༦. པཱ་རཱ་པ་རི་ཡ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཚ་ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཧི་ཏྭཱཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ པཱ་རཱ་པ་རི་ཡ་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ པི་ཡ་ད་སྶི་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ནེ་སཱ་ད་ཡོ་ནི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཙ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཝ་ན་ས་ཎྜེ པི་ཡ་ད་སྶཱི བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷི་ཏུཾ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. སོ ཙ མི་གེ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟོ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ག་ཏོ ས་ཏྠཱ་རཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ནྟོ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ སཱ་ཁཱ་མ་ཎྜ་པཾ པ་དུ་མ་པུ་པྥེ་ཧི ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་ཉྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨུ་ལཱ༹་རཾ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟོ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ན་མ་སྶ་མཱ་ནོ ཨ་ཊྛཱ་སི. དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ ཙ མི་ལཱ་ཏ་མི་ལཱ་ཏཱ་ནི ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ན་ཝེ་ཧི ཚཱ་དེ་སི. ས་ཏྠཱ ས་ཏྟཱ་ཧ་སྶ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ནི་རོ་དྷ་ཏོ ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨ་སཱི་ཏི་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑཱུ ས་ཏྠཱ་རཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་སུཾ. ‘‘མ་དྷུ་ར་དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཎི་སྶཱ་མཱ’’ཏི དེ་ཝ་ཏཱ ས་ནྣི་པ་ཏིཾ་སུ, མ་ཧཱ ས་མཱ་ག་མོ ཨ་ཧོ་སི. ས་ཏྠཱ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཏ་སྶ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ བྷཱ་ཝི་ནིཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ སཱ་ཝ་ཀ་བོ་དྷི་ཉྩ བྱཱ་ཀ་རི་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ རཱ་ཛ་ག་ཧེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ཏི་ཎྞཾ ཝེ་དཱ་ནཾ པཱ་ར་གཱུ ཧུ་ཏྭཱ པ་རཱ་པ་ར་གོ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ པཱ་རཱ་པ་རི་ཡོཏི ལ་དྡྷ་ས་མ་ཉྙོ བ་ཧཱུ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ མ་ནྟེ ཝཱ་ཙེ་ནྟོ ས་ཏྠུ རཱ་ཛ་ག་ཧ་ག་མ་ནེ བུ་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ དི་སྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༡.༤༠.༣༥༣-༣༨༥) –
‘‘པི་ཡ་ད་སྶཱི ནཱ་མ བྷ་ག་ཝཱ, ས་ཡ་མྦྷཱུ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀོ;
ཝི་ཝེ་ཀ་ཀཱ་མོ ས་མྦུ་དྡྷོ, ས་མཱ་དྷི་ཀུ་ས་ལོ མུ་ནི.
‘‘ཝ་ན་ས་ཎྜཾ ས་མོ་གྒ་ཡ྄ཧ, པི་ཡ་ད་སྶཱི མ་ཧཱ་མུ་ནི;
པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ པ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ, ནི་སཱི་དི པུ་རི་སུ་ཏྟ་མོ.
‘‘མི་ག་ལུ་དྡོ པུ་རེ ཨཱ་སིཾ, ཨ་ར་ཉྙེ ཀཱ་ན་ནེ ཨ་ཧཾ;
པ་ས་དཾ མི་ག་མེ་ས་ནྟོ, ཨཱ་ཧི་ཎྜཱ་མི ཨ་ཧཾ ཏ་དཱ.
‘‘ཏ་ཏྠ་དྡ་སཱ་སིཾ ས་མྦུ་དྡྷཾ, ཨོ་གྷ་ཏི་ཎྞ་མ་ནཱ་ས་ཝཾ;
པུ་པྥི་ཏཾ སཱ་ལ་རཱ་ཛཾ་ཝ, ས་ཏ་རཾ་སིཾ་ཝ ཨུ་གྒ་ཏཾ.
