ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཾ དྭཱ་ར་ཀ་ཐཱ
ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་ཀ་ཐཱ
ཨི་མ་སྶ པ་ན་ཏྠ་སྶ པ་ཀཱ་ས་ན་ཏྠཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ དྭཱ་ར་ཀ་ཐཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཀ་མྨཱ་ནི, ཏཱི་ཎི ཀ་མྨ་དྭཱ་རཱ་ནི, པ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནི, པ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྭཱ་རཱ་ནི, ཚ ཕ་སྶཱ, ཚ ཕ་སྶ་དྭཱ་རཱ་ནི, ཨ་ཊྛ ཨ་སཾ་ཝ་རཱ, ཨ་ཊྛ ཨ་སཾ་ཝ་ར་དྭཱ་རཱ་ནི, ཨ་ཊྛ སཾ་ཝ་རཱ, ཨ་ཊྛ སཾ་ཝ་ར་དྭཱ་རཱ་ནི, ད་ས ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ, ད་ས ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ་ཏི, ཨི་དཾ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ དྭཱ་ར་ཀ་ཐཱ་ཡ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཋ་པ་ནཾ ནཱ་མ.
ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ཏཱི་ཎི ཀ་མྨཱ་ནི པ་ཋ་མཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཏཱ་ནི པ་ན ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་དི་ཏོ ཏཱ་ཝ ཏཱི་ཎི ཀ་མྨ་དྭཱ་རཱ་ནི བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་དྭཱ་རཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་དྭཱ་རཾ, མ་ནོ་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ ཀཱ་ཡོ – ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀོ, ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ཊྛཱ་ནོ, ཨུ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནོ, ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་པ་རི་ཡ་ནྟཱ་ནི ཨ་ཊྛ ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པཱ་ནི་པི, ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནེ་ཝ ཙ་ཏ་སྶོ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཝ་ཎྞོ ག་ནྡྷོ ར་སོ ཨོ་ཛཱ་ཏི ཨ་ཊྛ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ཀཱ་ཡོ ནཱ་མ. ཏཱ་ནེ་ཝ ཨ་ཊྛ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཛཱ་ནི ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ཊྛཱ་ནི་ཀ་ཀཱ་ཡོ ནཱ་མ. ཨ་ཊྛ ཨུ་ཏུ་ཛཱ་ནི ཨུ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནི་ཀ་ཀཱ་ཡོ ནཱ་མ. ཨ་ཊྛ ཙི་ཏྟ་ཛཱ་ནི ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནི་ཀ་ཀཱ་ཡོ ནཱ་མ.
ཏེ་སུ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་དྭཱ་རནྟི ནེ་ཝ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ཀཱ་ཡ་སྶ ནཱ་མཾ ན ཨི་ཏ་རེ་སཾ. ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་སུ པ་ན ཨ་ཊྛ་སུ རཱུ་པེ་སུ ཨེ་ཀཱ ཝི་ཉྙ་ཏྟི ཨ་ཏྠི, ཨི་དཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་དྭཱ་རཾ ནཱ་མ. ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཀ་ཏ་མཾ ཏཾ རཱུ་པཾ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི? ཡཱ ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཝཱ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཝཱ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཝཱ, ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནྟ་སྶ ཝཱ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟ་སྶ ཝཱ, ཨཱ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶ ཝཱ ཝི་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶ ཝཱ, ས་མི་ཉྫེ་ནྟ་སྶ ཝཱ པ་སཱ་རེ་ནྟ་སྶ ཝཱ, ཀཱ་ཡ་སྶ ཐ་མྦྷ་ནཱ ས་ནྠ་མྦྷ་ནཱ ས་ནྠ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ, ཝི་ཉྙ་ཏྟི ཝི་ཉྙཱ་པ་ནཱ ཝི་ཉྙཱ་པི་ཏ་ཏྟཾ, ཨི་དཾ ཏཾ རཱུ་པཾ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙ་ཏྟཱི’’ཏི (དྷ. ས. ༧༢༠). ‘ཨ་བྷི་ཀྐ་མི་སྶཱ་མི པ་ཊི་ཀྐ་མི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཧི ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡཱ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ ཏ་ནྣི་སྶི་ཏོ ཝ་ཎྞོ ག་ནྡྷོ ར་སོ ཨོ་ཛཱ་ཏི ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ རཱུ་པ་ཀ་ལཱ་པཱ་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ, སཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཾ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡཾ ས་ནྠ་མྦྷེ་ཏི ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏི ཙཱ་ལེ་ཏི ཨ་བྷི་ཀྐ་མཱ་པེ་ཏི པ་ཊི་ཀྐ་མཱ་པེ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཝཱི་ཐི་ཡཾ ས་ཏྟ་སུ ཛ་ཝ་ནེ་སུ པ་ཋ་མ་ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛི་ཏཱ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཾ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡཾ ས་ནྠ་མྦྷེ་ཏུཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ པ་ན ཙཱ་ལེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. དུ་ཏི་ཡཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་ཏྟ་མ་ཙི་ཏྟེ་ན པ་ན ས་མུ་ཊྛི་ཏཱ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ ཧེ་ཊྛཱ ཚ་ཧི ཙི་ཏྟེ་ཧི ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ན་པ་ཙྩ་ཡཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཾ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡཾ ས་ནྠ་མྦྷེ་ཏུཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ ཙཱ་ལེ་ཏུཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་མཱ་པེ་ཏུཾ པ་ཊི་ཀྐ་མཱ་པེ་ཏུཾ ཨཱ་ལོ་ཀཱ་པེ་ཏུཾ ཝི་ལོ་ཀཱ་པེ་ཏུཾ ས་མྨི་ཉྫཱ་པེ་ཏུཾ པ་སཱ་རཱ་པེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི. ཏེ་ན ག་མ་ནཾ ནཱ་མ ཛཱ་ཡ་ཏི, ཨཱ་ག་མ་ནཾ ནཱ་མ ཛཱ་ཡ་ཏི, ག་མ་ནཱ་ག་མ་ནཾ ནཱ་མ ཛཱ་ཡ་ཏི. ‘ཡོ་ཛ་ནཾ ག་ཏོ ད་ས་ཡོ་ཛ་ནཾ ག་ཏོ’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏི.
ཡ་ཐཱ ཧི ས་ཏྟ་ཧི ཡུ་གེ་ཧི ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏ་བྦེ ས་ཀ་ཊེ པ་ཋ་མ་ཡུ་གེ ཡུ་ཏྟ་གོ་ཎཱ ཡུ་གཾ ཏཱ་ཝ ས་ནྠ་མྦྷེ་ཏུཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི, ཙ་ཀྐཾ པ་ན ན་པ་ཝ་ཊྚེ་ནྟི; དུ་ཏི་ཡཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ; ས་ཏྟ་མ་ཡུ་གེ པ་ན གོ་ཎེ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཡ་དཱ ཚེ་ཀོ སཱ་ར་ཐི དྷུ་རེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཡོ་ཏྟཱ་ནི ཨཱ་དཱ་ཡ ས་བྦ་པུ་རི་མ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཏོ་ད་ལ་ཊྛི་ཡཱ གོ་ཎེ ཨཱ་ཀོ་ཊེ་ཏི, ཏ་དཱ ས་བྦེ་ཝ ཨེ་ཀ་བ་ལཱ ཧུ་ཏྭཱ དྷུ་ར་ཉྩ ས་ནྡྷཱ་རེ་ནྟི ཙ་ཀྐཱ་ནི ཙ པ་ཝ་ཊྚེ་ནྟི. ‘ས་ཀ་ཊཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ད་ས་ཡོ་ཛ་ནཾ ཝཱི་ས་ཏི་ཡོ་ཛ་ནཾ ག་ཏཱ’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་པཱ་དེ་ནྟི – ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་དཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཏ་ཏྠ ཡོ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནི་ཀ་ཀཱ་ཡོ ན སོ ཝི་ཉྙ་ཏྟི, ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ པ་ན ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཾ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡཾ ས་ནྠ་མྦྷེ་ཏུཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ ཙཱ་ལེ་ཏུཾ པ་ཙྩ་ཡོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ཨེ་ཀོ ཨཱ་ཀཱ་ར་ཝི་ཀཱ་རོ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཡཾ ཝི་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ. སཱ ཨ་ཊྛ རཱུ་པཱ་ནི ཝི་ཡ ན ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ. ཡ་ཐཱ པ་ན ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་བྷེ་དཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ཏྟཱ, ‘‘ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནི་ཙྩཾ ས་ངྑ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི (སཾ. ནི. ༢.༢༠) ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ སཱ་པི ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
ཝི་ཉྙཱ་པ་ན་ཏྟཱ པ་ནེ་སཱ ཝི་ཉྙ་ཏྟཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀིཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏཱི་ཏི? ཨེ་ཀཾ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཀ་ར་ཎཾ. ཙ་ཀྑུ་པ་ཐ་སྨི་ཉྷི ཋི་ཏོ ཧ་ཏྠཾ ཝཱ པཱ་དཾ ཝཱ ཨུ་ཀྑི་པ་ཏི, སཱི་སཾ ཝཱ བྷ་མུ་ཀཾ ཝཱ ཙཱ་ལེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཧ་ཏྠཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ཀཱ་རོ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ ཧོ་ཏི. ཝི་ཉྙ་ཏྟི པ་ན ན ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ཨེ་ཝ. ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཧི ཧ་ཏྠ་ཝི་ཀཱ་རཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་པྥ་ནྡ་མཱ་ནཾ ཝ་ཎྞཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཝ པ་སྶ་ཏི. ཝི་ཉྙ་ཏྟིཾ པ་ན མ་ནོ་དྭཱ་རི་ཀ་ཙི་ཏྟེ་ན ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ཨེ་ས ཀཱ་རེ་ཏི མ་ཉྙེ’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི.
ཡ་ཐཱ ཧི ཨ་ར་ཉྙེ ནི་དཱ་གྷ་ས་མ་ཡེ ཨུ་ད་ཀ་ཊྛཱ་ནེ མ་ནུ་སྶཱ ‘ཨི་མཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་ཡ ཨི་དྷ ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟཱི’ཏི རུ་ཀྑ་གྒེ ཏཱ་ལ་པ་ཎྞཱ་དཱི་ནི བ་ནྡྷཱ་པེ་ནྟི, སུ་རཱ་པཱ་ན་དྭཱ་རེ དྷ་ཛཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ནྟི, ཨུ་ཙྩཾ ཝཱ པ་ན རུ་ཀྑཾ ཝཱ་ཏོ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཙཱ་ལེ་ཏི, ཨ་ནྟོ་ཨུ་ད་ཀེ མ་ཙྪེ ཙ་ལ་ནྟེ ཨུ་པ་རི བུ་བྦུ་ལ༹་ཀཱ་ནི ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, མ་ཧོ་གྷ་སྶ ག་ཏ་མ་གྒ་པ་རི་ཡ་ནྟེ ཏི་ཎ་པ་ཎྞ་ཀ་ས་ཊཾ ཨུ་སྶཱ་རི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཏཱ་ལ་པ་ཎྞ་དྷ་ཛ་སཱ་ཁཱ་ཙ་ལ་ན་བུ་བྦུ་ལ༹་ཀ་ཏི་ཎ་པ་ཎྞ་ཀ་ས་ཊེ དི་སྭཱ ཡ་ཐཱ ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨ་དི་ཊྛ་མྤི ‘ཨེ་ཏྠ ཨུ་ད་ཀཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, སུ་རཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ཡཾ རུ་ཀྑོ ཝཱ་ཏེ་ན པ་ཧ་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ནྟོ་ཨུ་ད་ཀེ མ་ཙྪོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཋཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཨོ་གྷོ ག་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཝི་ཉྙ་ཏྟི་པི ན ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ཝ. ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཧི ཧ་ཏྠ་ཝི་ཀཱ་རཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་པྥ་ནྡ་མཱ་ནཾ ཝ་ཎྞཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཝ པ་སྶ་ཏི. ཝི་ཉྙ་ཏྟིཾ པ་ན མ་ནོ་དྭཱ་རི་ཀ་ཙི་ཏྟེ་ན ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ཨེ་ས ཀཱ་རེ་ཏི མ་ཉྙེ’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི.
ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩེ་སཱ ཝི་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ་ཝ ཝི་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ. ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏོ་པི པ་ན ཝི་ཉྙ་ཏྟིཡེ་ཝ ནཱ་མ. ཨ་ཡ་ཉྷི པ་རེ་སཾ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ་ན་མྤི པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ ཧི སོ་ཎ་སི་ངྒཱ་ལ་ཀཱ་ཀ་གོ་ཎཱ་ད་ཡོ ད་ཎྜཾ ཝཱ ལེ་ཌྜུཾ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཧ་ར་ཎཱ་ཀཱ་རེ ད་སྶི་ཏེ ‘ཨ་ཡཾ ནོ པ་ཧ་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཡེ་ན ཝཱ ཏེ་ན ཝཱ པ་ལཱ་ཡ་ནྟི. པཱ་ཀཱ་ར་ཀུ་ཊྚཱ་དི་ཨ་ནྟ་རི་ཀ་སྶ པ་ན པ་ར་སྶ ཨ་པཱ་ཀ་ཊ་ཀཱ་ལོ་པི ཨ་ཏྠི. ཀི་ཉྩཱ་པི ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཨ་པཱ་ཀ་ཊཱ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ པ་ན པཱ་ཀ་ཊ་ཏྟཱ ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡེ་ཝ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནི་ཀེ པ་ན ཀཱ་ཡེ ཙ་ལ་ནྟེ ཏི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནི་ཀོ ཙ་ལ་ཏི ན ཙ་ལ་ཏཱི་ཏི? སོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཙ་ལ་ཏི. ཏཾ་ག་ཏི་ཀོ ཏ་ད་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི ཨུ་ད་ཀེ ག་ཙྪ་ནྟེ ཨུ་ད་ཀེ པ་ཏི་ཏཱ་ནི སུ་ཀྑ་ད་ཎྜ་ཀ་ཏི་ཎ་པ་ཎྞཱ་དཱི་ནི་པི ཨུ་ད་ཀ་ག་ཏི་ཀཱ་ནེ་ཝ བྷ་ཝ་ནྟི, ཏ་སྨིཾ ག་ཙྪ་ནྟེ ག་ཙྪ་ནྟི, ཏི་ཊྛ་ནྟེ ཏི་ཊྛ་ནྟི – ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་དཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་མེ་སཱ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་སུ རཱུ་པེ་སུ ཝི་ཉྙ་ཏྟི ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་དྭཱ་རཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཡཱ པ་ན ཏ་སྨིཾ དྭཱ་རེ སི་དྡྷཱ ཙེ་ཏ་ནཱ ཡཱ་ཡ པཱ་ཎཾ ཧ་ན་ཏི, ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏི, མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཾ ཙ་ར་ཏི, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ཧི ཝི་ར་མ་ཏི, ཨི་དཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཨེ་ཝཾ པ་ར་ཝཱ་དི་མྷི ས་ཏི ཀཱ་ཡོ དྭཱ་རཾ, ཏ་མྷི དྭཱ་རེ སི་དྡྷཱ ཙེ་ཏ་ནཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ‘ཀུ་ས་ལཾ ཝཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཝཱ’ཏི ཋ་པེ་ཏ་བྦཾ. པ་ར་ཝཱ་དི་མྷི པ་ན ཨ་ས་ཏི ‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཝཱ’ཏི ཏི་ཀཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ་ཝ ཋ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ན་ག་ར་དྭཱ་རཾ ཀ་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ན ས་ངྐ་མ་ཏི, ཏེ་ན ཏེ་ན པ་ན དྭཱ་རེ་ན མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ས་ཉྩ་ར་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ དྭཱ་རེ དྭཱ་རཾ ན ས་ཉྩ་ར་ཏི, ཀ་མྨཾ པ་ན ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ དྭཱ་རེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ ཙ་ར་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧུ པོ་རཱ་ཎཱ –
དྭཱ་རེ ཙ་ར་ནྟི ཀ་མྨཱ་ནི, ན དྭཱ་རཱ དྭཱ་ར་ཙཱ་རི་ནོ;
ཏ་སྨཱ དྭཱ་རེ་ཧི ཀ་མྨཱ་ནི, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏཱ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཀ་མྨེ་ནཱ་པི དྭཱ་རཾ ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ཏི, དྭཱ་རེ་ནཱ་པི ཀ་མྨཾ. ཡ་ཐཱ ཧི ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྭཱ་རཾ ཕ་སྶ་དྭཱ་རཾ ཨ་སཾ་ཝ་ར་དྭཱ་རཾ སཾ་ཝ་ར་དྭཱ་ར་ནྟི ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་ནྟི ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ཏི. ཝ་ཙཱི་མ་ནོ་ཀ་མྨ་དྭཱ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡ་ཐཱ པ་ན ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ རུ་ཀྑེ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ སི་མྦ་ལི་དེ་ཝ་ཏཱ པ་ལཱ་ས་དེ་ཝ་ཏཱ པུ་ཙི་མ་ནྡ་དེ་ཝ་ཏཱ ཕ་ནྡ་ན་དེ་ཝ་ཏཱ་ཏི ཏེ་ན ཏེ་ན རུ་ཀྑེ་ན ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ་ན ཀ་ཏཾ ཀ་མྨ་མྤི ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟི དྭཱ་རེ་ན ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ཏི. ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་མ་ནོ་ཀ་མྨེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཉྙོ ཀཱ་ཡོ, ཨ་ཉྙཾ ཀ་མྨཾ, ཀཱ་ཡེ་ན པ་ན ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཏཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧུ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡཱ –
ཀཱ་ཡེ་ན ཙེ ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི;
ཀཱ་ཡོ ཙ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ཉྩ, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏཱ.
སཱུ་ཙི་ཡཱ ཙེ ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ, སཱུ་ཙི་ཀ་མྨ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི;
སཱུ་ཙི ཙ སཱུ་ཙི་ཀ་མྨ་ཉྩ, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏཱ.
ཝཱ་སི་ཡཱ ཙེ ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ, ཝཱ་སི་ཀ་མྨ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི;
ཝཱ་སི ཙ ཝཱ་སི་ཀ་མྨ་ཉྩ, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏཱ.
པུ་རི་སེ་ན ཙེ ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ, པུ་རི་ས་ཀ་མྨ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི;
པུ་རི་སོ ཙ པུ་རི་ས་ཀ་མྨ་ཉྩ, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏཱ.
ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ.
ཀཱ་ཡེ་ན ཙེ ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི;
ཀཱ་ཡོ ཙ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ཉྩ, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏཱ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ནེ་ཝ དྭཱ་ར་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཡུ་ཛྫ་ཏི, ན ཀ་མྨ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ. ཀ་ཐཾ? ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡ་ཉྷི ‘‘དྭཱ་རེ ཙ་ར་ནྟི ཀ་མྨཱ་ནཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་མྤི པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏེ་ན་སྶཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་ནྟི ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ན ཡུ་ཏྟཾ. ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ཉྩ ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡ་མྤི པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏེ་ན་སྶ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟི ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ན ཡུ་ཛྫ་ཏཱི’ཏི. ‘ནོ ན ཡུ་ཛྫ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཡེ་བྷུ་ཡྻ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཏ་བྦ་ཧུ་ལ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ ཙ. ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཧི ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི ན ཨི་ཏ་རཱ་ནི, ཏ་སྨཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་སྶ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ཏ་སྶཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝོ སི་དྡྷོ. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མ་ཨ་མྦ་ཝ་ན་ནཱ་ག་ཝ་ནཱ་དཱི་ནཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡཱ་ཏི དྭཱ་ར་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཡུ་ཛྫ་ཏི. ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ པ་ན ཀཱ་ཡ་དྭཱ་ར་མྷི་ཡེ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི ཨ་པྤཾ ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ. ཏ་སྨཱ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ བ་ཧུ་ལཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ཨེ་ཏ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝོ སི་དྡྷོ, ཝ་ན་ཙ་ར་ཀ་ཐུ་ལླ་ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ་དི་གོ་ཙ་རཱ་ནཾ ཝ་ན་ཙ་ར་ཀཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཀ་མྨ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་མྤི ཡུ་ཛྫ་ཏཱི’ཏི.
ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་ཀ་ཐཱ
ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝི་ར་ཏི་ས་དྡ་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷཱ ཝཱ་ཙཱ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཝཱ་ཙཱ སུ་བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི ནོ དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཱ, ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ ཙ ཨ་ན་ནུ་ཝ་ཛྫཱ ཙ ཝི་ཉྙཱུ་ན’’ནྟི (སཾ. ནི. ༡.༢༡༣); ཨ་ཡཾ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝཱ་ཙཱ ནཱ་མ. ཡཱ ‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ཧི ཨཱ་ར་ཏི ཝི་ར་ཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༢༠༦), ཨ་ཡཾ ཝི་ར་ཏི་ཝཱ་ཙཱ ནཱ་མ. ‘‘ཝཱ་ཙཱ གི་རཱ བྱ་པྤ་ཐོ ཨུ་དཱི་ར་ཎཾ གྷོ་སོ གྷོ་ས་ཀ་མྨཾ ཝཱ་ཙཱ ཝ་ཙཱི་བྷེ་དོ’’ཏི (དྷ. ས. ༨༥༠), ཨ་ཡཾ ས་དྡ་ཝཱ་ཙཱ ནཱ་མ. ཏཱ་སུ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་དྭཱ་རནྟི ནེ་ཝ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ནཱ་མཾ ན ཝི་ར་ཏི་ཡཱ. ས་ཧ་ས་དྡཱ པ་ན ཨེ་ཀཱ ཝི་ཉྙ་ཏྟི ཨ་ཏྠི, ཨི་དཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་དྭཱ་རཾ ནཱ་མ. ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཀ་ཏ་མཾ ཏཾ རཱུ་པཾ ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟི? ཡཱ ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཝཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཝཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཝཱ ཝཱ་ཙཱ གི་རཱ བྱ་པྤ་ཐོ ཨུ་དཱི་ར་ཎཾ གྷོ་སོ གྷོ་ས་ཀ་མྨཾ ཝཱ་ཙཱ ཝ་ཙཱི་བྷེ་དོ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝཱ་ཙཱ. ཡཱ ཏཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝི་ཉྙ་ཏྟི ཝི་ཉྙཱ་པ་ནཱ ཝི་ཉྙཱ་པི་ཏ་ཏྟཾ, ཨི་དཾ ཏཾ རཱུ་པཾ ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟཱི’’ཏི (དྷ. ས. ༦༣༦).
‘ཨི་དཾ ཝ་ཀྑཱ་མི ཨེ་ཏཾ ཝ་ཀྑཱ་མཱི’ཏི ཧི ཝི་ཏ་ཀྐ་ཡ་ཏོ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་པྥཱ་ར་ས་དྡོ ནཱ་མ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ ན སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ་ཏི མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏོ. ཨཱ་ག་མ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ པ་ན ‘ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་པྥཱ་ར་ས་དྡ’ནྟི ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་པྥཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཝི་པྤ་ལ་པ་ནྟཱ་ནཾ སུ་ཏྟ་པྤ་མ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ས་དྡཾ; ‘སུ་ཏྭཱ’ཏི ཏཾ སུ་ཏྭཱ, ཡཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཡ་ཏོ ཏ་སྶ སོ ས་དྡོ ཨུ་པྤ་ནྣོ; ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ‘ཨེ་ཝ་མྤི ཏེ མ་ནོ, ཨི་ཏྠ་མྤི ཏེ མ་ནོ’ཏི ཨཱ་དི་ས་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྭཱ ཝ་ཏྠཱུ་ནི་པི ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི. པ་ཊྛཱ་ནེ་པི ‘‘ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ས་དྡཱ་ཡ་ཏ་ནཾ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཨཱ་ག་ཏཾ. ཏ་སྨཱ ཝི་ནཱ ཝི་ཉྙ་ཏྟི་གྷ་ཊྚ་ནཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨ་སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་པྥཱ་ར་ས་དྡོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ‘ཨི་དཾ ཝ་ཀྑཱ་མི ཨེ་ཏཾ ཝ་ཀྑཱ་མཱི’ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ པ་ན ཙི་ཏྟཾ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ ཝ་ཎྞོ ག་ནྡྷོ ར་སོ ཨོ་ཛཱ་ཏི ཨ་ཊྛ རཱུ་པཱ་ནི ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཏེ་སཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀཾ གྷ་ཊྚ་ཡ་མཱ་ནཱ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏེ་ན དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒྷ་ཊྚ་ནེ་ན ས་ཧེ་ཝ ས་དྡོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ཡཾ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ས་དྡོ ནཱ་མ. ཨ་ཡཾ ན ཝི་ཉྙ་ཏྟི. ཏ་སྶཱ པ་ན ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་གྷ་ཊྚ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏོ ཨེ་ཀོ ཨཱ་ཀཱ་ར་ཝི་ཀཱ་རོ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཡཾ ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ. ཨི་ཏོ པ་རཾ སཱ ཨ་ཊྛ རཱུ་པཱ་ནི ཝི་ཡ ན ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ཏི་ཨཱ་དི ས་བྦཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨི་དྷཱ་པི ཧི ‘ཏི་སྶ, ད་ཏྟ, མི་ཏྟཱ’ཏི པ་ཀྐོ་ས་ནྟ་སྶ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཝི་ཉྙ་ཏྟིཾ མ་ནོ་དྭཱ་རི་ཀ་ཙི་ཏྟེ་ན ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ཨེ་ས ཀཱ་རེ་ཏི མ་ཉྙེ’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི ཝི་ཡ ཙ ཨ་ཡ་མྤི ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ་ན་མྤི པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ཏི. ‘ཨེ་ཧི, ཡཱ་ཧཱི’ཏི ཧི ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ་པི ‘ཨི་དཾ ནཱ་མེ་ས ཀཱ་རེ་ཏི མ་ཉྙེ’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི ཙེ་ཝ ག་ཙྪ་ནྟི ཙ. ཏི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནི་ཀ་ཀཱ་ཡཾ ཙཱ་ལེ་ཏི ན ཙཱ་ལེ་ཏཱི་ཏི, ཨ་ཡཾ པ་ན ཝཱ་རོ ཨི་དྷ ན ལ་བྦྷ་ཏི. པུ་རི་མ་ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ན་ཀི་ཙྩ་མྤི ན་ཏྠི. ཡཱ པ་ན ཏ་སྨིཾ ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ སི་དྡྷཱ ཙེ་ཏ་ནཱ, ཡཱ་ཡ མུ་སཱ ཀ་ཐེ་ཏི, པེ་སུ་ཉྙཾ ཀ་ཐེ་ཏི, ཕ་རུ་སཾ ཀ་ཐེ་ཏི, ས་མྥཾ པ་ལ་པ་ཏི, མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ་དཱི་ཧི ཝི་ར་མ་ཏི, ཨི་དཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཨི་ཏོ པ་རཾ ས་བྦཾ ཀ་མྨ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཉྩ དྭཱ་ར་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཉྩ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ནྟི.
ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
མ་ནོ་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་ཀ་ཐཱ
མ་ནོ་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ མ་ནོ མ་ནོ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རོ ཙ་ཏུ་པ་ཉྙཱ་ས་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི, རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རོ པ་ནྣ་ར་ས་ཝི་དྷོ, ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རོ དྭཱ་ད་ས་ཝི་དྷོ, ལོ་ཀུ་ཏྟ་རོ ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷོ་ཏི ས་བྦོ་པི ཨེ་ཀཱུ་ན་ན་ཝུ་ཏི་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཡཾ ནཱ་མ མ་ནོ མ་ནོ་དྭཱ་རཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཡ་ཐཱ ཧི ཨ་ཡཾ ནཱ་མ ཙེ་ཏ་ནཱ ཀ་མྨཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ, ཨ་ནྟ་མ་སོ པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་པི ཧི ཙེ་ཏ་ནཱ མ་ཧཱ་པ་ཀ་ར་ཎེ ཀ་མྨ་ནྟྭེ་ཝ ནི་དྡི་ཊྛཱ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་ཡཾ ནཱ་མ མ་ནོ མ་ནོ་དྭཱ་རཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦོ.
