༡. ཡུ་ག་ན་དྡྷ་ཀ་ཐཱ
ཡུ་ག་ན་དྡྷ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡. ཨི་དཱ་ནི མ་ཎྜ་པེ་ཡྻ་གུ་ཎ་སྶ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ ཡུ་ག་ན་དྡྷ་གུ་ཎཾ ད་སྶེ་ནྟེ་ན ཀ་ཐི་ཏཱ་ཡ སུ་ཏྟ་ནྟ་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ་ཡ ཡུ་ག་ན་དྡྷ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨ་པུ་བྦ་ཏྠཱ་ནུ་ཝ་ཎྞ་ནཱ. ཡ་སྨཱ པ་ན དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི དྷ་མྨ་རཱ་ཛེ དྷ་ར་མཱ་ནེ་ཡེ་ཝ དྷ་མྨ་རཱ་ཛ་སྶ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ, ཏ་སྨཱ དྷ་མྨ་རཱ་ཛེ དྷ་ར་མཱ་ནེ་ཡེ་ཝ དྷ་མྨ་བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀེ་ན དེ་སི་ཏཾ ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་ནྟཾ ཏ་སྶེ་ཝ ས་མྨུ་ཁཱ སུ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཡ་སྨཱཏི པི་ཡ་ཝ་ཙ་ནཾ ག་རུ་ཝ་ཙ་ནཾ ས་གཱ་ར་ཝ་ས་པྤ་ཏི་སྶ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཨཱ་ཡུ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ན་ནྡོཏི ཏ་སྶ ཐེ་ར་སྶ ནཱ་མཾ. སོ ཧི ཛཱ་ཡ་མཱ་ནོ་ཡེ་ཝ ཀུ་ལེ ཨཱ་ན་ནྡཾ བྷུ་སཾ ཏུ་ཊྛིཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏ་སྨཱ་སྶ ‘‘ཨཱ་ན་ནྡོ’’ཏི ནཱ་མཾ ཀ་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཀོ་ས་མྦི་ཡནྟི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ ན་ག་རེ. ཏ་སྶ ཧི ན་ག་ར་སྶ ཨཱ་རཱ་མ་པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི་ཨཱ་དཱི་སུ ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཀོ་ས་མྦ་རུ་ཀྑཱ ཨུ་སྶ་ནྣཱ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཀོ་ས་མྦཱི་ཏི ས་ངྑཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ‘‘ཀུ་ས་མྦ་སྶ ཨི་སི་ནོ ཨ་སྶ་མ་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ མཱ་པི་ཏ་ཏྟཱ’’ཏི ཨེ་ཀེ.
གྷོ་སི་ཏཱ་རཱ་མེཏི གྷོ་སི་ཏ་སེ་ཊྛི་ནཱ ཀཱ་རི་ཏེ ཨཱ་རཱ་མེ. ཀོ་ས་མྦི་ཡ་ཉྷི ཏ་ཡོ སེ་ཊྛི་ནོ ཨ་ཧེ་སུཾ གྷོ་སི་ཏ་སེ་ཊྛི ཀུ་ཀྐུ་ཊ་སེ་ཊྛི པཱ་ཝཱ་རི་ཀ་སེ་ཊྛཱི་ཏི. ཏེ ཏ་ཡོ་པི ‘‘ལོ་ཀེ བུ་དྡྷོ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ས་ཀ་ཊ་ས་ཏེ་ཧི དཱ་ནཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ག་ནྟྭཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་ས་མཱི་པེ ཁ་ནྡྷཱ་ཝཱ་རཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣཱ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་ཌྜྷ་མཱ་ས་མ་ཏྟཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ས་ཀ་ཛ་ན་པ་ད་ག་མ་ན་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ ‘‘སུ་ཉྙཱ་གཱ་རེ ཁོ ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟཱི’’ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝུ་ཏྟེ ‘‘དི་ནྣཱ ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཊི་ཉྙཱ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཏུ་ཊྛཱ ད་ས་བ་ལཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་ནྟཱ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཡོ་ཛ་ནེ ཡོ་ཛ་ནེ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ནི་ཝཱ་ས་ཏྠཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ཀཱ་རེ་ནྟཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཀོ་ས་མྦིཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་རཱ་མེ མ་ཧ་ནྟཾ དྷ་ན་པ་རི་ཙྩཱ་གཾ ཀ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝི་ཧཱ་རེ ཀཱ་རཱ་པ་ཡིཾ་སུ. ཏ་ཏྠ གྷོ་སི་ཏ་སེ་ཊྛི་ནཱ ཀཱ་རི་ཏོ གྷོ་སི་ཏཱ་རཱ་མོ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི, ཀུ་ཀྐུ་ཊ་སེ་ཊྛི་ནཱ ཀཱ་རི་ཏོ ཀུ་ཀྐུ་ཊཱ་རཱ་མོ ནཱ་མ, པཱ་ཝཱ་རི་ཀ་སེ་ཊྛི་ནཱ ཨ་མྦ་ཝ་ནེ ཀཱ་རི་ཏོ པཱ་ཝཱ་རི་ཀ་མྦ་ཝ་ནཾ ནཱ་མ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘གྷོ་སི་ཏ་སེ་ཊྛི་ནཱ ཀཱ་རི་ཏེ ཨཱ་རཱ་མེ’’ཏི.
ཨཱ་ཝུ་སོ བྷི་ཀྑ་ཝོཏི ཨེ་ཏྠ བུ་དྡྷཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ སཱ་ཝ་ཀེ ཨཱ་ལ་པ་ནྟཱ ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི ཨཱ་ལ་པ་ནྟི. སཱ་ཝ་ཀཱ པ་ན ‘‘བུ་དྡྷེ་ཧི ས་དི་སཱ མཱ ཧོ་མཱ’’ཏི ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི པ་ཋ་མཾ ཝ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. བུ་དྡྷེ་ཧི ཙ ཨཱ་ལ་པི་ཏེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི པ་ཊི་ཝ་ཙ་ནཾ དེ་ཏི, སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི ཨཱ་ལ་པི་ཏེ ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི.
