ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཀ་ཐཱ
པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ, ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ, མུ་སཱ་ཝཱ་དོ, པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ, ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ, ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ, བྱཱ་པཱ་དོ, མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛཱི་ཏི ཨི་མེ པ་ན ད་ས ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ནཱ་མ.
ཏ་ཏྠ པཱ་ཎ་སྶ ཨ་ཏི་པཱ་ཏོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ ནཱ་མ; པཱ་ཎ་ཝ་དྷོ, པཱ་ཎ་གྷཱ་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པཱ་ཎོ་ཏི ཙེ་ཏྠ ཝོ་ཧཱ་ར་ཏོ ས་ཏྟོ, པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ. ཏ་སྨིཾ པ་ན པཱ་ཎེ པཱ་ཎ་ས་ཉྙི་ནོ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་དྭཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟཱ ཝ་དྷ་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ. སོ གུ་ཎ་ཝི་ར་ཧི་ཏེ་སུ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ་དཱི་སུ པཱ་ཎེ་སུ ཁུ་དྡ་ཀེ པཱ་ཎེ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, མ་ཧཱ་ས་རཱི་རེ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. ཀ་སྨཱ? པ་ཡོ་ག་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ. པ་ཡོ་ག་ས་མ་ཏྟེ་པི ཝ་ཏྠུ་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ. གུ་ཎ་ཝ་ནྟེ་སུ མ་ནུ་སྶཱ་དཱི་སུ ཨ་པྤ་གུ་ཎེ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, མ་ཧཱ་གུ་ཎེ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. ས་རཱི་ར་གུ་ཎཱ་ནཾ པ་ན ས་མ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏི ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མཱ་ན་ཉྩ མུ་དུ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, ཏི་བྦ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏ་སྶ པ་ཉྩ ས་མྦྷཱ་རཱ ཧོ་ནྟི – པཱ་ཎོ, པཱ་ཎ་ས་ཉྙི་ཏཱ, ཝ་དྷ་ཀ་ཙི་ཏྟཾ, ཨུ་པ་ཀྐ་མོ, ཏེ་ན མ་ར་ཎ་ནྟི. ཚ པ་ཡོ་གཱ – སཱ་ཧ་ཏྠི་ཀོ, ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཀོ, ནི་སྶ་གྒི་ཡོ, ཐཱ་ཝ་རོ, ཝི་ཛྫཱ་མ་ཡོ, ཨི་དྡྷི་མ་ཡོ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན་ཏྠེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ཏི་པ་པ་ཉྩོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཾ ན ཝི་ཏྠཱ་ར་ཡཱ་མ. ཨ་ཉྙ་ཉྩ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨ་ཏྠི་ཀེ་ཧི པ་ན ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཾ ཝི་ན་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཾ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༡༧༢) ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ཨ་དི་ནྣ་སྶ ཨཱ་དཱ་ནཾ ‘ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ’; པ་ར་སྶ་ཧ་ར་ཎཾ, ཐེ་ཡྻཾ, ཙོ་རི་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་དི་ནྣ་ནྟི པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ, ཡ་ཏྠ པ་རོ ཡ་ཐཱ་ཀཱ་མ་ཀཱ་རི་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ ཨ་ད་ཎྜཱ་ར་ཧོ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ ཙ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨིཾ པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏེ པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ས་ཉྙི་ནོ ཏ་དཱ་དཱ་ཡ་ཀ་ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཐེ་ཡྻ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ. ཏཾ ཧཱི་ནེ པ་ར་ས་ནྟ་ཀེ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ, པ་ཎཱི་ཏེ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ. ཀ་སྨཱ? ཝ་ཏྠུ་པ་ཎཱི་ཏ་ཏཱ་ཡ. ཝ་ཏྠུ་ས་མ་ཏྟེ ས་ཏི གུ་ཎཱ་དྷི་ཀཱ་ནཾ ས་ནྟ་ཀེ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ. ཏཾ་ཏཾ་གུ་ཎཱ་དྷི་ཀཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཧཱི་ན་གུ་ཎ་སྶ ས་ནྟ་ཀེ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ.