ཨེ་ཏྠཱ་ཧ – ཀ་མྨཾ ནཱ་མེ་ཏཾ ཀིཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི? ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ཏི, ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི, པི་ཎྜཾ ཀ་རོ་ཏི, ཙེ་ཏེ་ཏི, ཀ་པྤེ་ཏི, པ་ཀ་པྤེ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཀིཾ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ཏི, ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི, པི་ཎྜཾ ཀ་རོ་ཏི, ཙེ་ཏེ་ཏི, ཀ་པྤེ་ཏི, པ་ཀ་པྤེ་ཏཱི་ཏི?. ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་དྷ་མྨེ. སཱ་པི ཧི ས་ཧ་ཛཱ་ཏེ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷེ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ཏི ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི པི་ཎྜཾ ཀ་རོ་ཏི ཙེ་ཏེ་ཏི ཀ་པྤེ་ཏི པ་ཀ་པྤེ་ཏཱི་ཏི. ཀིཾ ཝཱ ཨི་མི་ནཱ ཝཱ་དེ་ན? ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀ་ཝ་སེ་ན ཧེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་དཾ པ་ནེ་ཏྠ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ – ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལོ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཏིཾ་ས་ཝི་དྷོ མ་ནོ མ་ནོ་ཀ་མྨ་དྭཱ་རཾ ནཱ་མ. ཡཱ པ་ན ཏ་སྨིཾ མ་ནོ་དྭཱ་རེ སི་དྡྷཱ ཙེ་ཏ་ནཱ ཡཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་བྱཱ་པཱ་ད་མི་ཙྪཱ་ད་སྶ་ནཱ་ནི ཙེ་ཝ ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་ས་མྨཱ་ད་སྶ་ནཱ་ནི ཙ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨི་དཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཨི་ཏོ པ་རཾ ས་བྦཾ ཀ་མྨ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཉྩ དྭཱ་ར་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཉྩ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ནྟི. ཨི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཀ་མྨ་དྭཱ་རཱ་ནི ནཱ་མ.
མ་ནོ་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཀ་མྨ་ཀ་ཐཱ
ཨི་དཱ་ནི ཡཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཀ་མྨཱ་ནི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨི་མཱ་ནི ཀ་མྨ་དྭཱ་རཱ་ནི ད་སྶི་ཏཱ་ནི, ཏཱ་ནི ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་ས་སྶ དྭཱ་ར་ཀ་ཐཱ་ཡ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཋ་པ་ན་སྶ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ ཧོ་ཏི. ཏཱི་ཎི ཧི ཀ་མྨཱ་ནི – ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟི. ཀིཾ པ་ནེ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ནཱ་མཱ་ཏི? ཙེ་ཏ་ནཱ ཙེ་ཝ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཙ ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ དྷ་མྨཱ. ཏ་ཏྠ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝེ ཨི་མཱ་ནི སུ་ཏྟཱ་ནི –
‘‘ཙེ་ཏ་ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་མྨཾ ཝ་དཱ་མི, ཙེ་ཏ་ཡི་ཏྭཱ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཙཱ་ཡ མ་ན་སཱ’’ (ཨ. ནི. ༦.༦༣; ཀ་ཐཱ. ༥༣༩). ‘‘ཀཱ་ཡེ ཝཱ ཧི, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་ཏི ཀཱ་ཡ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧེ་ཏུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ, ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་ཏི ཝ་ཙཱི་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧེ་ཏུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ; མ་ནེ ཝཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་ཏི མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧེ་ཏུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ’’ (སཾ. ནི. ༢.༢༥; ཨ. ནི. ༤.༡༧༡). ‘‘ཏི་ཝི་དྷཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ དུ་ཀྑུ་དྲ་ཡཾ, དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཾ; ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཙཱི་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ…པེ… ཏི་ཝི་དྷཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ དུ་ཀྑུ་དྲ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཏི་ཝི་དྷཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཀུ་ས་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ སུ་ཁུ་དྲ་ཡཾ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཙཱི་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ…པེ… ཏི་ཝི་དྷཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ, ཀུ་ས་ལཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ སུ་ཁུ་དྲ་ཡཾ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཾ’’ (ཀ་ཐཱ. ༥༣༩; ཨ. ནི. ༡༠.༢༡༧ ཐོ་ཀཾ ཝི་ས་དི་སཾ). ‘‘ས་ཙཱ་ཡཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་མི་དྡྷི མོ་གྷ་པུ་རི་སོ པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟ་སྶ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་སྶ ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ – ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟ, ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཙཱ་ཡ མ་ན་སཱ, སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ སུ་ཁཾ སོ ཝེ་ད་ཡ་ཏི…པེ… ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ སོ ཝེ་ད་ཡ་ཏཱི་ཏི; ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནོ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་མི་དྡྷི མོ་གྷ་པུ་རི་སོ པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟ་སྶ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་སྶ ས་མྨཱ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནོ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི (མ. ནི. ༣.༣༠༠; ཀ་ཐཱ. ༥༣༩).
ཨི་མཱ་ནི ཏཱ་ཝ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝེ སུ་ཏྟཱ་ནི. ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ན ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝོ ཀ་མྨ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ་ན དཱི་པི་ཏོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་མྨཱ་ནི མ་ཡཱ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དི་ཏཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི? ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་མྨཾ ཀ་ཎྷཾ ཀ་ཎྷ་ཝི་པཱ་ཀཾ, ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་མྨཾ སུ་ཀྐཾ སུ་ཀྐ་ཝི་པཱ་ཀཾ, ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་མྨཾ ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐཾ ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐ་ཝི་པཱ་ཀཾ, ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་མྨཾ ཨ་ཀ་ཎྷཾ ཨ་སུ་ཀྐཾ ཨ་ཀ་ཎྷ་ཨ་སུ་ཀྐ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི (ཨ. ནི. ༤.༢༣༢-༢༣༣).… ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་མྨཾ ཨ་ཀ་ཎྷཾ ཨ་སུ་ཀྐཾ ཨ་ཀ་ཎྷ་ཨ་སུ་ཀྐ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི? ཡ་དི་དཾ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ – ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ, ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་མྨཾ ཨ་ཀ་ཎྷཾ ཨ་སུ་ཀྐཾ ཨ་ཀ་ཎྷ་ཨ་སུ་ཀྐ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི (ཨ. ནི. ༤.༢༣༨).… ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་མྨཾ ཨ་ཀ་ཎྷཾ ཨ་སུ་ཀྐཾ ཨ་ཀ་ཎྷ་ཨ་སུ་ཀྐ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི? ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ – སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ, ས་མྨཱ་དི་ཊྛི …པེ… ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་མྨཾ ཨ་ཀ་ཎྷཾ ཨ་སུ་ཀྐཾ ཨ་ཀ་ཎྷ་ཨ་སུ་ཀྐ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༢༣༧).
ཨེ་ཝཾ ཨི་མེ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་མ་གྒ་ངྒ་པྤ་བྷེ་ད་ཏོ པ་ནྣ་ར་ས དྷ་མྨཱ ཀ་མྨ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ་ན དཱི་པི་ཏཱ. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ, བྱཱ་པཱ་དོ, མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི, ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ, ཨ་བྱཱ་པཱ་དོ, ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱི་ཏི ཨི་མེ་ཧི པ་ན ཚ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཏ་ཏྠ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒོ བྷ་ཛཱ་པི་ཡ་མཱ་ནོ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དཱི་ནི ཏཱི་ཎི ཀ་མྨཱ་ནི བྷ་ཛ་ཏི. ཡ་ཉྷི ཀཱ་ཡེ་ན དུ་སྶཱི་ལྱཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙ་ར་ཏི, ཏ་མྷཱ སཾ་ཝ་རོ ཀཱ་ཡི་ཀོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ དུ་སྶཱི་ལྱཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙ་ར་ཏི, ཏ་མྷཱ སཾ་ཝ་རོ ཝཱ་ཙ་སི་ཀོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་ཏི ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ. ཨེ་ཏ་སྨིཾ དྭ་ཡེ ག་ཧི་ཏེ ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ཏ་པྤ་ཀྑི་ཀ་ཏྟཱ ག་ཧི་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཡཾ པ་ན མ་ནེ་ན དུ་སྶཱི་ལྱཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙ་ར་ཏི, ཏ་མྷཱ སཾ་ཝ་རོ མཱ་ན་སི་ཀོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སོ དི་ཊྛི་ས་ངྐ་པྤ་ཝཱ་ཡཱ་མ་ས་ཏི་ས་མཱ་དྷི་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ་པི མ་ནོ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཨེ་ཝཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒོ བྷ་ཛཱ་པི་ཡ་མཱ་ནོ ཏཱི་ཎི ཀ་མྨཱ་ནི བྷ་ཛ་ཏི.
ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ དྭཱ་ར་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ་སུ ཧི ཙོ་པ་ནཾ པ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་པ་ཐཾ ཨ་པྤ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཏྠི, མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཙ ས་མུ་དཱ་ཙཱ་རཾ པ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་པ་ཐཾ ཨ་པྤ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཏྠི; ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏཾ་ཏཾ་དྭཱ་ར་པ་ཀྑི་ཀ་མེ་ཝ ཨ་ཀཾ་སུ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ན་ཡོ – ཡོ ‘མི་ག་ཝཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི’ཏི དྷ་ནུཾ ས་ཛྫེ་ཏི, ཛི་ཡཾ ཝ་ཊྚེ་ཏི, ས་ཏྟིཾ ནི་སེ་ཏི, བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཝ་ཏྠཾ པ་རི་ད་ཧ་ཏི, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ ཙོ་པ་ནཾ པ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སོ ཨ་ར་ཉྙེ དི་ཝ་སཾ ཙ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ ས་ས་བི་ལཱ༹་ར་མ་ཏྟ་མྤི ན ལ་བྷ་ཏི, ཨི་དཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི ན ཧོ་ཏཱི་ཏི? ན ཧོ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཀ་མྨ་པ་ཐཾ ཨ་པྤ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ. ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ན ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. མ་ཙྪ་གྒ་ཧ་ཎཱ་དཱི སུ་པ་ཡོ་གེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ་པི ‘མི་ག་ཝཾ ག་མི་སྶཱ་མི’ ‘ཝེ་གེ་ན དྷ་ནུ་ཨཱ་དཱི་ནི ས་ཛྫེ་ཐཱ’ཏི ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ར་ཉྙེ ཀི་ཉྩི ཨ་ལ་བྷ་ནྟ་སྶ ཀི་ཉྩཱ་པི ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ ཙོ་པ་ནཾ པ་ཏྟཾ, ཀ་མྨ་པ་ཐཾ ཨ་པྤ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ པ་ན ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ན ཧོ་ཏི. ཀེ་ཝ་ལཾ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
མ་ནོ་དྭཱ་རེ པ་ན ཝ་དྷ་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷེ་དོ་ཝ ཧོ་ཏི. སོ ཙ ཁོ བྱཱ་པཱ་ད་ཝ་སེ་ན ན པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན. ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཉྷི ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ་སུ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ན མ་ནོ་དྭཱ་རེ; ཏ་ཐཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ. ཨ་ཀུ་ས་ལཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ པ་ན ཏཱི་སུ་པི དྭཱ་རེ་སུ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི; ཏ་ཐཱ ཀུ་ས་ལཱ་ནི ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་མ་ནོ་ཀ་མྨཱ་ནི.
ཀ་ཐཾ? ས་ཧ་ཏྠཱ ཧི པཱ་ཎཾ ཧ་ན་ནྟ་སྶ ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ནྟ་སྶ མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཾ ཙ་ར་ནྟ་སྶ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. དྭཱ་ར་མྤི ཀཱ་ཡ་དྭཱ་ར་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི. ཏེ་ཧི པ་ན ཙི་ཏྟེ་ཧི ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་བྱཱ་པཱ་ད་མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡོ ཙེ་ཏ་ནཱ་པ་ཀྑི་ཀཱ ཝཱ བྷ་ཝ་ནྟི, ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཱ ཝཱ. ‘ག་ཙྪ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཧི, ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ བྷ་ཎྜཾ ཨ་ཝ་ཧ་རཱ’ཏི ཨཱ་ཎཱ་པེ་ནྟ་སྶ པ་ན ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏི, དྭཱ་རཾ པ་ན ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རཾ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི. ཏེ་ཧི པ་ན ཙི་ཏྟེ་ཧི ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་བྱཱ་པཱ་ད་མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡོ ཙེ་ཏ་ནཱ་པ་ཀྑི་ཀཱ ཝཱ བྷ་ཝ་ནྟི ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཱ ཝཱ. ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ས་མཱ་ན་ཏྠ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ.
ཝི་ཏ་ཎྜ་ཝཱ་དཱི པ་ནཱ་ཧ – ‘ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ མ་ནོ་དྭཱ་རེ་པི ས་མུ་ཊྛཱ་ཏཱི’ཏི. སོ ‘ཏ་ཡོ ས་ངྒ་ཧེ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷཾ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་ཧཱི’ཏི ཝུ་ཏྟོ ཨི་དཾ ཀུ་ལུ་མྦ་སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཨཱ་ཧ་རི –
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཨི་དྡྷི་མཱ ཙེ་ཏོ་ཝ་སི་པྤ་ཏྟོ ཨ་ཉྙི་སྶཱ ཀུ་ཙྪི་ག་ཏཾ ག་བྦྷཾ པཱ་པ་ཀེ་ན མ་ན་སཱ ཨ་ནུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ ཀུ་ཙྪི་ག་ཏོ ག་བྦྷོ ན སོ་ཏྠི་ནཱ ཨ་བྷི་ནི་ཀྑ་མེ་ཡྻཱ’ཏི. ཨེ་ཝཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ལུ་མྦ་སྶ ཨུ་པ་གྷཱ་ཏོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟི་ཏ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ མ་ན་སཱ ཀུ་ཙྪི་ག་ཏོ ག་བྦྷོ ཕེ་ཎ་པི་ཎྜོ ཝི་ཡ ཝི་ལཱི་ཡ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཀུ་ཏོ ཀཱ་ཡ་ངྒ་ཙོ་པ་ནཾ ཝཱ ཝཱ་ཙ་ངྒ་ཙོ་པ་ནཾ ཝཱ? མ་ནོ་དྭཱ་ར་སྨིཾ་ཡེ་ཝ པ་ན ཨི་དཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏཱི’ཏི.