ཡོ ཧི ཀོ་ཙཱིཏི ཨ་ནི་ཡ་མ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨེ་ཏེ་ན ཏཱ་དི་སཱ་ནཾ ས་བྦ་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ. མ་མ ས་ནྟི་ཀེཏི མ་མ ས་མཱི་པེ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟནྟི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶ པ་ཏྟཾ. ན་པུཾ་ས་ཀེ བྷཱ་ཝེ སི་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟ་ནྟི ཝཱ པ་ད་ཙྪེ་དོ, ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཏྟཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟཾ ཨ་ཏྟཱ་ན་ནྟི ཝཱ པཱ་ཋ་སེ་སོ. ཙ་ཏཱུ་ཧི མ་གྒེ་ཧཱིཏི ཨུ་པ་རི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཊི་པ་དཱ་མ་གྒེ་ཧི, ན ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ཧི. ‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི མ་གྒེ་ཧཱི’’ཏི ཝི་སུ་ཉྩ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་ར་ཧ་ཏོ པ་ཋ་མ་སྶ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ དྷ་མྨུ་དྡྷ་ཙྩ་པུ་བྦ་ངྒ་མོ མ་གྒོ, ཨེ་ཀ་སྶ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ ས་མ་ཐ་པུ་བྦ་ངྒ་མོ, ཨེ་ཀ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མོ, ཨེ་ཀ་སྶ ཡུ་ག་ན་དྡྷ་པུ་བྦ་ངྒ་མོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི པ་ཊི་པ་དཱ མ་གྒཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏེ་སཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ནཱཏི ཨེ་ཏེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་ཊི་པ་དཱ་ནཾ མ་གྒཱ་ནཾ ཨེ་ཀེ་ན ཝཱ, པ་ཊི་པ་དཱ་མ་གྒེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀ་སྶ ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏོ དྷ་མྨུ་དྡྷ་ཙྩ་པུ་བྦ་ངྒ་མཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒཾ པ་ཏྭཱ སེ་ས་མ་གྒ་ཏྟ་ཡ་མྤི སུ་དྡྷ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཧི་ཡེ་ཝ པ་ཏྟ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟི དྷ་མྨུ་དྡྷ་ཙྩ་པུ་བྦ་ངྒ་མ་མ་གྒཱ ཧོ་ཏི. དྷ་མྨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཝི་གྒ་ཧཾ པ་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་པྤ་ཏྭཱ ཝཱ ས་མ་ཐ་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ་དཱི་ནཾ ཏི་ཎྞཾ པ་ཊི་པ་དཱ་ནཾ མ་གྒཱ་ནཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ཝ་སེ་ན པ་ཏྟ་ཙ་ཏུ་མ་གྒ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟི ཨི་ཏ་ར་ཨེ་ཀེ་ཀ་མ་གྒ་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨེ་ཏེ་སཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ནཱ’’ཏི.
ས་མ་ཐ་པུ་བྦ་ངྒ་མཾ ཝི་པ་སྶ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི ས་མ་ཐཾ པུ་བྦ་ངྒ་མཾ པུ་རེ་ཙཱ་རི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, པ་ཋ་མཾ ས་མཱ་དྷིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. མ་གྒོ ས་ཉྫཱ་ཡ་ཏཱིཏི པ་ཋ་མོ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒོ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. སོ ཏཾ མ་གྒནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀ་སྶ མ་གྒ་སྶ ཨཱ་སེ་ཝ་ནཱ་དཱི་ནི ནཱ་མ ན་ཏྠི, དུ་ཏི་ཡ་མ་གྒཱ་ད་ཡོ པ་ན ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟོ ཏ་མེ་ཝ མ་གྒཾ ‘‘ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི བྷཱ་ཝེ་ཏི བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་ཉྙོ་ཛ་ནཱ་ནི པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི, ཨ་ནུ་ས་ཡཱ བྱ་ནྟཱི་ཧོ་ནྟཱིཏི ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཱ ཀ་མེ་ན ས་བྦེ ས་ཉྙོ་ཛ་ནཱ པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི, ཨ་ནུ་ས་ཡཱ བྱ་ནྟཱི་ཧོ་ནྟི. ཨ་ནུ་ས་ཡཱ བྱ་ནྟཱི་ཧོ་ནྟཱིཏི ཙ པུ་ན ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་ག་ཏ་ནྟཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
པུ་ན ཙ་པ་རནྟི པུ་ན ཙ ཨ་པ་རཾ ཀཱ་ར་ཎཾ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མཾ ས་མ་ཐཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི ཝི་པ་སྶ་ནཾ པུ་བྦ་ངྒ་མཾ པུ་རེ་ཙཱ་རི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མ་ཐཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, པ་ཋ་མཾ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ས་མཱ་དྷིཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡུ་ག་ན་དྡྷཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི ཡུ་ག་ན་དྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཏེ་ནེ་ཝ ཙི་ཏྟེ་ན ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏེ་ནེ་ཝ ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་སི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཡཱ་ཝ་ཏཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏཱ་ཝ་ཏཱ ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ཏི. ཡཱ་ཝ་ཏཱ ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ཏི, ཏཱ་ཝ་ཏཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཀ་ཐཾ? པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ཏི. ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ཏི. ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ…པེ… ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཡུ་ག་ན་དྡྷཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ནཱ་མ.
དྷ་མྨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཝི་གྒ་ཧི་ཏཾ མཱ་ན་སཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ མ་ནྡ་པ་ཉྙཱ་ནཾ ཝི་པ་སྶ་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་ཝ་ཏྠུ་ཏྟཱ ཝི་པ་སྶ་ནུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་ས་ཉྙི་ཏེ་སུ ཨོ་བྷཱ་སཱ་དཱི་སུ ད་ས་སུ དྷ་མྨེ་སུ བྷ་ནྟ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་ཀྑེ་པ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ དྷ་མྨུ་དྡྷ་ཙྩཾ, ཏེ་ན དྷ་མྨུ་དྡྷ་ཙྩེ་ན ཝི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཝི་རཱུ་པ་གྒ་ཧི་ཏཾ ཝི་རོ་དྷ་མཱ་པཱ་དི་ཏཾ མཱ་ན་སཾ ཙི་ཏྟཾ དྷ་མྨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཝི་གྒ་ཧི་ཏཾ མཱ་ན་སཾ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ཝཱ དྷ་མྨུ་དྡྷ་ཙྩེ་ན ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཏ་མྨཱུ་ལ་ཀ་ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ན་དི་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་གྒ་ཧི་ཏཾ མཱ་ན་སཾ ཧོ་ཏི. དྷ་མྨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཝི་གྒ་ཧི་ཏ་མཱ་ན་ས་ནྟི ཝཱ པཱ་ཋོ. ཧོ་ཏི སོ ཨཱ་ཝུ་སོ ས་མ་ཡོཏི ཨི་མི་ནཱ མ་གྒཱ་མ་གྒ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནེ་ན ཏཾ དྷ་མྨུ་དྡྷ་ཙྩཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ པུ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝཱི་ཐིཾ པ་ཊི་པ་ནྣ་ཀཱ་ལཾ ད་སྶེ་ཏི. ཡཾ ཏཾ ཙི་ཏྟནྟི ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཏཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝཱི་ཐིཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟཾ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་མེ་ཝ ས་ནྟི་ཊྛ་ཏཱིཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝཱི་ཐིཾ པ་ཙྩོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ གོ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི. ས་ནྣི་སཱི་ད་ཏཱིཏི ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ས་མྨཱ ནི་སཱི་ད་ཏི. ཨེ་ཀོ་དི ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཀ་གྒཾ ཧོ་ཏི. ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏཱིཏི ས་མྨཱ ཨཱ་དྷི་ཡ་ཏི སུ་ཊྛུ ཋི་ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ཨ་ཡཾ སུ་ཏྟ་ནྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༡. སུ་ཏྟ་ནྟ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢. ཏ་སྶ སུ་ཏྟ་ནྟ་སྶ ནི་དྡེ་ས་ཀ་ཐཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏེ དྷ་མྨེཏི ཏ་སྨིཾ ས་མཱ་དྷི་སྨིཾ ཛཱ་ཏེ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀེ དྷ་མྨེ. ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ན་ཊྛེ་ནཱཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ བྷེ་དཾ ད་སྶེ་ཏི. ས་མྨཱ་དི་ཊྛི མ་གྒོཏི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ས་ངྑཱ་ཏོ མ་གྒོ. ཨ་ཊྛ་སུ མ་གྒ་ངྒེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀོ་པི ཧི མ་གྒོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.ཨཱ་སེ་ཝ་ཏཱིཏི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཝ་སེ་ན. བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒུ་པྤཱ་ད་ནེ་ན. བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ཏཱིཏི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒུ་པྤཱ་ད་ནེ་ན. ཨི་མེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ ཨ་ཝ་ཏྠཱ་བྷེ་དེ་པི ས་ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་དཱི་ནཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ས་དི་ས་མེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཀ་ཏཾ.
