
ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ བྷ་ག་ཝཱ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡེ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ན་ནྡ་ཏཱ་པ་ས་སྶ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་ཛ་ཊི་ལཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ན་ནྡ་ཏཱ་པ་ས་སྶ ཙ དྭཱི་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ སཱ་ཝ་ཀ་ཊྛཱ་ན་ནྟ་ར་སྶ པ་ཏྠ་ནཾ དི་སྭཱ པཱ་ཏོ་ཝ ས་རཱི་ར་པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡེ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཨ་ཉྙཾ ཀ་ཉྩི ཨ་ནཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ སཱི་ཧོ ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་ཙ་རོ ན་ནྡ་ཏཱ་པ་ས་སྶ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་སུ ཕ་ལཱ་ཕ་ལ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཏེ་སུ ‘‘བུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ མེ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ’’ཏི པ་སྶ་ནྟ་སྶེ་ཝ ན་ནྡ་ཏཱ་པ་ས་སྶ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཏོ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི. ན་ནྡ་ཏཱ་པ་སོ བུ་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཉྩེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎ་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཉྩ དི་སྭཱ ལ་ཀྑ་ཎ་མ་ནྟེ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མེ་ཧི ལ་ཀྑ་ཎེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ནཱ་མ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ནྟོ རཱ་ཛཱ ཧོ་ཏི ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི, པ་བྦ་ཛ་ནྟོ ལོ་ཀེ ཝི་ཝ་ཊ་ཙྪ་དོ ས་བྦ་ཉྙཱུ བུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ པུ་རི་སཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ ནི་སྶཾ་ས་ཡཾ བུ་དྡྷོ་ཏི ཉ་ཏྭཱ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ, པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ, ཨ་དཱ་སི. ནི་སཱི་དི བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ. ན་ནྡ་ཏཱ་པ་སོ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ཨཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི.
ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙ་ཏུ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ས་ཧ་སྶ་ཛ་ཊི་ལཱ པ་ཎཱི་ཏ་པ་ཎཱི་ཏཱ་ནི ཨོ་ཛ་ཝ་ནྟཱ་ནི ཕ་ལཱ་ཕ་ལཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ས་མྤ་ཏྟཱ བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཙ ནི་སི་ནྣཱ་ས་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, མ་ཡཾ ‘ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ ཏུ་མྷེ་ཧི མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རོ ན་ཏྠཱི’ཏི ཝི་ཙ་རཱ་མ, ཨ་ཡཾ པ་ན པུ་རི་སོ ཏུ་མྷེ་ཧི མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རོ མ་ཉྙེ’’ཏི. ན་ནྡ་ཏཱ་པ་སོ, ‘‘ཏཱ་ཏཱ, ཀིཾ ཝ་དེ་ཐ, སཱ་ས་པེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ཊྛ་ས་ཊྛི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཡོ་ཛ་ནུ་བྦེ་དྷཾ སི་ནེ་རུཾ ཨུ་པ་མེ་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་ཐ, ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷེ་ན ས་དྡྷིཾ མཱ མཾ ཨུ་པ་མི་ཏྠཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ ཏེ ཏཱ་པ་སཱ ‘‘ས་ཙེ ཨ་ཡཾ ཨོ་ར་ཀོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, ན ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་མཾ ཨཱ་ཧ་རེ་ཡྻ, ཡཱ་ཝ མ་ཧཱ ཝ་ཏཱ་ཡཾ པུ་རི་སཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ’’ཏི པཱ་དེ་སུ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཏེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏཱ་ཏཱ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀོ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ ན་ཏྠི, བྷ་ག་ཝཱ ཙ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་དྷཱ་ག་ཏོ, ཏ་སྨཱ མ་ཡཾ ཡ་ཐཱ་བ་ལཾ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ ད་སྶཱ་མ, ཏུ་མྷེ ཡཾ ཡཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ཕ་ལཱ་ཕ་ལཾ ཨཱ་ནཱི་ཏཾ, ཏཾ ཏཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠེ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ས་ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི. ས་ཏྠཱ་རཱ ཕ་ལཱ་ཕ་ལེ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་མ་ཏྟེ དེ་ཝ་ཏཱ དི་བྦོ་ཛཾ པ་ཀྑི་པིཾ་སུ. ཏཱ་པ་སོ ཨུ་ད་ཀ་མྤི ས་ཡ་མེ་ཝ པ་རི་སྶཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ཏ་ཏོ བྷོ་ཛ་ན་ཀི་ཙྩཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣེ ས་ཏྠ་རི ས་བྦེ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ པ་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ནི་སཱི་དི. ས་ཏྠཱ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི. བྷི་ཀྑཱུ ས་ཏྠུ ཙི་ཏྟཾ ཉ་ཏྭཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟཱ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ.
