༥. ཀུ་ཎྜ་དྷཱ་ན་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པ་ཉྩ ཚི་ནྡེ པ་ཉྩ ཛ་ཧེཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཀུ་ཎྜ་དྷཱ་ན་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? སོ ཀི་ར པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ཨུ་པྤ་ནྣོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟོ ས་ཏྠཱ་རཱ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ པ་ཋ་མཾ ས་ལཱ་ཀཾ ག་ཎྷ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པི་ཡ་མཱ་ནཾ དི་སྭཱ ཏཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྠེ་ཏྭཱ ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པཾ པུ་ཉྙཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཝི་ཙ་རི. སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ནི་སི་ནྣ་སྶ མ་ནོ་སི་ལཱ་ཙུ་ཎྞ་པི་ཉྫ་རཾ མ་ཧ་ནྟཾ ཀ་ད་ལི་ཕ་ལ་ཀ་ཎྞི་ཀཾ ཨུ་པ་ནེ་སི, ཏཾ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཀྑ་ཏྟུཾ དེ་ཝེ་སུ དེ་ཝ་ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་སི. ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝཱ་རེ རཱ་ཛཱ ཨ་ཧོ་སི ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི. ཨེ་ཝཾ སོ པུ་ན་པྤུ་ནཾ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཀ་སྶ་པ་བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ བྷུ་མྨ་དེ་ཝ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི. དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྩ ནཱ་མ ན ཨ་ནྭ་དྡྷ་མཱ་སི་ཀོ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ཝི་པ་སྶི་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཚ་བྦ་སྶ་ནྟ་རེ ཚ་བྦ་སྶ་ནྟ་རེ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཨ་ཧོ་སི. ཀ་སྶ་པ་ད་ས་བ་ལོ པ་ན ཚ་ཊྛེ ཚ་ཊྛེ མཱ་སེ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨོ་སཱ་རེ་སི. ཏ་སྶ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སྶ ཨོ་སཱ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ དི་སཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ དྭེ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ‘‘ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ག་ཙྪ་ནྟི.
ཨ་ཡཾ བྷུ་མྨ་དེ་ཝ་ཏཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་མེ་སཾ དྭི་ནྣཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ མེ་ཏྟི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ད་ལ༹ྷཱ, ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷེ་ད་ཀེ ས་ཏི བྷི་ཛྫེ་ཡྻ, ན བྷི་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི, སཱ ཏེ་སཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནཱ ཏེ་སཾ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ་ནེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཐེ་ཀོ ཐེ་རོ ཨེ་ཀ་སྶ ཧ་ཏྠེ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ད་ཏྭཱ ས་རཱི་ར་ཝ་ལ༹་ཉྫ་ན་ཏྠཾ ཨུ་ད་ཀ་ཕཱ་སུ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ དྷོ་ཏ་ཧ་ཏྠ་པཱ་དོ ཧུ་ཏྭཱ གུ་མྦ་ས་མཱི་པ་ཏོ ནི་ཀྑ་མ་ཏི བྷུ་མྨ་དེ་ཝ་ཏཱ ཏ་སྶ ཐེ་ར་སྶ པ་ཙྪ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་མ་རཱུ་པཱ ཨི་ཏྠཱི ཧུ་ཏྭཱ ཀེ་སེ ཝི་དྷུ་ནི་ཏྭཱ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ ས་མྦ་ནྡྷ་ནྟཱི ཝི་ཡ པི་ཊྛི་ཡཾ པཾ་སུཾ པུ་ཉྪ་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ སཱ་ཊ་ཀཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ ནི་ཝཱ་ས་ཡ་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ ཙ ཧུ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ པ་དཱ་ནུ་པ་དི་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ གུ་མྦ་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟཱ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟེ ཋི་ཏོ ས་ཧཱ་ཡ་ཀ་ཏྠེ་རོ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ དི་སྭཱ་ཝ དོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ ‘‘ན་ཊྛོ དཱ་ནི མེ ཨི་མི་ནཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཱ་ནུ་ག་ཏོ སི་ནེ་ཧོ, ས་ཙཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨི་མི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཝི་སྶཱ་སཾ ན ཀ་རེ་ཡྻ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟ་སྶེ་ཝ་སྶ, ‘‘ཧ་ནྡཱ་ཝུ་སོ, ཏུ་ཡ྄ཧཾ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ, ཏཱ་དི་སེ་ན པཱ་པེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་མ་གྒཾ ནཱ་ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏཾ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ལ་ཛྫི་བྷི་ཀྑུ་ནོ ཧ་ད་ཡཾ ཏི་ཁི་ཎ་ས་ཏྟིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་དྡྷཾ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་ཏོ ནཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀིཾ ནཱ་མེ་ཏཾ ཝ་ད་སི, ཨ་ཧཾ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ དུ་ཀྐ་ཊ་མ་ཏྟ་མྤི ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ན ཛཱ་ནཱ་མི. ཏྭཾ པ་ན མཾ ཨ་ཛྫ ‘པཱ་པོ’ཏི ཝ་ད་སི, ཀིཾ ཏེ དི་ཊྛ’’ནྟི. ‘‘ཀིཾ ཨ་ཉྙེ་ན དི་ཊྛེ་ན, ཀིཾ ཏྭཾ ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷེ་ན ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟེ་ན མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཧུ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་ནྟོ’’ཏི. ‘‘ན་ཏྠེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, མ་ཡ྄ཧཾ, ནཱ་ཧཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ མཱ་ཏུ་གཱ་མཾ པ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཏ་སྶ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ ཀ་ཐེ་ནྟ་སྶཱ་པི ཨི་ཏ་རོ ཐེ་རོ ཀ་ཐཾ ཨ་ས་དྡ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ དི་ཊྛ་ཀཱ་ར་ཎཾ་ཡེ་ཝ བྷཱུ་ཏ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟོ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་མ་གྒེ་ན ཨ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ཉྙེ་ན མ་གྒེ་ན ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཏོ. ཨི་ཏ་རོ་པི བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙེ་ན མ་གྒེ་ན ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ་ཡེ་ཝ ག་ཏོ.
ཏ་ཏོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ པ་ཝི་ས་ན་ཝེ་ལཱ་ཡ སོ བྷི་ཀྑུ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་གྒེ ས་ཉྫཱ་ནི་ཏྭཱ, ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་གྒེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ནཱ་མ པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏྠི, ནཱ་ཧཾ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ བ་ཧི ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ བྷུ་མྨ་དེ་ཝ་ཏཱ ‘‘བྷཱ་རི་ཡཾ མ་ཡཱ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏ’’ནྟི མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ཝ་ཎྞེ་ན ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀ་སྨཱ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻོ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཋི་ཏོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀ, ཨི་མཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་གྒཾ ཨེ་ཀོ པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ པ་ཝི་ཊྛོ, ‘ནཱ་ཧཾ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་མཱི’ཏི བ་ཧི ཋི་ཏོ་མྷཱི’’ཏི. ‘‘བྷ་ནྟེ, མཱ ཨེ་ཝཾ ག་ཎྷ་ཐ, པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལོ ཨེ་ས བྷི་ཀྑུ. ཏུ་མྷེ་ཧི དི་ཊྛ་མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ནཱ་མ ཨ་ཧཾ, མ་ཡཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཝཱི་མཾ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ‘ད་ལ༹ྷཱ ནུ ཁོ ཨི་མེ་སཾ ཐེ་རཱ་ནཾ མེ་ཏྟི, ནོ ད་ལ༹ྷཱ’ཏི བྷི་ཛྫ་ནཱ་བྷི་ཛྫ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟེ་ན ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏ’’ནྟི. ‘‘ཀོ པ་ན, ཏྭཾ ས་པྤུ་རི་སཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཧཾ ཨེ་ཀཱ བྷུ་མྨ་དེ་ཝ་ཏཱ, བྷ་ནྟེ’’ཏི དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཀ་ཐེ་ནྟོ དི་བྦཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཋ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ པཱ་དེ་སུ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཁ་མ་ཐ, ཨེ་ཏཾ དོ་སཾ ཐེ་རོ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཐེ་རཾ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་གྒཾ པ་ཝེ་སེ་སི. སོ ཐེ་རོ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཏཱ་ཝ ཨེ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་ཀཱ་སི, མི་ཏྟ་ས་ནྠ་ཝ་ཝ་སེ་ན པ་ན པུ་ན ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ན ཨེ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི. ཨི་མ་སྶ ཐེ་ར་སྶ ཀ་མྨཾ ན ཀ་ཐཱི་ཡ་ཏི, ཙུ་དི་ཏ་ཀ་ཏྠེ་རོ པ་ན ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི.
