༦. བེ་ལ་ཊྛ་སཱི་ས་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཡ་ཐཱ་པི བྷ་དྡོ ཨཱ་ཛ་ཉྙོཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ བེ་ལ་ཊྛ་སཱི་ས་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? སོ ཀི་ར པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་སེ་སཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ པ་ན བ་ཧུཾ ཀུ་ས་ལཾ ཨུ་པ་ཙི་ནི་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་ཏོ ཨེ་ཀ་ཏིཾ་སེ ཀ་པྤེ ཝེ་སྶ་བྷུཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་སྶི་ཏྭཱ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ མཱ་ཏུ་ལུ་ངྒ་ཕ་ལཾ ཨ་དཱ་སི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ སུ་ག་ཏི་ཏོ སུ་ག་ཏིཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་བྷི་ས་མྦོ་དྷི་ཡཱ པུ་རེ་ཏ་ར་མེ་ཝ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཏཱ་པ་ས་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་གྒིཾ པ་རི་ཙ་ར་ནྟོ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་ད་མ་ནེ ཨཱ་དི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་ས་ནཱ་ཡ (མ་ཧཱ་ཝ. ༥༤; སཾ. ནི. ༤.༢༨) པུ་རཱ་ཎ་ཛ་ཊི་ལ་ས་ཧ་སྶེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༢.༥༡.༦༨-༧༣) –
‘‘ཀ་ཎི་ཀཱ་རཾ་ཝ ཛོ་ཏ་ནྟཾ, པུ་ཎྞ་མཱ་ཡེ་ཝ ཙ་ནྡི་མཾ;
ཛ་ལ་ནྟཾ དཱི་པ་རུ་ཀྑཾ་ཝ, ཨ་དྡ་སཾ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀཾ.
‘‘མཱ་ཏུ་ལུ་ངྒ་ཕ་ལཾ ག་ཡ྄ཧ, ཨ་དཱ་སིཾ ས་ཏྠུ་ནོ ཨ་ཧཾ;
ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་སྶ ཝཱི་ར་སྶ, པ་ས་ནྣོ སེ་ཧི པཱ་ཎི་བྷི.
‘‘ཨེ་ཀ་ཏིཾ་སེ ཨི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཡཾ ཕ་ལཾ ཨ་ད་དིཾ ཏ་དཱ;
དུ་གྒ་ཏིཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, ཕ་ལ་དཱ་ན་སྶི་དཾ ཕ་ལཾ.
‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ་ར་ཧ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ དྷ་མྨ་བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་སྶ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཨ་ཡཾ ཐེ་རོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཏཾ ས་ནྟཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ནི་རཱ་མི་སཾ སུ་ཁཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་བྦ་ཡོ་ག་ཉྩ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ པཱི་ཏི་ཝེ་ག་ཝ་སེ་ན ‘‘ཡ་ཐཱ་པི བྷ་དྡོ ཨཱ་ཛ་ཉྙོ’’ཏི གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི.