ཏ་སྶ པ་ཉྩ ས་མྦྷཱ་རཱ ཧོ་ནྟི – པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ, པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ས་ཉྙི་ཏཱ, ཐེ་ཡྻ་ཙི་ཏྟཾ, ཨུ་པ་ཀྐ་མོ, ཏེ་ན ཧ་ར་ཎ་ནྟི. ཚ པ་ཡོ་གཱ – སཱ་ཧ་ཏྠི་ཀཱ་ད་ཡོ་ཝ. ཏེ ཙ ཁོ ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཐེ་ཡྻཱ་ཝ་ཧཱ་རོ, པ་ས་ཡ྄ཧཱ་ཝ་ཧཱ་རོ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ་ཝ་ཧཱ་རོ, པ་རི་ཀ་པྤཱ་ཝ་ཧཱ་རོ, ཀུ་སཱ་ཝ་ཧཱ་རོ་ཏི ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨ་ཝ་ཧཱ་རཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ. ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡཾ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༡.༡༣༨) ཝུ་ཏྟོ.
‘ཀཱ་མེ་སུ མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ‘ཀཱ་མེ་སཱུ’ཏི མེ་ཐུ་ན་ས་མཱ་ཙཱ་རེ་སུ; ‘མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ’ཏི ཨེ་ཀ་ནྟ་ནི་ནྡི་ཏོ ལཱ་མ་ཀཱ་ཙཱ་རོ. ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ པ་ན ཨ་ས་དྡྷ་མྨཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཀཱ་ཡ་དྭཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ན་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ.
ཏ་ཏྠ ཨ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ – པུ་རི་སཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ མཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ, པི་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ, བྷཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ, བྷ་གི་ནི་ར་ཀྑི་ཏཱ, ཉཱ་ཏི་ར་ཀྑི་ཏཱ, གོ་ཏྟ་ར་ཀྑི་ཏཱ, དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏཱ, སཱ་ར་ཀྑཱ, ས་པ་རི་ད་ཎྜཱ་ཏི མཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ་ད་ཡོ ད་ས; དྷ་ན་ཀྐཱི་ཏཱ, ཚ་ནྡ་ཝཱ་སི་ནཱི, བྷོ་ག་ཝཱ་སི་ནཱི, པ་ཊ་ཝཱ་སི་ནཱི, ཨོ་ད་པ་ཏྟ་ཀི་ནཱི, ཨོ་བྷ་ཊ་ཙུ་མྦ་ཊཱ, དཱ་སཱི ཙ བྷ་རི་ཡཱ, ཀ་མྨ་ཀཱ་རཱི ཙ བྷ་རི་ཡཱ, དྷ་ཛཱ་ཧ་ཊཱ, མུ་ཧུ་ཏྟི་ཀཱ་ཏི ཨེ་ཏཱ དྷ་ན་ཀྐཱི་ཏཱ་ད་ཡོ ད་སཱ་ཏི ཝཱི་ས་ཏི ཨི་ཏྠི་ཡོ. ཨི་ཏྠཱི་སུ པ་ན དྭི་ནྣཾ སཱ་ར་ཀྑ་ས་པ་རི་ད་ཎྜཱ་ནཾ, ད་ས་ནྣ་ཉྩ དྷ་ན་ཀྐཱི་ཏཱ་དཱི་ན་ནྟི དྭཱ་ད་ས་ནྣཾ ཨི་ཏྠཱི་ནཾ ཨ་ཉྙེ པུ་རི་སཱ ཨི་དཾ ཨ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ.
སོ པ་ནེ་ས མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ར་ཧི་ཏེ ཨ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ས་མྤ་ནྣེ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. ཏ་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྦྷཱ་རཱ – ཨ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཏྠུ, ཏ་སྨིཾ སེ་ཝ་ན་ཙི་ཏྟཾ, སེ་ཝ་ན་པྤ་ཡོ་གོ, མ་གྒེ་ན་མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི་ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་ནྟི. ཨེ་ཀོ པ་ཡོ་གོ སཱ་ཧ་ཏྠི་ཀོ ཨེ་ཝ.
‘མུ་སཱ’ཏི ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་པུ་རེ་ཀྑཱ་ར་སྶ ཨ་ཏྠ་བྷ་ཉྫ་ཀོ ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་གོ, ཀཱ་ཡ་པ་ཡོ་གོ ཝཱ. ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན པ་ན་སྶ པ་ར་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ཀ་ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་ག་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཙེ་ཏ་ནཱ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ. ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – ‘མུ་སཱ’ཏི ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏ་ཙྪཾ ཝ་ཏྠུ. ‘ཝཱ་དོ’ཏི ཏ་སྶ བྷཱུ་ཏ་ཏོ ཏ་ཙྪ་ཏོ ཝི་ཉྙཱ་པ་ནཾ. ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ པ་ན ཨ་ཏ་ཐཾ ཝ་ཏྠུཾ ཏ་ཐ་ཏོ པ་རཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ཏ་ཐཱ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཙེ་ཏ་ནཱ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ. སོ ཡ་མ་ཏྠཾ བྷ་ཉྫ་ཏི ཏ་སྶ ཨ་པྤ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. ཨ་པི་ཙ ག་ཧ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ ཨ་དཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ‘ན་ཏྠཱི’ཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟོ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. ས་ཀྑི་ནཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་བྷ་ཉྫ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟོ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཀ་མྤི ཏེ་ལཾ ཝཱ ས་པྤིཾ ཝཱ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཧ་སཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ‘ཨ་ཛྫ གཱ་མེ ཏེ་ལཾ ན་དཱི མ་ཉྙེ ས་ནྡ་ཏཱི’ཏི པཱུ་ར་ཎ་ཀ་ཐཱ་ན་ཡེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. ཨ་དི་ཊྛཾ་ཡེ་ཝ པ་ན དི་ཊྛ་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝ་ད་ནྟཱ་ནཾ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ.
ཏ་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྦྷཱ་རཱ ཧོ་ནྟི – ཨ་ཏ་ཐཾ ཝ་ཏྠུ, ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་ཙི་ཏྟཾ, ཏ་ཛྫོ ཝཱ་ཡཱ་མོ, པ་ར་སྶ ཏ་ད་ཏྠ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ནྟི. ཨེ་ཀོ པ་ཡོ་གོ – སཱ་ཧ་ཏྠི་ཀོ་ཝ. སོ ཙ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ པ་ར་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ཀ་ཀི་རི་ཡཱ་ཀ་ར་ཎེ ད་ཊྛ་བྦོ. ཏཱ་ཡ ཙེ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་རོ ཏ་མ་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཀི་རི་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ མུ་སཱ་ཝཱ་ད་ཀ་མྨུ་ནཱ བ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཡ་སྨཱ པ་ན ཡ་ཐཱ ཀཱ་ཡ་ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི པ་རཾ ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨི་མ་སྶ ‘ཨི་མཾ བྷ་ཎཱ་ཧཱི’ཏི ཨཱ་ཎཱ་པེ་ནྟོ་པི, པ་ཎྞཾ ལི་ཁི་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ ནི་སྶ་ཛྫ་ནྟོ་པི, ‘ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཨེ་ཝཾ ད་ཊྛ་བྦོ’ཏི ཀུ་ཊྚཱ་དཱི་སུ ལི་ཁི་ཏྭཱ ཋ་པེ་ནྟོ་པི; ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཀ་ནི་སྶ་གྒི་ཡ་ཐཱ་ཝ་རཱ་པི པ་ཡོ་གཱ ཡུ་ཛྫ་ནྟི. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ པ་ན ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ.
‘པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཡ་སྶ ཏཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི ཏ་སྶ ཧ་ད་ཡེ ཨ་ཏྟ་ནོ པི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ པ་ར་སྶ ཙ སུ་ཉྙ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏི, སཱ པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ. ཡཱ་ཡ པ་ན ཨ་ཏྟཱ་ན་མྤི པ་ར་མྤི ཕ་རུ་སཾ ཀ་རོ་ཏི, ཡཱ ཝཱ་ཙཱ ས་ཡ་མྤི ཕ་རུ་སཱ ནེ་ཝ ཀ་ཎྞ་སུ་ཁཱ, ན ཧ་ད་ཡ་ངྒ་མཱ, ཨ་ཡཾ ‘ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ’. ཡེ་ན ས་མྥཾ པ་ལ་པ་ཏི, ནི་ར་ཏྠ་ཀཾ, སོ ‘ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ’. ཏེ་སཾ མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏཱ ཙེ་ཏ་ནཱ་པི པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ་དི་ནཱ་མ་མེ་ཝ ལ་བྷ་ཏི. སཱ ཨེ་ཝ ཙ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ཏི.
ཏ་ཏྠ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཙི་ཏྟ་སྶ པ་རེ་སཾ ཝཱ བྷེ་དཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ པི་ཡ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་ག་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཙེ་ཏ་ནཱ པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ ནཱ་མ. སཱ ཡ་སྶ བྷེ་དཾ ཀ་རོ་ཏི ཏ་སྶ ཨ་པྤ་གུ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ, མ་ཧཱ་གུ་ཎ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ.