ན་ནྡ་ཏཱ་པ་སོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཏཱ་ཏཱ, བུ་དྡྷཱ་ནཾ ནི་སི་ནྣཱ་ས་ན་མྤི ནཱི་ཙཾ, ས་མ་ཎ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་སྶ་པི ཨཱ་ས་ནཾ ན་ཏྠི, ཏུ་མྷེ་ཧི ཨ་ཛྫ ཨུ་ལཱ༹་རཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ ས་ཀྐཱ་རཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་བྦ་ཏ་པཱ་ད་ཏོ ཝ་ཎྞ་ག་ནྡྷ་ས་མྤ་ནྣཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི ཨཱ་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི. ཨ་ཙི་ནྟེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཨི་དྡྷི་ཝི་ས་ཡ་སྶ མུ་ཧུ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཝ་ཎྞ་ག་ནྡྷ་ས་མྤ་ནྣཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཡོ་ཛ་ན་པྤ་མཱ་ཎཾ པུ་པྥཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སུཾ. ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཏི་གཱ་ཝུ་ཏཾ, སེ་ས་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ནི་ཀཱ་དི་བྷེ་དཾ, ས་ངྒྷ་ན་ཝ་ཀ་སྶ ཨུ་ས་བྷ་མ་ཏྟཾ ཨ་ཧོ་སི. ཨེ་ཝཾ པ་ཉྙ་ཏྟེ་སུ ཨཱ་ས་ནེ་སུ ན་ནྡ་ཏཱ་པ་སོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པུ་ར་ཏོ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཋི་ཏོ, ‘‘བྷ་ནྟེ, མ་ཡ྄ཧཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཨི་མཾ པུ་པྥཱ་ས་ནཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ནི་སཱི་དི བྷ་ག་ཝཱ པུ་པྥཱ་ས་ནེ. ཨེ་ཝཾ ནི་སི་ནྣེ ས་ཏྠ་རི ས་ཏྠུ ཨཱ་ཀཱ་རཾ ཉ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏྟཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ན་ནྡ་ཏཱ་པ་སོ མ་ཧ་ནྟཾ པུ་པྥ་ཚ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ མ་ཏྠ་ཀེ དྷཱ་རེ་ནྟོ ཨ་ཊྛཱ་སི. ས་ཏྠཱ ‘‘ཏཱ་པ་སཱ་ནཾ ཨ་ཡཾ ས་ཀྐཱ་རོ མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི. ས་ཏྠུ ས་མཱ་པ་ནྣ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་པི ས་མཱ་པ་ཛྫིཾ་སུ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣེ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཀཱ་ལེ ས་མྤ་ཏྟེ ཝ་ན་མཱུ་ལ་ཕ་ལཱ་ཕ་ལཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ སེ་ས་ཀཱ་ལེ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཏི་ཊྛ་ནྟི. ན་ནྡ་ཏཱ་པ་སོ པ་ན བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་མྤི ཨ་ག་ནྟྭཱ པུ་པྥ་ཚ་ཏྟཾ དྷཱ་རེ་ནྟོ ས་ཏྟཱ་ཧཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁེ་ནེ་ཝ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏི.