བྷུ་མྨ་དེ་ཝ་ཏཱ ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ནི་སྶ་ནྡེ་ན ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ནྟ་རཾ ཨ་པཱ་ཡ་བྷ་ཡ་ཏོ ན མུ་ཙྩི་ཏྠ. ས་ཙེ པ་ན ཀི་སྨི་ཉྩི ཀཱ་ལེ མ་ནུ་སྶ་ཏྟཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ན ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཀ་ཏོ དོ་སོ ཏ་སྶེ་ཝ ཨུ་པ་རི པ་ཏ་ཏི. སོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི. ‘‘དྷཱ་ན་མཱ་ཎ་ཝོ’’ཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. སོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཏ་ཡོ ཝེ་དེ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཀཱ་ལེ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ པ་བྦ་ཛི, ཏ་སྶ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨེ་ཀཱ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟཱ ཨི་ཏྠཱི ཏ་སྨིཾ གཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ནྟེ ས་དྡྷིཾ་ཡེ་ཝ གཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ཏི, ནི་ཀྑ་མ་ནྟེ ནི་ཀྑ་མ་ཏི. ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་ས་ནྟེ་པི ས་དྡྷིཾ པ་ཝི་ས་ཏི, ཏི་ཊྛ་ནྟེ་པི ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ནི་ཙྩཱ་ནུ་བ་ནྡྷཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཐེ་རོ ཏཾ ན པ་སྶ་ཏི. ཏ་སྶ པུ་ན པུ་རི་མ་ཀ་མྨ་ནི་སྶ་ནྡེ་ན སཱ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. གཱ་མེ ཡཱ་གུཾ བྷི་ཀྑ་ཉྩ ད་ད་མཱ་ནཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡཾ ཨེ་ཀོ ཡཱ་གུ་ཨུ་ལུ༹་ངྐོ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ, ཨེ་ཀོ ཨི་མི་སྶཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཧཱ་ཡི་ཀཱ་ཡཱ’’ཏི པ་རི་ཧཱ་སཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཐེ་ར་སྶ མ་ཧ་ཏཱི ཝི་ཧེ་སཱ ཧོ་ཏི. ཝི་ཧཱ་ར་ག་ཏ་མྤི ནཾ སཱ་མ་ཎེ་རཱ ཙེ་ཝ ད་ཧ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ཙ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ‘‘དྷཱ་ནོ ཀོ་ཎྜོ ཛཱ་ཏོ’’ཏི པ་རི་ཧཱ་སཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཨ་ཐ་སྶ ཏེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཀུ་ཎྜ་དྷཱ་ན་ཏྠེ་རོཏི ནཱ་མཾ ཛཱ་ཏཾ. སོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ས་མུ་ཊྛཱ་ཡ ཏེ་ཧི ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ ཀེ་ལི༹ཾ ས་ཧི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཨུ་མྨཱ་དཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཏུ་མྷེ ཀོ་ཎྜཱ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཀོ་ཎྜོ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཀོ་ཎྜོ’’ཏི ཝ་ད་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠུ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ ‘‘ཀུ་ཎྜ་དྷཱ་ནོ, བྷ་ནྟེ, ད་ཧ་ར་སཱ་མ་ཎེ་རེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཝཾ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཾ ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཏཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ, དྷཱ་ན, སཱ་མ་ཎེ་རེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཾ ཝ་ད་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ན ‘‘ས་ཙྩཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཀ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘བྷ་ནྟེ, ནི་བ་དྡྷཾ ཝི་ཧེ་སཾ ཨ་ས་ཧ་ནྟོ ཨེ་ཝཾ ཀ་ཐེ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཏྭཾ པུ་བྦེ ཀ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཡཱ་ཝ་ཛྫ་དི་ཝ་སཱ ཛཱི་རཱ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་སི, པུ་ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཕ་རུ་སཾ མཱ་ཝ་དཱི བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ –
‘‘མཱ་ཝོ་ཙ ཕ་རུ་སཾ ཀ་ཉྩི, ཝུ་ཏྟཱ པ་ཊི་ཝ་དེ་ཡྻུ ཏཾ;
དུ་ཀྑཱ ཧི སཱ་ར་མྦྷ་ཀ་ཐཱ, པ་ཊི་ད་ཎྜཱ ཕུ་སེ་ཡྻུ ཏཾ.
‘‘ས་ཙེ ནེ་རེ་སི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ཀཾ་སོ ཨུ་པ་ཧ་ཏོ ཡ་ཐཱ;
ཨེ་ས པ་ཏྟོ་སི ནི་བྦཱ་ནཾ, སཱ་ར་མྦྷོ ཏེ ན ཝི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. (དྷ. པ. ༡༣༣-༡༣༤);
ཨི་མ་ཉྩ པ་ན ཏ་སྶ ཐེ་ར་སྶ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ཝི་ཙ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝཾ ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ་པི ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ‘‘ག་ཙྪ་ཐ, བྷ་ཎེ, ཝཱི་མཾ་ས་ཐཱ’’ཏི པེ་སེ་ཏྭཱ ས་ཡ་མྤི མ་ནྡེ་ནེ་ཝ པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ཐེ་ར་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟེ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཐེ་རོ སཱུ་ཙི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི, སཱ་པི ཨི་ཏྠཱི ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཋཱ་ནེ ཋི་ཏཱ ཝི་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. རཱ་ཛཱ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཏྠི་དཾ ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི ཏ་སྶཱ ཋི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི. སཱ ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ ཐེ་ར་སྶ ཝ་ས་ན་པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ པ་ཝི་ཊྛཱ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. རཱ་ཛཱ་པི ཏཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཏ་མེ་ཝ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་བྦ་ཏྠ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨ་དི་སྭཱ ‘‘ནཱ་ཡཾ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ, ཐེ་ར་སྶ ཨེ་ཀོ ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ’’ཏི ས་ཉྙཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ ཐེ་ར་སྶ ས་མཱི་པེ་ན ག་ཙྪ་ནྟོ་པི ཐེ་རཾ ཨ་ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་སྶ ཨ་བྷཱུ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་མྨ ཐེ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ‘‘ཀ་ཙྩི, བྷ་ནྟེ, པི་ཎྜ་ཀེ་ན ན ཀི་ལ་མ་ཐཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ཐེ་རོ ‘‘ཝ་ཊྚ་ཏི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཛཱ་ནཱ་མ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻ་སྶ ཀ་ཐཾ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན པ་རི་ཀྐི་ལེ་སེ་ན ས་དྡྷིཾ ཙ་ར་ནྟཱ་ནཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཀེ ནཱ་མ པ་སཱི་དི་སྶ་ནྟི, ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝོ ཀ་ཏྠ་ཙི ག་མ་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི, ཨ་ཧཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཏུ་མྷེ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མི, ཏུ་མྷེ ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རེ མཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྠཱ’’ཏི ནི་བ་དྡྷ་བྷི་ཀྑཾ པ་ཊྛ་པེ་སི. ཐེ་རོ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ བྷོ་ཛ་ན་ས་པྤཱ་ཡེ་ན ཨེ་ཀ་གྒ་ཙི་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ སཱ ཨི་ཏྠཱི ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི.