ཏ་སྶཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྦྷཱ་རཱ – ‘བྷི་ནྡི་ཏ་བྦོ པ་རོ’ ཨི་ཏི ‘ཨི་མེ ནཱ་ནཱ བྷ་ཝི་སྶ’ནྟི ཝི་ནཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི་ཏི བྷེ་ད་པུ་རེ་ཀྑཱ་ར་ཏཱ ཝཱ, ‘ཨི་ཏི ཨ་ཧཾ པི་ཡོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ཝི་སྶཱ་སི་ཀོ’ཏི པི་ཡ་ཀ་མྱ་ཏཱ ཝཱ, ཏ་ཛྫོ ཝཱ་ཡཱ་མོ, ཏ་སྶ ཏ་ད་ཏྠ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ནྟི. པ་རེ པ་ན ཨ་བྷི་ནྣེ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷེ་དོ ན་ཏྠི, བྷི་ནྣེ ཨེ་ཝ ཧོ་ཏི.
པ་ར་སྶ མ་མྨ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་ག་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཕ་རུ་ས་ཙེ་ཏ་ནཱ ‘ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ’. ཏ་སྶཱ ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ཏྠ་མི་དཾ ཝ་ཏྠུ – ཨེ་ཀོ ཀི་ར དཱ་ར་ཀོ མཱ་ཏུ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཏཾ མཱ་ཏཱ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱི ‘ཙ་ཎྜཱ ཏཾ མ་ཧིཾ་སཱི ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ཏཱུ’ཏི ཨ་ཀྐོ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ར་ཉྙེ མ་ཧིཾ་སཱི ཨུ་ཊྛཱ་སི. དཱ་ར་ཀོ ‘ཡཾ མ་མ མཱ་ཏཱ མུ་ཁེ་ན ཀ་ཐེ་སི ཏཾ མཱ ཧོ་ཏུ, ཡཾ ཙི་ཏྟེ་ན ཙི་ནྟེ་སི ཏཾ ཧོ་ཏཱུ’ཏི ས་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཾ ཨ་ཀཱ་སི. མ་ཧིཾ་སཱི ཏ་ཏྠེ་ཝ བ་དྡྷཱ ཝི་ཡ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཝཾ མ་མྨ་ཙྪེ་ད་ཀོ་པི པ་ཡོ་གོ ཙི་ཏྟ་ས་ཎྷ་ཏཱ་ཡ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ ན ཧོ་ཏི. མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཧི ཀ་དཱ་ཙི པུ་ཏྟ་ཀེ ཨེ་ཝ་མྤི ཝ་ད་ནྟི – ‘ཙོ་རཱ ཝོ ཁ་ཎྜཱ་ཁ་ཎྜི་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟཱུ’ཏི, ཨུ་པྤ་ལ་པ་ཏྟ་མྤི ཙ ནེ་སཾ ཨུ་པ་རི པ་ཏ་ནྟཾ ན ཨི་ཙྪ་ནྟི. ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ ཙ ཀ་དཱ་ཙི ནི་སྶི་ཏ་ཀེ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི – ‘ཀིཾ ཨི་མེ ཨ་ཧི་རི་ཀཱ ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤི་ནོ ཙ་ར་ནྟི, ནི་དྡྷ་མ་ཐ ནེ’ཏི; ཨ་ཐ ཙ ནེ་སཾ ཨཱ་ག་མཱ་དྷི་ག་མ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཙ ཙི་ཏྟ་ས་ཎྷ་ཏཱ་ཡ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ ན ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཝ་ཙ་ན་ས་ཎྷ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ་པི ན ཧོ་ཏི. ན ཧི མཱ་རཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ‘ཨི་མཾ སུ་ཁཾ ས་ཡཱ་པེ་ཐཱ’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ ཧོ་ཏི. ཙི་ཏྟ་ཕ་རུ་ས་ཏཱ་ཡ པ་ནེ་སཱ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ་ཝ. སཱ ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཱ ཏ་སྶ ཨ་པྤ་གུ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ, མ་ཧཱ་གུ་ཎ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ. ཏ་སྶཱ ཏ་ཡོ ས་མྦྷཱ་རཱ – ཨ་ཀྐོ་སི་ཏ་བྦོ པ་རོ, ཀུ་པི་ཏ་ཙི་ཏྟཾ, ཨ་ཀྐོ་ས་ན་ནྟི.