༣. ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ཉྙཱ་པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ་པེ་ཡྻཱ་ལེ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པཱ་དཱི་ནི ཙ ཛྷཱ་ན ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཀ་སི་ཎཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཨ་སུ་བྷཱ ཙ དཱི་གྷཾ ཨ་སྶཱ་སཱ་དཱི་ནི ཙ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཀ་ས་མཱ་དྷི་ཉཱ་ཎ་ནི་དྡེ་སེ (པ་ཊི. མ. ༡.༨༠-༨༡) ནི་དྡི་ཊྛ་ཏྟཱ ས་ངྑི་ཏྟཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཙ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ཝ་སེ་ནཱཏི པུ་བྦ་བྷཱ་གཱ་ཝི་ཀྑེ་པ་ཝ་སེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཨ་སྶཱ་ས་ཝ་སེ་ནཱཏི་ཨཱ་དི་ཀེ སུ་དྡྷ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ པ་ན ཏ་རུ་ཎ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀཱ་ལེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ས་མཱ་དྷི་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ བ་ལ་ཝ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༤. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མ་ཝཱ་རེ པ་ཋ་མཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ, པ་ཙྪཱ རཱུ་པཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏཱ་ནནྟི ཏ་སྶཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ. ཝོ་ས་གྒཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝོ་ས་གྒོ ནི་བྦཱ་ནཾ. ནི་བྦཱ་ན་ཉྷི ས་ངྑ་ཏ་ཝོ་ས་གྒ་ཏོ པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཏོ ‘‘ཝོ་ས་གྒོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཙ ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ ཙ ནི་བྦཱ་ན་ནི་ནྣ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན ནི་བྦཱ་ནེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ ནི་བྦཱ་ན་པ་ཏི་ཊྛཱ ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ. པ་ཏི་ཊྛཱ་པི ཧི ཨཱ་ལ་མྦཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ནི་བྦཱ་ནེ པ་ཏི་ཊྛ་ཊྛེ་ནེ་ཝ ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ. ཨ་ཉྙ་ཏྠ པཱ་ལི༹་ཡ་མྤི ཧི པ་ཏི་ཊྛཱ ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ན་ལཱ༹་གཱ་རཾ ཝཱ ཏི་ཎཱ་གཱ་རཾ ཝཱ སུ་ཀྑཾ ཀོ་ལཱ༹་པཾ ཏེ་རོ་ཝ་སྶི་ཀཾ པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ ཙེ་པི དི་སཱ་ཡ པུ་རི་སོ ཨཱ་དི་ཏྟཱ་ཡ ཏི་ཎུ་ཀྐཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻ, ལ་བྷེ་ཐ ཨ་གྒི ཨོ་ཏཱ་རཾ, ལ་བྷེ་ཐ ཨ་གྒི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དི (སཾ. ནི. ༤.༢༤༣). ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝོ་ས་གྒཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་པ་ཏི་ཊྛཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨུ་པྤཱ་དི་ཏོ ཡོ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ནཱ་བྷེ་དོ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པོ, སོ ས་མཱ་དྷཱི་ཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཏོ པ་ཙྪཱ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏོ ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡོ ས་མཱ་དྷི ནི་དྡི་ཊྛོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ་ཡེ་ཝ ཧི ཨི་ཏི པ་ཋ་མཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ, པ་ཙྪཱ ས་མ་ཐོཏི ཝུ་ཏྟཾ.
༥. ཡུ་ག་ན་དྡྷ་ནི་དྡེ་སེ ཡ་སྨཱ ཧེ་ཊྛཱ སུ་ཏྟ་ནྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟོ ཡུ་ག་ན་དྡྷ་ཀྐ་མོ པུ་རི་མ་དྭ་ཡ་ནི་དྡེ་ས་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པཱ་ཀ་ཊོ, མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཡུ་ག་ན་དྡྷ་ཀྐ་མོ པ་ན ན པཱ་ཀ་ཊོ, ཏ་སྨཱ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཨ་ནེ་ཀ་ནྟི་ཀཾ ཡུ་ག་ན་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ནཾ ཨ་ཝ་ཏྭཱ མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཡུ་ག་ན་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ན་མེ་ཝ ད་སྶེ་ནྟོ སོ་ལ༹་ས་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཊྛེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་ཏྟ་ར་ས་སུ ཨཱ་ཀཱ་རེ་སུ ཨ་ནྟེ ཨུ་དྡི་ཊྛཾ ཡུ་ག་ན་དྡྷཾ མཱུ་ལ་པ་དེ་ན ཨེ་ཀ་ཊྛ་ཏྟཱ ཏཾ ཝི་པྤ་ཧཱ་ཡ སེ་སཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ‘‘སོ་ལ༹་ས་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཊྛེ་ནཱཏི ཨཱ་ལ་མྦ་ན་ཊྛེ་ན, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ སེ་སེ་སུ་པི. གོ་ཙ་ར་ཊྛེ་ནཱཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཊྛེ་པི ས་ཏི ནི་སྶ་ཡི་ཏ་བྦ་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན. པ་ཧཱ་ན་ཊྛེ་ནཱཏི པ་ཛ་ཧ་ན་ཊྛེ་ན. པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཊྛེ་ནཱཏི པ་ཧཱ་ནེ་པི ས་ཏི པུ་ན ཨ་ནཱ་དི་ཡ་ནེ་ན པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཊྛེ་ན. ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ནཱཏི ཨུ་གྒ་མ་ན་ཊྛེ་ན. ཝི་ཝ་ཊྚ་ན་ཊྛེ་ནཱཏི ཨུ་གྒ་མ་ནེ་པི ས་ཏི ཨ་པུ་ན་རཱ་ཝ་ཊྚ་ནེ་ན ནི་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛེ་ན. ས་ནྟ་ཊྛེ་ནཱཏི ནི་བྦུ་ཏ་ཊྛེ་ན. པ་ཎཱི་ཏ་ཊྛེ་ནཱཏི ནི་བྦུ་ཏ་ཊྛེ་པི ས་ཏི ཨུ་ཏྟ་མ་ཊྛེ་ན, ཨ་ཏ་པྤ་ཀ་ཊྛེ་ན ཝཱ. ཝི་མུ་ཏྟ་ཊྛེ་ནཱཏི བ་ནྡྷ་ནཱ་པ་ག་ཏ་ཊྛེ་ན. ཨ་ནཱ་ས་ཝ་ཊྛེ་ནཱཏི བ་ནྡྷ་ན་མོ་ཀྑེ་པི ས་ཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ས་ཝ་ཝི་ར་ཧི་ཏ་ཊྛེ་ན. ཏ་ར་ཎ་ཊྛེ་ནཱཏི ཨ་ནོ་སཱི་དི་ཏྭཱ པི་ལ་ཝ་ན་ཊྛེ་ན, ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཊྛེ་ན ཝཱ. ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ཊྛེ་ནཱཏི ས་ངྑཱ་ར་ནི་མི་ཏྟ་ཝི་ར་ཧི་ཏ་ཊྛེ་ན. ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ་ཊྛེ་ནཱཏི པ་ཎི་དྷི་ཝི་ར་ཧི་ཏ་ཊྛེ་ན. སུ་ཉྙ་ཏ་ཊྛེ་ནཱཏི ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ཝི་ར་ཧི་ཏ་ཊྛེ་ན. ཨེ་ཀ་ར་ས་ཊྛེ་ནཱཏི ཨེ་ཀ་ཀི་ཙྩ་ཊྛེ་ན. ཨ་ན་ཏི་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛེ་ནཱཏི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཊྛེ་ན. ཡུ་ག་ན་དྡྷ་ཊྛེ་ནཱཏི ཡུ་ག་ལ་ཀ་ཊྛེ་ན.
ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ པ་ཛ་ཧ་ཏོ, ཨ་ཝི་ཛྫཾ པ་ཛ་ཧ་ཏོཏི ཡོ་གི་ནོ ཏ་སྶ ཏ་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑ་པྤ་ཧཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ནི་རོ་དྷོ ཙེ་ཏྠ ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ. ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ནྟཱིཏི ས་མ་ཐོ ཙེ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨ་ཏི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, ལཱི་ན་པ་ཀྑི་ཀ་ཏྟཱ ས་མ་ཐ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཀོ་ས་ཛྫཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཙེ ས་མ་ཐཾ ཨ་ཏི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་པ་ཀྑི་ཀ་ཏྟཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ. ཏ་སྨཱ ས་མ་ཐོ ཙ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨ་ན་ཏི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ ཀོ་ས་ཛྫ་པཱ་ཏཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ཝི་པ་སྶ་ནཱ ས་མ་ཐཾ ཨ་ན་ཏི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་པཱ་ཏཾ ན ཀ་རོ་ཏི. ས་མ་ཐོ ས་མཾ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་པཱ་ཏ་ཏོ ར་ཀྑ་ཏི, ཝི་པ་སྶ་ནཱ ས་མཾ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ ས་མ་ཐཾ ཀོ་ས་ཛྫ་པཱ་ཏ་ཏོ ར་ཀྑ་ཏི. ཨེ་ཝ་མི་མེ ཨུ་བྷོ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ན་ཏི་ཝ་ཏྟ་ན་ཀི་ཙྩེ་ན ཨེ་ཀ་ཀི་ཙྩཱ, ས་མཱ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ་ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ན་ཏི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ ཨ་ཏྠ་སི་དྡྷི་ཀ་རཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་སཾ མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཡུ་ག་ན་དྡྷ་ཏྟཾ ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀྑ་ཎེ ཡུ་ག་ན་དྡྷ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. པ་ཧཱ་ན་པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཝི་ཝ་ཊྚ་ན་ཀ་ར་ཎཱ་ནཾ མ་གྒ་ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ས་ཀ་ལ་སྶ མ་གྒ་ཀི་ཙྩ་སྶ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཀི་ལེ་སཱ ཙ ཁ་ནྡྷཱ ཙ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཀི་ལེ་སཱ ཙ ཁ་ནྡྷཱ ཙ ནི་དྡི་ཊྛཱ. སེ་སཱ་ནཾ ན ཏ་ཐཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ཊི་པ་ཀྑ་དྷ་མྨ་མ་ཏྟ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་དྡྷ་ཙྩཱ་ཝི་ཛྫཱ ཨེ་ཝ ནི་དྡི་ཊྛཱ. ཝི་ཝ་ཊྚ་ཏོཏི ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟ་སྶ.
ས་མཱ་དྷི ཀཱ་མཱ་ས་ཝཱ ཝི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱིཏི ས་མཱ་དྷི་སྶ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ. རཱ་ག་ཝི་རཱ་གཱཏི རཱ་ག་སྶ ཝི་རཱ་གོ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མོ ཨེ་ཏི་སྶཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི རཱ་ག་ཝི་རཱ་གཱ, ‘‘རཱ་ག་ཝི་རཱ་ག་ཏོ’’ཏི ནི་སྶ་ཀྐ་ཝ་ཙ་ནཾ ཝཱ. ཏ་ཐཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་རཱ་གཱ. ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ས་མཱ་དྷི. པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ པ་ཉྙཱ. ཏ་ར་ཏོཏི ཏ་ར་ནྟ་སྶ. ས་བྦ་པ་ཎི་དྷཱི་ཧཱིཏི རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧ་པ་ཎི་དྷཱི་ཧི, ས་བྦ་པ་ཏྠ་ནཱ་ཧི ཝཱ. ཨེ་ཝཾ ཙུ་དྡ་ས ཨཱ་ཀཱ་རེ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ར་ས་ཊྛ་ཉྩ ཨ་ན་ཏི་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛ་ཉྩ ཨ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ་ཝ ཨི་མེ་ཧི སོ་ལ༹་ས་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧཱིཏི ཨཱ་ཧ. ཀ་སྨཱ? ཏེ་སཾ ཙུ་དྡ་ས་ནྣཾ ཨཱ་ཀཱ་རཱ་ནཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ཨ་ཝ་སཱ་ནེ ‘‘ཨེ་ཀ་ར་སཱ ཧོ་ནྟི, ཡུ་ག་ན་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི ནི་དྡི་ཊྛ་ཏྟཱ ཏེ དྭེ་པི ཨཱ་ཀཱ་རཱ ནི་དྡི་ཊྛཱ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ‘‘སོ་ལ༹་ས་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཡུ་ག་ན་དྡྷ་ཊྛོ པ་ན ཨུ་དྡེ་སེ་པི ན བྷ་ཎི་ཏོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི.
