༡༠. པ་དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠. ད་ས་མ་སྶ ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཀི་ར བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ བ་ཧུཾ པུ་ཉྙ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ བ་ཧུཾ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨུ་བྷ་ཡ་ཝོ་མི་སྶ་ཀཾ ཀ་རོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཝོ་མི་སྶ་ཀཱ་རི་ནོ ཀཱི་དི་སོ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡོ’’ཏི? ཨ་ཐ ས་ཏྠཱ དྷ་མྨ་ས་བྷཾ ཨུ་པ་ག་ནྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟ་ཝ་ར་བུ་དྡྷཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ ཏཾ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ར་ཎཱ་ས་ནྣ་ཀཱ་ལེ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཙི་ཏྟ་སྶ དུ་གྒ་ཏི པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ’’ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨི་མཱ་ཡ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ དེ་སེ་སི.
ཏ་ཏྠ ཨི་དྷཱཏི དེ་སཱ་པ་དེ་སེ ནི་པཱ་ཏོ. སྭཱ་ཡཾ ཀ་ཏྠ་ཙི པ་དེ་སཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨི་དྷེ་ཝ ཏི་ཊྛ་མཱ་ན་སྶ, དེ་ཝ་བྷཱུ་ཏ་སྶ མེ ས་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༢.༣༦༩). ཀ་ཏྠ་ཙི སཱ་ས་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ‘‘ཨི་དྷེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎོ ཨི་དྷ དུ་ཏི་ཡོ ས་མ་ཎོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༡༣༩; ཨ. ནི. ༤.༢༤༡). ཀ་ཏྠ་ཙི པ་ད་པཱུ་ར་ཎ་མ་ཏྟེ ‘‘ཨི་དྷཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷུ་ཏྟཱ་ཝཱི ཨ་སྶཾ པ་ཝཱ་རི་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༣༠). ཀ་ཏྠ་ཙི ལོ་ཀཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨི་དྷ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༣.༦༡). ཨི་དྷཱ་པི ལོ་ཀེ ཨེ་ཝ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨེ་ཀ་ཙྩནྟི ཨེ་ཀཾ, ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པུ་གྒ་ལནྟི ས་ཏྟཾ. སོ ཧི ཡ་ཐཱ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཏ་བྦི་པཱ་ཀཱ་ན་ཉྩ པཱུ་ར་ཎ་ཏོ མ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ག་ལ་ན་ཏོ ཙ པུ་གྒ་ལོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟནྟི པ་དོ་སེ་ན ཨཱ་གྷཱ་ཏེ་ན དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཾ. ཨ་ཐ ཝཱ པ་དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟནྟི དོ་སེ་ན རཱ་གཱ་དི་ནཱ པ་དཱུ་སི་ཏ་ཙི་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨེ་ཀ་ཙྩནྟི ཨི་དཾ པ་དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝི་སེ་ས་ནཾ. ཡ་སྶ ཧི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་དཱ་ཡ་ཀ་ཀ་མྨཾ ཨོ་ཀཱ་ས་མ་ཀཱ་སི, སོ ཏ་ཐཱ ཝུ་ཏྟོ. ཡ་སྶ ཙ ཨ་ཀུ་ས་ལ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ཙི་ཏྟཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཀུ་ས་ལ་ཝ་སེ་ན ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ས་ནྣ་མ་ར་ཎོ. ཨེ་ཝནྟི ཨི་དཱ་ནི ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏི. ཙེ་ཏ་སཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟེ་ན ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎེ་ན. ཙེ་ཏོཏི ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཙི་ཏྟཾ. པ་རི་ཙྩཱཏི པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཛཱ་ནཱ་མི. ན་ནུ ཙ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨུ་པ་ག་ཉཱ་ཎ་སྶཱ་ཡཾ ཝི་ས་ཡོ་ཏི? ས་ཙྩ་མེ་ཏཾ, ཏ་དཱ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ.
ཨི་མ་མྷི ཙཱ་ཡཾ ས་མ་ཡེཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ, ཨི་མཱ་ཡཾ ཝཱ པ་ཙྩ་ཡ་སཱ་མ་གྒི་ཡཾ, ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ཛ་ཝ་ན་ཝཱི་ཐི་ཡཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཀཱ་ལཾ ཀ་རེ་ཡྻ ཙེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན ཧི ཛ་ཝ་ན་ཀྑ་ཎེ ཀཱ་ལཾ་ཀི་རི་ཡཱ ཨ་ཏྠི. ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེཏི ཡ་ཐཱ ཨཱ་བྷ་ཏཾ ཀི་ཉྩི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཾ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨུ་ནཱ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ནི་ར་ཡེ ཋ་པི་ཏོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱཏི ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀྑ་ནྡྷ་པ་རི་ཙྩཱ་གཱ. པ་རཾ མ་ར་ཎཱཏི ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷ་གྒ་ཧ་ཎེ. ཨ་ཐ ཝཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱཏི ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཨུ་པ་ཙྪེ་དཱ. པ་རཾ མ་ར་ཎཱཏི ཙུ་ཏི་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ.