ཏ་མེ་ནཾ ‘ཏ་ཝ སུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཏུ་ལ་ཡི་སྶཱ་མཱ’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཏུ་ལ་ཡིཾ་སུ – ‘ཏྭཾ ཨི་དྡྷི་ཡཱ པ་རཱུ་པ་གྷཱ་ཏཾ ཝ་དེ་སི. ཨི་དྡྷི ནཱ་མ ཙེ་སཱ – ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནི་དྡྷི, ཝི་ཀུ་བྦ་ནི་དྡྷི, མ་ནོ་མ་ཡི་དྡྷི, ཉཱ་ཎ་ཝི་པྥཱ་རི་དྡྷི, ས་མཱ་དྷི་ཝི་པྥཱ་རི་དྡྷི, ཨ་རི་ཡི་དྡྷི, ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཛི་དྡྷི, པུ་ཉྙ་ཝ་ཏོ ཨི་དྡྷི, ཝི་ཛྫཱ་མ་ཡི་དྡྷི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ས་མྨཱ་པ་ཡོ་ག་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛེ་ན ཨི་དྡྷཱི་ཏི ད་ས་ཝི་དྷཱ (པ་ཊི. མ. ༣.༡༠). ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་རཾ ཨི་དྡྷིཾ ཝ་དེ་སཱི’ཏི? ‘བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡ’ནྟི. ‘ཀིཾ པ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡི་དྡྷི་ཡཱ པ་རཱུ་པ་གྷཱ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏཱི’ཏི? ‘ཨཱ་མ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ ཧོ་ཏཱི’ཏི; ཝ་ད་ནྟི ཡ་ཐཱ ཧི པ་རཾ པ་ཧ་རི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཨུ་ད་ཀ་བྷ་རི་ཏེ གྷ་ཊེ ཁི་ཏྟེ གྷ་ཊོ་པི བྷི་ཛྫ་ཏི, ཨུ་ད་ཀ་མྤི ན་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡི་དྡྷི་ཡཱ ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ པ་རཱུ་པ་གྷཱ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ན སཱ ན་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ‘བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡི་དྡྷི་ཡཱ ནེ་ཝ ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ ན དྭེ ཝཱ་རེ པ་རཱུ་པ་གྷཱ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏཱི’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏཾ ས་ཉྙ་ཏྟིཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ པུ་ཙྪིཾ་སུ – ‘བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡི་དྡྷི ཀིཾ ཀུ་ས་ལཱ, ཨ་ཀུ་ས་ལཱ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ? སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ? ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་རཱ, ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་མ་ཏྟཱ, ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་རཱ? ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ, རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ, ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ’ཏི?
ཨི་མཾ པ་ན པ་ཉྷཾ ཡོ ཛཱ་ནཱ་ཏི སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཀྑ་ཏི – ‘བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡི་དྡྷི ཀུ་ས་ལཱ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཝཱ; ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཱ ཨེ་ཝ, ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་རཱ ཨེ་ཝ, རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ ཨེ་ཝཱ’ཏི. སོ ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་སུ ཀ་ཏ་རཾ ཀོ་ཊྛཱ་སཾ བྷ་ཛ་ཏཱི’ཏི? ཛཱ་ན་ནྟོ ཝ་ཀྑ་ཏི – ‘པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཨེ་ཝ, དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཱ ཨེ་ཝ, ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་རཱ ཨེ་ཝ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ ཨེ་ཝཱ’ཏི. ‘ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཏ་ཝ པ་ཉྷོ ནེ་ཝ ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀེ་ན ས་མེ་ཏི, ན ཝེ་ད་ནཱ་ཏྟི་ཀེ་ན, ན ཝི་ཏ་ཀྐ་ཏྟི་ཀེ་ན, ན བྷཱུ་མ་ནྟ་རེ་ནཱ’ཏི.
‘ཀིཾ པ་ན ཨེ་ཝཾ མ་ཧ་ནྟཾ སུ་ཏྟཾ ནི་ར་ཏྠ་ཀ’ནྟི? ‘ནོ ནི་ར་ཏྠ་ཀཾ; ཏྭཾ པ་ན་སྶ ཨ་ཏྠཾ ན ཛཱ་ནཱ་སི. ‘‘ཨི་དྡྷི་མཱ ཙེ་ཏོ་ཝ་སི་པྤ་ཏྟོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཧི ནེ་ཝ བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡི་དྡྷི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ, ཨཱ་ཐ་བྦ་ཎི་དྡྷི པ་ན ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. སཱ ཧི ཨེ་ཏྠ ལ་བྦྷ་མཱ་ནཱ ལ་བྦྷ་ཏི. སཱ པ་ན ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རཱ་ནི མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ. ཨཱ་ཐ་བྦ་ཎི་དྡྷི་ཀཱ ཧི ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཨ་ལོ་ཎ་ཀཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ད་བྦེ ཨ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ས་ཡ་མཱ་ནཱ ཏ་པཾ ཙ་རི་ཏྭཱ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ སུ་སཱ་ན་བྷཱུ་མིཾ ས་ཛྫེ་ཏྭཱ ས་ཏྟ་མེ པ་དེ ཋ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠཾ ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ མུ་ཁེ་ན ཝི་ཛྫཾ པ་རི་ཛ་པྤ་ནྟི. ཨ་ཐ ནེ་སཾ ཀ་མྨཾ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཡ་མྤི ཨི་དྡྷི ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རཱ་ནི མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ་ཏི. ‘ན ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ མ་ནོ་དྭཱ་རེ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏཱི’ཏི ནི་ཊྛ་མེ་ཏྠ ག་ནྟ་བྦཾ.
ཧ་ཏྠ་མུ་དྡཱ་ཡ པ་ན མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ་དཱི་ནི ཀ་ཐེ་ནྟ་སྶ ཀ་མྨཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, དྭཱ་རཾ པ་ན ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་མྤི ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི. ཏེ་ཧི པ་ན ཙི་ཏྟེ་ཧི ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་བྱཱ་པཱ་ད་མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡོ ཙེ་ཏ་ནཱ་པ་ཀྑི་ཀཱ ཝཱ བྷ་ཝ་ནྟི, ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཱ ཝཱ. ཝ་ཙཱི་བྷེ་དཾ པ་ན ཀ་ཏྭཱ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ་དཱི་ནི ཀ་ཐེ་ནྟ་སྶ ཀ་མྨ་མྤི ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ དྭཱ་ར་མྤི ཝ་ཙཱི་དྭཱ་ར་མེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི. ཏེ་ཧི པ་ན ཙི་ཏྟེ་ཧི ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་བྱཱ་པཱ་ད་མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡོ ཙེ་ཏ་ནཱ་པ་ཀྑི་ཀཱ ཝཱ བྷ་ཝ་ནྟི ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཱ ཝཱ. ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ས་མཱ་ན་ཏྠ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ.
ཝི་ཏ་ཎྜ་ཝཱ་དཱི པ་ནཱ་ཧ – ‘ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ མ་ནོ་དྭཱ་རེ་པི ས་མུ་ཊྛཱ་ཏཱི’ཏི. སོ ‘ཏ་ཡོ ས་ངྒ་ཧེ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷཾ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་ཧཱི’ཏི ཝུ་ཏྟོ ཨི་དཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཏོ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་རི –
‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝི་ཡ་མཱ་ནེ ས་ར་མཱ་ནོ ས་ནྟིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ནཱ་ཝི་ཀ་རེ་ཡྻ ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་ད་སྶ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༣༤).
ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘ཨེ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་ནཱ་ཝི་ཀ་རོ་ནྟོ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏོ་ཝ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཏྠ ཀུ་ཏོ ཀཱ་ཡ་ངྒ་ཙོ་པ་ནཾ ཝཱ ཝཱ་ཙ་ངྒ་ཙོ་པ་ནཾ ཝཱ? མ་ནོ་དྭཱ་ར་སྨིཾ་ཡེ་ཝ པ་ན ཨི་དཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏཱི’ཏི.
སོ ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘ཀིཾ པ་ནེ་ཏཾ སུ་ཏྟཾ ནེ་ཡྻ་ཏྠཾ ཨུ་དཱ་ཧུ ནཱི་ཏ་ཏྠ’ནྟི? ‘ནཱི་ཏ་ཏྠ་མེ་ཝ མ་ཡ྄ཧཾ སུ་ཏྟ’ནྟི. སོ ‘མཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝ་ཙ, ཏུ་ལ་ཡི་སྶཱ་མ་སྶ ཨ་ཏྠ’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ – ‘ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་དེ ཀིཾ ཧོ་ཏཱི’ཏི? ཛཱ་ན་ནྟོ ‘ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་དེ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཧོ་ཏཱི’ཏི ཝ་ཀྑ་ཏི. ཏ་ཏོ ཝ་ཏྟ་བྦོ ‘ཝི་ན་ཡ་སྶ དྭེ མཱུ་ལཱ་ནི – ཀཱ་ཡོ ཙ ཝཱ་ཙཱ ཙ; ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཧི ས་བྦཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨི་མེ་སུ་ཡེ་ཝ དྭཱི་སུ དྭཱ་རེ་སུ པ་ཉྙ་ཏྟཱ, མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཨཱ་པ་ཏྟི་པ་ཉྙ་པ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཏྭཾ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཝི་ན་ཡེ པ་ཀ་ཏ་ཉྙཱུ, ཡོ ས་ཏྠཱ་རཱ ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟེ ཋཱ་ནེ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཉྙ་པེ་སི, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑ་སི, ཛི་ན་ཙ་ཀྐཾ པ་ཧ་ར་སཱི’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ནི་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་རི པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ – ‘ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ཀི་རི་ཡ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཀི་རི་ཡ་ཏོ’ཏི? ཛཱ་ན་ནྟོ ‘ཀི་རི་ཡ་ཏོ’ཏི ཝ་ཀྑ་ཏི. ཏ་ཏོ ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘ཨ་ནཱ་ཝི་ཀ་རོ་ནྟོ ཀ་ཏ་རཾ ཀི་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ཏཱི’ཏི? ཨ་དྡྷཱ ཧི ཀི་རི་ཡཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ཝི་གྷཱ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏི. ཏ་ཏོ ཨི་མ་སྶ སུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏྠེ་ན ས་ཉྙཱ་པེ་ཏ་བྦོ. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ – ཡྭཱ་ཡཾ ‘ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ཧོ་ཏཱི’ཏི ཝུ་ཏྟོ, སོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཀིཾ ཧོ་ཏི? ‘ཀ་ཏ་རཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི’ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘དུ་ཀྐ་ཊཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི’. སཱ ཙ ཁོ ན མུ་སཱ་ཝཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན, བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ན ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ ཨ་ཀི་རི་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ –
‘‘ཨ་ནཱ་ལ་པ་ནྟོ མ་ནུ་ཛེ་ན ཀེ་ན་ཙི,
ཝཱ་ཙཱ་གི་རཾ ནོ ཙ པ་རེ བྷ་ཎེ་ཡྻ;
ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ ཝཱ་ཙ་སི་ཀཾ ན ཀཱ་ཡི་ཀཾ,
པ་ཉྷཱ མེ་སཱ ཀུ་ས་ལེ་ཧི ཙི་ནྟི་ཏཱ’’ཏི. (པ་ཊི. ༤༧༩);
ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ན མ་ནོ་དྭཱ་རེ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི ནི་ཊྛ་མེ་ཏྠ ག་ནྟ་བྦཾ.
ཡ་དཱ པ་ན ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཀཱ་ཡ་ངྒཾ ཙོ་པེ་ནྟོ ཧ་ཏྠ་གྒཱ་ཧཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ཏི, བྱཱ་པཱ་ད་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ད་ཎྜ་པ་རཱ་མཱ་སཱ་དཱི་ནི, མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ‘ཁ་ནྡ་སི་ཝཱ་ད་ཡོ སེ་ཊྛཱ’ཏི ཏེ་སཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ན་ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨ་བྷཱུ་ཏ་པཱི་ཋ་ཀ་པ་རི་བྷ་ཎྜཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ཏི, ཏ་དཱ ཀ་མྨཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏི, དྭཱ་རཾ པ་ན ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རཾ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི. ཙེ་ཏ་ནཱ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཱ.
ཡ་དཱ པ་ན ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝཱ་ཙ་ངྒཾ ཙོ་པེ་ནྟོ ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ ཡཾ པ་ར་སྶ, ཏཾ མ་མ་སྶཱ’ཏི པ་ར་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི, བྱཱ་པཱ་ད་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ‘ཨི་མེ ས་ཏྟཱ ཧ་ཉྙ་ནྟུ ཝཱ, བ་ཛ྄ཛྷ་ནྟུ ཝཱ, ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ནྟུ ཝཱ, མཱ ཝཱ ཨ་ཧེ་སུ’ནྟི ཝ་ད་ཏི, མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ‘ན་ཏྠི དི་ནྣཾ, ན་ཏྠི ཡི་ཊྛ’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ད་ཏི, ཏ་དཱ ཀ་མྨཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏི, དྭཱ་རཾ པ་ན ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རཾ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི. ཙེ་ཏ་ནཱ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཱ.
ཡ་དཱ པ་ན ཀཱ་ཡ་ངྒ་ཝཱ་ཙ་ངྒཱ་ནི ཨ་ཙོ་པེ་ཏྭཱ ར་ཧོ ནི་སི་ནྣོ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་བྱཱ་པཱ་ད་མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནི ཙི་ཏྟཱ་ནི ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, ཏ་དཱ ཀ་མྨཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ, དྭཱ་ར་མྤི མ་ནོ་དྭཱ་ར་མེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ མ་ནོ་དྭཱ་རེ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཋཱ་ནེ ཙེ་ཏ་ནཱ་པི ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ དྷ་མྨཱ་པི མ་ནོ་དྭཱ་རེ་ཡེ་ཝ ས་མུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ ཏཱི་སུ་པི དྭཱ་རེ་སུ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཡཾ པ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘ཏ་ཐཱ ཀུ་ས་ལཱ་ནི ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་མ་ནོ་ཀ་མྨཱ་ནཱི’ཏི, ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ན་ཡོ – ཡ་དཱ ཧི ཀེ་ན་ཙི ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཝ་ཏྟུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ‘པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ པ་ཊི་ཝི་ར་མཱ་མཱི’ཏི ཨི་མཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཧ་ཏྠ་མུ་དྡཱ་ཡ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཏ་དཱ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ དྭཱ་ར་མྤི ཀཱ་ཡ་དྭཱ་ར་མེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི. ཏེ་ཧི ཙི་ཏྟེ་ཧི ས་ཧ་ག་ཏཱ ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ད་ཡོ ཙེ་ཏ་ནཱ་པ་ཀྑི་ཀཱ ཝཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཱ ཝཱ.
ཡ་དཱ པ་ན ཏཱ་ནེ་ཝ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཝ་ཙཱི་བྷེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཏ་དཱ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, དྭཱ་རཾ པ་ན ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི. ཏེ་ཧི ཙི་ཏྟེ་ཧི ས་ཧ་ག་ཏཱ ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ད་ཡོ ཙེ་ཏ་ནཱ་པ་ཀྑི་ཀཱ ཝཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཱ ཝཱ.
ཡ་དཱ པ་ན ཏེ་སུ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ དི་ཡྻ་མཱ་ནེ་སུ ཀཱ་ཡ་ངྒ་ཝཱ་ཙ་ངྒཱ་ནི ཨ་ཙོ་པེ་ཏྭཱ མ་ན་སཱ་ཝ ‘པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ པ་ཊི་ཝི་ར་མཱ་མཱི’ཏི ག་ཎྷཱ་ཏི, ཏ་དཱ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, དྭཱ་རཾ པ་ན མ་ནོ་དྭཱ་རཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ མ་ནོ་དྭཱ་རེ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི. ཏེ་ཧི ཙི་ཏྟེ་ཧི ས་ཧ་ག་ཏཱ ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ད་ཡོ ཙེ་ཏ་ནཱ་པ་ཀྑི་ཀཱ ཝཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཱ ཝཱ.
‘མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི’ཨཱ་དཱི་ནི པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ཡཱ་དཱི་ཧི ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ ཀུ་ས་ལཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ཏཱི་སུ དྭཱ་རེ་སུ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་དྷཱ་པི ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ད་ཡོ ཙེ་ཏ་ནཱ་པ་ཀྑི་ཀཱ ཝཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཱ ཝཱ.
ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དི་ས་ཧ་ག་ཏེ་ཧི པ་ན ཙི་ཏྟེ་ཧི ཀཱ་ཡ་ངྒཾ ཙོ་པེ་ཏྭཱ ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎ་ས་མྨ་ཛྫ་ན་ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དི་པཱུ་ཛ་ན་ཙེ་ཏི་ཡ་ཝ་ནྡ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཀ་མྨཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏི, དྭཱ་རཾ པ་ན ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རཾ. ཨེ་ཝཾ ཀུ་ས་ལཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི. ཙེ་ཏ་ནཱ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཱ. ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཝཱ་ཙ་ངྒཾ ཙོ་པེ་ཏྭཱ ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ ཡཾ པ་ར་སྶ ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ན ཏཾ མ་མ་སྶཱ’ཏི ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ‘ས་བྦེ ས་ཏྟཱ ཨ་ཝེ་རཱ ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷཱ ཨ་ནཱི་གྷཱ སུ་ཁཱི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ནྟཱུ’ཏི ཝ་ད་ནྟ་སྶ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ‘ཨ་ཏྠི དི་ནྣ’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨུ་དཱ་ཧ་ར་ནྟ་སྶ ཀ་མྨཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏི, དྭཱ་རཾ པ་ན ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རཾ. ཨེ་ཝཾ ཀུ་ས་ལཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི. ཙེ་ཏ་ནཱ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཱ. ཀཱ་ཡ་ངྒ་ཝཱ་ཙ་ངྒཱ་ནི པ་ན ཨ་ཙོ་པེ་ཏྭཱ ར་ཧོ ནི་སི་ནྣ་སྶ མ་ན་སཱ་ཝ ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དི་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནི ཙི་ཏྟཱ་ནི ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟ་སྶ ཀ་མྨཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ, དྭཱ་ར་མྤི མ་ནོ་དྭཱ་ར་མེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ཀུ་ས་ལཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ མ་ནོ་དྭཱ་རེ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཋཱ་ནེ ཙེ་ཏ་ནཱ་པི ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ དྷ་མྨཱ་པི མ་ནོ་དྭཱ་རེ་ཡེ་ཝ ས་མུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ས་མུ་ཊྛི་ཏེ་སུ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནེ་སུ ཀ་མྨ་མྤི ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ དྭཱ་ར་མྤི ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་ར་ནྟི ཝ་ད་ནྟོ ཀ་མྨཾ ར་ཀྑ་ཏི, དྭཱ་རཾ བྷི་ནྡ་ཏི ནཱ་མ. ཧ་ཏྠ་མུ་དྡཱ་ཡ ས་མུ་ཊྛི་ཏེ་སུ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ་དཱི་སུ དྭཱ་ར་མྤི ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རཾ, ཀ་མྨ་མྤི དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟི ཝ་ད་ནྟོ དྭཱ་རཾ ར་ཀྑ་ཏི ཀ་མྨཾ བྷི་ནྡ་ཏི ནཱ་མ. ཏ་སྨཱ ‘ཀ་མྨཾ ར་ཀྑཱ་མཱི’ཏི དྭཱ་རཾ ན བྷི་ནྡི་ཏ་བྦཾ, ‘དྭཱ་རཾ ར་ཀྑཱ་མཱི’ཏི ཀ་མྨཾ ན བྷི་ནྡི་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ནེ་ཝ པ་ན ན་ཡེ་ན ཀ་མྨ་ཉྩ དྭཱ་ར་ཉྩ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཧི ནེ་ཝ ཀ་མྨཾ ན དྭཱ་རཾ བྷི་ནྡ་ཏཱི་ཏི.
ཀ་མྨ་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨི་དཱ་ནི ‘པ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནི པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྭཱ་རཱ་ནཱི’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནི ནཱ་མ. ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྭཱ་རཾ སོ་ཏ… གྷཱ་ན… ཛི་ཝ྄ཧཱ… ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྭཱ་ར་ནྟི ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྭཱ་རཱ་ནི ནཱ་མ. ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ དྭཱ་རཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཙེ་ཏ་ནཱ ནེ་ཝ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏི, ན ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, མ་ནོ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོ སོ་ཏ… གྷཱ་ན… ཛི་ཝ྄ཧཱ… ཀཱ་ཡ… མ་ནོ་ས་མྥ་སྶོ་ཏི ཨི་མེ པ་ན ཚ ས་མྥ་སྶཱ ནཱ་མ. ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་དྭཱ་རཾ སོ་ཏ… གྷཱ་ན… ཛི་ཝ྄ཧཱ… ཀཱ་ཡ… མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་དྭཱ་ར་ནྟི ཨི་མཱ་ནི ཚ ས་མྥ་སྶ་དྭཱ་རཱ་ནི ནཱ་མ.
ཙ་ཀྑུ་ཨ་སཾ་ཝ་རོ སོ་ཏ… གྷཱ་ན… ཛི་ཝ྄ཧཱ… པ་སཱ་ད་ཀཱ་ཡ… ཙོ་པ་ན་ཀཱ་ཡ་ཨ་སཾ་ཝ་རོ ཝཱ་ཙཱ་ཨ་སཾ་ཝ་རོ མ་ནོ་ཨ་སཾ་ཝ་རོ་ཏི – ཨི་མེ ཨ་ཊྛ ཨ་སཾ་ཝ་རཱ ནཱ་མ. ཏེ ཨ་ཏྠ་ཏོ ‘དུ་སྶཱི་ལྱཾ མུ་ཊྛ་སྶ་ཙྩཾ ཨ་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཀྑ་ནྟི ཀོ་ས་ཛྫ’ནྟི ཨི་མེ པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་སུ ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ་པི པ་ཉྩ་དྭཱ་རེ ཝོ་ཊྛ་བྦ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་སུ ཙི་ཏྟེ་སུ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཛ་ཝ་ན་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཛ་ཝ་ནེ ཨུ་པྤ་ནྣོ་པི པ་ཉྩ་དྭཱ་རེ ཨ་སཾ་ཝ་རོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏོ ཧི ཕ་སྶོ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོ ནཱ་མ, ཙེ་ཏ་ནཱ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ, ཏཾ ཙི་ཏྟཾ མ་ནོ་ཀ་མྨ་དྭཱ་རཾ ནཱ་མ. ཨེ་ཏྠ པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ ཨ་སཾ་ཝ་རོ ན་ཏྠི. ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ས་ཧ་ཛཱ་ཏོ ཕ་སྶོ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶོ ནཱ་མ, ཙེ་ཏ་ནཱ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ, ཏཾ ཙི་ཏྟཾ མ་ནོ་ཀ་མྨ་དྭཱ་རཾ ནཱ་མ. ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨ་སཾ་ཝ་རོ ན་ཏྠི. ས་ནྟཱི་ར་ཎ་ཝོ་ཊྛ་བྦ་ནེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཛ་ཝ་ན་ས་ཧ་ཛཱ་ཏོ པ་ན ཕ་སྶོ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶོ ནཱ་མ, ཙེ་ཏ་ནཱ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ, ཏཾ ཙི་ཏྟཾ མ་ནོ་ཀ་མྨ་དྭཱ་རཾ ནཱ་མ. ཨེ་ཏྠ ཨ་སཾ་ཝ་རོ ཙ་ཀྑུ་ཨ་སཾ་ཝ་རོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. སོ་ཏ་གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ་པ་སཱ་ད་ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡ་དཱ པ་ན རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ་ར་མྨ་ཎཾ མ་ནོ་དྭཱ་རི་ཀ་ཛ་ཝ་ནཾ ཝི་ནཱ ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ་ན སུ་དྡྷཾ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཙོ་པ་ནཾ པཱ་པ་ཡ་མཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་དཱ ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏོ ཕ་སྶོ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶོ ནཱ་མ, ཙེ་ཏ་ནཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ, ཏཾ པ་ན ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཾ, ཙོ་པ་ན་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ མ་ནོ་དྭཱ་ར་ནྟི ས་ངྑྱཾ ན ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཨ་སཾ་ཝ་རོ ཙོ་པ་ན་ཀཱ་ཡ་ཨ་སཾ་ཝ་རོ ནཱ་མ. ཡ་དཱ ཏཱ་དི་སཾ་ཡེ་ཝ ཛ་ཝ་ནཾ ཝི་ནཱ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ་ན སུ་དྡྷཾ ཝ་ཙཱི་དྭཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཙོ་པ་ནཾ པཱ་པ་ཡ་མཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་དཱ ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏོ ཕ་སྶོ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶོ ནཱ་མ, ཙེ་ཏ་ནཱ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ, ཏཾ པ་ན ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཾ, ཙོ་པ་ན་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ མ་ནོ་དྭཱ་ར་ནྟི ས་ངྑྱཾ ན ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཨ་སཾ་ཝ་རོ ཝཱ་ཙཱ་ཨ་སཾ་ཝ་རོ ནཱ་མ. ཡ་དཱ པ་ན ཏཱ་དི་སཾ ཛ་ཝ་ན་ཙི་ཏྟཾ ཝི་ནཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ་ཧི སུ་དྡྷཾ མ་ནོ་དྭཱ་ར་མེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་དཱ ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏོ ཕ་སྶོ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶོ ནཱ་མ, ཙེ་ཏ་ནཱ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ, ཏཾ པ་ན ཙི་ཏྟཾ མ་ནོ་ཀ་མྨ་དྭཱ་རཾ ནཱ་མ. ཨེ་ཏྠ ཨ་སཾ་ཝ་རོ མ་ནོ་ཨ་སཾ་ཝ་རོ ནཱ་མ. ཨི་ཏི ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ཨ་སཾ་ཝ་རཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཙ་ཀྑུ་ཨ་སཾ་ཝ་ར་དྭཱ་རཾ, སོ་ཏ… གྷཱ་ན… ཛི་ཝ྄ཧཱ… པ་སཱ་ད་ཀཱ་ཡ… ཙོ་པ་ན་ཀཱ་ཡ… ཝཱ་ཙཱ… མ་ནོ་ཨ་སཾ་ཝ་ར་དྭཱ་ར་ནྟི ཨི་མཱ་ནི ཨ་ཊྛ ཨ་སཾ་ཝ་ར་དྭཱ་རཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཙ་ཀྑུ་སཾ་ཝ་རོ སོ་ཏ… གྷཱ་ན… ཛི་ཝ྄ཧཱ… པ་སཱ་ད་ཀཱ་ཡ… ཙོ་པ་ན་ཀཱ་ཡ… ཝཱ་ཙཱ… མ་ནོ་སཾ་ཝ་རོ་ཏི ཨི་མེ པ་ན ཨ་ཊྛ སཾ་ཝ་རཱ ནཱ་མ. ཏེ ཨ་ཏྠ་ཏོ ‘སཱི་ལཾ ས་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཁ་ནྟི ཝཱི་རི་ཡ’ནྟི ཨི་མེ པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་སུ་པི ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ་པི པ་ཉྩ་དྭཱ་རེ ཝོ་ཊྛ་བྦ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་སུ ཙི་ཏྟེ་སུ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཛ་ཝ་ན་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཛ་ཝ་ནེ ཨུ་པྤ་ནྣོ་པི པ་ཉྩ་དྭཱ་རེ སཾ་ཝ་རོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྶ ས་བྦ་སྶཱ་པི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏོ ཧི ཕ་སྶོ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་སཾ་ཝ་རེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨི་ཏི ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ སཾ་ཝ་རཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཙ་ཀྑུ་སཾ་ཝ་ར་དྭཱ་རཾ…པེ… མ་ནོ་སཾ་ཝ་ར་དྭཱ་ར་ནྟི ཨི་མཱ་ནི ཨ་ཊྛ སཾ་ཝ་ར་དྭཱ་རཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཀ་ཐཱ
པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ, ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ, མུ་སཱ་ཝཱ་དོ, པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ, ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ, ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ, བྱཱ་པཱ་དོ, མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛཱི་ཏི ཨི་མེ པ་ན ད་ས ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ནཱ་མ.