༢. དྷ་མྨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཝཱ་ར་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦. དྷ་མྨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཝཱ་རེ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཨོ་བྷཱ་སོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཋི་ཏ་སྶ ཏཱི་ཧི ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཧི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ས་ངྑཱ་རེ ཝི་པ་སྶ་ནྟ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནྟ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ་སུ པ་རི་པཱ་ཀ་ག་ཏེ་སུ ཏ་ད་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན པ་རི་སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ཝཱ དུ་ཀྑ་ཏོ ཝཱ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ཝཱ མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཀྑ་ཎེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་ཝ ཨོ་བྷཱ་སོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཨོ་བྷཱ་སོ ཀ་ཐི་ཏོ. ཨ་ཀུ་ས་ལོ ཝི་པ་སྶ་ཀོ ཏ་སྨིཾ ཨོ་བྷཱ་སེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ‘‘ན ཙ ཝ་ཏ མེ ཨི་ཏོ པུ་བྦེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨོ་བྷཱ་སོ ཨུ་པྤ་ནྣ་པུ་བྦོ, ཨ་དྡྷཱ མ་གྒཾ པ་ཏྟོ་མྷི, ཕ་ལཾ པ་ཏྟོ་མྷཱི’’ཏི ཨ་མ་གྒཾ་ཡེ་ཝ ‘‘མ་གྒོ’’ཏི, ཨ་ཕ་ལ་མེ་ཝ ‘‘ཕ་ལ’’ནྟི ག་ཎྷཱ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་མ་གྒཾ ‘‘མ་གྒོ’’ཏི, ཨ་ཕ་ལཾ ‘‘ཕ་ལ’’ནྟི ག་ཎྷ་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝཱི་ཐི ཨུ་ཀྐ་ནྟཱ ཧོ་ཏི. སོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝཱི་ཐིཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཝི་ཀྑེ་པ་མཱ་པ་ནྣོ ཝཱ ཨོ་བྷཱ་ས་མེ་ཝ ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་མ་ཉྙ་ནཱ་ཧི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ཝཱ ནི་སཱི་ད་ཏི. སོ ཁོ པ་ནཱ་ཡཾ ཨོ་བྷཱ་སོ ཀ་སྶ་ཙི བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ལླ་ངྐ་ཊྛཱ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨོ་བྷཱ་སེ་ནྟོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཀ་སྶ་ཙི ཨ་ནྟོ་ག་བྦྷཾ, ཀ་སྶ་ཙི བ་ཧི་ག་བྦྷ་མྤི, ཀ་སྶ་ཙི ས་ཀ་ལ་ཝི་ཧཱ་རཾ, གཱ་ཝུ་ཏཾ ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཡོ་ཛ་ནཾ དྭི་ཡོ་ཛ་ནཾ…པེ… ཀ་སྶ་ཙི པ་ཐ་ཝི་ཏ་ལ་ཏོ ཡཱ་ཝ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ ཨེ་ཀཱ་ལོ་ཀཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནོ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ན ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ནྟོ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཨ་ཡ་ཉྷི ཨོ་བྷཱ་སོ ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་པི ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཏཾ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ནྟོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
ཨོ་བྷཱ་སོ དྷ་མྨོ་ཏི ཨོ་བྷཱ་སཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨོ་བྷཱ་སོ མ་གྒ་དྷ་མྨོ ཕ་ལ་དྷ་མྨོ་ཏི ཝཱ ཏཾ ཏཾ ཨོ་བྷཱ་སཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི. ཏ་ཏོ ཝི་ཀྑེ་པོ ཨུ་དྡྷ་ཙྩནྟི ཏ་ཏོ ཨོ་བྷཱ་ས་ཏོ དྷ་མྨོ་ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ཝཱ ཡོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝི་ཀྑེ་པོ, སོ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ན ཨུ་དྡྷ་ཙྩེ་ན ཝི་གྒ་ཧི་ཏ་མཱ་ན་སོཏི ཏེ་ན ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནེ་ན ཨུ་དྡྷ་ཙྩེ་ན ཝི་རོ་དྷི་ཏ་ཙི་ཏྟོ, ཏེ་ན ཝཱ ཨུ་དྡྷ་ཙྩེ་ན ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཏ་མྨཱུ་ལ་ཀ་ཀི་ལེ་སུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་རོ་དྷི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཝི་པ་སྶ་ཀོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝཱི་ཐིཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཝི་ཀྑེ་པཾ ཝཱ ཏ་མྨཱུ་ལ་ཀ་ཀི་ལེ་སེ་སུ ཝཱ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཏོ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི དྷ་མྨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཝི་གྒ་ཧི་ཏ་མཱ་ན་སོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨི་ཏི-ས་དྡོ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ. ཧོ་ཏི སོ ས་མ་ཡོཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་སྶཱ་ད་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ཀྐི་ལི་ཊྛ་ཙི་ཏྟ་སྶཱ་པི ཡོ་གི་ནོ ས་ཙེ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘‘ཝི་པ་སྶ་ནཱ ནཱ་མ ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎཱ, མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི, ཨི་མཱ་ནི ཙ ཙི་ཏྟཱ་ནི ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི, ཏ་སྨཱ ནཱ་ཡ་མོ་བྷཱ་སོ མ་གྒོ, ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡེ་ཝ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ལོ་ཀི་ཀོ མ་གྒོ’’ཏི མ་གྒཱ་མ་གྒཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ ཝི་ཀྑེ་པཾ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ཡི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཋ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ས་ངྑཱ་རེ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཏོ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ནྟ་སྶ སོ ས་མ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ པ་ན ‘‘མ་གྒ་ཕ་ལ་པྤ་ཏྟོ་མྷཱི’’ཏི ཨ་དྷི་མཱ་ནི་ཀོ ཧོ་ཏི.
