ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༥. ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩ་ནི་དྡེ་སེ ཡོ ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཏ་ཎྷཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཡོ ཏ་སྶེ་ཝ དུ་ཀྑ་སྶཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ཡ་སྨཱ ས་མུ་ད་ཡ་ནི་རོ་དྷེ་ནེ་ཝ དུ་ཀྑཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ནོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཡ་ཐཱ་པི མཱུ་ལེ ཨ་ནུ་པ་དྡ་ཝེ ད་ལ༹ྷེ, ཚི་ནྣོ་པི རུ་ཀྑོ པུ་ན་རེ་ཝ རཱུ་ཧ་ཏི;
ཨེ་ཝ་མྤི ཏ་ཎྷཱ་ནུ་ས་ཡེ ཨ་ནཱུ་ཧ་ཏེ, ནི་བྦ་ཏྟ་ཏཱི དུ་ཀྑ་མི་དཾ པུ་ན་པྤུ་ན’’ནྟི. (དྷ. པ. ༣༣༨);
ཏ་སྨཱ ཏཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷཾ ད་སྶེ་ནྟོ ས་མུ་ད་ཡ་ནི་རོ་དྷེ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. སཱི་ཧ་ས་མཱ་ན་ཝུ་ཏྟི་ནོ ཧི ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ, ཏེ དུ་ཀྑཾ ནི་རོ་དྷེ་ནྟཱ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་ཉྩ ད་སྶེ་ནྟཱ ཧེ་ཏུ་མྷི པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟི, ན ཕ་ལེ. སུ་ཝཱ་ན་ཝུ་ཏྟི་ནོ པ་ན ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ, ཏེ དུ་ཀྑཾ ནི་རོ་དྷེ་ནྟཱ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་ཉྩ ད་སྶེ་ནྟཱ ཨ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐཱ་ནུ་ཡོ་གེ་ན ཙེ་ཝ ཏ་སྶེ་ཝ ཙ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཕ་ལེ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟི, ན ཧེ་ཏུ་མྷཱི་ཏི. སཱི་ཧ་ས་མཱ་ན་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ ས་ཏྠཱ ཧེ་ཏུ་མྷི པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟོ ‘‘ཡོ ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་པི ས་ཏྠཱ་རཱ ཝུ་ཏྟ་ཀྐ་མེ་ནེ་ཝཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཏ་ཎྷཱ་ཡཱཏི ཡཱ སཱ ཏ་ཎྷཱ ‘‘པོ་ནོ་བྷ་ཝི་ཀཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ནི་ཝེ་ས་ན་ཝ་སེ་ན ཙ ཧེ་ཊྛཱ པ་ཀཱ་སི་ཏཱ, ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཏ་ཎྷཱ་ཡ. ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷོཏི ཝི་རཱ་གོ ཝུ་ཙྩ་ཏི མ་གྒོ, ‘‘ཝི་རཱ་གཱ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༢༤༥; སཾ. ནི. ༣.༡༢; མ་ཧཱ་ཝ. ༢༣) ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་རཱ་གེ་ན ནི་རོ་དྷོ ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷོ, ཨ་ནུ་ས་ཡ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏ་ཏོ ཨ་སེ་སོ ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷོ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཝི་རཱ་གོ་ཏི ཧི པ་ཧཱ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་སེ་སོ ཝི་རཱ་གོ ཨ་སེ་སོ ནི་རོ་དྷོ་ཏི ཨེ་ཝ་མྤེ་ཏྠ ཡོ་ཛ་ནཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ན ས་བྦཱ་ནེ་ཝ པ་ནེ་ཏཱ་ནི ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷོ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ནི་བྦཱ་ན་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི. པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཧི དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་ནྟི ནི་བྦཱ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་སྨཱ པ་ན ཏཾ ཨཱ་ག་མྨ ཏ་ཎྷཱ ཨ་སེ་སཱ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ‘‘ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ནི་བྦཱ་ན་ཉྩ ཨཱ་ག་མྨ ཏ་ཎྷཱ ཙ་ཛཱི་ཡ་ཏི པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫཱི་ཡ་ཏི མུ་ཙྩ་ཏི ན ཨ་ལླཱི་ཡ་ཏི, ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ལ་ཡེ་སུ ཙེ་ཏྠ ཨེ་ཀོ་པི ཨཱ་ལ་ཡོ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ནི་བྦཱ་ནཾ ཙཱ་གོ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ མུ་ཏྟི ཨ་ནཱ་ལ་ཡོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཧི ནི་བྦཱ་ནཾ, ནཱ་མཱ་ནི པ་ན་སྶ ས་བྦ་ས་ངྑ་ཏཱ་ནཾ ནཱ་མ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི ཧོ་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་གོ ཨ་སེ་ས་ནི་རོ་དྷོ ཙཱ་གོ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ མུ་ཏྟི ཨ་ནཱ་ལ་ཡོ རཱ་ག་ཀྑ་ཡོ དོ་ས་ཀྑ་ཡོ མོ་ཧ་ཀྑ་ཡོ ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡོ ཨ་ནུ་པྤཱ་དོ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏཾ ཨ་ནཱ་ཡཱུ་ཧ་ནཾ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི ཨ་ནུ་པ་པ་ཏྟི ཨ་ག་ཏི ཨ་ཛཱ་ཏཾ ཨ་ཛ་རཾ ཨ་བྱཱ་དྷི ཨ་མ་ཏཾ ཨ་སོ་ཀཾ ཨ་པ་རི་དེ་ཝཾ ཨ་ནུ་པཱ་ཡཱ་སཾ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི.