ཏ་ཏྠ པཱ་ཎ་སྶ ཨ་ཏི་པཱ་ཏོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ ནཱ་མ; པཱ་ཎ་ཝ་དྷོ, པཱ་ཎ་གྷཱ་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པཱ་ཎོ་ཏི ཙེ་ཏྠ ཝོ་ཧཱ་ར་ཏོ ས་ཏྟོ, པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ. ཏ་སྨིཾ པ་ན པཱ་ཎེ པཱ་ཎ་ས་ཉྙི་ནོ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་དྭཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟཱ ཝ་དྷ་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ. སོ གུ་ཎ་ཝི་ར་ཧི་ཏེ་སུ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ་དཱི་སུ པཱ་ཎེ་སུ ཁུ་དྡ་ཀེ པཱ་ཎེ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, མ་ཧཱ་ས་རཱི་རེ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. ཀ་སྨཱ? པ་ཡོ་ག་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ. པ་ཡོ་ག་ས་མ་ཏྟེ་པི ཝ་ཏྠུ་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ. གུ་ཎ་ཝ་ནྟེ་སུ མ་ནུ་སྶཱ་དཱི་སུ ཨ་པྤ་གུ་ཎེ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, མ་ཧཱ་གུ་ཎེ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. ས་རཱི་ར་གུ་ཎཱ་ནཾ པ་ན ས་མ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏི ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མཱ་ན་ཉྩ མུ་དུ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, ཏི་བྦ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏ་སྶ པ་ཉྩ ས་མྦྷཱ་རཱ ཧོ་ནྟི – པཱ་ཎོ, པཱ་ཎ་ས་ཉྙི་ཏཱ, ཝ་དྷ་ཀ་ཙི་ཏྟཾ, ཨུ་པ་ཀྐ་མོ, ཏེ་ན མ་ར་ཎ་ནྟི. ཚ པ་ཡོ་གཱ – སཱ་ཧ་ཏྠི་ཀོ, ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཀོ, ནི་སྶ་གྒི་ཡོ, ཐཱ་ཝ་རོ, ཝི་ཛྫཱ་མ་ཡོ, ཨི་དྡྷི་མ་ཡོ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན་ཏྠེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ཏི་པ་པ་ཉྩོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཾ ན ཝི་ཏྠཱ་ར་ཡཱ་མ. ཨ་ཉྙ་ཉྩ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨ་ཏྠི་ཀེ་ཧི པ་ན ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཾ ཝི་ན་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཾ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༡༧༢) ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ཨ་དི་ནྣ་སྶ ཨཱ་དཱ་ནཾ ‘ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ’; པ་ར་སྶ་ཧ་ར་ཎཾ, ཐེ་ཡྻཾ, ཙོ་རི་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་དི་ནྣ་ནྟི པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ, ཡ་ཏྠ པ་རོ ཡ་ཐཱ་ཀཱ་མ་ཀཱ་རི་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ ཨ་ད་ཎྜཱ་ར་ཧོ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ ཙ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨིཾ པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏེ པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ས་ཉྙི་ནོ ཏ་དཱ་དཱ་ཡ་ཀ་ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཐེ་ཡྻ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ. ཏཾ ཧཱི་ནེ པ་ར་ས་ནྟ་ཀེ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ, པ་ཎཱི་ཏེ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ. ཀ་སྨཱ? ཝ་ཏྠུ་པ་ཎཱི་ཏ་ཏཱ་ཡ. ཝ་ཏྠུ་ས་མ་ཏྟེ ས་ཏི གུ་ཎཱ་དྷི་ཀཱ་ནཾ ས་ནྟ་ཀེ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ. ཏཾ་ཏཾ་གུ་ཎཱ་དྷི་ཀཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཧཱི་ན་གུ་ཎ་སྶ ས་ནྟ་ཀེ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ.
ཏ་སྶ པ་ཉྩ ས་མྦྷཱ་རཱ ཧོ་ནྟི – པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ, པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ས་ཉྙི་ཏཱ, ཐེ་ཡྻ་ཙི་ཏྟཾ, ཨུ་པ་ཀྐ་མོ, ཏེ་ན ཧ་ར་ཎ་ནྟི. ཚ པ་ཡོ་གཱ – སཱ་ཧ་ཏྠི་ཀཱ་ད་ཡོ་ཝ. ཏེ ཙ ཁོ ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཐེ་ཡྻཱ་ཝ་ཧཱ་རོ, པ་ས་ཡ྄ཧཱ་ཝ་ཧཱ་རོ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ་ཝ་ཧཱ་རོ, པ་རི་ཀ་པྤཱ་ཝ་ཧཱ་རོ, ཀུ་སཱ་ཝ་ཧཱ་རོ་ཏི ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨ་ཝ་ཧཱ་རཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ. ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡཾ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༡.༡༣༨) ཝུ་ཏྟོ.
‘ཀཱ་མེ་སུ མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ‘ཀཱ་མེ་སཱུ’ཏི མེ་ཐུ་ན་ས་མཱ་ཙཱ་རེ་སུ; ‘མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ’ཏི ཨེ་ཀ་ནྟ་ནི་ནྡི་ཏོ ལཱ་མ་ཀཱ་ཙཱ་རོ. ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ པ་ན ཨ་ས་དྡྷ་མྨཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཀཱ་ཡ་དྭཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ན་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ.
ཏ་ཏྠ ཨ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ – པུ་རི་སཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ མཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ, པི་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ, བྷཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ, བྷ་གི་ནི་ར་ཀྑི་ཏཱ, ཉཱ་ཏི་ར་ཀྑི་ཏཱ, གོ་ཏྟ་ར་ཀྑི་ཏཱ, དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏཱ, སཱ་ར་ཀྑཱ, ས་པ་རི་ད་ཎྜཱ་ཏི མཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ་ད་ཡོ ད་ས; དྷ་ན་ཀྐཱི་ཏཱ, ཚ་ནྡ་ཝཱ་སི་ནཱི, བྷོ་ག་ཝཱ་སི་ནཱི, པ་ཊ་ཝཱ་སི་ནཱི, ཨོ་ད་པ་ཏྟ་ཀི་ནཱི, ཨོ་བྷ་ཊ་ཙུ་མྦ་ཊཱ, དཱ་སཱི ཙ བྷ་རི་ཡཱ, ཀ་མྨ་ཀཱ་རཱི ཙ བྷ་རི་ཡཱ, དྷ་ཛཱ་ཧ་ཊཱ, མུ་ཧུ་ཏྟི་ཀཱ་ཏི ཨེ་ཏཱ དྷ་ན་ཀྐཱི་ཏཱ་ད་ཡོ ད་སཱ་ཏི ཝཱི་ས་ཏི ཨི་ཏྠི་ཡོ. ཨི་ཏྠཱི་སུ པ་ན དྭི་ནྣཾ སཱ་ར་ཀྑ་ས་པ་རི་ད་ཎྜཱ་ནཾ, ད་ས་ནྣ་ཉྩ དྷ་ན་ཀྐཱི་ཏཱ་དཱི་ན་ནྟི དྭཱ་ད་ས་ནྣཾ ཨི་ཏྠཱི་ནཾ ཨ་ཉྙེ པུ་རི་སཱ ཨི་དཾ ཨ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ.
སོ པ་ནེ་ས མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ར་ཧི་ཏེ ཨ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ས་མྤ་ནྣེ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. ཏ་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྦྷཱ་རཱ – ཨ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཏྠུ, ཏ་སྨིཾ སེ་ཝ་ན་ཙི་ཏྟཾ, སེ་ཝ་ན་པྤ་ཡོ་གོ, མ་གྒེ་ན་མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི་ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་ནྟི. ཨེ་ཀོ པ་ཡོ་གོ སཱ་ཧ་ཏྠི་ཀོ ཨེ་ཝ.
‘མུ་སཱ’ཏི ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་པུ་རེ་ཀྑཱ་ར་སྶ ཨ་ཏྠ་བྷ་ཉྫ་ཀོ ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་གོ, ཀཱ་ཡ་པ་ཡོ་གོ ཝཱ. ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན པ་ན་སྶ པ་ར་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ཀ་ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་ག་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཙེ་ཏ་ནཱ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ. ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – ‘མུ་སཱ’ཏི ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏ་ཙྪཾ ཝ་ཏྠུ. ‘ཝཱ་དོ’ཏི ཏ་སྶ བྷཱུ་ཏ་ཏོ ཏ་ཙྪ་ཏོ ཝི་ཉྙཱ་པ་ནཾ. ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ པ་ན ཨ་ཏ་ཐཾ ཝ་ཏྠུཾ ཏ་ཐ་ཏོ པ་རཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ཏ་ཐཱ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཙེ་ཏ་ནཱ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ. སོ ཡ་མ་ཏྠཾ བྷ་ཉྫ་ཏི ཏ་སྶ ཨ་པྤ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. ཨ་པི་ཙ ག་ཧ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ ཨ་དཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ‘ན་ཏྠཱི’ཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟོ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. ས་ཀྑི་ནཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་བྷ་ཉྫ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟོ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཀ་མྤི ཏེ་ལཾ ཝཱ ས་པྤིཾ ཝཱ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཧ་སཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ‘ཨ་ཛྫ གཱ་མེ ཏེ་ལཾ ན་དཱི མ་ཉྙེ ས་ནྡ་ཏཱི’ཏི པཱུ་ར་ཎ་ཀ་ཐཱ་ན་ཡེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. ཨ་དི་ཊྛཾ་ཡེ་ཝ པ་ན དི་ཊྛ་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝ་ད་ནྟཱ་ནཾ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ.
ཏ་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྦྷཱ་རཱ ཧོ་ནྟི – ཨ་ཏ་ཐཾ ཝ་ཏྠུ, ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་ཙི་ཏྟཾ, ཏ་ཛྫོ ཝཱ་ཡཱ་མོ, པ་ར་སྶ ཏ་ད་ཏྠ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ནྟི. ཨེ་ཀོ པ་ཡོ་གོ – སཱ་ཧ་ཏྠི་ཀོ་ཝ. སོ ཙ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ པ་ར་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ཀ་ཀི་རི་ཡཱ་ཀ་ར་ཎེ ད་ཊྛ་བྦོ. ཏཱ་ཡ ཙེ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་རོ ཏ་མ་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཀི་རི་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ མུ་སཱ་ཝཱ་ད་ཀ་མྨུ་ནཱ བ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཡ་སྨཱ པ་ན ཡ་ཐཱ ཀཱ་ཡ་ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི པ་རཾ ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨི་མ་སྶ ‘ཨི་མཾ བྷ་ཎཱ་ཧཱི’ཏི ཨཱ་ཎཱ་པེ་ནྟོ་པི, པ་ཎྞཾ ལི་ཁི་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ ནི་སྶ་ཛྫ་ནྟོ་པི, ‘ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཨེ་ཝཾ ད་ཊྛ་བྦོ’ཏི ཀུ་ཊྚཱ་དཱི་སུ ལི་ཁི་ཏྭཱ ཋ་པེ་ནྟོ་པི; ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཀ་ནི་སྶ་གྒི་ཡ་ཐཱ་ཝ་རཱ་པི པ་ཡོ་གཱ ཡུ་ཛྫ་ནྟི. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ པ་ན ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ.
‘པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཡ་སྶ ཏཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི ཏ་སྶ ཧ་ད་ཡེ ཨ་ཏྟ་ནོ པི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ པ་ར་སྶ ཙ སུ་ཉྙ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏི, སཱ པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ. ཡཱ་ཡ པ་ན ཨ་ཏྟཱ་ན་མྤི པ་ར་མྤི ཕ་རུ་སཾ ཀ་རོ་ཏི, ཡཱ ཝཱ་ཙཱ ས་ཡ་མྤི ཕ་རུ་སཱ ནེ་ཝ ཀ་ཎྞ་སུ་ཁཱ, ན ཧ་ད་ཡ་ངྒ་མཱ, ཨ་ཡཾ ‘ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ’. ཡེ་ན ས་མྥཾ པ་ལ་པ་ཏི, ནི་ར་ཏྠ་ཀཾ, སོ ‘ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ’. ཏེ་སཾ མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏཱ ཙེ་ཏ་ནཱ་པི པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ་དི་ནཱ་མ་མེ་ཝ ལ་བྷ་ཏི. སཱ ཨེ་ཝ ཙ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ཏི.
ཏ་ཏྠ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཙི་ཏྟ་སྶ པ་རེ་སཾ ཝཱ བྷེ་དཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ པི་ཡ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་ག་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཙེ་ཏ་ནཱ པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ ནཱ་མ. སཱ ཡ་སྶ བྷེ་དཾ ཀ་རོ་ཏི ཏ་སྶ ཨ་པྤ་གུ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ, མ་ཧཱ་གུ་ཎ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ.
ཏ་སྶཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྦྷཱ་རཱ – ‘བྷི་ནྡི་ཏ་བྦོ པ་རོ’ ཨི་ཏི ‘ཨི་མེ ནཱ་ནཱ བྷ་ཝི་སྶ’ནྟི ཝི་ནཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི་ཏི བྷེ་ད་པུ་རེ་ཀྑཱ་ར་ཏཱ ཝཱ, ‘ཨི་ཏི ཨ་ཧཾ པི་ཡོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ཝི་སྶཱ་སི་ཀོ’ཏི པི་ཡ་ཀ་མྱ་ཏཱ ཝཱ, ཏ་ཛྫོ ཝཱ་ཡཱ་མོ, ཏ་སྶ ཏ་ད་ཏྠ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ནྟི. པ་རེ པ་ན ཨ་བྷི་ནྣེ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷེ་དོ ན་ཏྠི, བྷི་ནྣེ ཨེ་ཝ ཧོ་ཏི.
