ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཀ་ཐཱ
པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ཧི པ་ན ཝི་ར་ཏི་ཡོ ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡོ ཙཱ་ཏི ཨི་མེ ད་ས ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་ད་ཡོ ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ ཨེ་ཝ. པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ཧི ཨེ་ཏཱ་ཡ ཝི་ར་མ་ནྟི, ས་ཡཾ ཝཱ ཝི་ར་མ་ཏི, ཝི་ར་མ་ཎ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝཱ ཨེ་ཏ་ནྟི ཝི་ར་ཏི. ཡཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝི་ར་མ་ནྟ་སྶ ‘‘ཡཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཨཱ་ར་ཏི ཝི་ར་ཏཱི’’ཏི (དྷ. ས. ༢༩༩-༣༠༡) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ར་ཏི, སཱ པ་བྷེ་ད་ཏོ ཏི་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི – ས་མྤ་ཏྟ་ཝི་ར་ཏི, ས་མཱ་དཱ་ན་ཝི་ར་ཏི, ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་ར་ཏཱི་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ས་མཱ་དི་ནྣ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱ་ཏི་ཝ་ཡ་བཱ་ཧུ་ས་ཙྩཱ་དཱི་ནི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ‘ཨ་ཡུ་ཏྟཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པཱ་པཾ ཀཱ་ཏུ’ནྟི ས་མྤ་ཏྟཾ ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཝི་ར་ཏི ‘ས་མྤ་ཏྟ་ཝི་ར་ཏཱི’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ – སཱི་ཧ་ལ༹་དཱི་པེ ཙ་ཀྐ་ན་ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ ཝི་ཡ. ཏ་སྶ ཀི་ར ད་ཧ་ར་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ མཱ་ཏུ་ཡཱ རོ་གོ ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཝེ་ཛྫེ་ན ཙ ‘ཨ་ལླ་ས་ས་མཾ་སཾ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏོ ཙ་ཀྐ་ན་སྶ བྷཱ་ཏཱ ‘ག་ཙྪ, ཏཱ་ཏ, ཁེ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧི་ཎྜཱ་ཧཱི’ཏི ཙ་ཀྐ་ནཾ པེ་སེ་སི. སོ ཏ་ཏྠ ག་ཏོ. ཏ་སྨི་ཉྩ ས་མ་ཡེ ཨེ་ཀོ ས་སོ ཏ་རུ་ཎ་ས་སྶཾ ཁཱ་དི་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི. སོ ཏཾ དི་སྭཱ་ཝ ཝེ་གེ་ན དྷཱ་ཝ་ནྟོ ཝ་ལླི་ཡཱ བ་དྡྷོ ‘ཀི་རི ཀི་རཱི’ཏི ས་དྡ་མ་ཀཱ་སི. ཙ་ཀྐ་ནོ ཏེ་ན ས་དྡེ་ན ག་ནྟྭཱ ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘མཱ་ཏུ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཀ་རོ་མཱི’ཏི. པུ་ན ཙི་ནྟེ་སི – ‘ན མེ་ཏཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཡྭཱ་ཧཾ མཱ་ཏུ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཱ པ་རཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཡྻ’ནྟི. ཨ་ཐ ནཾ ‘ག་ཙྪ, ཨ་ར་ཉྙེ ས་སེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཏི་ཎོ་ད་ཀཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫཱ’ཏི མུ་ཉྩི. བྷཱ་ཏ་རཱ ཙ ‘ཀིཾ ཏཱ་ཏ ས་སོ ལ་དྡྷོ’ཏི པུ་ཙྪི་ཏོ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི. ཏ་ཏོ ནཾ བྷཱ་ཏཱ པ་རི་བྷཱ་སི. སོ མཱ་ཏུ་ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘ཡ་ཏོ ཨ་ཧཾ ཛཱ་ཏོ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ས་ཉྩི་ཙྩ པཱ་ཎཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏཱ’ཏི ས་ཙྩཾ ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ་སྶ མཱ་ཏཱ ཨ་རོ་གཱ ཨ་ཧོ་སི.