ཡཾ ཏཾ ཙི་ཏྟནྟི ཡཾ ཏཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཙི་ཏྟཾ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་མེ་ཝཱཏི ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ གོ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ. ཉཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་ར་སྶ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷ་མྨེ ཏུ་ལ་ཡ་ནྟ་སྶ ཏཱི་ར་ཡ་ནྟ་སྶ ཝི་སྶ་ཊྛ་ཨི་ནྡ་ཝ་ཛི་ར་མི་ཝ ཨ་ཝི་ཧ་ཏ་ཝེ་གཾ ཏི་ཁི་ཎཾ སཱུ་ར་མ་ཏི་ཝི་ས་དཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. པཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཁུ་དྡི་ཀཱ པཱི་ཏི, ཁ་ཎི་ཀཱ པཱི་ཏི, ཨོ་ཀྐ་ནྟི་ཀཱ པཱི་ཏི, ཨུ་བྦེ་གཱ པཱི་ཏི, ཕ་ར་ཎཱ པཱི་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡཾ པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ པཱི་ཏི ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. པ་སྶ་དྡྷི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ནེ་ཝ ད་ར་ཐོ, ན གཱ་ར་ཝ་ཏཱ, ན ཀ་ཀྑ་ལ༹་ཏཱ, ན ཨ་ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱ, ན གེ་ལ་ཉྙ་ཏཱ, ན ཝ་ངྐ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ པ་ན་སྶ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནི པ་སྶ་དྡྷཱ་ནི ལ་ཧཱུ་ནི མུ་དཱུ་ནི ཀ་མྨ་ཉྙཱ་ནི པ་གུ་ཎཱ་ནི སུ་ཝི་ས་དཱ་ནི ཨུ་ཛུ་ཀཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཧོ་ནྟི. སོ ཨི་མེ་ཧི པ་སྶ་དྡྷཱ་དཱི་ཧི ཨ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་མཱ་ནུ་སིཾ ནཱ་མ ར་ཏིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ཏི. ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཾ པ་ཝི་ཊྛ་སྶ, ས་ནྟ་ཙི་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ;
ཨ་མཱ་ནུ་སཱི ར་ཏཱི ཧོ་ཏི, ས་མྨཱ དྷ་མྨཾ ཝི་པ་སྶ་ཏོ.
‘‘ཡ་ཏོ ཡ་ཏོ ས་མྨ་ས་ཏི, ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཾ;
ལ་བྷ་ཏཱི པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫཾ, ཨ་མ་ཏཾ ཏཾ ཝི་ཛཱ་ན་ཏ’’ནྟི. (དྷ. པ. ༣༧༣-༤) –
ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཨི་མཾ ཨ་མཱ་ནུ་སིཾ ར་ཏིཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཱ ལ་ཧུ་ཏཱ་དཱི་ཧི ས་ཧི་ཏཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་པ་སྶ་དྡྷི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. སུ་ཁཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ ཨ་བྷི་ས་ནྡ་ཡ་མཱ་ནཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ སུ་ཁཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ས་ཡ་པ་སཱ་ད་བྷཱུ་ཏཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ས་དྡྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. པ་གྒ་ཧོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་སི་ཐི་ལ་མ་ན་ཙྩཱ་ར་དྡྷཾ སུ་པ་གྒ་ཧི་ཏཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ སཱུ་པ་ཊྛི་ཏཱ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ ནི་ཁཱ་ཏཱ ཨ་ཙ་ལཱ པ་བྦ་ཏ་རཱ་ཛ་ས་དི་སཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ས་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. སོ ཡཾ ཡཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ཏི ས་མ་ནྣཱ་ཧ་ར་ཏི མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི, ཏཾ ཏཾ ཋཱ་ན་མ་སྶ ཨོ་ཀྐ་ནྟི་ཏྭཱ པ་ཀྑ་ནྡི་ཏྭཱ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ནོ པ་ར་ལོ་ཀོ ཝི་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི (ཝི་སུ་དྡྷི. ༢.༧༣༤).
ཨུ་པེ་ཀྑཱཏི ཝི་པ་སྶ་ནུ་པེ་ཀྑཱ ཙེ་ཝ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནུ་པེ་ཀྑཱ ཙ. ཏ་སྨི་ཉྷི ས་མ་ཡེ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱུ་ཏཱ ཝི་པ་སྶ་ནུ་པེ་ཀྑཱ་པི བ་ལ་ཝ་ཏཱི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནུ་པེ་ཀྑཱ་པི. སཱ ཧི་སྶ ཏཾ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ཝི་སྶ་ཊྛ་ཨི་ནྡ་ཝ་ཛི་ར་མི་ཝ པ་ཏྟ་པུ་ཊེ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏ་ཏྟ་ནཱ་རཱ་ཙོ ཝི་ཡ ཙ སཱུ་རཱ ཏི་ཁི་ཎཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝ་ཧ་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༢.༧༣༤) ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་པ་སྶ་ནུ་པེ་ཀྑཱཏི ཙེ་ཏྠ ‘‘ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཏ་ཏྲ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟུ་པེ་ཀྑཱ’’ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ ཝ་ད་ནྟི. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ ཧི ག་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ ‘‘ཉཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ པུ་ན་རུ་ཏྟི་དོ་སོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ་ཉྩ ‘‘ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཝི་པ་སྶ་ནུ་པེ་ཀྑཱ་ན་མྤི ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝོ. པ་ཉྙཱ ཨེ་ཝ ཧི སཱ, ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན དྭི་དྷཱ བྷི་ནྣཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ ཏ་ཏྲ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ་ཡ པུ་ན་རུ་ཏྟི་དོ་སོ ཙ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ཙ ས་མེ་ཏི. ཡ་སྨཱ ཙ པ་ཉྩ་སུ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ ‘‘ཉཱ་ཎཾ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ པ་གྒ་ཧོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ་ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡ་ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡ་ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི, ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ན ཨ་ནི་དྡི་ཊྛཾ ཧོ་ཏི, ཡུ་ག་ན་དྡྷ་ཝ་སེ་ནཱ་པི ཙ ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ས་མ་པྤ་ཝ་ཏྟོ ས་མཱ་དྷི པུ་ན ས་མཱ་དྷཱ་ནེ བྱཱ་པཱ་ར་པྤ་ཧཱ་ན་ཀ་ར་ཎེ་ན ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ནི་ཀ་ནྟི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཨོ་བྷཱ་སཱ་དི་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ལ་ཡཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ སུ་ཁུ་མཱ ས་ནྟཱ་ཀཱ་རཱ ནི་ཀ་ནྟི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཡཱ ཀི་ལེ་སོ་ཏི པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏུ་མྤི ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ ཨོ་བྷཱ་སེ, ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཏེ་སུ་པི ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ‘‘ན ཙ ཝ་ཏ མེ ཨི་ཏོ པུ་བྦེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཉཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་པུ་བྦཾ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ པཱི་ཏི པ་སྶ་དྡྷི སུ་ཁཾ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ པ་གྒ་ཧོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ནི་ཀ་ནྟི ཨུ་པྤ་ནྣ་པུ་བྦཱ, ཨ་དྡྷཱ མ་གྒཾ པ་ཏྟོ་མྷི, ཕ་ལཾ པ་ཏྟོ་མྷཱི’’ཏི ཨ་མ་གྒ་མེ་ཝ ‘‘མ་གྒོ’’ཏི, ཨ་ཕ་ལ་མེ་ཝ ‘‘ཕ་ལ’’ནྟི ག་ཎྷཱ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་མ་གྒཾ ‘‘མ་གྒོ’’ཏི, ཨ་ཕ་ལ་ཉྩ ‘‘ཕ་ལ’’ནྟི ག་ཎྷ་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝཱི་ཐི ཨུ་ཀྐ་ནྟཱ ཧོ་ཏི. སོ ཨ་ཏྟ་ནོ མཱུ་ལ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ནི་ཀ་ནྟི་མེ་ཝ ཨ་སྶཱ་དེ་ནྟོ ནི་སཱི་ད་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨོ་བྷཱ་སཱ་ད་ཡོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་ཝ་ཏྠུ་ཏཱ་ཡ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ, ན ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཏྟཱ. ནི་ཀ་ནྟི པ་ན ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ ཙེ་ཝ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་ཝ་ཏྠུ ཙ. ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཙེ་ཏེ ད་ས, གཱ་ཧ་ཝ་སེ་ན པ་ན ས་མ་ཏིཾ་ས ཧོ་ནྟི. ཀ་ཐཾ? ‘‘མ་མ ཨོ་བྷཱ་སོ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི ག་ཎྷ་ཏོ ཧི དི་ཊྛི་གྒཱ་ཧོ ཧོ་ཏི, ‘‘མ་ནཱ་པོ ཝ་ཏ ཨོ་བྷཱ་སོ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི ག་ཎྷ་ཏོ མཱ་ན་གྒཱ་ཧོ, ཨོ་བྷཱ་སཾ ཨ་སྶཱ་ད་ཡ་ཏོ ཏ་ཎྷཱ་གྒཱ་ཧོ. ཨི་ཏི ཨོ་བྷཱ་སེ དི་ཊྛི་མཱ་ན་ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སེ་ན ཏ་ཡོ གཱ་ཧཱ. ཏ་ཐཱ སེ་སེ་སུ་པཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ གཱ་ཧ་ཝ་སེ་ན ས་མ་ཏིཾ་ས ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ ཧོ་ནྟི. དུ་ཀྑ་ཏོ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ, ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོཏི ཝཱ་རེ་སུ་པི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཀེ་ཀ་ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཧེ་ཏྠ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནུ་པ་ཀྐི་ལེ་སུ་པྤ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ན ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ.