ཏ་དཱ མ་ཧཱ་སུ་བྷ་དྡཱ ཨུ་གྒ་ན་ག་རེ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་ཀུ་ལེ ཝ་ས་མཱ་ནཱ ‘‘ས་ཏྠཱ མཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཏཱུ’’ཏི ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ནི་རཱ་མ་ག་ནྡྷཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི་པཱ་སཱ་ད་ཏ་ལེ ཋི་ཏཱ ‘‘ཨི་མཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི ཨ་ནྟ་རེ ཨ་ཊྛ་ཏྭཱ ད་ས་བ་ལ་སྶ མ་ཏྠ་ཀེ ཝི་ཏཱ་ནཾ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ནྟུ, ད་ས་བ་ལོ ཨི་མཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་ཡ སྭེ པ་ཉྩ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ མ་ཡ྄ཧཾ བྷི་ཀྑཾ ག་ཎྷ་ཏཱུ’’ཏི ས་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ སུ་མ་ན་པུ་པྥ་མུ་ཊྛི་ཡོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. པུ་པྥཱ་ནི ག་ནྟྭཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཝེ་ལཱ་ཡ ས་ཏྠུ མ་ཏྠ་ཀེ ཝི་ཏཱ་ནཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཏཾ སུ་མ་ན་པུ་པྥ་ཝི་ཏཱ་ནཾ དི་སྭཱ ཙི་ཏྟེ་ནེ་ཝ སུ་བྷ་དྡཱ་ཡ བྷི་ཀྑཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཨ་རུ་ཎེ ཨུ་ཊྛི་ཏེ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨཱ་ན་ནྡ, མ་ཡཾ ཨ་ཛྫ དཱུ་རཾ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་རཾ ག་མི་སྶཱ་མ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ས་ལཱ་ཀཾ དེ་ཧཱི’’ཏི. ཐེ་རོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏྠཱ ཨ་ཛྫ དཱུ་རཾ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་རཾ ག་མི་སྶ་ཏི, པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ མཱ ག་ཎྷ་ནྟུ, ཨ་རི་ཡཱ་ཝ ས་ལཱ་ཀཾ ག་ཎྷ་ནྟཱུ’’ཏི. ཀུ་ཎྜ་དྷཱ་ན་ཏྠེ་རོ ‘‘ཨཱ་ཧ་ར, ཨཱ་ཝུ་སོ ས་ལཱ་ཀ’’ནྟི པ་ཋ་མཾ་ཡེ་ཝ ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་སི. ཨཱ་ན་ནྡོ ‘‘ས་ཏྠཱ ཏཱ་དི་སཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ལཱ་ཀཾ ན དཱ་པེ་ཏི, ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ དཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠུ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ས་ཏྠཱ ‘‘ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ནྟ་སྶ ས་ལཱ་ཀཾ དེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ས་ཙེ ཀུ་ཎྜ་དྷཱ་ན་སྶ ས་ལཱ་ཀཱ དཱ་ཏུཾ ན ཡུ་ཏྟཱ, ཨ་ཐ ས་ཏྠཱ པ་ཊི་བཱ་ཧེ་ཡྻ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི ‘‘ཀུ་ཎྜ་དྷཱ་ན་སྶ ས་ལཱ་ཀཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ག་མ་ནཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧ་རི. ཀུ་ཎྜ་དྷཱ་ནོ ཏ་སྶ པུ་རེ ཨཱ་ག་མ་ནཱ ཨེ་ཝ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པཱ་ད་ཀཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཋ་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་ཧ་རཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་ཏྠཱ མཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, མཱ་དི་སཾ བྷི་ཀྑུཾ པ་ཋ་མཾ ས་ལཱ་ཀཾ ག་ཎྷ་ནྟཾ ན ས་ཏྠཱ ནི་ཝཱ་རེ་ཏཱི’’ཏི ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ས་ལཱ་ཀཾ ག་ཎྷི. ས་ཏྠཱ ཏཾ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ པ་ཋ་མཾ ས་ལཱ་ཀཾ ག་ཎྷ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སི. ཡ་སྨཱ ཨ་ཡཾ ཐེ་རོ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ས་པྤཱ་ཡཱ་ཧཱ་ར་ལཱ་བྷེ་ན ས་མཱ་ཧི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ནྣ་ཏཱ་ཡ ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༡.༤.༡-༡༦) –
‘‘ས་ཏྟཱ་ཧཾ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ནཾ, ས་ཡ་མྦྷུཾ ཨ་གྒ་པུ་གྒ་ལཾ;
པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ སུ་མ་ནོ, བུ་དྡྷ་སེ་ཊྛཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧིཾ.
