༤. ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཀཱ་ཡ་དུ་ཊྛུ་ལླ་ག་རུ་ནོཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? སོ ཀི་ར པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝི་ཛྫཱ་སུ ནི་པྥ་ཏྟིཾ ག་ཏོ ཀཱ་མེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ གྷ་རཱ་ཝཱ་སཾ པ་ཧཱ་ཡ ཏཱ་པ་ས་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དཾ སུ་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶཱུ་པ་ཙཱ་རཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏཾ ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ་ཀ་ཙཱི་རཾ ས་ཏྠུ པཱ་ད་མཱུ་ལེ པ་ཏྠ་རི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཉ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏ་ཏྠ ཋི་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཀཱ་ལཱ༹་ནུ་སཱ་རེ་ན ག་ནྡྷེ་ན པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ‘‘ས་མུ་དྡྷ་ར་སི་མཾ ལོ་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཀཱ་ཧི ད་ས་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཨ་བྷི་ཏྠ་ཝི. ཏཾ ས་ཏྠཱ ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨི་ཏོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཀ་པྤ་མ་ཏྠ་ཀེ གོ་ཏ་མ་སྶ ནཱ་མ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི བྱཱ་ཀ་རི་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཡཱ་ཝཱ་ཡཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དོ, ཏཱ་ཝ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མོ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝི་ཛྫཱ་སུ ནི་པྥ་ཏྟིཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏྠ སཱ་རཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝི་ཀ་ཏྟཱ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ག་ཝེ་ས་ནྟོ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ བུ་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ དི་སྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༡.༤༠.༣༠༤-༣༣༢) –
‘‘ཀ་ཎི་ཀཱ་རཾ་ཝ ཛ་ལི་ཏཾ, དཱི་པ་རུ་ཀྑཾ་ཝ ཨུ་ཛྫ་ལཾ;
ཨོ་ས་དྷིཾ་ཝ ཝི་རོ་ཙ་ནྟཾ, ཝི་ཛྫུ་ཏཾ ག་ག་ནེ ཡ་ཐཱ.
‘‘ཨ་ས་མྦྷཱི་ཏཾ ཨ་ནུ་ཏྟཱ་སིཾ, མི་ག་རཱ་ཛཾ་ཝ ཀེ་ས་རིཾ;
ཉཱ་ཎཱ་ལོ་ཀཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟཾ, མ་དྡ་ནྟཾ ཏི་ཏྠི་ཡེ ག་ཎེ.
‘‘ཨུ་དྡྷ་ར་ནྟཾ ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ, ཚི་ནྡ་ནྟཾ ས་བྦ་སཾ་ས་ཡཾ;
ག་ཛྫ་ནྟཾ མི་ག་རཱ་ཛཾ་ཝ, ཨ་དྡ་སཾ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀཾ.
‘‘ཛ་ཊཱ་ཛི་ན་དྷ་རོ ཨཱ་སིཾ, བྲ་ཧཱ ཨུ་ཛུ པ་ཏཱ་པ་ཝཱ;
ཝཱ་ཀ་ཙཱི་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ན, པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཨ་པ་ཏྠ་རིཾ.
‘‘ཀཱ་ལཱ༹་ནུ་སཱ་རི་ཡཾ ག་ཡ྄ཧཾ, ཨ་ནུ་ལི་མྤིཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ;
ས་མྦུ་དྡྷ་མ་ནུ་ལི་མྤེ་ཏྭཱ, ས་ནྠ་ཝིཾ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀཾ.
‘‘ས་མུ་དྡྷ་ར་སི་མཾ ལོ་ཀཾ, ཨོ་གྷ་ཏི་ཎྞ མ་ཧཱ་མུ་ནི;
ཉཱ་ཎཱ་ལོ་ཀེ་ན ཛོ་ཏེ་སི, ནཱ་ཝ་ཊཾ ཉཱ་ཎ་མུ་ཏྟ་མཾ.
‘‘དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སི, མ་དྡ་སེ པ་ར་ཏི་ཏྠི་ཡེ;
ཨུ་ས་བྷོ ཛི་ཏ་ས་ངྒཱ་མོ, ས་མྤ་ཀ་མྤེ་སི མེ་ད་ནིཾ.
‘‘མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨཱུ་མི་ཡོ, ཝེ་ལ་ནྟ་མྷི པ་བྷི་ཛྫ་རེ;
ཏ་ཐེ་ཝ ཏ་ཝ ཉཱ་ཎ་མྷི, ས་བྦ་དི་ཊྛཱི པ་བྷི་ཛྫ་རེ.
‘‘སུ་ཁུ་མ་ཙྪི་ཀ་ཛཱ་ལེ་ན, ས་ར་མྷི ས་མྤ་ཏཱ་ནི་ཏེ;
ཨ་ནྟོ་ཛཱ་ལཱི་ཀ་ཏཱ པཱ་ཎཱ, པཱི་ལི༹་ཏཱ ཧོ་ནྟི ཏཱ་ཝ་དེ.
‘‘ཏ་ཐེ་ཝ ཏི་ཏྠི་ཡཱ ལོ་ཀེ, པུ་ཐུ་པཱ་ས་ཎྜ་ནི་སྶི་ཏཱ;
ཨ་ནྟོ་ཉཱ་ཎ་ཝ་རེ ཏུ་ཡ྄ཧཾ, པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནྟི མཱ་རི་ས.
‘‘པ་ཏི་ཊྛཱ ཝུ་ཡ྄ཧ་ཏཾ ཨོ་གྷེ, ཏྭ་ཉྷི ནཱ་ཐོ ཨ་བ་ནྡྷུ་ནཾ;
བྷ་ཡ་ཊྚི་ཏཱ་ནཾ ས་ར་ཎཾ, མུ་ཏྟི་ཏྠཱི་ནཾ པ་རཱ་ཡ་ཎཾ.
‘‘ཨེ་ཀ་ཝཱི་རོ ཨ་ས་དི་སོ, མེ་ཏྟཱ་ཀ་རུ་ཎ་ས་ཉྩ་ཡོ;
ཨ་ས་མོ སུ་ས་མོ ས་ནྟོ, ཝ་སཱི ཏཱ་དཱི ཛི་ཏ་ཉྫ་ཡོ.
‘‘དྷཱི་རོ ཝི་ག་ཏ་ས་མྨོ་ཧོ, ཨ་ནེ་ཛོ ཨ་ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱི;
ཏུ་སི་ཏོ ཝ་ནྟ་དོ་སོ་སི, ནི་མྨ་ལོ སཾ་ཡ་ཏོ སུ་ཙི.
‘‘ས་ངྒཱ་ཏི་གོ ཧ་ཏ་མ་དོ, ཏེ་ཝི་ཛྫོ ཏི་བྷ་ཝ་ནྟ་གོ;
སཱི་མཱ་ཏི་གོ དྷ་མྨ་ག་རུ, ག་ཏ་ཏྠོ ཧི་ཏ་ཝ་བྦྷུ་ཏོ.
‘‘ཏཱ་ར་ཀོ ཏྭཾ ཡ་ཐཱ ནཱ་ཝཱ, ནི་དྷཱི་ཝ་སྶཱ་ས་ཀཱ་ར་ཀོ;
ཨ་ས་མྦྷཱི་ཏོ ཡ་ཐཱ སཱི་ཧོ, ག་ཛ་རཱ་ཛཱ་ཝ ད་པྤི་ཏོ.
‘‘ཐོ་མེ་ཏྭཱ ད་ས་གཱ་ཐཱ་ཧི, པ་དུ་མུ་ཏྟ་རཾ མ་ཧཱ་ཡ་སཾ;
ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ་ནོ པཱ་དེ, ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཊྛཱ་ས་ཧཾ ཏ་དཱ.
‘‘པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ, ཨཱ་ཧུ་ཏཱི་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧོ;
བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ཋི་ཏོ ས་ཏྠཱ, ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་ས་ཐ.
‘‘ཡོ མེ སཱི་ལ་ཉྩ ཉཱ་ཎ་ཉྩ, ས་དྡྷ་མྨ་ཉྩཱ་པི ཝ་ཎྞ་ཡི;
ཏ་མ་ཧཾ ཀི་ཏྟ་ཡི་སྶཱ་མི, སུ་ཎཱ་ཐ མ་མ བྷཱ་ས་ཏོ.
‘‘ས་ཊྛི ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ར་མི་སྶ་ཏི;
ཨ་ཉྙེ དེ་ཝེ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ, ཨི་སྶ་རཾ ཀཱ་ར་ཡི་སྶ་ཏི.
‘‘སོ པ་ཙྪཱ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ་ན, སུ་ཀྐ་མཱུ་ལེ་ན ཙོ་དི་ཏོ;
གོ་ཏ་མ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ, སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་སྶ་ཏི.
‘‘པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ་ན ཀཱ་ཡེ་ན, པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཝི་ཝ་ཛྫི་ཡ;
ས་བྦཱ་ས་ཝེ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ, ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་ཏི་ནཱ་ས་ཝོ.