ཨ་པཱ་ཡནྟི་ཨཱ་དི ས་བྦཾ ནི་ར་ཡ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ནི་ར་ཡོ ཧི ཨ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཱ སུ་ཁཱ ཨ་པེ་ཏོ་ཏི ཨ་པཱ་ཡོ; ས་གྒ་མོ་ཀྑ་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ ཝཱ པུ་ཉྙ་ས་མྨ་ཏཱ ཨ་ཡཱ ཨ་པེ་ཏོ་ཏི་པི ཨ་པཱ་ཡོ. དུ་ཀྑ་སྶ ག་ཏི པ་ཊི་ས་ར་ཎ་ནྟི དུ་གྒ་ཏི; དོ་ས་བ་ཧུ་ལ་ཏྟཱ ཝཱ དུ་ཊྛེ་ན ཀ་མྨུ་ནཱ ནི་བྦ་ཏྟཱ ག་ཏཱི་ཏི་པི དུ་གྒ་ཏི. ཝི་ཝ་སཱ ནི་པ་ཏ་ནྟི ཨེ་ཏྠ དུ་ཀྐ་ཊ་ཀ་མྨ་ཀཱ་རི་ནོ, ཝི་ན་སྶ་ནྟཱ ཝཱ ཨེ་ཏྠ ནི་པ་ཏ་ནྟི ས་མྦྷི་ཛྫ་མཱ་ན་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱ་ཏི ཝི་ནི་པཱ་ཏོ. ན་ཏྠི ཨེ་ཏྠ ཨ་སྶཱ་ད་ས་ཉྙི་ཏོ ཨ་ཡོ་ཏི ནི་ར་སྶཱ་ད་ཊྛེ་ན ནི་ར་ཡོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་པཱ་ཡ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི ཧི ཨ་པཱ་ཡོ སུ་ག་ཏི་ཏོ ཨ་པེ་ཏ་ཏྟཱ, ན དུ་གྒ་ཏི མ་ཧེ་ས་ཀྑཱ་ནཾ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ་དཱི་ནཾ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. དུ་གྒ་ཏི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡོ. སོ ཧི ཨ་པཱ་ཡོ ཙེ་ཝ དུ་གྒ་ཏི ཙ སུ་ག་ཏི་ཏོ ཨ་པེ་ཏ་ཏྟཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ ག་ཏི་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ, ན ཝི་ནི་པཱ་ཏོ ཨ་སུ་ར་ས་དི་སཾ ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་ཏྟཱ. ཝི་ནི་པཱ་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨ་སུ་ར་ཀཱ་ཡོ. སོ ཧི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན ཨ་ཏྠེ་ན ཨ་པཱ་ཡོ ཙེ་ཝ དུ་གྒ་ཏི ཙ, ས་བྦ་ས་མྤ་ཏྟི་ས་མུ་སྶ་ཡེ་ཧི ཝི་ནི་པ་ཏི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ནི་པཱ་ཏོ་ཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ནི་ར་ཡ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨ་ཝཱི་ཙི་ཨཱ་དི་ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རོ ནི་ར་ཡོ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན ས་བྦ་པ་དེ་ཧི་པི ནི་ར་ཡོ་ཝ ཝུ་ཏྟོ. ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱིཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷ་ནྟི.
གཱ་ཐཱ་སུ པ་ཋ་མ་གཱ་ཐཱ ས་ངྒཱི་ཏི་ཀཱ་ལེ དྷ་མྨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྠེ་རེ་ཧི ཋ་པི་ཏཱ. ཉ་ཏྭཱ་ནཱཏི པུ་བྦ་ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ. ཉཱ་ཎ་པུ་བྦ་ཀ་ཉྷི བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ. ཧེ་ཏུ་ཨ་ཏྠོ ཝཱ ཏྭཱ-ས་དྡོ ཡ་ཐཱ ‘‘སཱི་ཧཾ དི་སྭཱ བྷ་ཡཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི, ཛཱ་ན་ན་ཧེ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བུ་དྡྷོ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེཏི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟི་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏཾ པ་ར་ཏོ དྭཱི་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀཱ་སི. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
ད་ས་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
དུ་ཏི་ཡ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.