ཨ་ན་ཏྠ་ཝི་ཉྙཱ་པི་ཀཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་ག་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ ‘ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ’. སོ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་མ་ནྡ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. ཨཱ་སེ་ཝ་ན་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. ཏ་སྶ དྭེ ས་མྦྷཱ་རཱ – བྷཱ་ར་ཏ་ཡུ་དྡྷ་སཱི་ཏཱ་ཧ་ར་ཎཱ་དི་ནི་ར་ཏྠ་ཀ་ཀ་ཐཱ་པུ་རེ་ཀྑཱ་ར་ཏཱ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱི་ཀ་ཐཱ་ཀ་ཐ་ན་ཉྩཱ་ཏི. པ་རེ པ་ན ཏཾ ཀ་ཐཾ ཨ་ག་ཎྷ་ནྟེ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷེ་དོ ན་ཏྠི, པ་རེ་ན ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པེ ག་ཧི་ཏེ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི.
ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ‘ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ’. པ་ར་བྷ་ཎྜཱ་བྷི་མུ་ཁཱི ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ནྣི་ནྣ་ཏཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱ ‘ཨ་ཧོ ཏ་ཝ ཨི་དཾ མ་མ་སྶཱ’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ར་བྷ་ཎྜཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ. ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ ཙ. ཏ་སྶཱ དྭེ ས་མྦྷཱ་རཱ – པ་ར་བྷ་ཎྜཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཎཱ་མ་ན་ཉྩཱ་ཏི. པ་ར་བྷ་ཎྜ་ཝ་ཏྠུ་ཀེ ཧི ལོ་བྷེ ཨུ་པྤ་ནྣེ་པི ན ཏཱ་ཝ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷེ་དོ ཧོ་ཏི ཡཱ་ཝ ན ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ ཨི་དཾ མ་མ་སྶཱ’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏི.
ཧི་ཏ་སུ་ཁཾ བྱཱ་པཱ་ད་ཡ་ཏཱི་ཏི ‘བྱཱ་པཱ་དོ’. སོ པ་ར་ཝི་ནཱ་སཱ་ཡ མ་ནོ་པ་དོ་ས་ལ་ཀྑ་ཎོ. ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ ཝི་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ ཙ. ཏ་སྶ དྭེ ས་མྦྷཱ་རཱ – པ་ར་ས་ཏྟོ ཙ, ཏ་སྶ ཙ ཝི་ནཱ་ས་ཙི་ནྟཱ་ཏི. པ་ར་ས་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ་ཀེ ཧི ཀོ་དྷེ ཨུ་པྤ་ནྣེ་པི ན ཏཱ་ཝ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷེ་དོ ཧོ་ཏི ཡཱ་ཝ ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ ཨུ་ཙྪི་ཛྫེ་ཡྻ ཝི་ན་སྶེ་ཡྻཱ’ཏི ཏ་སྶ ཝི་ནཱ་ས་ནཾ ན ཙི་ནྟེ་སི.
ཡ་ཐཱ་བྷུ་ཙྩ་ག་ཧ་ཎཱ་བྷཱ་ཝེ་ན མི་ཙྪཱ པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ‘མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི’. སཱ ‘ན་ཏྠི དི་ནྣ’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝི་པ་རཱི་ཏ་ད་སྶ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ. ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ ཝི་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ ཙ. ཨ་པི་ཙ ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ, ནི་ཡ་ཏཱ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ. ཏ་སྶཱ དྭེ ས་མྦྷཱ་རཱ – ཝ་ཏྠུ་ནོ ཙ ག་ཧི་ཏཱ་ཀཱ་ར་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཏཱ, ཡ་ཐཱ ཙ ཏཾ ག་ཎྷཱ་ཏི ཏ་ཐཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏ་སྶུ་པ་ཊྛཱ་ན་ནྟི. ཏ་ཏྠ ན་ཏྠི་ཀཱ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཨ་ཀི་རི་ཡ་དི་ཊྛཱི་ཧི ཨེ་ཝ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷེ་དོ ཧོ་ཏི, ན ཨ་ཉྙ་དི་ཊྛཱི་ཧི.
ཨི་མེ་སཾ པ་ན ད་ས་ནྣཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ་ནཾ དྷ་མྨ་ཏོ ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཝེ་ད་ནཱ་ཏོ མཱུ་ལ་ཏོ ཙཱ་ཏི པ་ཉྩ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ –
ཏ་ཏྠ ‘དྷ་མྨ་ཏོ’ཏི ཨེ་ཏེ་སུ ཧི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་ཏྟ ཙེ་ཏ་ནཱ་དྷ་མྨཱ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ.