ཏཱི་སུ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་སུ. ཨེ་ཝཾ ཨ་བྷེ་ད་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ ད་སྶེ་ཏྭཱ པུ་ན བྷེ་ད་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ནྟོ རཱུ་པཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནནྟི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་སྶ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ.
༧. ཡ་སྨཱ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མ་ཏིཾ་སཱ་ཡ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལོ ཨ་བྱ་ཏྟོ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ཨོ་བྷཱ་སཱ་དཱི་སུ ཝི་ཀ་མྤ་ཏི, ཨོ་བྷཱ་སཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ‘‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨོ་བྷཱ་སེ ཙེ་ཝ ཉཱ་ཎེ ཙཱཏི་ཨཱ་དི་གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཝི་ཀ་མྤ་ཏཱིཏི ཨོ་བྷཱ་སཱ་དི་ཀེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ནཱ་ནཱ་ཀི་ལེ་ས་ཝ་སེ་ན ཝི་ཝི་དྷཱ ཀ་མྤ་ཏི ཝེ་དྷ་ཏི. ཡེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ པ་ཝེ་དྷ་ཏཱིཏི ཡེ་ཧི པ་སྶ་དྡྷི་སུ་ཁེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ནཱ་ནཱ་ཀི་ལེ་ས་ཝ་སེ་ན ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ་ན ཝེ་དྷ་ཏི ཀ་མྤ་ཏི. ཏ་སྨཱ པ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ སུ་ཁེ ཙེ་ཝ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ཝི་ཀ་མྤ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ཡ ཙེ་ཝཱཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཝི་ཀ་མྤ་ཏི, ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཝི་ཀ་མྤ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༢.༧༣༦) པ་ན ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ཡ་ཉྩཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཙཱཏི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ཡ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཙ ཝི་ཀ་མྤ་ཏི, ནི་ཀ་ནྟི་ཡཱ ཙ ཝི་ཀ་མྤ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྠ ཙ དྭི་ནྣཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ནཾ ནི་དྡི་ཊྛ་ཏྟཱ ཧེ་ཊྛཱ ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཙ ཨུ་བྷ་ཡ་ཐཱ ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ. ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དཱི་སུ ཙ ཨེ་ཀེ་ཀི་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཀེ་ཀཱ་ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ, དུ་ཀྑཾ དུ་ཀྑཾ, ཨ་ན་ཏྟཱ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ བྷཱ་ཝཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཡ་སྨཱ པ་ན ཀུ་ས་ལོ པ་ཎྜི་ཏོ བྱ་ཏྟོ བུ་དྡྷི་ས་མྤ་ནྣོ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ཨོ་བྷཱ་སཱ་དཱི་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ ‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ མེ ཨོ་བྷཱ་སོ ཨུ་པྤ་ནྣོ, སོ ཁོ པ་ནཱ་ཡཾ ཨ་ནི་ཙྩོ ས་ངྑ་ཏོ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣོ ཁ་ཡ་དྷ་མྨོ ཝ་ཡ་དྷ་མྨོ ཝི་རཱ་ག་དྷ་མྨོ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨོ’’ཏི ཨི་ཏི ཝཱ ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་རི་ཙྪི་ནྡ་ཏི ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ པ་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ས་ཙེ ཨོ་བྷཱ་སོ ཨ་ཏྟཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ག་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚེ་ཡྻ. ཨ་ན་ཏྟཱ་ཝ པ་ནཱ་ཡཾ ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ག་ཧི་ཏོ. ཏ་སྨཱ་ཡཾ ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི པ་སྶ་ནྟོ དི་ཊྛིཾ ཨུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཏི. ས་ཙེ ཨོ་བྷཱ་སོ ནི་ཙྩོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ‘‘ནི་ཙྩོ’’ཏི ག་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚེ་ཡྻ. ཨ་ནི་ཙྩོ་ཝ པ་ནཱ་ཡཾ ‘‘ནི་ཙྩོ’’ཏི ག་ཧི་ཏོ. ཏ་སྨཱ་ཡཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན ཨ་ནི་ཙྩོ་ཏི པ་སྶ་ནྟོ མཱ་ནཾ ས་མུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཏི. ས་ཙེ ཨོ་བྷཱ་སོ སུ་ཁོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ‘‘སུ་ཁོ’’ཏི ག་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚེ་ཡྻ. དུ་ཀྑོ་ཝ པ་ནཱ་ཡཾ ‘‘སུ་ཁོ’’ཏི ག་ཧི་ཏོ. ཏ་སྨཱ་ཡཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ཝ་ཡ་པ་ཊི་པཱི་ལ༹་ན་ཊྛེ་ན དུ་ཀྑོ་ཏི པ་སྶ་ནྟོ ནི་ཀ་ནྟིཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ ཨོ་བྷཱ་སེ, ཨེ་ཝཾ སེ་སེ་སུ་པི.
ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏྭཱ ཨོ་བྷཱ་སཾ ‘‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. ཉཱ་ཎཾ…པེ… ནི་ཀ་ནྟིཾ ‘‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ ཨོ་བྷཱ་སཱ་དཱི་སུ ན ཀ་མྤ་ཏི ན ཝེ་དྷ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨི་མཱ་ནི ད་ས ཋཱ་ནཱ་ནཱིཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ད་ས ཋཱ་ནཱ་ནཱིཏི ཨོ་བྷཱ་སཱ་དཱི་ནི. པ་ཉྙཱ ཡ་སྶ པ་རི་ཙྩི་ཏཱཏི ཡ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་ཝི་མུ་ཏྟཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་རི་ཙི་ཏཱ་ནི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཕུ་ཊྛཱ་ནི པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི. དྷ་མྨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏཱིཏི སོ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་རི་ཙི་ཏ་ད་ས་ཊྛཱ་ནོ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་སྶ དྷ་མྨུ་དྡྷ་ཙྩ་སྶ ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན ཚེ་ཀོ ཧོ་ཏི. ན ཙ ས་མྨོ་ཧ ག་ཙྪ་ཏཱིཏི དྷ་མྨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ས་ལ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ན་དི་ཊྛུ་གྒྷཱ་ཊ་ཝ་སེ་ན ས་མྨོ་ཧ་ཉྩ ན ག་ཙྪ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝི་དྷིཾ ཨ་པ་རེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ཝི་ཀྑི་པ་ཏི ཙེ་ཝ ཀི་ལི་སྶ་ཏི ཙཱཏི་ཨཱ་དི་གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ མ་ནྡ་པ་ཉྙོ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ཨོ་བྷཱ་སཱ་དཱི་སུ ཝི་ཀྑེ་པ་ཉྩ ཨ་ཝ་སེ་ས་ཀི་ལེ་སུ་པྤ་ཏྟི་ཉྩ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་ཉྙོ ཝི་ཀྑེ་པ་མེ་ཝ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ནཱ་ཝ་སེ་ས་ཀི་ལེ་སུ་པྤ་ཏྟིཾ, སོ ཨ་དྷི་མཱ་ནི་ཀོ ཧོ་ཏི. ཏི་ཀྑ་པ་ཉྙོ ཝི་ཀྑེ་པཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ་པི ཏཾ ཨ་དྷི་མཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི. ཨ་ཏི་ཏི་ཀྑ་པ་ཉྙོ ན ཝི་ཀྑེ་པཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ན ཙཱ་ཝ་སེ་ས་ཀི་ལེ་སུ་པྤ་ཏྟིཾ. ཝི་ཀྑི་པྤ་ཏི ཙེ་ཝཱཏི ཏེ་སུ མ་ནྡ་པ་ཉྙོ དྷ་མྨུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཝི་ཀྑེ་པ་ཉྩེ་ཝ པཱ་པུ་ཎཱི་ཡ་ཏི. ཀི་ལི་སྶ་ཏི ཙཱཏི ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ན་དི་ཊྛི་ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཀི་ལེ་སཱི་ཡ་ཏི ཙ, ཨུ་པ་ཏཱ་པཱི་ཡ་ཏི ཝི་བཱ་དྷཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙ་ཝ་ཏི ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ནཱཏི ཏ་སྶ མ་ནྡ་པ་ཉྙ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཀི་ལེ་སེ་སུ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ན་ཏོ པ་ཊི་པ་ཀྑཱ་ཝི་ཧ་ཏ་ཏྟཱ ཙ་ཝ་ཏི, པ་རི་པ་ཏ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ཀྑི་པ་ཏི ན ཀི་ལི་སྶ་ཏཱིཏི མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་ཉྙོ ཝི་ཀྑེ་པེ་ན ཝི་ཀྑི་པ་ཏི, ཀི་ལེ་སེ་ཧི ན ཀི་ལི་སྶ་ཏི. བྷཱ་ཝ་ནཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཏ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་ཉྙ་སྶ ཨ་དྷི་མཱ་ནི་ཀ་ཏྟཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ར་མྦྷཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི, ན་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ཀྑི་པ་ཏི ན ཀི་ལི་སྶ་ཏཱིཏི ཏི་ཀྑ་པ་ཉྙོ་པི ཝི་ཀྑེ་པེ་ན ཝི་ཀྑི་པ་ཏི, ཀི་ལེ་སེ་ཧི ན ཀི་ལི་སྶ་ཏི. བྷཱ་ཝ་ནཱ ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཏ་སྶ ཏི་ཀྑ་པ་ཉྙ་སྶ ས་ནྟེ་པི ཝི་ཀྑེ་པེ ཏཾ ཨ་དྷི་མཱ་ན་ཝི་ཀྑེ་པཾ པ་ཧཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ར་མྦྷ་ས་བྦྷཱ་ཝེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི, པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན ཙ ཝི་ཀྑི་པ་ཏེ ཙི་ཏྟཾ ན ཀི་ལི་སྶ་ཏཱིཏི ཨ་ཏི་ཏི་ཀྑ་པ་ཉྙ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན ཝི་ཀྑེ་པེ་ན ཝི་ཀྑི་པ་ཏི, ན ཙ ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཀི་ལི་སྶ་ཏི. ན ཙ་ཝ་ཏི ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ནཱཏི ཏ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ན ཙ་ཝ་ཏི, ཝི་ཀྑེ་པ་ཀི་ལེ་སཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨི་དཱ་ནི ཝུ་ཏྟེ་ཧི ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ་ཧི, ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ཧི ཝཱ ཨོ་བྷཱ་སཱ་དི་ཀེ ད་ས ཋཱ་ནེ ཙི་ཏྟ་སྶ ས་ངྑེ་པེ་ན ཙ ཝི་ཀྑེ་པེ་ན ཙ ཝི་གྒ་ཧི་ཏཾ མཱ་ན་སཾ ཝི་ཀྑེ་པ་ཀི་ལེ་སུ་པྤ་ཏྟི་ཝི་ར་ཧི་ཏོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཀུ་ས་ལོ མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ མ་ནྡ་པ་ཉྙཱ་དཱི་ནཾ ཏི་ཎྞཾ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ནཾ མཱ་ན་སཾ ཨེ་ཝ་ཉྩ ཨེ་ཝ་ཉྩ ཧོ་ཏཱི་ཏི ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཏོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷ་ཏོ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ས་ངྑེ་པོཏི ཙེ་ཏྠ ཝི་ཀྑེ་པ་སྶ ཙེ་ཝ ཀི་ལེ་སཱ་ན་ཉྩ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟ་སྶ ལཱི་ན་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཝི་ཀྑེ་པོཏི ‘‘ཝི་ཀྑི་པ་ཏི ན ཀི་ལི་སྶ་ཏཱི’’ཏི དྭཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཝུ་ཏྟ་ཝི་ཀྑེ་པ་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་དྡྷ་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི.
ཡུ་ག་ན་དྡྷ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.