༡. ཎོ ཝཱ་པ་ཙྩེ
ན་ནུ ཙ ‘ཎོ ཝཱ་པ་ཙྩེ’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཀ་ཐཾ པ་ཀ་ཏི་ཝི་ས་ཡཱ་ཝ་ག་མོ སི་ཡཱ. ཡ་ཐཱ་ཀ་ཐ་ཉྩི པ་ཀ་ཏི་ཝི་ས་ཡཱ་ཝ་ག་མེ་པི སཱ་མ་ཉྙ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ན དྷ་མྨེ་ནཱ་པ་ཙྩ་ནྟྱཱ་དོ ཡ་ཏོ ཀུ་ཏོ་ཙི དྷ་མྨེ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཏོ་པི སི་ཡཱ ཎཱ དི་པ་ཙྩ་ཡོ་ཏྱཱ་ས་ངྐི་ཡཱ་ཧ ‘ཨ་པ་ཙྩ་ཝ་ཏཱ’ཙྩཱ་དི. ཨ་པ་ཙྩ་སྶཱ་ཏི ཨ་པ་ཙྩ་ཏྠ་སྶ, ཨ་པ་ཙྩ་ཝ་ཏཱ་ཏི ‘‘ཎོ ཝཱ་པ་ཙྩེ’’ཏི ཝ་སི་ཊྛཱ་དྱ་ཏྠ་སྶེ་ཝ པ་རི་གྒ་ཧ་ཎཱ་ཡ སཱ་མ་ཉྙ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཡོ ཨ་པ་ཙྩ་ཝཱ ཏ་ཏོ, ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ན ཨ་ས་མྦྷ་ཝཱ ད་བྦཱ་ཙ་ཀ་ས་དྡཱ་ཝ སཱ་མ་ཏྠི་ཡེ་ན ཚ་ཊྛི་ཡ་ནྟཱ ས་བྦ་ལི་ངྒ་ཝ་ཙ་ནཱ ཛཱ་ཡ་ཏེ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦཾ. དྷ་མྨ་སྨཱ་པ་ཙྩཾ་ཏྱཱ་དཱི་སུ ཎཱ་དི་པྤ་ཙྩ་ཡོ (ན ཛཱ་ཡ་ཏེ) ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
དྷ་མྨེ་ནཱ་ཏི དྷ་མྨེ་ན ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ན. དྷ་མྨཱ་ཡཱ་ཏི དྷ་མྨ་ཏྠཾ, དྷ་མྨ་སྨཱ་ཏི དྷ་མྨ་ཧེ་ཏུ་ནཱ, ཏ་ཏོ ཨ་ས་མྦྷ་ཝེ ཀཱ་ར་ཎ་མཱ་ཧ ‘སཱ་པེ་ཀྑ་ཏྟཱ’ཏི. སཱ་པེ་ཀྑ་ཏྟ་མེ་ཝ ས་མ་ཏྠེ་ཏི ‘ཨ་པ་ཙྩ་ཝཱ་ཧི’ཙྩཱ་དི་ནཱ, དྷ་མྨེ་ནཱ་པ་ཙྩཾ ཀ་སྶཱ་ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶཱ་ཏི ཨ་པེ་ཀྑི་ཡ་མཱ་ནཾ ཝ་ད་ཏི. དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶཱ་ཏི ཨ་པ་ཙྩ་ཝཱ དེ་ཝ་ད་ཏྟཱ་དི ཨ་པེ་ཀྑཱི་ཡ་ཏེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ, ཧི་ས་དྡོ ཧེ་ཏུ་མྷི. ན ཧེ་ཏྠ ཎཱ་དི་ཝུ་ཏྟི ཨ་ཉྙ་ཏྠ [ན་ཧེ་ཏ་ཀཱ་མ་ནྟ་ཏྠ (པོ་ཏྠ་ཀེ)] སཱ་པེ་ཀྑ་ཏྟཱ ཀ་མྦ་ལོ ཝ་སི་ཊྛ་སྶཱ་པ་ཙྩཾ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཝ་སི་ཊྛོ-པ་ཙྩ་ཝཱ་ཏི ཏ་ཏོ ཚ་ཊྛི་ཡ་ནྟཱ ཧོ་ཏི་ཙྩཱ་ས་ངྐི་ཡཱ་ཧ- ‘ན ཙེ’ཙྩཱ་དི. ན ཙ ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཀཱ་ར་ཎ་མཱ་ཧ- ‘ཨ་ས་མྦ་ནྡྷཱ’ཏི. ན ཧེ་ཏྠ ས་མྦ་ནྡྷོ ཝ་སི་ཊྛ་སྶ ཀ་མྦ་ལཱ་པེ་ཀྑ་ཏྟེ་ན ཨ་པ་ཙྩ་སྶ ཙ དེ་ཝ་ད་ཏྟཱ་པེ་ཀྑ་ཏྟེ་ནཱ་ཏྠ་ནྟ་རཱ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཝ་སི་ཊྛ་སྶཱ་པ་ཙྩེ་ན ས་མྦ་ནྡྷཱ་བྷཱ་ཝཱ་ཡེ་ཝ ཝ་སི་ཊྛ་སྶ ཨ་པ་ཙྩཾ ཝཱ་སི་ཊྛོ་ཏི ཎཱ་དི་ཝུ་ཏྟི་ཡཱ བྷཱ་ཝེ སཱ་མ་ཏྠི་ཡཾ ན་ཏྠི, ས་མ་ཏྠ་ཉྷི ཝ་སི་ཊྛཾ རཱ་ཛ་པུ་རི་སཱ་དི ས་མཱ་ས་ཝུ་ཏྟི་ཡ་མེ་ཀ་ཏྠ་ཏྟ་མི་ཝ ཝཱ་སི་ཊྛཱ་དི་ཎཱ་དི་ཝུ་ཏྟི་ཡཾ ཎཱ་དི་པྤ་ཙྩ་ཡ་མུ་པ་ཛ་ན་ཡ་ཏི, ནཱ་ས་མ་ཏྠཾ, ཏ་ཏོ ས་བྦ་མེ་ཝེ་ཏ་མྨ་ན་སི ནི་དྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ- ‘ཨ་ས་མྦ་ནྡྷཱ’ཏི.
ཡ་དི པ་ནེ་ཏྠ ཎཱ་དི་པྤ་ཙྩ་ཡོ ས་བྦ་ཐཱ ས་མྦ་ནྡྷ་མ་པེ་ཀྑ་ཏེ, ཏ་དཱ ཝི་སེ་ས་ཏོ ཡ་སྶཱ་པ་ཙྩེ་ན ས་མྦ་ནྡྷོ ཏ་ཏོ་ཝ ཛ་ན་ཀ་ཏོ སོ སི་ཡཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ- ‘ཡ་ཛྫེ་ཝ’མི་ཙྩཱ་དི.