པ་ར་སྶ མ་མྨ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་ག་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཕ་རུ་ས་ཙེ་ཏ་ནཱ ‘ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ’. ཏ་སྶཱ ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ཏྠ་མི་དཾ ཝ་ཏྠུ – ཨེ་ཀོ ཀི་ར དཱ་ར་ཀོ མཱ་ཏུ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཏཾ མཱ་ཏཱ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱི ‘ཙ་ཎྜཱ ཏཾ མ་ཧིཾ་སཱི ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ཏཱུ’ཏི ཨ་ཀྐོ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ར་ཉྙེ མ་ཧིཾ་སཱི ཨུ་ཊྛཱ་སི. དཱ་ར་ཀོ ‘ཡཾ མ་མ མཱ་ཏཱ མུ་ཁེ་ན ཀ་ཐེ་སི ཏཾ མཱ ཧོ་ཏུ, ཡཾ ཙི་ཏྟེ་ན ཙི་ནྟེ་སི ཏཾ ཧོ་ཏཱུ’ཏི ས་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཾ ཨ་ཀཱ་སི. མ་ཧིཾ་སཱི ཏ་ཏྠེ་ཝ བ་དྡྷཱ ཝི་ཡ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཝཾ མ་མྨ་ཙྪེ་ད་ཀོ་པི པ་ཡོ་གོ ཙི་ཏྟ་ས་ཎྷ་ཏཱ་ཡ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ ན ཧོ་ཏི. མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཧི ཀ་དཱ་ཙི པུ་ཏྟ་ཀེ ཨེ་ཝ་མྤི ཝ་ད་ནྟི – ‘ཙོ་རཱ ཝོ ཁ་ཎྜཱ་ཁ་ཎྜི་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟཱུ’ཏི, ཨུ་པྤ་ལ་པ་ཏྟ་མྤི ཙ ནེ་སཾ ཨུ་པ་རི པ་ཏ་ནྟཾ ན ཨི་ཙྪ་ནྟི. ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ ཙ ཀ་དཱ་ཙི ནི་སྶི་ཏ་ཀེ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི – ‘ཀིཾ ཨི་མེ ཨ་ཧི་རི་ཀཱ ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤི་ནོ ཙ་ར་ནྟི, ནི་དྡྷ་མ་ཐ ནེ’ཏི; ཨ་ཐ ཙ ནེ་སཾ ཨཱ་ག་མཱ་དྷི་ག་མ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཙ ཙི་ཏྟ་ས་ཎྷ་ཏཱ་ཡ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ ན ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཝ་ཙ་ན་ས་ཎྷ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ་པི ན ཧོ་ཏི. ན ཧི མཱ་རཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ‘ཨི་མཾ སུ་ཁཾ ས་ཡཱ་པེ་ཐཱ’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ ཧོ་ཏི. ཙི་ཏྟ་ཕ་རུ་ས་ཏཱ་ཡ པ་ནེ་སཱ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ་ཝ. སཱ ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཱ ཏ་སྶ ཨ་པྤ་གུ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ, མ་ཧཱ་གུ་ཎ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ. ཏ་སྶཱ ཏ་ཡོ ས་མྦྷཱ་རཱ – ཨ་ཀྐོ་སི་ཏ་བྦོ པ་རོ, ཀུ་པི་ཏ་ཙི་ཏྟཾ, ཨ་ཀྐོ་ས་ན་ནྟི.
ཨ་ན་ཏྠ་ཝི་ཉྙཱ་པི་ཀཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་ག་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ ‘ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ’. སོ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་མ་ནྡ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. ཨཱ་སེ་ཝ་ན་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. ཏ་སྶ དྭེ ས་མྦྷཱ་རཱ – བྷཱ་ར་ཏ་ཡུ་དྡྷ་སཱི་ཏཱ་ཧ་ར་ཎཱ་དི་ནི་ར་ཏྠ་ཀ་ཀ་ཐཱ་པུ་རེ་ཀྑཱ་ར་ཏཱ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱི་ཀ་ཐཱ་ཀ་ཐ་ན་ཉྩཱ་ཏི. པ་རེ པ་ན ཏཾ ཀ་ཐཾ ཨ་ག་ཎྷ་ནྟེ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷེ་དོ ན་ཏྠི, པ་རེ་ན ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པེ ག་ཧི་ཏེ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི.
ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ‘ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ’. པ་ར་བྷ་ཎྜཱ་བྷི་མུ་ཁཱི ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ནྣི་ནྣ་ཏཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱ ‘ཨ་ཧོ ཏ་ཝ ཨི་དཾ མ་མ་སྶཱ’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ར་བྷ་ཎྜཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ. ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ ཙ. ཏ་སྶཱ དྭེ ས་མྦྷཱ་རཱ – པ་ར་བྷ་ཎྜཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཎཱ་མ་ན་ཉྩཱ་ཏི. པ་ར་བྷ་ཎྜ་ཝ་ཏྠུ་ཀེ ཧི ལོ་བྷེ ཨུ་པྤ་ནྣེ་པི ན ཏཱ་ཝ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷེ་དོ ཧོ་ཏི ཡཱ་ཝ ན ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ ཨི་དཾ མ་མ་སྶཱ’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏི.
ཧི་ཏ་སུ་ཁཾ བྱཱ་པཱ་ད་ཡ་ཏཱི་ཏི ‘བྱཱ་པཱ་དོ’. སོ པ་ར་ཝི་ནཱ་སཱ་ཡ མ་ནོ་པ་དོ་ས་ལ་ཀྑ་ཎོ. ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ ཝི་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ ཙ. ཏ་སྶ དྭེ ས་མྦྷཱ་རཱ – པ་ར་ས་ཏྟོ ཙ, ཏ་སྶ ཙ ཝི་ནཱ་ས་ཙི་ནྟཱ་ཏི. པ་ར་ས་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ་ཀེ ཧི ཀོ་དྷེ ཨུ་པྤ་ནྣེ་པི ན ཏཱ་ཝ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷེ་དོ ཧོ་ཏི ཡཱ་ཝ ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ ཨུ་ཙྪི་ཛྫེ་ཡྻ ཝི་ན་སྶེ་ཡྻཱ’ཏི ཏ་སྶ ཝི་ནཱ་ས་ནཾ ན ཙི་ནྟེ་སི.
ཡ་ཐཱ་བྷུ་ཙྩ་ག་ཧ་ཎཱ་བྷཱ་ཝེ་ན མི་ཙྪཱ པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ‘མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི’. སཱ ‘ན་ཏྠི དི་ནྣ’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝི་པ་རཱི་ཏ་ད་སྶ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ. ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ ཝི་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ ཙ. ཨ་པི་ཙ ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ, ནི་ཡ་ཏཱ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ. ཏ་སྶཱ དྭེ ས་མྦྷཱ་རཱ – ཝ་ཏྠུ་ནོ ཙ ག་ཧི་ཏཱ་ཀཱ་ར་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཏཱ, ཡ་ཐཱ ཙ ཏཾ ག་ཎྷཱ་ཏི ཏ་ཐཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏ་སྶུ་པ་ཊྛཱ་ན་ནྟི. ཏ་ཏྠ ན་ཏྠི་ཀཱ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཨ་ཀི་རི་ཡ་དི་ཊྛཱི་ཧི ཨེ་ཝ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷེ་དོ ཧོ་ཏི, ན ཨ་ཉྙ་དི་ཊྛཱི་ཧི.
ཨི་མེ་སཾ པ་ན ད་ས་ནྣཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ་ནཾ དྷ་མྨ་ཏོ ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཝེ་ད་ནཱ་ཏོ མཱུ་ལ་ཏོ ཙཱ་ཏི པ་ཉྩ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ –
ཏ་ཏྠ ‘དྷ་མྨ་ཏོ’ཏི ཨེ་ཏེ་སུ ཧི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་ཏྟ ཙེ་ཏ་ནཱ་དྷ་མྨཱ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ.
‘ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཏོ’ཏི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་ཏྟ, མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ཙཱ་ཏི ཨི་མེ ཨ་ཊྛ ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ཨེ་ཝ ཧོ་ནྟི; ནོ མཱུ་ལཱ་ནི. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་བྱཱ་པཱ་དཱ ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ཙེ་ཝ མཱུ་ལཱ་ནི ཙ. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ཧི མཱུ་ལཾ པ་ཏྭཱ ‘ལོ་བྷོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ’ ཧོ་ཏི, བྱཱ་པཱ་དོ ‘དོ་སོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ’.
‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ’ཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎོ ཧོ་ཏི. ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ ཧོ་ཏི ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ. མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ ཕོ་ཊྛ་བྦ་ཝ་སེ་ན ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎོ ཧོ་ཏི; ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎོ་ཏི་པི ཨེ་ཀེ. མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎོ ཝཱ, ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎོ ཝཱ. ཏ་ཐཱ པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ. ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཝ. ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ དི་ཊྛ་སུ་ཏ་མུ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎོ ཝཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎོ ཝཱ. ཏ་ཐཱ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ. བྱཱ་པཱ་དོ ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎོ་ཝ. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཝ.
‘ཝེ་ད་ནཱ་ཏོ’ཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནོ ཧོ་ཏི. ཀི་ཉྩཱ་པི ཧི རཱ་ཛཱ་ནོ ཙོ་རཾ དི་སྭཱ ཧ་ས་མཱ་ནཱ་པི ‘ག་ཙྪ་ཐ ནཾ གྷཱ་ཏེ་ཐཱ’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ས་ནྣི་ཊྛཱ་པ་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ པ་ན ནེ་སཾ དུ་ཀྑ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ ཏི་ཝེ་ད་ནཾ. ཏ་ཉྷི པ་ར་བྷ་ཎྜཾ དི་སྭཱ ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛ་སྶ ག་ཎྷ་ཏོ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཾ ཧོ་ཏི, བྷཱི་ཏ་ཏ་སི་ཏ་སྶ ག་ཎྷ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཾ. ཏ་ཐཱ ཝི་པཱ་ཀ་ནི་སྶ་ནྡ་ཕ་ལཱ་ནི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ. ག་ཧ་ཎ་ཀཱ་ལེ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཋི་ཏ་སྶ པ་ན ག་ཎྷ་ཏོ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི. མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ སུ་ཁ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན དྭི་ཝེ་ད་ནོ. ས་ནྣི་ཊྛཱ་པ་ཀ་ཙི་ཏྟེ པ་ན མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝེ་ད་ནོ ན ཧོ་ཏི. མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཏི་ཝེ་ད་ནོ; ཏ་ཐཱ པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ. ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ. ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ ཏི་ཝེ་ད་ནོ. པ་རེ་སུ ཧི སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཾ དེ་ནྟེ་སུ ཙེ་ལུ་ཀྑེ་པཱ་དཱི་ནི ཁི་པ་ནྟེ་སུ ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛ་སྶ སཱི་ཏཱ་ཧ་ར་ཎ་བྷཱ་ར་ཏ་ཡུ་དྡྷཱ་དཱི་ནི ཀ་ཐ་ན་ཀཱ་ལེ སོ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནོ ཧོ་ཏི. པ་ཋ་མཾ དི་ནྣ་ཝེ་ཏ་ནེ་ན ཨེ་ཀེ་ན པ་ཙྪཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཀ་ཐེ་ཧཱི’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘ཨ་ན་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀཾ པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མི ནུ ཁོ ནོ’ཏི དོ་མ་ན་སྶི་ཏ་སྶ ཀ་ཐ་ན་ཀཱ་ལེ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནོ ཧོ་ཏི, མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་སྶ ཀ་ཐ་ཡ་ཏོ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནོ ཧོ་ཏི. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ སུ་ཁ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན དྭི་ཝེ་ད་ནཱ; ཏ་ཐཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི. བྱཱ་པཱ་དོ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནོ.
‘མཱུ་ལ་ཏོ’ཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ དོ་ས་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན དྭི་མཱུ་ལ་ཀོ ཧོ་ཏི. ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ དོ་ས་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ལོ་བྷ་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཝཱ. མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ ལོ་བྷ་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན. མུ་སཱ་ཝཱ་དོ དོ་ས་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ལོ་བྷ་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཝཱ; ཏ་ཐཱ པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ ཙ. ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ དོ་ས་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་མཱུ་ལཱ; ཏ་ཐཱ བྱཱ་པཱ་དོ. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ལོ་བྷ་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན དྭི་མཱུ་ལཱ་ཏི.
ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཀ་ཐཱ
པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ཧི པ་ན ཝི་ར་ཏི་ཡོ ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡོ ཙཱ་ཏི ཨི་མེ ད་ས ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་ད་ཡོ ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ ཨེ་ཝ. པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ཧི ཨེ་ཏཱ་ཡ ཝི་ར་མ་ནྟི, ས་ཡཾ ཝཱ ཝི་ར་མ་ཏི, ཝི་ར་མ་ཎ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝཱ ཨེ་ཏ་ནྟི ཝི་ར་ཏི. ཡཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝི་ར་མ་ནྟ་སྶ ‘‘ཡཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཨཱ་ར་ཏི ཝི་ར་ཏཱི’’ཏི (དྷ. ས. ༢༩༩-༣༠༡) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ར་ཏི, སཱ པ་བྷེ་ད་ཏོ ཏི་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི – ས་མྤ་ཏྟ་ཝི་ར་ཏི, ས་མཱ་དཱ་ན་ཝི་ར་ཏི, ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་ར་ཏཱི་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ས་མཱ་དི་ནྣ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱ་ཏི་ཝ་ཡ་བཱ་ཧུ་ས་ཙྩཱ་དཱི་ནི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ‘ཨ་ཡུ་ཏྟཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པཱ་པཾ ཀཱ་ཏུ’ནྟི ས་མྤ་ཏྟཾ ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཝི་ར་ཏི ‘ས་མྤ་ཏྟ་ཝི་ར་ཏཱི’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ – སཱི་ཧ་ལ༹་དཱི་པེ ཙ་ཀྐ་ན་ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ ཝི་ཡ. ཏ་སྶ ཀི་ར ད་ཧ་ར་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ མཱ་ཏུ་ཡཱ རོ་གོ ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཝེ་ཛྫེ་ན ཙ ‘ཨ་ལླ་ས་ས་མཾ་སཾ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏོ ཙ་ཀྐ་ན་སྶ བྷཱ་ཏཱ ‘ག་ཙྪ, ཏཱ་ཏ, ཁེ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧི་ཎྜཱ་ཧཱི’ཏི ཙ་ཀྐ་ནཾ པེ་སེ་སི. སོ ཏ་ཏྠ ག་ཏོ. ཏ་སྨི་ཉྩ ས་མ་ཡེ ཨེ་ཀོ ས་སོ ཏ་རུ་ཎ་ས་སྶཾ ཁཱ་དི་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི. སོ ཏཾ དི་སྭཱ་ཝ ཝེ་གེ་ན དྷཱ་ཝ་ནྟོ ཝ་ལླི་ཡཱ བ་དྡྷོ ‘ཀི་རི ཀི་རཱི’ཏི ས་དྡ་མ་ཀཱ་སི. ཙ་ཀྐ་ནོ ཏེ་ན ས་དྡེ་ན ག་ནྟྭཱ ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘མཱ་ཏུ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཀ་རོ་མཱི’ཏི. པུ་ན ཙི་ནྟེ་སི – ‘ན མེ་ཏཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཡྭཱ་ཧཾ མཱ་ཏུ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཱ པ་རཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཡྻ’ནྟི. ཨ་ཐ ནཾ ‘ག་ཙྪ, ཨ་ར་ཉྙེ ས་སེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཏི་ཎོ་ད་ཀཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫཱ’ཏི མུ་ཉྩི. བྷཱ་ཏ་རཱ ཙ ‘ཀིཾ ཏཱ་ཏ ས་སོ ལ་དྡྷོ’ཏི པུ་ཙྪི་ཏོ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི. ཏ་ཏོ ནཾ བྷཱ་ཏཱ པ་རི་བྷཱ་སི. སོ མཱ་ཏུ་ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘ཡ་ཏོ ཨ་ཧཾ ཛཱ་ཏོ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ས་ཉྩི་ཙྩ པཱ་ཎཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏཱ’ཏི ས་ཙྩཾ ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ་སྶ མཱ་ཏཱ ཨ་རོ་གཱ ཨ་ཧོ་སི.