‘‘ཡ་ཐཱ་པི མེ་གྷོ ཐ་ན་ཡཾ, ཏ་པྤེ་ཏི མེ་ད་ནིཾ ཨི་མཾ;
ཏ་ཐེ་ཝ ཏྭཾ མ་ཧཱ་ཝཱི་ར, དྷ་མྨེ་ན ཏ་པྤ་ཡཱི མ་མཾ.
‘‘སཱི་ལཾ པ་ཉྙ་ཉྩ དྷ་མྨ་ཉྩ, ཐ་ཝི་ཏྭཱ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀཾ;
པ་ཏྟོ་མྷི པ་ར་མཾ ས་ནྟིཾ, ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ད་མ་ཙྩུ་ཏཾ.
‘‘ཨ་ཧོ ནཱུ་ན ས བྷ་ག་ཝཱ, ཙི་རཾ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ ཙ་ཀྑུ་མཱ;
ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཉྩ ཝི་ཛཱ་ནེ་ཡྻུཾ, ཕུ་སེ་ཡྻུཾ ཨ་མ་ཏཾ པ་དཾ.
‘‘ཨ་ཡཾ མེ པ་ཙྪི་མཱ ཛཱ་ཏི, བྷ་ཝཱ ས་བྦེ ས་མཱུ་ཧ་ཏཱ;
ས་བྦཱ་ས་ཝེ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ, ཝི་ཧ་རཱ་མི ཨ་ནཱ་ས་ཝོ.
‘‘ས་ཏ་ས་ཧ་སྶི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཡཾ བུ་དྡྷ་མ་བྷི་ཐོ་མ་ཡིཾ;
དུ་གྒ་ཏིཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, ཀི་ཏྟ་ནཱ་ཡ ཨི་དཾ ཕ་ལཾ.
‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ན པ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་ཧ ཝ་ས་ནྟེ ཀཱ་ཡ་ད་ལ༹ྷི་བ་ཧུ་ལེ བྷི་ཀྑཱུ ཨོ་ཝ་ད་ནྟོ –
༡༡༤. ‘‘ཀཱ་ཡ་དུ་ཊྛུ་ལླ་ག་རུ་ནོ, ཧི་ཡྻ་མཱ་ན་མྷི ཛཱི་ཝི་ཏེ;
ས་རཱི་ར་སུ་ཁ་གི་དྡྷ་སྶ, ཀུ་ཏོ ས་མ་ཎ་སཱ་དྷུ་ཏཱ’’ཏི. – གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི;
ཏ་ཏྠ ཀཱ་ཡ་དུ་ཊྛུ་ལླ་ག་རུ་ནོཏི དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཨ་སུ་བྷ་ཡོ་གྱ་ཏཱ, ཀཱ་ཡ་སྶ དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཀཱ་ཡ་དུ་ཊྛུ་ལླཾ, ཀཱ་ཡ་དུ་ཊྛུ་ལླཾ ག་རུ ས་མྦྷཱ་ཝི་ཏཾ ཡ་སྶ སོ ཀཱ་ཡ་དུ་ཊྛུ་ལླ་ག་རུ, ཨ་ནི་སྶ་ར་ཎ་པྤ་ཉྙོ ཧུ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་པོ་ས་ན་པྤ་སུ་ཏོ ཀཱ་ཡ་ད་ལ༹ྷི་བ་ཧུ་ལོ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཏ་སྶ ཀཱ་ཡ་དུ་ཊྛུ་ལླ་ག་རུ་ནོ. ཧི་ཡྻ་མཱ་ན་མྷི ཛཱི་ཝི་ཏེཏི ཀུ་ནྣ་དཱི་ནཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ ཛཱི་ཝི་ཏ་ས་ངྑཱ་རེ ལ་ཧུ་སོ ཁཱི་ཡ་མཱ་ནེ. ས་རཱི་ར་སུ་ཁ་གི་དྡྷ་སྶཱཏི པ་ཎཱི་ཏཱ་ཧཱ་རཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ཡ་སྶ སུ་ཁེ་ན གེ་དྷཾ ཨཱ་པ་ནྣ་སྶ. ཀུ་ཏོ ས་མ་ཎ་སཱ་དྷུ་ཏཱཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ས་མ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན སཱ་དྷུ་ཏཱ སུ་ས་མ་ཎ་ཏཱ ཀུ་ཏོ ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན སི་ཡཱ, ཨེ་ཀཾ་ས་ཏོ པ་ན ཀཱ་ཡེ ཛཱི་ཝི་ཏེ ཙ ནི་ར་པེ་ཀྑ་སྶ ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་ས་ནྟོ་སེ་ན ས་ནྟུ་ཊྛ་སྶ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་སྶེ་ཝ ས་མ་ཎ་སཱ་དྷུ་ཏཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.