ས་ཏྠཱ ནི་རོ་དྷ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ར་ཎ་ཝི་ཧཱ་རི་ཨ་ངྒེ་ན ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་ངྒེ་ན ཙཱ་ཏི དྭཱི་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨེ་ཀཾ སཱ་ཝ་ཀཾ ‘‘ཨི་སི་ག་ཎ་སྶ པུ་པྥཱ་ས་ནཱ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི. སོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་མ་ཧཱ་ལཱ་བྷོ མ་ཧཱ་ཡོ་དྷོ ཝི་ཡ ཏུ་ཊྛ་མཱ་ན་སོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ས་ཡེ ཋ་ཏྭཱ ཏེ་པི་ཊ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏ་སྶ དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ས་ཏྠཱ ས་ཡཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ས་བྦེ ཙ་ཏུ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ས་ཧ་སྶ་ཏཱ་པ་སཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ‘‘ཨེ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་སི. ཏེ་སཾ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཀེ་ས་མ་སྶུ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི. ཨ་ཊྛ པ་རི་ཀྑཱ་རཱ ཀཱ་ཡེ པ་ཊི་མུ་ཀྐཱ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ ས་ཊྛི་ཝ་སྶ་ཏྠེ་རཱ ཝི་ཡ ས་ཏྠཱ་རཾ པ་རི་ཝཱ་ར་ཡིཾ་སུ. ན་ནྡ་ཏཱ་པ་སོ པ་ན ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཝི་སེ་སཾ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪི. ཏ་སྶ ཀི་ར ཨ་ར་ཎ་ཝི་ཧཱ་རི་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སོ་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧ་མྤི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ནེ ཨི་མི་ནཱ སཱ་ཝ་ཀེ་ན ལ་དྡྷ་དྷུ་རཾ ལ་བྷེ་ཡྻ’’ནྟི ཙི་ཏྟཾ ཨུ་ད་པཱ་དི. སོ ཏེ་ན པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན མ་གྒ་ཕ་ལ་པ་ཊི་ཝེ་དྷཾ ཀཱ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ པ་ན ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ས་མྨུ་ཁེ ཋ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཡེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨི་སི་ག་ཎ་སྶ པུ་པྥཱ་ས་ནཱ་ནུ་མོ་ད་ནཱ ཀ་ཏཱ, ཀོ ནཱ་མཱ་ཡཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ སཱ་ས་ནེ’’ཏི. ‘‘ཨ་ར་ཎ་ཝི་ཧཱ་རི་ཨ་ངྒེ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་ཨ་ངྒེ ཙ ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ པ་ཏྟོ ཨེ་སོ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི. ‘‘བྷ་ནྟེ, ཡྭཱ་ཡཾ མ་ཡཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ པུ་པྥ་ཚ་ཏྟཾ དྷཱ་རེ་ནྟེ་ན ས་ཀྐཱ་རོ ཀ་ཏོ, ཏེ་ན ཨ་དྷི་ཀཱ་རེ་ན ན ཨ་ཉྙཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་ཏྠེ་མི, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ པ་ན ཨེ་ཀ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ནེ ཨ་ཡཾ ཐེ་རོ ཝི་ཡ དྭཱི་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སཱ་ཝ་ཀོ བྷ་ཝེ་ཡྻ’’ནྟི པ་ཏྠ་ན་མ་ཀཱ་སི.
ས་ཏྠཱ ‘‘ས་མི་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏི ནུ, ཁོ ཨི་མ་སྶ ཏཱ་པ་ས་སྶ པ་ཏྠ་ནཱ’’ཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ་ས་ཉཱ་ཎཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་བྷཱ་ཝཾ དི་སྭཱ ན་ནྡ་ཏཱ་པ་སཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ན ཏེ ཨ་ཡཾ པ་ཏྠ་ནཱ མོ་གྷཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ གོ་ཏ་མོ ནཱ་མ བུ་དྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ས་མི་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཨཱ་ཀཱ་སཾ པ་ཀྑ་ནྡི. ན་ནྡ་ཏཱ་པ་སོ ཡཱ་ཝ ཙ་ཀྑུ་པ་ཐ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ ས་ཏྠཱ་རཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ ཨུ་དྡི་སྶ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཨ་ཊྛཱ་སི. སོ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཎི. ཨ་པ་རི་ཧཱི་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ནོ་ཝ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟོ. ཏ་ཏོ པ་ན ཙུ་ཏོ ཨ་པ་རཱ་ནི་པི པ་ཉྩ ཛཱ་ཏི་ས་ཏཱ་ནི པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི. ཀ་སྶ་པ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ་པི པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ག་ཏ་པ་ཙྩཱ་ག་ཏ་ཝ་ཏྟཾ པཱུ་རེ་སི. ཨེ་ཏཾ ཀི་ར ཝ་ཏྟཾ ཨ་པ་རི་པཱུ་རེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ག་ཏ་པ་ཙྩཱ་ག་ཏ་ཝ་ཏྟཾ པ་ན ཨཱ་ག་མ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. སོ ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ག་ཏ་པ་ཙྩཱ་ག་ཏ་ཝ་ཏྟཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏྭཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༡.༣.༡༥༡) –
‘‘ཧི་མ་ཝ་ནྟ་སྶཱ་ཝི་དཱུ་རེ, ནི་ས་བྷོ ནཱ་མ པ་བྦ་ཏོ;
ཨ་སྶ་མོ སུ་ཀ་ཏོ མ་ཡ྄ཧཾ, པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ སུ་མཱ་པི་ཏཱ.