‘ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཏོ’ཏི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་ཏྟ, མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ཙཱ་ཏི ཨི་མེ ཨ་ཊྛ ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ཨེ་ཝ ཧོ་ནྟི; ནོ མཱུ་ལཱ་ནི. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་བྱཱ་པཱ་དཱ ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ཙེ་ཝ མཱུ་ལཱ་ནི ཙ. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ཧི མཱུ་ལཾ པ་ཏྭཱ ‘ལོ་བྷོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ’ ཧོ་ཏི, བྱཱ་པཱ་དོ ‘དོ་སོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ’.
‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ’ཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎོ ཧོ་ཏི. ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ ཧོ་ཏི ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ. མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ ཕོ་ཊྛ་བྦ་ཝ་སེ་ན ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎོ ཧོ་ཏི; ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎོ་ཏི་པི ཨེ་ཀེ. མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎོ ཝཱ, ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎོ ཝཱ. ཏ་ཐཱ པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ. ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཝ. ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ དི་ཊྛ་སུ་ཏ་མུ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎོ ཝཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎོ ཝཱ. ཏ་ཐཱ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ. བྱཱ་པཱ་དོ ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎོ་ཝ. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཝ.
‘ཝེ་ད་ནཱ་ཏོ’ཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནོ ཧོ་ཏི. ཀི་ཉྩཱ་པི ཧི རཱ་ཛཱ་ནོ ཙོ་རཾ དི་སྭཱ ཧ་ས་མཱ་ནཱ་པི ‘ག་ཙྪ་ཐ ནཾ གྷཱ་ཏེ་ཐཱ’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ས་ནྣི་ཊྛཱ་པ་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ པ་ན ནེ་སཾ དུ་ཀྑ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ ཏི་ཝེ་ད་ནཾ. ཏ་ཉྷི པ་ར་བྷ་ཎྜཾ དི་སྭཱ ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛ་སྶ ག་ཎྷ་ཏོ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཾ ཧོ་ཏི, བྷཱི་ཏ་ཏ་སི་ཏ་སྶ ག་ཎྷ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཾ. ཏ་ཐཱ ཝི་པཱ་ཀ་ནི་སྶ་ནྡ་ཕ་ལཱ་ནི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ. ག་ཧ་ཎ་ཀཱ་ལེ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཋི་ཏ་སྶ པ་ན ག་ཎྷ་ཏོ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི. མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ སུ་ཁ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན དྭི་ཝེ་ད་ནོ. ས་ནྣི་ཊྛཱ་པ་ཀ་ཙི་ཏྟེ པ་ན མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝེ་ད་ནོ ན ཧོ་ཏི. མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཏི་ཝེ་ད་ནོ; ཏ་ཐཱ པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ. ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ. ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ ཏི་ཝེ་ད་ནོ. པ་རེ་སུ ཧི སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཾ དེ་ནྟེ་སུ ཙེ་ལུ་ཀྑེ་པཱ་དཱི་ནི ཁི་པ་ནྟེ་སུ ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛ་སྶ སཱི་ཏཱ་ཧ་ར་ཎ་བྷཱ་ར་ཏ་ཡུ་དྡྷཱ་དཱི་ནི ཀ་ཐ་ན་ཀཱ་ལེ སོ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནོ ཧོ་ཏི. པ་ཋ་མཾ དི་ནྣ་ཝེ་ཏ་ནེ་ན ཨེ་ཀེ་ན པ་ཙྪཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཀ་ཐེ་ཧཱི’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘ཨ་ན་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀཾ པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མི ནུ ཁོ ནོ’ཏི དོ་མ་ན་སྶི་ཏ་སྶ ཀ་ཐ་ན་ཀཱ་ལེ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནོ ཧོ་ཏི, མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་སྶ ཀ་ཐ་ཡ་ཏོ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནོ ཧོ་ཏི. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ སུ་ཁ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན དྭི་ཝེ་ད་ནཱ; ཏ་ཐཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི. བྱཱ་པཱ་དོ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནོ.
‘མཱུ་ལ་ཏོ’ཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ དོ་ས་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན དྭི་མཱུ་ལ་ཀོ ཧོ་ཏི. ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ དོ་ས་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ལོ་བྷ་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཝཱ. མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ ལོ་བྷ་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན. མུ་སཱ་ཝཱ་དོ དོ་ས་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ལོ་བྷ་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཝཱ; ཏ་ཐཱ པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ ཙ. ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ དོ་ས་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་མཱུ་ལཱ; ཏ་ཐཱ བྱཱ་པཱ་དོ. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ལོ་བྷ་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན དྭི་མཱུ་ལཱ་ཏི.
ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.