‘‘ཝུ་ཊྛི་ཏཾ ཀཱ་ལ་མ་ཉྙཱ་ཡ, པ་དུ་མུ་ཏྟ་རཾ མ་ཧཱ་མུ་ནིཾ;
མ་ཧ་ནྟིཾ ཀ་ད་ལཱི་ཀ་ཎྞིཾ, ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཧཾ.
‘‘པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝཱ, ས་བྦ་ཉྙཱུ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀོ;
མ་མ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ནྟོ, པ་རི་བྷུ་ཉྫི མ་ཧཱ་མུ་ནི.
‘‘པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ས་མྦུ་དྡྷོ, ས་ཏྠ་ཝཱ་ཧོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ;
ས་ཀཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ, ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་ས་ཐ.
‘‘ཡེ ཙ ས་ནྟི ས་མི་ཏཱ་རོ, ཡ་ཀྑཱ ཨི་མ་མྷི པ་བྦ་ཏེ;
ཨ་ར་ཉྙེ བྷཱུ་ཏ་བྷ་བྱཱ་ནི, སུ་ཎ་ནྟུ ཝ་ཙ་ནཾ མ་མ.
‘‘ཡོ སོ བུ་དྡྷཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སི, མི་ག་རཱ་ཛཾ་ཝ ཀེ་ས་རིཾ;
ཏ་མ་ཧཾ ཀི་ཏྟ་ཡི་སྶཱ་མི, སུ་ཎཱ་ཐ མ་མ བྷཱ་ས་ཏོ.
‘‘ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཉྩ་ཀྑ་ཏྟུཾ སོ, དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི;
ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་ཀྑ་ཏྟུ་ཉྩ, ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
‘‘ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྷི, ཨོ་ཀྐཱ་ཀ་ཀུ་ལ་ས་མྦྷ་ཝོ;
གོ་ཏ་མོ ནཱ་མ གོ་ཏྟེ་ན, ས་ཏྠཱ ལོ་ཀེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
‘‘ཨ་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ་ན ས་མ་ཎེ, སཱི་ལ་ཝ་ནྟེ ཨ་ནཱ་ས་ཝེ;
པཱ་པ་ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀེ་ན, ནཱ་མ་དྷེ་ཡྻཾ ལ་བྷི་སྶ་ཏི.
‘‘ཏ་སྶ དྷ་མྨེ སུ་དཱ་ཡཱ་དོ, ཨོ་ར་སོ དྷ་མྨ་ནི་མྨི་ཏོ;
ཀུ་ཎྜ་དྷཱ་ནོ་ཏི ནཱ་མེ་ན, སཱ་ཝ་ཀོ སོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
‘‘པ་ཝི་ཝེ་ཀ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ, ཛྷཱ་ཡཱི ཛྷཱ་ན་ར་ཏོ ཨ་ཧཾ;
ཏོ་ས་ཡི་ཏྭཱ་ན ས་ཏྠཱ་རཾ, ཝི་ཧ་རཱ་མི ཨ་ནཱ་ས་ཝོ.
‘‘སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པུ་ར་ཀྑ་ཏོ;
བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ, ས་ལཱ་ཀཾ གཱ་ཧ་ཡཱི ཛི་ནོ.