‘‘ཀོ་སི་ཡོ ནཱ་མ ནཱ་མེ་ན, ཛ་ཊི་ལོ ཨུ་གྒ་ཏཱ་པ་ནོ;
ཨེ་ཀཱ་ཀི་ཡོ ཨ་དུ་ཏི་ཡོ, ཝ་སཱ་མི ནི་ས་བྷེ ཏ་དཱ.
‘‘ཕ་ལཾ མཱུ་ལ་ཉྩ པ་ཎྞ་ཉྩ, ན བྷུ་ཉྫཱ་མི ཨ་ཧཾ ཏ་དཱ;
པ་ཝ་ཏྟཾ་ཝ སུ་པཱ་ཏཱ་ཧཾ, ཨུ་པ་ཛཱི་ཝཱ་མི ཏཱ་ཝ་དེ.
‘‘ནཱ་ཧཾ ཀོ་པེ་མི ཨཱ་ཛཱི་ཝཾ, ཙ་ཛ་མཱ་ནོ་པི ཛཱི་ཝི་ཏཾ;
ཨཱ་རཱ་དྷེ་མི ས་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ, ཝི་ཝ་ཛྫེ་མི ཨ་ནེ་ས་ནཾ.
‘‘རཱ་གཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ, ཡ་དཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏེ མ་མ;
ས་ཡཾ་ཝ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑཱ་མི, ཨེ་ཀ་གྒོ ཏཾ ད་མེ་མ་ཧཾ.
‘‘ར་ཛྫ་སེ ར་ཛྫ་ནཱི་ཡེ ཙ, དུ་སྶ་ནཱི་ཡེ ཙ དུ་སྶ་སེ;
མུ་ཡ྄ཧ་སེ མོ་ཧ་ནཱི་ཡེ ཙ, ནི་ཀྑ་མ་སྶུ ཝ་ནཱ ཏུ་ཝཾ.
‘‘ཝི་སུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཡཾ ཝཱ་སོ, ནི་མྨ་ལཱ་ནཾ ཏ་པ་སྶི་ནཾ;
མཱ ཁོ ཝི་སུ་དྡྷཾ དཱུ་སེ་སི, ནི་ཀྑ་མ་སྶུ ཝ་ནཱ ཏུ་ཝཾ.
‘‘ཨ་གཱ་རི་ཀོ བྷ་ཝི་ཏྭཱ་ན, ཡ་དཱ པུ་ཏྟཾ ལ་བྷི་སྶ་སི;
ཨུ་བྷོ་པི མཱ ཝི་རཱ་དྷེ་སི, ནི་ཀྑ་མ་སྶུ ཝ་ནཱ ཏུ་ཝཾ.
‘‘ཚ་ཝཱ་ལཱ་ཏཾ ཡ་ཐཱ ཀ་ཊྛཾ, ན ཀྭ་ཙི ཀི་ཙྩ་ཀཱ་ར་ཀཾ;
ནེ་ཝ གཱ་མེ ཨ་ར་ཉྙེ ཝཱ, ན ཧི ཏཾ ཀ་ཊྛ་ས་མྨ་ཏཾ.
‘‘ཚ་ཝཱ་ལཱ་ཏཱུ་པ་མོ ཏྭཾ སི, ན གི་ཧཱི ནཱ་པི ས་ཉྙ་ཏོ;
ཨུ་བྷ་ཏོ མུ་ཏྟ་ཀོ ཨ་ཛྫ, ནི་ཀྑ་མ་སྶུ ཝ་ནཱ ཏུ་ཝཾ.
‘‘སི་ཡཱ ནུ ཁོ ཏ་ཝ ཨེ་ཏཾ, ཀོ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཏེ ཨི་དཾ;
ས་དྡྷཱ་དྷུ་རཾ ཝ་ཧི་སི མེ, ཀོ་ས་ཛྫ་བ་ཧུ་ལཱ་ཡ ཙ.
