༣. བ་ནྡྷུ་ར་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ནཱ་ཧཾ ཨེ་ཏེ་ན ཨ་ཏྠི་ཀོཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ བ་ནྡྷུ་ར་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ སི་དྡྷ་ཏྠ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ར་ཉྙོ ཨ་ནྟེ་པུ་རེ གོ་པ་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ས་པ་རི་སཾ རཱ་ཛ་ངྒ་ཎེ་ན ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཀ་ཎ་ཝེ་ར་པུ་པྥཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ས་ངྒྷཾ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀཾ པཱུ་ཛེ་སི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ སུ་ག་ཏཱི་སུ་ཡེ་ཝ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ སཱི་ལ་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི, བ་ནྡྷུ་རོཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ག་ཏོ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ཏོ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཉཱ་ཎ་སྶ པ་རི་པཱ་ཀ་ཏྟཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༡.༡༧.༧-༡༢) –
‘‘སི་དྡྷ་ཏྠོ ནཱ་མ བྷ་ག་ཝཱ, ལོ་ཀ་ཛེ་ཊྛོ ན་རཱ་ས་བྷོ;
པུ་ར་ཀྑ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི, ན་ག་རཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཐ.
‘‘ར་ཉྙོ ཨ་ནྟེ་པུ་རེ ཨཱ་སིཾ, གོ་པ་ཀོ ཨ་བྷི་ས་མྨ་ཏོ;
པཱ་སཱ་དེ ཨུ་པ་ཝི་ཊྛོ་ཧཾ, ཨ་དྡ་སཾ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀཾ.
‘‘ཀ་ཎ་ཝེ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ན, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ས་མོ་ཀི་རིཾ;
བུ་དྡྷ་སྶ ཝི་སུཾ ཀ་ཏྭཱ་ན, ཏ་ཏོ བྷི་ཡྻོ ས་མོ་ཀི་རིཾ.
‘‘ཙ་ཏུ་ནྣ་ཝུ་ཏི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཡཾ པུ་པྥ་མ་བྷི་པཱུ་ཛ་ཡིཾ;
དུ་གྒ་ཏིཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, བུ་དྡྷ་པཱུ་ཛཱ་ཡི་དཾ ཕ་ལཾ.
‘‘ས་ཏྟཱ་སཱི་ཏི་མྷི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཙ་ཏུ་རཱ་སུཾ མ་ཧི་དྡྷི་ཀཱ;
ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་ས་མྤ་ནྣཱ, ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི མ་ཧ་བྦ་ལཱ.
‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ན པ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཉྙུ་བྷཱ་ཝེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་སྶ ར་ཉྙོ པ་ཙྩུ་པ་ཀཱ་རཾ ཀཱ་ཏུཾ སཱི་ལ་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རཾ ག་ནྟྭཱ ར་ཉྙོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཀཱ་སེ་སི. རཱ་ཛཱ ས་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ན་ག་རེ སུ་ད་སྶ་ནཾ ནཱ་མ མ་ཧ་ནྟཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་སི. མ་ཧཱ་ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ ཨ་ཧོ་སི. ཐེ་རོ ཝི་ཧཱ་རཾ ས་བྦ་ཉྩ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རཾ ས་ངྒྷ་སྶ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ཏྭཱ ས་ཡཾ པུ་རི་མ་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ཡཱ་པེ་ནྟོ ཀ་ཏི་པཱ་ཧཾ ཏ་ཏྠ ཝ་སི་ཏྭཱ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ ཨ་ཧོ་སི. བྷི་ཀྑཱུ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ ཨི་དྷེ་ཝ ཝ་ས་ཐ, ས་ཙེ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཝེ་ཀ་ལླཾ, མ་ཡཾ ཏཾ པ་རི་པཱུ་རེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཐེ་རོ, ‘‘ན མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨུ་ལཱ༹་རེ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨ་ཏྠོ ཨ་ཏྠི, ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་རེ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཡཱ་པེ་མི, དྷ་མྨ་ར་སེ་ནེ་ཝ་མྷི ཏི་ཏྟོ’’ཏི ད་སྶེ་ནྟོ –
༡༠༣. ‘‘ནཱ་ཧཾ ཨེ་ཏེ་ན ཨ་ཏྠི་ཀོ, སུ་ཁི་ཏོ དྷ་མྨ་ར་སེ་ན ཏ་པྤི་ཏོ;
པི་ཏྭཱ ར་ས་གྒ་མུ་ཏྟ་མཾ, ན ཙ ཀཱ་ཧཱ་མི ཝི་སེ་ན ས་ནྠ་ཝ’’ནྟི. –
གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི.
ཏ་ཏྠ ནཱ་ཧཾ ཨེ་ཏེ་ན ཨ་ཏྠི་ཀོཏི ཡེ་ན མཾ ཏུ་མྷེ ཏ་པྤེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ‘‘པ་རི་པཱུ་རེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ད་ཐ, ཨེ་ཏེ་ན ཨཱ་མི་ས་ལཱ་བྷེ་ན པ་ཙྩ་ཡཱ་མི་ས་ར་སེ་ན ནཱ་ཧཾ ཨ་ཏྠི་ཀོ, མ་ཡ྄ཧཾ ཨེ་ཏེ་ན ཨ་ཏྠོ ན་ཏྠི, ས་ནྟུ་ཊྛི པ་ར་མཾ སུ་ཁ་ནྟི ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་རེ་ཧེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཡཱ་པེ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཱ་ནི ཏེ་ན ཨ་ན་ཏྠི་ཀ་བྷཱ་ཝེ པ་དྷཱ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘སུ་ཁི་ཏོ དྷ་མྨ་ར་སེ་ན ཏ་པྤི་ཏོ’’ཏི. ས་ཏྟ་ཏིཾ་ས་བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨ་ར་སེ་ན ཙེ་ཝ ན་ཝ་ཝི་དྷ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་ར་སེ་ན ཙ ཏ་པྤི་ཏོ པཱི་ཎི་ཏོ སུ་ཁི་ཏོ ཨུ་ཏྟ་མེ་ན སུ་ཁེ་ན སུ་ཧི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པི་ཏྭཱ ར་ས་གྒ་མུ་ཏྟ་མནྟི ས་བྦ་ར་སེ་སུ ཨ་གྒཾ སེ་ཊྛཾ ཏ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཨུ་ཏྟ་མཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ དྷ་མྨ་ར་སཾ པི་ཝི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ, ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ས་བྦ་ར་སཾ དྷ་མྨ་ར་སོ ཛི་ནཱ་ཏཱི’’ཏི (དྷ. པ. ༣༥༤). ན ཙ ཀཱ་ཧཱ་མི ཝི་སེ་ན ས་ནྠ་ཝནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ར་སུ་ཏྟ་མཾ དྷ་མྨ་ར་སཾ པི་ཝི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ཝི་སེ་ན ཝི་ས་ས་དི་སེ་ན ཝི་ས་ར་སེ་ན ས་ནྠ་ཝཾ སཾ་ས་གྒཾ ན ཀ་རི་སྶཱ་མི, ཏ་ཐཱ་ཀ་ར་ཎ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
བ་ནྡྷུ་ར་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.