ས་མཱ་དི་ནྣ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ན སི་ཀྑཱ་པ་ད་ས་མཱ་དཱ་ནེ ཙ ཏ་ཏུ་ཏྟ་རི་ཉྩ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱི་ཝི་ཏ་མྤི པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཝི་ར་ཏི ‘ས་མཱ་དཱ་ན་ཝི་ར་ཏཱི’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨུ་ཏྟ་ར་ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ན་པ་བྦ་ཏ་ཝཱ་སཱི་ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ ཝི་ཡ. སོ ཀི་ར ཨ་མྦ་རི་ཡ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་སི་ནོ པི་ངྒ་ལ་བུ་དྡྷ་ར་ཀྑི་ཏ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁེ་ཏྟཾ ཀ་ས་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ གོ་ཎོ ན་ཊྛོ. སོ ཏཾ ག་ཝེ་ས་ནྟོ ཨུ་ཏྟ་ར་ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ན་པ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་རུ་ཧི. ཏ་ཏྲ ནཾ མ་ཧཱ་ས་པྤོ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. སོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘ཨི་མཱ་ཡ་སྶ ཏི་ཁི་ཎ་ཝཱ་སི་ཡཱ སཱི་སཾ ཚི་ནྡཱ་མཱི’ཏི. པུ་ན ཙི་ནྟེ་སི – ‘ན མེ་ཏཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཡྭཱ་ཧཾ བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་སྶ ག་རུ་ནོ ས་ནྟི་ཀེ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷི་ནྡེ་ཡྻ’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘ཛཱི་ཝི་ཏཾ པ་རི་ཙྩ་ཛཱ་མི, ན སི་ཀྑཱ་པ་ད’ནྟི ཨཾ་སེ ཋ་པི་ཏཾ ཏི་ཁི་ཎ་ད་ཎྜ་ཝཱ་སིཾ ཨ་ར་ཉྙེ ཚ་ཌྜེ་སི. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ནཾ མ་ཧཱ་ཝཱ་ལོ༹ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སཱི་ཏི.
ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ པ་ན ཝི་ར་ཏི ‘ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་ར་ཏཱི’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཡ་སྶཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ‘པཱ་ཎཾ གྷཱ་ཏེ་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་མྤི ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཨི་མེ་ས་མྤི ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ་ནཾ དྷ་མྨ་ཏོ ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཝེ་ད་ནཱ་ཏོ མཱུ་ལ་ཏོ་ཏི པ་ཉྩ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ –
ཏ་ཏྠ ‘དྷ་མྨ་ཏོ’ཏི ཨེ་ཏེ་སུ ཧི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་ཏྟ ཙེ་ཏ་ནཱ་པི ཝ་ཊྚ་ནྟི, ཝི་ར་ཏི་ཡོ་པི; ཨ་ནྟེ ཏ་ཡོ ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཝ.
‘ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཏོ’ཏི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་ཏྟ ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ཨེ་ཝ, ནོ མཱུ་ལཱ་ནི. ཨ་ནྟེ ཏ་ཡོ ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ཙེ་ཝ མཱུ་ལཱ་ནི ཙ. ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ཧི མཱུ་ལཾ པ་ཏྭཱ ‘ཨ་ལོ་བྷོ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ’ ཧོ་ཏི. ཨ་བྱཱ་པཱ་དོ ‘ཨ་དོ་སོ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ’, ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ‘ཨ་མོ་ཧོ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ’.
‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ’ཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནེ་ཝ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི. ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མི་ཏ་བྦ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཧི ཝེ་ར་མ་ཎཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་པེ་ཏེ ཀ་མྨ་པ་ཐཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནི དུ་སྶཱི་ལྱཱ་ནི པ་ཛ་ཧ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
‘ཝེ་ད་ནཱ་ཏོ’ཏི ས་བྦེ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱ ཝཱ ཧོ་ནྟི མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝེ་ད་ནཱ ཝཱ. ཀུ་ས་ལཾ པ་ཏྭཱ ཧི དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི.
‘མཱུ་ལ་ཏོ’ཏི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་ཏྟ ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན ཝི་ར་མ་ནྟ་སྶ ཨ་ལོ་བྷ་ཨ་དོ་ས་ཨ་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཏི་མཱུ་ལཱ ཧོ་ནྟི; ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན ཝི་ར་མ་ནྟ་སྶ དྭི་མཱུ་ལཱ. ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན ཝི་ར་མ་ནྟ་སྶ དྭི་མཱུ་ལཱ ཧོ་ཏི; ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན ཨེ་ཀ་མཱུ་ལཱ. ཨ་ལོ་བྷོ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ མཱུ་ལཾ ན ཧོ་ཏི. ཨ་བྱཱ་པཱ་དེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཨ་ལོ་བྷཱ་དོ་ས་ཝ་སེ་ན དྭི་མཱུ་ལཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨི་མེ ད་ས ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ནཱ་མ.