‘‘ཛི་གུ་ཙྪི་སྶ་ནྟི ཏཾ ཝི་ཉྙཱུ, ཨ་སུ་ཙིཾ ནཱ་ག་རི་ཀོ ཡ་ཐཱ;
ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ་ན ཨི་ས་ཡོ, ཙོ་ད་ཡི་སྶ་ནྟི ཏཾ ས་དཱ.
‘‘ཏཾ ཝི་ཉྙཱུ པ་ཝ་དི་སྶ་ནྟི, ས་མ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་སཱ་ས་ནཾ;
སཾ་ཝཱ་སཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ ཧི, ཀ་ཐཾ ཛཱི་ཝི་ཧི་སི ཏུ་ཝཾ.
‘‘ཏི་དྷཱ་པ་བྷི་ནྣཾ མཱ་ཏ་ངྒཾ, ཀུ་ཉྫ་རཾ ས་ཊྛི་ཧཱ་ཡ་ནཾ;
བ་ལཱི ནཱ་གོ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ, ཡཱུ་ཐཱ ནཱི་ཧ་ར་ཏེ ག་ཛཾ.
‘‘ཡཱུ་ཐཱ ཝི་ནི་སྶ་ཊོ ས་ནྟོ, སུ་ཁཾ སཱ་ཏཾ ན ཝི་ནྡ་ཏི;
དུ་ཀྑི་ཏོ ཝི་མ་ནོ ཧོ་ཏི, པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟོ པ་ཝེ་དྷ་ཏི.
‘‘ཏ་ཐེ་ཝ ཛ་ཊི་ལཱ ཏ་མྤི, ནཱི་ཧ་རི་སྶ་ནྟི དུ་མྨ་ཏིཾ;
ཏེ་ཧི ཏྭཾ ནི་སྶ་ཊོ ས་ནྟོ, སུ་ཁཾ སཱ་ཏཾ ན ལ་ཙྪ་སི.
‘‘དི་ཝཱ ཝཱ ཡ་དི ཝཱ ར་ཏྟིཾ, སོ་ཀ་ས་ལླ་ས་མ་པྤི་ཏོ;
ད་ཡ྄ཧ་ཏི པ་རི་ལཱ༹་ཧེ་ན, ག་ཛོ ཡཱུ་ཐཱ་ཝ ནི་སྶ་ཊོ.
‘‘ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ཡ་ཐཱ ཀཱུ་ཊཾ, ནེ་ཝ ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཀ་ཏྠ་ཙི;
ཏ་ཐཱ སཱི་ལ་ཝཱི་ཧི་ནོ ཏྭཾ, ན ཛྷཱ་ཡི་སྶ་སི ཀ་ཏྠ་ཙི.
‘‘ཨ་གཱ་རཾ ཝ་ས་མཱ་ནོ་པི, ཀ་ཐཾ ཛཱི་ཝི་ཧི་སི ཏུ་ཝཾ;
མ་ཏྟི་ཀཾ པེ་ཏྟི་ཀ་ཉྩཱ་པི, ན་ཏྠི ཏེ ནི་ཧི་ཏཾ དྷ་ནཾ.
‘‘ས་ཡཾ ཀ་མྨཾ ཀ་རི་ཏྭཱ་ན, ག་ཏྟེ སེ་དཾ པ་མོ་ཙ་ཡཾ;
ཨེ་ཝཾ ཛཱི་ཝི་ཧི་སི གེ་ཧེ, སཱ་དྷུ ཏེ ཏཾ ན རུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཨེ་ཝཱ་ཧཾ ཏ་ཏྠ ཝཱ་རེ་མི, སཾ་ཀི་ལེ་ས་ག་ཏཾ མ་ནཾ;
ནཱ་ནཱ་དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ, པཱ་པཱ ཙི་ཏྟཾ ནི་ཝཱ་ར་ཡིཾ.
‘‘ཨེ་ཝཾ མེ ཝི་ཧ་ར་ནྟ་སྶ, ཨ་པྤ་མཱ་ད་ཝི་ཧཱ་རི་ནོ;
ཏིཾ་ས་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཝི་པི་ནེ མེ ཨ་ཏི་ཀྐ་མུཾ.
‘‘ཨ་པྤ་མཱ་ད་ར་ཏཾ དི་སྭཱ, ཨུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ ག་ཝེ་ས་ཀཾ;
པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་ས་མྦུ་དྡྷོ, ཨཱ་ག་ཙྪི མ་མ ས་ནྟི་ཀཾ.