ཨི་དཱ་ནི མ་གྒེ་ན ཚི་ནྣཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་པྤ་ཏྟཱ་ཡ་པི ཙ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཡེ་སུ ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཏ་སྶཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི ད་སྶི་ཏཱ, ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ སཱ ཁོ པ་ནེ་སཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ པུ་རི་སོ ཁེ་ཏྟེ ཛཱ་ཏཾ ཏི་ཏྟ་ཀཱ་ལཱ་བུ་ཝ་ལླིཾ དི་སྭཱ ཨ་གྒ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མཱུ་ལཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཚི་ནྡེ་ཡྻ, སཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན མི་ལཱ་ཡི་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ཉྙ་ཏྟིཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཏ་ཏོ ཏ་སྨིཾ ཁེ་ཏྟེ ཏི་ཏྟ་ཀཱ་ལཱ་བུ ནི་རུ་དྡྷཱ པ་ཧཱི་ནཱ་ཏི ཝུ་ཙྩེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁེ་ཏྟེ ཏི་ཏྟ་ཀཱ་ལཱ་བུ ཝི་ཡ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་སུ ཏ་ཎྷཱ. སཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན མཱུ་ལ་ཙྪི་ནྣཱ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ག་ཏཱ པ་ན ཏེ་སུ ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཁེ་ཏྟེ ཏི་ཏྟ་ཀཱ་ལཱ་བུ ཝི་ཡ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ ཨ་ཊ་ཝི་ཏོ ཙོ་རེ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ན་ག་ར་སྶ ད་ཀྑི་ཎ་དྭཱ་རེ གྷཱ་ཏེ་ཡྻུཾ, ཏ་ཏོ ཨ་ཊ་ཝི་ཡཾ ཙོ་རཱ མ་ཏཱ་ཏི ཝཱ མཱ་རི་ཏཱ་ཏི ཝཱ ཝུ་ཙྩེ་ཡྻུཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་ཊ་ཝི་ཡཾ ཙོ་རཱ ཝི་ཡ ཡཱ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་སུ ཏ་ཎྷཱ, སཱ ད་ཀྑི་ཎ་དྭཱ་རེ ཙོ་རཱ ཝི་ཡ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ག་མྨ ནི་རུ་དྡྷ་ཏྟཱ ནི་བྦཱ་ནེ ནི་རུ་དྡྷཱ. ཨེ་ཝཾ ནི་རུ་དྡྷཱ པ་ན ཏེ་སུ ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཨ་ཊ་ཝི་ཡཾ ཙོ་རཱ ཝི་ཡ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཏེ་ན་སྶཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་རོ་དྷཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཙ་ཀྑུ ལོ་ཀེ པི་ཡ་རཱུ་པཾ སཱ་ཏ་རཱུ་པཾ, ཨེ་ཏྠེ་སཱ ཏ་ཎྷཱ པ་ཧཱི་ཡ་མཱ་ནཱ པ་ཧཱི་ཡ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་ཐ ཝཱ ཏ་ཎྷུ་པྤཱ་ད་ཝ་ཏྠུ་སྶ པ་རི་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱ པ་རི་ཉྙཱ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པུ་ན ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷ་ཝ་སེ་ན ཏ་ཎྷུ་པྤཱ་ད་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན པ་ཧཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ནི་ཝི་ས་ན་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི.
ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.