‘‘ཨེ་ཀཾ་སཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཀ་ཏྭཱ, ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀཾ;
ཝ་ད་ཏཾ ཝ་ར་སྶ པུ་ར་ཏོ, པ་ཋ་མཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ས་ཧཾ.
‘‘ཏེ་ན ཀ་མྨེ་ན བྷ་ག་ཝཱ, ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ཀ་མྤ་ཀོ;
བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ, ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སི མཾ.
‘‘ཝཱི་རི་ཡཾ མེ དྷུ་ར་དྷོ་ར་ཡ྄ཧཾ, ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱ་དྷི་ཝཱ་ཧ་ནཾ;
དྷཱ་རེ་མི ཨ་ནྟི་མཾ དེ་ཧཾ, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ.
‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏ་སྶ་པི ཨི་མ་སྶ ཐེ་ར་སྶ གུ་ཎེ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ ཡེ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་དཱ པ་ཋ་མཾ ས་ལཱ་ཀ་གྒ་ཧ་ཎེ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཨེ་ཏ’’ནྟི ས་མ་ཙི་ནྟེ་སུཾ. ཏེ་སཾ ཝི་མ་ཏི་ཝི་དྷ་མ་ན་ཏྠཾ ཐེ་རོ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཱ་པ་དེ་སེ་ན ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟོ ‘‘པ་ཉྩ ཚི་ནྡེ’’ཏི གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི.
༡༥. ཏ་ཏྠ པ་ཉྩ ཚི་ནྡེཏི ཨ་པཱ་ཡཱུ་པ་པ་ཏྟི་ནི་བྦ་ཏྟ་ན་ཀཱ་ནི པ་ཉྩོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི པཱ་དེ བ་ནྡྷ་ན་ར་ཛྫུ་ཀཾ ཝི་ཡ པུ་རི་སོ ས་ཏྠེ་ན ཧེ་ཊྛི་མ་མ་གྒ་ཏྟ་ཡེ་ན ཚི་ནྡེ་ཡྻ པ་ཛ་ཧེ་ཡྻ. པ་ཉྩ ཛ་ཧེཏི ཨུ་པ་རི་དེ་ཝ་ལོ་ཀཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི པ་ཉྩུ་དྡྷ་མྦྷཱ་གི་ཡ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི པུ་རི་སོ གཱི་ཝཱ་ཡ བ་ནྡྷ་ན་ར་ཛྫུ་ཀཾ ཝི་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ཛ་ཧེ་ཡྻ, ཚི་ནྡེ་ཡྻ ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཉྩ ཙུ་ཏྟ་རི བྷཱ་ཝ་ཡེཏི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་དྡྷ་མྦྷཱ་གི་ཡ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ས་དྡྷཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཨུ་ཏྟ་རི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒཱ་དྷི་ག་མ་ཏོ ཨུ་པ་རི བྷཱ་ཝེ་ཡྻ ཨ་གྒ་མ་གྒཱ་དྷི་ག་མ་ཝ་སེ་ན ཝ་ཌྜྷེ་ཡྻ. པ་ཉྩ་ས་ངྒཱ་ཏི་གོཏི ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ པ་ན པ་ཉྩ་ནྣཾ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧ་མཱ་ན་དི་ཊྛི་ས་ངྒཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ནེ་ན པ་ཧཱ་ནེ་ན པ་ཉྩ་ས་ངྒཱ་ཏི་གོ ཧུ་ཏྭཱ. བྷི་ཀྑུ ཨོ་གྷ་ཏི་ཎྞོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ས་བྦ་ཐཱ བྷི་ནྣ་ཀི་ལེ་ས་ཏཱ་ཡ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི, ཀཱ་མ་བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ཨ་ཝི་ཛྫོ་གྷེ ཏ་རི་ཏྭཱ ཏེ་སཾ པཱ་ར་བྷཱུ་ཏེ ནི་བྦཱ་ནེ ཋི་ཏོ་ཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཀུ་ཎྜ་དྷཱ་ན་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.