‘‘དི་སྭཱ་ན་ཧཾ དེ་ཝ་དེ་ཝཾ, པི་ཡ་ད་སྶིཾ མ་ཧཱ་ཡ་སཾ;
ཛཱ་ཏ་སྶ་རཾ ས་མོ་གྒ་ཡ྄ཧ, པ་དུ་མཾ ཨཱ་ཧ་རིཾ ཏ་དཱ.
‘‘ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ་ན པ་དུ་མཾ, ས་ཏ་པ་ཏྟཾ མ་ནོ་ར་མཾ;
ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཾ ཀ་རི་ཏྭཱ་ན, ཚཱ་ད་ཡིཾ པ་དུ་མེ་ན་ཧཾ.
‘‘ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀོ ཀཱ་རུ་ཎི་ཀོ, པི་ཡ་ད་སྶཱི མ་ཧཱ་མུ་ནི;
ས་ཏྟ་ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ བུ་དྡྷོ, ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རེ ཝ་སཱི ཛི་ནོ.
‘‘པུ་རཱ་ཎཾ ཚ་ཌྜ་ཡི་ཏྭཱ་ན, ན་ཝེ་ན ཚཱ་ད་ཡིཾ ཨ་ཧཾ;
ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་ན, ཨ་ཊྛཱ་སིཾ ཏཱ་ཝ་དེ ཨ་ཧཾ.
‘‘ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ས་མཱ་དྷི་མྷཱ, པི་ཡ་ད་སྶཱི མ་ཧཱ་མུ་ནི;
དི་སཾ ཨ་ནུ་ཝི་ལོ་ཀེ་ནྟོ, ནི་སཱི་དི ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀོ.
‘‘ཏ་དཱ སུ་ད་སྶ་ནོ ནཱ་མ, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ;
ཙི་ཏྟ་མ་ཉྙཱ་ཡ བུ་དྡྷ་སྶ, པི་ཡ་ད་སྶི་སྶ ས་ཏྠུ་ནོ.
‘‘ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ ས་ཧ་སྶེ་ཧི, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ;
ཝ་ན་ནྟེ སུ་ཁ་མཱ་སཱི་ནཾ, ཨུ་པེ་སི ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀཾ.
‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཝ་ན་ས་ཎྜ་མྷི, ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ ཙ དེ་ཝ་ཏཱ;
བུ་དྡྷ་སྶ ཙི་ཏྟ་མ་ཉྙཱ་ཡ, ས་བྦེ ས་ནྣི་པ་ཏུཾ ཏ་དཱ.
‘‘ས་མཱ་ག་ཏེ་སུ ཡ་ཀྑེ་སུ, ཀུ་མྦྷ་ཎྜེ ས་ཧ་ར་ཀྑ་སེ;
བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ཙ ས་མྤ་ཏྟེ, གཱ་ཐཱ པ་བྱཱ་ཧ་རཱི ཛི་ནོ.
‘‘ཐོ་མཾ ས་ཏྟཱ་ཧཾ པཱུ་ཛེ་སི, ཨཱ་ཝཱ་ས་ཉྩ ཨ་ཀཱ་སི མེ;
ཏ་མ་ཧཾ ཀི་ཏྟ་ཡི་སྶཱ་མི, སུ་ཎཱ་ཐ མ་མ བྷཱ་ས་ཏོ.
‘‘སུ་དུ་དྡ་སཾ སུ་ནི་པུ་ཎཾ, ག་མྦྷཱི་རཾ སུ་པྤ་ཀཱ་སི་ཏཾ;
ཉཱ་ཎེ་ན ཀི་ཏྟ་ཡི་སྶཱ་མི, སུ་ཎཱ་ཐ མ་མ བྷཱ་ས་ཏོ.
‘‘ཙ་ཏུ་དྡ་སཱ་ནི ཀ་པྤཱ་ནི, དེ་ཝ་ར་ཛྫཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི;
ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཾ མ་ཧ་ནྟ་སྶ, པ་དྨ་པུ་པྥེ་ཧི ཚཱ་དི་ཏཾ.