ས་མཱ་དི་ནྣ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ན སི་ཀྑཱ་པ་ད་ས་མཱ་དཱ་ནེ ཙ ཏ་ཏུ་ཏྟ་རི་ཉྩ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱི་ཝི་ཏ་མྤི པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཝི་ར་ཏི ‘ས་མཱ་དཱ་ན་ཝི་ར་ཏཱི’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨུ་ཏྟ་ར་ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ན་པ་བྦ་ཏ་ཝཱ་སཱི་ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ ཝི་ཡ. སོ ཀི་ར ཨ་མྦ་རི་ཡ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་སི་ནོ པི་ངྒ་ལ་བུ་དྡྷ་ར་ཀྑི་ཏ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁེ་ཏྟཾ ཀ་ས་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ གོ་ཎོ ན་ཊྛོ. སོ ཏཾ ག་ཝེ་ས་ནྟོ ཨུ་ཏྟ་ར་ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ན་པ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་རུ་ཧི. ཏ་ཏྲ ནཾ མ་ཧཱ་ས་པྤོ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. སོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘ཨི་མཱ་ཡ་སྶ ཏི་ཁི་ཎ་ཝཱ་སི་ཡཱ སཱི་སཾ ཚི་ནྡཱ་མཱི’ཏི. པུ་ན ཙི་ནྟེ་སི – ‘ན མེ་ཏཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཡྭཱ་ཧཾ བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་སྶ ག་རུ་ནོ ས་ནྟི་ཀེ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷི་ནྡེ་ཡྻ’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘ཛཱི་ཝི་ཏཾ པ་རི་ཙྩ་ཛཱ་མི, ན སི་ཀྑཱ་པ་ད’ནྟི ཨཾ་སེ ཋ་པི་ཏཾ ཏི་ཁི་ཎ་ད་ཎྜ་ཝཱ་སིཾ ཨ་ར་ཉྙེ ཚ་ཌྜེ་སི. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ནཾ མ་ཧཱ་ཝཱ་ལོ༹ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སཱི་ཏི.
ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ པ་ན ཝི་ར་ཏི ‘ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་ར་ཏཱི’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཡ་སྶཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ‘པཱ་ཎཾ གྷཱ་ཏེ་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་མྤི ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཨི་མེ་ས་མྤི ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ་ནཾ དྷ་མྨ་ཏོ ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཝེ་ད་ནཱ་ཏོ མཱུ་ལ་ཏོ་ཏི པ་ཉྩ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ –
ཏ་ཏྠ ‘དྷ་མྨ་ཏོ’ཏི ཨེ་ཏེ་སུ ཧི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་ཏྟ ཙེ་ཏ་ནཱ་པི ཝ་ཊྚ་ནྟི, ཝི་ར་ཏི་ཡོ་པི; ཨ་ནྟེ ཏ་ཡོ ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཝ.
‘ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཏོ’ཏི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་ཏྟ ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ཨེ་ཝ, ནོ མཱུ་ལཱ་ནི. ཨ་ནྟེ ཏ་ཡོ ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ཙེ་ཝ མཱུ་ལཱ་ནི ཙ. ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ཧི མཱུ་ལཾ པ་ཏྭཱ ‘ཨ་ལོ་བྷོ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ’ ཧོ་ཏི. ཨ་བྱཱ་པཱ་དོ ‘ཨ་དོ་སོ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ’, ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ‘ཨ་མོ་ཧོ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ’.
‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ’ཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནེ་ཝ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི. ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མི་ཏ་བྦ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཧི ཝེ་ར་མ་ཎཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་པེ་ཏེ ཀ་མྨ་པ་ཐཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནི དུ་སྶཱི་ལྱཱ་ནི པ་ཛ་ཧ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
‘ཝེ་ད་ནཱ་ཏོ’ཏི ས་བྦེ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱ ཝཱ ཧོ་ནྟི མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝེ་ད་ནཱ ཝཱ. ཀུ་ས་ལཾ པ་ཏྭཱ ཧི དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི.
‘མཱུ་ལ་ཏོ’ཏི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་ཏྟ ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན ཝི་ར་མ་ནྟ་སྶ ཨ་ལོ་བྷ་ཨ་དོ་ས་ཨ་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཏི་མཱུ་ལཱ ཧོ་ནྟི; ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན ཝི་ར་མ་ནྟ་སྶ དྭི་མཱུ་ལཱ. ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན ཝི་ར་མ་ནྟ་སྶ དྭི་མཱུ་ལཱ ཧོ་ཏི; ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན ཨེ་ཀ་མཱུ་ལཱ. ཨ་ལོ་བྷོ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ མཱུ་ལཾ ན ཧོ་ཏི. ཨ་བྱཱ་པཱ་དེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཨ་ལོ་བྷཱ་དོ་ས་ཝ་སེ་ན དྭི་མཱུ་ལཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨི་མེ ད་ས ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ནཱ་མ.
ཀ་མྨ་པ་ཐ་སཾ་ས་ནྡ་ན་ཀ་ཐཱ
ཨི་དཱ་ནི ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཀ་མྨ་པ་ཐ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ ནཱ་མ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. པ་ཉྩ་ཕ་སྶ་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཧི ཨུ་པྤ་ནྣོ ཨ་སཾ་ཝ་རོ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ མ་ནོ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. མ་ནོ་ཕ་སྶ་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣོ ཏཱི་ཎི་པི ཀ་མྨཱ་ནི ཧོ་ནྟི – སོ ཧི ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ ཙོ་པ་ན་པྤ་ཏྟོ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏི, ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ ཙོ་པ་ནཾ ཨ་པྤ་ཏྟོ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ. པ་ཉྩ་ཨ་སཾ་ཝ་ར་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣོ་པི ཨ་ཀུ་ས་ལཾ མ་ནོ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཙོ་པ་ན་ཀཱ་ཡ་ཨ་སཾ་ཝ་ར་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣོ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཝཱ་ཙཱ་ཨ་སཾ་ཝ་ར་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣོ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, མ་ནོ་ཨ་སཾ་ཝ་ར་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣོ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ མ་ནོ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏི་ཝི་དྷཾ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏི་ཝི་དྷཾ མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ མ་ནོ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི.
པ་ཉྩ་ཕ་སྶ་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣོ སཾ་ཝ་རོ་པི ཀུ་ས་ལཾ མ་ནོ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. མ་ནོ་ཕ་སྶ་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣོ པ་ན ཨ་ཡ་མྤི, ཨ་སཾ་ཝ་རོ ཝི་ཡ, ཏཱི་ཎི་པི ཀ་མྨཱ་ནི ཧོ་ནྟི. པ་ཉྩ་སཾ་ཝ་ར་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣོ་པི ཀུ་ས་ལཾ མ་ནོ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཙོ་པ་ན་ཀཱ་ཡ་སཾ་ཝ་ར་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣོ ཀུ་ས་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཝཱ་ཙཱ་སཾ་ཝ་ར་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣོ ཀུ་ས་ལཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, མ་ནོ་སཾ་ཝ་ར་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣོ ཀུ་ས་ལཾ མ་ནོ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏི་ཝི་དྷཾ ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཝ་ཙཱི་སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏི་ཝི་དྷཾ མ་ནོ་སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ མ་ནོ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི.
ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ པ་ཉྩ་ཕ་སྶ་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི; མ་ནོ་ཕ་སྶ་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ. ཨ་ཀུ་ས་ལཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ པ་ན ཚ་ཕ་སྶ་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི; ཏཾ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ་སུ ཙོ་པ་ནཾ པ་ཏྟཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏི, ཙོ་པ་ནཾ ཨ་པྤ་ཏྟཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ མ་ནོ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ. ཡ་ཐཱ ཙ པ་ཉྩ་ཕ་སྶ་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན, ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་ཨ་སཾ་ཝ་ར་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན་པི ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཙོ་པ་ན་ཀཱ་ཡ་ཨ་སཾ་ཝ་ར་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན པ་ན ཝཱ་ཙཱ་ཨ་སཾ་ཝ་ར་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི; མ་ནོ་ཨ་སཾ་ཝ་ར་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་མྤི པ་ཉྩ་ཨ་སཾ་ཝ་ར་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཙོ་པ་ན་ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཨ་སཾ་ཝ་ར་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི; མ་ནོ་ཨ་སཾ་ཝ་ར་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཀུ་ས་ལཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཊྛ་ཨ་སཾ་ཝ་ར་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏེ་ཝ. ཀུ་ས་ལ་ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – ཡ་ཐཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཱ་ནི མ་ནོ་ཨ་སཾ་ཝ་ར་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ན ཏ་ཐཱ ཨེ་ཏཱ་ནི. ཨེ་ཏཱ་ནི པ་ན ཀཱ་ཡ་ངྒ་ཝཱ་ཙ་ངྒཾ ཨ་ཙོ་པེ་ཏྭཱ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ མ་ནོ་སཾ་ཝ་ར་དྭཱ་རེ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ཨེ་ཝ. ཏ་ཏྠ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཀུ་ས་ལཾ ཙི་ཏྟཾ ཏི་ཝི་དྷ་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི; ‘ཡ་མི་དཾ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ, སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ན ན་ཡེ་ན ཚ་ཕ་སྶ་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི; ཨ་ཊྛ་ཨ་སཾ་ཝ་ར་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཊྛ་སཾ་ཝ་ར་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི; ད་ས་ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝ་སེ་ན ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ད་ས་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི; ཏ་སྨཱ ཨི་ད་མྤི ཙི་ཏྟཾ ཏི་ཝི་དྷ་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏུ, ཚ་ཕ་སྶ་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝཱ, ཨ་ཊྛ་སཾ་ཝ་ར་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝཱ ད་ས་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝ་སེ་ན ཝཱ. ‘‘ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཀུ་ས་ལཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི…པེ… རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ…པེ… དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ས་བྦཾ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
དྭཱ་ར་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཡཾ ཡཾ ཝཱ པ་ནཱ་ར་བྦྷཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཡཾ ཡོ་ཛ་ནཱ – ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟེ་སུ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དཱི་སུ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ ཨཱ་ར་བྦྷ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་དྡཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ…པེ… དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཏ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཏེ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ས་དི་སཾ ཧོ་ཏི. ཨི་ད་ཉྩ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨེ་ཀ་སྶ ཝཱ པུ་གྒ་ལ་སྶ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣཾ པུ་ན ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་ཉྙ་སྶ ཝཱ པུ་གྒ་ལ་སྶ ས་དྡཱ་དཱི་སུ་པི ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ན་སྶ ཙ་སྶ ཨེ་ཀ་སྨིཾ བྷ་ཝེ པ་ཋ་མཾ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་ཝ་ཏྟི ཧོ་ཏི, པ་ཙྪཱ ས་དྡཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི ཨ་ཡ་མྤི ཀ་མོ ན་ཏྠི. རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཙཱ་པི པ་ཋ་མཾ ནཱི་ལཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ཙྪཱ པཱི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི ཨ་ཡ་མྤི ནི་ཡ་མོ ན་ཏྠི. ཨི་ཏི ཨི་མཾ ས་བྦཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏ་ཉྩེ་ཝ, ཀ་མཱ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ, ཀ་མཱ་བྷཱ་ཝེ་པི ཙ ནཱི་ལ་པཱི་ཏཱ་དཱི་སུ ནི་ཡ་མཱ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘ཡཾ ཡཾ ཝཱ པ་ནཱ་ར་བྦྷཱ’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཨི་མེ་སུ རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ན ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨེ་ཀ་མེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ཡཾ ཡཾ ཝཱ པ་ནཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ན་མྤི ཙ ‘པ་ཋ་མཾ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ཙྪཱ ས་དྡཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨཱ་ར་བྦྷཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མྤི ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཡཾ ཡཾ ཝཱ པ་ནཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི; ‘པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ ཝཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ཝཱ, ཨེ་ཀ་ནྟ་རི་ཀ་དྭ་ནྟ་རི་ཀཱ་དི་ན་ཡེ་ན ཝཱ, རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དཱི་སུ ཡཾ ཝཱ ཏཾ ཝཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏཱི’ཏི ཨ་ཏྠོ. རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ་པི ཙ ‘པ་ཋ་མཾ ནཱི་ལཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ཙྪཱ པཱི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎ’ནྟི ཨི་མི་ནཱ་པི ནི་ཡ་མེ་ན ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ, ཡཾ ཡཾ ཝཱ པ་ནཱ་ར་བྦྷ ‘ནཱི་ལ་པཱི་ཏ་ཀཱ་དཱི་སུ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཡཾ ཝཱ ཏཾ ཝཱ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏཱི’ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་དྡཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཨེ་ཀཱ ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཨ་ཡཾ པ་ན ཨ་པ་རཱ – རཱུ་པཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ…པེ… དྷ་མྨོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ཨི་ཏི རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ…པེ… དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྭཱ པུ་ན ‘ཡཾ ཡཾ ཝཱ པ་ནཱ་ར་བྦྷཱ’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཨེ་ཏེ་སུ རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཡཾ ཝཱ ཏཾ ཝཱ པ་ན ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི. མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀེ ཨ་བྷི་ན་ཝཾ ན་ཏྠི, ཧེ་ཊྛཱ ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ག་ཧི་ཏ’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ‘རཱུ་པཾ ཝཱ ཨཱ་ར་བྦྷ…པེ… དྷ་མྨཾ ཝཱ ཨཱ་ར་བྦྷ, ཨི་དཾ ཝཱ ཨི་དཾ ཝཱ ཨཱ་ར་བྦྷཱ་ཏི ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟ’ནྟི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏཾ.