༤. སི་ཝ་ཀ་སཱ་མ་ཎེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ་ཏི སི་ཝ་ཀ་སྶ སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? སོ ཀི་ར ཨི་ཏོ ཨེ་ཀ་ཏིཾ་སེ ཀ་པྤེ ཝེ་སྶ་བྷུ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་ཊྛོ ཏ་ཏྠ པ་བྦ་ཏ་ནྟ་རེ ནི་སི་ནྣཾ ཝེ་སྶ་བྷུཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཨ་ཊྛཱ་སི. པུ་ན ཏ་ཏྠ མ་ནོ་ཧ་རཱ་ནི ཀཱ་སུ་མཱ་རི་ཀ་ཕ་ལཱ་ནི དི་སྭཱ ཏཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་ནེ་སི, པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ནེ མཱ་ཏུ་ལེ པ་བྦ་ཛ་ནྟེ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ བ་ཧུཾ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ཀུ་ས་ལཾ ཨུ་པ་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ ཝ་ན་ཝ་ཙྪ་ཏྠེ་ར་སྶ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟོ, སི་ཝ་ཀོཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྶ མཱ་ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛེ་ཊྛ་བྷཱ་ཏི་ཀེ ཝ་ན་ཝ་ཙྪེ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀི་ཙྩཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ སུ་ཏྭཱ པུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏཱ་ཏ སི་ཝ་ཀ, ཐེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ, མ་ཧ་ལླ་ཀོ དཱ་ནི ཐེ་རོ’’ཏི. སོ མཱ་ཏུ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ ཙ པུ་བྦེ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་ར་ཏཱ་ཡ ཙ མཱ་ཏུ་ལ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཏཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ ཨ་ར་ཉྙེ ཝ་ས་ཏི.
ཏ་སྶ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན གཱ་མ་ནྟཾ ག་ཏ་སྶ ཁ་རོ ཨཱ་བཱ་དྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི. མ་ནུ་སྶེ་སུ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཀ་རོ་ནྟེ་སུ་པི ན པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷི. ཏ་སྨིཾ ཙི་རཱ་ཡ་ནྟེ ཐེ་རོ ‘‘སཱ་མ་ཎེ་རོ ཙི་རཱ་ཡ་ཏི, ཀིཾ ནུ ཁོ ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཏཾ གི་ལཱ་ནཾ དི་སྭཱ ཏ་སྶ ཏཾ ཏཾ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟོ དི་ཝ་ས་བྷཱ་གཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ བ་ལ་ཝ་པ་ཙྩཱུ་ས་ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘སི་ཝ་ཀ, ན མ་ཡཱ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ གཱ་མེ ཝ་སི་ཏ་པུ་བྦཾ, ཨི་ཏོ ཨ་ར་ཉྙ་མེ་ཝ ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ སི་ཝ་ཀོ ‘‘ཡ་དི་པི མེ, བྷ་ནྟེ, ཨི་དཱ་ནི ཀཱ་ཡོ གཱ་མ་ནྟེ ཋི་ཏོ, ཙི་ཏྟཾ པ་ན ཨ་ར་ཉྙེ, ཏ་སྨཱ ས་ཡཱ་ནོ་པི ཨ་ར་ཉྙ་མེ་ཝ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི, ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཐེ་རོ ཏཾ བཱ་ཧཱ་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙ་མེ་ཝ ནེ་ཏྭཱ ཨོ་ཝཱ་དཾ ཨ་དཱ་སི. སོ ཐེ་ར་སྶ ཨོ་ཝཱ་དེ ཋ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༡.༣༨.༥༣-༥༨) –
‘‘ཀ་ཎི་ཀཱ་རཾ་ཝ ཛོ་ཏ་ནྟཾ, ནི་སི་ནྣཾ པ་བྦ་ཏ་ནྟ་རེ;
ཨ་དྡ་སཾ ཝི་ར་ཛཾ བུ་དྡྷཾ, ལོ་ཀ་ཛེ་ཊྛཾ ན་རཱ་ས་བྷཾ.
‘‘པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ སུ་མ་ནོ, ཀི་རེ ཀ་ཏྭཱ་ན ཨ་ཉྫ་ལིཾ;
ཀཱ་སུ་མཱ་རི་ཀ་མཱ་དཱ་ཡ, བུ་དྡྷ་སེ་ཊྛ་སྶ་དཱ་ས་ཧཾ.
‘‘ཨེ་ཀ་ཏིཾ་སེ ཨི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཡཾ ཕ་ལཾ ཨ་ད་དིཾ ཏ་དཱ;
དུ་གྒ་ཏིཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, ཕ་ལ་དཱ་ན་སྶི་དཾ ཕ་ལཾ.
‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.
སོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ སཾ་ས་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ཝེ་ཀཱ་བྷི་ར་ཏི་ཀ་ཏཾ ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩ་ཏ་ཉྩ པ་ཝེ་དེ་ནྟོ ‘‘ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ མཾ ཨ་ཝ་ཙཱ’’ཏི གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི.
༡༤. ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོཏི ཝ་ཛྫཱ་ཝ་ཛྫཾ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཧི་ཏེ་སི་ཏཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཉཱ་ཎ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ པེ་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ. མནྟི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་ད་ཏི. ཨ་ཝ་ཙཱཏི ཨ་བྷཱ་སི. ཨི་ཏོ ག་ཙྪཱ་མ སཱི་ཝ་ཀཱཏི ཝུ་ཏྟཱ་ཀཱ་ར་ད་སྶ་ནཾ, སི་ཝ་ཀ, ཨི་ཏོ གཱ་མ་ནྟ་ཏོ ཨ་ར་ཉྙ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ཨེ་ཧི ག་ཙྪཱ་མ, ཏ་དེ་ཝ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝ་ས་ན་ཡོ་གྒ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨེ་ཝཾ པ་ན ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟོ སི་ཝ་ཀོ བྷ་དྲོ ཨ་སྶཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ ཝི་ཡ ཀ་སཱ་བྷི་ཧ་ཏོ ས་ཉྫཱ་ཏ་སཾ་ཝེ་གོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙ་མེ་ཝ ག་ནྟུ་ཀཱ་མ་ཏཾ པ་ཝེ་དེ་ནྟོ –
‘‘གཱ་མེ མེ ཝ་ས་ཏི ཀཱ་ཡོ, ཨ་ར་ཉྙཾ མེ ག་ཏཾ མ་ནོ;
སེ་མཱ་ན་ཀོ་པི ག་ཙྪཱ་མི, ན་ཏྠི ས་ངྒོ ཝི་ཛཱ་ན་ཏ’’ནྟི. –ཨཱ་ཧ;
ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡ་སྨཱ ཨི་དཱ་ནི ཡ་དི་པི མེ ཨི་དཾ ས་རཱི་རཾ གཱ་མ་ནྟེ ཋི་ཏཾ, ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ པ་ན ཨ་ར་ཉྙ་མེ་ཝ ག་ཏོ, ཏ་སྨཱ སེ་མཱ་ན་ཀོ་པི ག་ཙྪཱ་མི གེ་ལ་ཉྙེ་ན ཋཱ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་ག་མ་ནེ་སུ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ས་ཡཱ་ནོ་པི ཨི་མི་ནཱ ས་ཡི་ཏཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་རཱི་ས་པོ ཝི་ཡ ས་རཱི་ས་པ་ནྟོ, ཨེ་ཐ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ར་ཉྙ་མེ་ཝ ག་ཙྪཱ་མ, ཀ་སྨཱ? ན་ཏྠི ས་ངྒོ ཝི་ཛཱ་ན་ཏནྟི, ཡ་སྨཱ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝཱ ཀཱ་མེ་སུ སཾ་སཱ་རེ ཙ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ, ནེ་ཀྑ་མྨེ ནི་བྦཱ་ནེ ཙ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ ན ཀ་ཏྠ་ཙི ས་ངྒོ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཀ་པ་དེ་ནེ་ཝ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཨཱ་ཎཱ ཨ་ནུ་ཋི་ཏཱ་ཏི, ཏ་ད་པ་དེ་སེ་ན ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀཱ་སི.
སི་ཝ་ཀ་སཱ་མ་ཎེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.