‘‘ཨཱ་ཀཱ་སེ དྷཱ་ར་ཡི་སྶ་ཏི, པུ་པྥ་ཀ་མྨ་སྶི་དཾ ཕ་ལཾ;
ཙ་ཏུ་བྦཱི་སེ ཀ་པྤ་ས་ཏེ, ཝོ་ཀི་ཎྞཾ སཾ་ས་རི་སྶ་ཏི.
‘‘ཏ་ཏྠ པུ་པྥ་མ་ཡཾ བྱ་མྷཾ, ཨཱ་ཀཱ་སེ དྷཱ་ར་ཡི་སྶ་ཏི;
ཡ་ཐཱ པ་དུ་མ་པ་ཏྟ་མྷི, ཏོ་ཡཾ ན ཨུ་པ་ལི་མྤ་ཏི.
‘‘ཏ་ཐེ་ཝཱི་མ་སྶ ཉཱ་ཎ་མྷི, ཀི་ལེ་སཱ ནོ་པ་ལི་མྤ་རེ;
མ་ན་སཱ ཝི་ནི་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ, པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ ཨ་ཡཾ.
‘‘ཙི་ཏྟཾ ཛ་ནེ་ཏྭཱ ནེ་ཀྑ་མྨེ, ཨ་གཱ་རཱ པ་བྦ་ཛི་སྶ་ཏི;
ཏ་ཏོ པུ་པྥ་མ་ཡེ བྱ་མྷེ, དྷཱ་རེ་ནྟེ ནི་ཀྑ་མི་སྶ་ཏི.
‘‘རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཝ་ས་ནྟ་སྶ, ནི་པ་ཀ་སྶ ས་ཏཱི་མ་ཏོ;
ཏ་ཏྠ པུ་པྥ་མ་ཡཾ བྱ་མྷཾ, མ་ཏྠ་ཀེ དྷཱ་ར་ཡི་སྶ་ཏི.
‘‘ཙཱི་ཝ་རཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ཉྩ, པ་ཙྩ་ཡཾ ས་ཡ་ནཱ་ས་ནཾ;
ད་ཏྭཱ་ན བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ, ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་ཏི་ནཱ་ས་ཝོ.
‘‘ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རེ་ན ཙ་ར་ཏཱ, པ་བྦ་ཛྫཾ ཨ་བྷི་ནི་ཀྑ་མིཾ;
རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཝ་ས་ནྟ་མྤི, ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཾ དྷ་རཱི་ཡ་ཏི.
‘‘ཙཱི་ཝ་རེ པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ ཙ, ཙེ་ཏ་ནཱ མེ ན ཝི་ཛྫ་ཏི;
པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན སཾ་ཡུ་ཏྟོ, ལ་བྷཱ་མི པ་རི་ནི་ཊྛི་ཏཾ.
‘‘ག་ཎ་ནཱ་ཏོ ཨ་ས་ངྑེ་ཡྻཱ, ཀ་པྤ་ཀོ་ཊཱི བ་ཧཱུ མ་མ;
རི་ཏྟ་ཀཱ ཏེ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ, པ་མུ་ཏྟཱ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀཱ.
‘‘ཨ་ཊྛཱ་ར་སེ ཀ་པྤ་ས་ཏེ, པི་ཡ་ད་སྶཱི ཝི་ནཱ་ཡ་ཀོ;
ཏ་མ་ཧཾ པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏྭཱ, ཨི་མཾ ཡོ་ནིཾ ཨུ་པཱ་ག་ཏོ.
‘‘ཨི་དྷ པ་སྶཱ་མི ས་མྦུ་དྡྷཾ, ཨ་ནོ་མཾ ནཱ་མ ཙ་ཀྑུ་མཾ;
ཏ་མ་ཧཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ་ན, པ་བྦ་ཛིཾ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ.
‘‘དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ བུ་དྡྷོ, མ་གྒཾ མེ དེ་ས་ཡཱི ཛི་ནོ;
ཏ་སྶ དྷ་མྨཾ སུ་ཎི་ཏྭཱ་ན, པ་ཏྟོ་མྷི ཨ་ཙ་ལཾ པ་དཾ.
‘‘ཏོ་ས་ཡི་ཏྭཱ་ན ས་མྦུ་དྡྷཾ, གོ་ཏ་མཾ ས་ཀྱ་པུ་ངྒ་ཝཾ;
ས་བྦཱ་ས་ཝེ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ, ཝི་ཧ་རཱ་མི ཨ་ནཱ་ས་ཝོ.
‘‘ཨ་ཊྛཱ་ར་སེ ཀ་པྤ་ས་ཏེ, ཡཾ བུ་དྡྷ་མ་བྷི་པཱུ་ཛ་ཡིཾ;
དུ་གྒ་ཏིཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, བུ་དྡྷ་པཱུ་ཛཱ་ཡི་དཾ ཕ་ལཾ.
‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ན པ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ས་ཉྫཱ་ཏ་སོ་མ་ན་སྶོ ཨུ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན –
༡༡༦. ‘‘ཚ་ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཧི་ཏྭཱ, གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ སུ་སཾ་ཝུ་ཏོ;
ཨ་གྷ་མཱུ་ལཾ ཝ་མི་ཏྭཱ་ན, པ་ཏྟོ མེ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡོ’’ཏི. – གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི;
ཏ་ཏྠ ཚ་ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཧི་ཏྭཱཏི ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶཱ་དཱི་ནཾ ཚ་ནྣཾ ས་མྥ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་ཏཱ་ཡ ‘‘ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱི’’ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མཱ་ནི ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཚ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཏ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷ་སཾ་ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཧཱ་ཡ. གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ སུ་སཾ་ཝུ་ཏོཏི ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རཱ་དཱི་ནཾ གུ་ཏྟ་ཏྟཱ, ཏ་ཏྠ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཀཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དཱི་ནཾ པཱ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཝེ་ས་ན་ནི་ཝཱ་ར་ཎེ་ན ས་ཏི་ཀ་ཝཱ་ཊེ་ན སུ་ཊྚུ པི་ཧི་ཏ་ཏྟཱ གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ སུ་སཾ་ཝུ་ཏོ. ཨ་ཐ ཝཱ མ་ན་ཙྪ་ཊྛཱ་ནཾ ཚ་ནྣཾ དྭཱ་རཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ར་ཀྑི་ཏ་ཏྟཱ གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ, ཀཱ་ཡཱ་དཱི་ཧི སུ་ཊྛུ ས་ཉྙ་ཏ་ཏྟཱ སུ་སཾ་ཝུ་ཏོ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་གྷ་མཱུ་ལཾ ཝ་མི་ཏྭཱ་ནཱཏི ཨ་གྷ་སྶ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ དོ་སཾ, ས་བྦཾ ཝཱ ཀི་ལེ་ས་དོ་སཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཝ་མ་ན་ཡོ་ག་པཱ་ནེ་ན ཨུ་གྒི་རི་ཏྭཱ ས་ནྟཱ་ན་ཏོ བ་ཧི ཀ་ཏྭཱ, བ་ཧི་ཀ་ར་ཎ་ཧེ་ཏུ ཝཱ. པ་ཏྟོ མེ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡོཏི ཀཱ་མཱ་ས་ཝཱ་ད་ཡོ ཨཱ་ས་ཝཱ ཨེ་ཏྠ ཁཱི་ཡ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཝཱ ཁ་ཡེ་ན པ་ཏྟ་བྦོ་ཏི ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡོ, ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཉྩ. སོ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡོ པ་ཏྟོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ་ཏི ཨུ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀཱ་སི.
པཱ་རཱ་པ་རི་ཡ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.