༡༦. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ་པཱིཏི ཨོ་པ་མྨ་པ་ཊི་པཱ་ད་ན་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. བྷ་དྡོཏི སུ་ནྡ་རོ ཐཱ་མ་བ་ལ་ས་མ་ཏྠ་ཛ་ཝ་པ་ར་ཀྐ་མཱ་དི་ས་མྤ་ནྣོ. ཨཱ་ཛ་ཉྙོཏི ཨཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ ཛཱ་ཏི་མཱ ཀཱ་ར་ཎཱ་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནཾ ཨཱ་ཛཱ་ན་ན་ཀོ. སོ ཏི་ཝི་དྷོ ཨུ་ས་བྷཱ་ཛ་ཉྙོ ཨ་སྶཱ་ཛ་ཉྙོ ཧ་ཏྠཱ་ཛ་ཉྙོ་ཏི. ཏེ་སུ ཨུ་ས་བྷཱ་ཛ་ཉྙོ ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏོ. སོ ཙ ཁོ ཚེ་ཀ་ཀ་ས་ན་ཀི་ཙྩེ ནི་ཡུ་ཏྟོ, ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ན་ངྒ་ལཱ་ཝ་ཏྟ་ནཱི’’ཏི. ན་ངྒ་ལ་སྶ ཕཱ་ལ་སྶ ཨཱ་ཝ་ཏྟ་ན་ཀོ, ན་ངྒ་ལཾ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཨཱ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཁེ་ཏྟེ ཀ་ས་ན་ཀོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན་ངྒ་ལཾ ཝཱ ཨཱ་ཝ་ཏྟ་ཡ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ན་ངྒ་ལཱ་ཝ་ཏྟཾ, ཁེ་ཏྟེ ན་ངྒ་ལ་པ་ཐོ, ཏ་སྨིཾ ན་ངྒ་ལཱ་ཝ་ཏྟ་ནི. གཱ་ཐཱ་སུ་ཁ་ཏྠ་ཉྷེ་ཏྠ ‘‘ཝ་ཏྟ་ནཱི’’ཏི དཱི་གྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. སི་ཁཱིཏི མ་ཏྠ་ཀེ ཨ་ཝ་ཊྛཱ་ན་ཏོ སི་ཁཱ་ས་དི་ས་ཏཱ་ཡ སི་ཁཱ, སི་ངྒཾ. ཏ་ད་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི སི་ཁཱི. ཨ་པ་རེ པ་ན ‘‘ཀ་ཀུ་དྷཾ ཨི་དྷ ‘སི་ཁཱ’ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི, ཨུ་བྷ་ཡ་ཐཱ་པི པ་དྷཱ་ན་ངྒ་ཀི་ཏྟ་ན་མེ་ཏཾ ‘‘སི་ཁཱི’’ཏི. ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ནཱཏི ཨ་པྤ་ཀི་ལ་མ་ཐེ་ན. ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱཏི ར་ཏྟི་ཡོ དི་ཝཱ ཙ, ཨེ་ཝཾ མ་མཾ ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ན ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡ་ཐཱ ‘‘བྷ་དྡོ ཨུ་ས་བྷཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ ཀ་ས་ནེ ནི་ཡུ་ཏྟོ གྷ་ན་ཏི་ཎ་མཱུ་ལཱ་དི་ཀེ་པི ན་ངྒ་ལ་པ་ཐེ ཏཾ ཨ་ག་ཎེ་ནྟོ ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ན ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ནྟོ ག་ཙྪ་ཏི, ཡཱ་ཝ ཀ་ས་ན་ཏི་ཎཱ་ནཾ པ་རི་སྶ་མཾ ད་སྶེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ མ་མཾ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་པི ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ནེ་ཝ ག་ཙྪ་ནྟི ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟཱི’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎ་མཱ་ཧ ‘‘སུ་ཁེ ལ་དྡྷེ ནི་རཱ་མི་སེ’’ཏི. ཡ་སྨཱ ཀཱ་མཱ་མི་ས་ལོ་ཀཱ་མི་ས་ཝ་ཊྚཱ་མི་སེ་ཧི ཨ་ས་མྨི་སྶཾ ས་ནྟཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་སུ་ཁཾ ལ་དྡྷཾ, ཏ་སྨཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཙྩ་ཏྟེ ཙེ་ཏཾ བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ནཾ ཡ་ཐཱ ‘‘ཝ་ན་པྤ་གུ་མྦེ’’ (ཁུ. པཱ. ༦.༡༣; སུ. ནི. ༢༣༦) ‘‘ཏེ་ན ཝ་ཏ རེ ཝ་ཏྟ་བྦེ’’ཏི (ཀ་ཐཱ. ༡) ཙ. ཨ་ཐ ཝཱ ཏ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ན ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཝི་ཙཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཨཱ་ཧ – ‘‘སུ་ཁེ ལ་དྡྷེ ནི་རཱ་མི་སེ’’ཏི, ནི་རཱ་མི་སེ སུ་ཁེ ལ་དྡྷེ ས་ཏི ཏ་སྶ ལ་དྡྷ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
བེ་ལ་ཊྛ་སཱི་ས་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.