ཡོ ཛ་ན་ཀོ་ཏི ཡོ་ཡོ ཡ་སྶ ཡ་སྶ ཨ་པ་ཙྩ་སྶ ཛ་ན་ཀོ. ཏ་ཏོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཏ་སྨཱ་ཏ་སྨཱ ཛ་ན་ཀ་ཏོ་ཡེ་ཝ. སི་ཡཱ་ཏི ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཨ་པ་ཙྩ་ཏྠེ ཎཱ་དི་པྤ་ཙྩ་ཡོ སི་ཡཱ. ཏ་ཏྠ ཧེ་ཏུ་མཱ་ཧ- ‘ཏ་སྶེ་ཝཱ་པ་ཙྩེ་ན ཡོ་གཱ’ཏི. ཡོ་གཱ་ཏི ཨ་པ་ཙྩ་ས་མྦ་ནྡྷ་ཏོ, ན མཱུ་ལ་པྤ་ཀ་ཏི་ཏོ་ཏི པ་ར་མ་པྤ་ཀ་ཏི་ཏོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཧེ་ཏུ་མཱ་ཧ- ‘ཨ་ཡོ་གཱ,ཏི, ཝ་ཙ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་མྤེ་ཏྠ ད་སྶེ་ཏུཾ ཙེ’ཏྱཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ཝ་ཙ་ན་ནྟི སུ་ཏྟཾ, ས་མྦ་ནྡྷཱ་བྷཱ་ཝཱ (ཏཱ་དི་ས་ཝ་ཙ་ནཱ་བྷཱ་ཝཱ) ཙ མཱུ་ལ་པྤ་ཀ་ཏི་ཏོ ཎཱ་དི་པྤ་ཙྩ་ཡ་སྶཱ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི མཱུ་ལ་པྤ་ཀ་ཏི་ཏོ་ཝཱ་སྶཱ་བྷི་མ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘མཱུ་ལ་པྤ་ཀ་ཏི་ཏོ’ཙྩཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ཀ་ཐ་མྤ་ནི་དཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི་ཙྩཱ་དི་ནཱ ཛ་ན་ཀ་སྶེ་ཝཱ་བྱཱ་ཧི་ཏ་སྶཱ་པ་ཙྩེ་ན མུ་ཁྱ ས་མྦ་ནྡྷ་མཱ་ནཱི་ཡ ཨི་ད་མ་ཡུ་ཏྟ་ནྟྱཱ་དི་ནཱ བྱ་ཝ་ཧི་ཏ་ཛ་ནི་ཏ་སྶཱ་པྱ་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ པ་ར་མ་པྤ་ཀ་ཏི་ཡཱ་བྷི་ས་མྦ་ནྡྷ་ས་བྦྷཱ་ཝཾ ཝ་ཏྭཱ ཏཾ སཱ་དྷ་ཡི་ཏུ་མཱ་ར་བྷ་ཏེ ‘ཀ་ཐ’མི་ཙྩཱ་དི, ཨེ་ཝཾ ཧི་ཙྩཱ་དི ཀ་ཐཾ་པ་ནི་ད་མི་ཙྩཱ་དི་ནཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་སྶ ས་མ་ཏྠ ན་ཝཱ་ཀྱཾ, ཧི་ཡ་སྨཱ ཏཾ དི་སྭཱ ཏ་ཐཱ པུ་ཙྪི་ཏོ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ་ཝཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏཱ་ར་མེ་ཝ ནི་དྡི་ས་ཏི, ནཱ་ཏྟཱ་ནཾ པི་ཏཱ་མ་ཧོ, ཏ་སྨཱ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏཱ་ཡེ་ཝཱ་པ་ཙྩེ་ན ས་མྦ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ན པི་ཏཱ་མ་ཧོ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་དཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་མུ་པྤཱ་དེ་ཏུ་ནི་དྡི་ས་ནཾ, ཏེ་ན ཨ་པ་ཙྩེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏུ་ཡེ་ཝ ཛ་ན་ཀ་སྶེ་ཝ ཡོ་གོ ས་མྦ་ནྡྷོ པ་ཊི་པཱ་དེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཏ་ནྟི་ཏཾ [ཏ་ཏྠ-ཨི་ཏི (པ་ཉྩི་ཀཱ་ཡཾ)] པུ་ཙྪཱ་ནི་མི་ཏྟཾ, ཏེ་ནཱ་ཏི ཨ་པ་ཙྩེ་ན. ཨ་པ་ཏ་ན་ནྟི ན་ར་ཀེ ཨ་པ་ཏ་ནཾ བྷ་ཝ་ཏི, སོ་ཏི ཡོ་སོ ཡ་སྶཱ་ཏྱ་ནི་ཡ་མ་ནི་དྡི་ཊྛོ སོ ཉཱ་ཏུཾ ན ཨི་ཙྪི་ཏོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨི་མི་ནཱ ཨི་དཾ དཱི་པེ་ཏི- ‘‘ན་པ་ཏ་ཏྱ་ནེ་ན ན་ར་ཀེ་ཏྱ་པ་ཙྩ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་པ་ཙྩེ་ནཱ་ནེ་ན ཡ་སྶ་ཀ་སྶ་ཙི ཨ་ཝི་སེ་སེ་ནཱ་པ་ཏ་ན་མྦྷ་ཝ་ཏི ན་ར་ཀེ སོ་སོ ཏཱ་ཡ པུ་ཙྪཱ་ཡ ཉཱ་ཏུཾ ན ཨི་ཙྪི་ཏོ’’ཏི. སོ ཝཱ་ཏི ཀ་སྶཱ་ཡཾ པུ་ཏྟོ་ཏི པུ་ཙྪཱ་ཡཱ་ནུ་རོ་དྷ་ནེ སོ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏཱ་ཡེ་ཝ ཉཱ་ཏུ་མི་ཙྪི་ཏོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏུ་ས་དྡོ ཙེ་ཏྠཱ་པ་ཙྩེ་ན ན་ར་ཀཱ་པཱ་ཏ་ས་བྦ ཛ་ན་ཛཱ་ན་ནི་ཙྪཱ་ཝི་སེ་ས་ཛོ་ཏ་ཀོ, ཡ་དི སི་ཡཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ, ཨ་ཏྟཱ་ན་མྤི ནི་དྡི་སེ་ཡྻ ན ཀེ་ཝ་ལ་མུ་པྤཱ་དེ་ཏཱ་རཾ, ཨ་ཏྠི་ཙྩཱ་དི པི་ཏཱ་མ་ཧ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ་པི ནི་དྡེ་སེ ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ ཨ་པ་ཙྩཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཀཱ་ར་ཎཾ, ཡ་སྶ ཏཾ ཏཾ་ནི་མི་ཏྟཾ ཏ་སྨཱ [ཀ་ཏྭཱ (པོ་ཏྠ་ཀེ)] ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི་ཀོ ཧི་ཙྩཱ་དི་ནཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ ས་མ་ཏྠེ་ཏི.
བྱ་ཝ་ཧི་ཏ་ཛ་ནི་ཏེ་ནཱ་པཱི་ཏི བྱ་ཝ་ཧི་ཏེ་ན ཀ་ཏྟུ་ནཱ ཛ་ནི་ཏེ་ནཱ་པི, ཀ་ར་ཎེ ཙཱ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡཱ, ཧེ་ཏུ་མྷི ཝཱ. ཀ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི་ཀོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘ཡཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཧི’ཙྩཱ་དི. ཧི་ས་དྡོ ཡ་སྨཱ་ད་ཏྠེ. ཡ་སྶཱ་ཏི པུ་བྦ་ཛ་སྶ, ཏེ་ན ཨ་པ་ཙྩེ་ན ཨ་པ་ཏ་ནཾ ཏ་ད་པ་ཏ་ནཾ ཏ་ཏོ, ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི ‘‘ཏེ་ན བྱ་ཝ་ཧི་ཏ་ཛ་ནི་ཏེ་ནཱ་པི པུ་མུ་ནཱ པུ་བྦ་ཛོ་པི ན་ར་ཀཾ ན པ་ཏ་ཏི སོ པུ་བྦ་ཛ་སྶཱ་པྱ པ་ཙྩཾ བྷ་ཝ་ཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན ནི་བྦ་ཙ་ནེ་ནཱ’’ཏི. ཏ་སྨཱ་ཙྩ་སྶ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ཡ་སྨཱ་ཏྱ་ནེ་ནཱ་བྷི་ས་མྦ་ནྡྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨུ་པ་པ་ཏྱ་ནྟ་ར་མཱ་ཧ-‘ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཏོ་ཝེ’ཙྩཱ་དི. པུ་བྦ པུ་བྦ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏཱི་ཏི པུ་བྦ་སྶ པུ་བྦ་སྶ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟེ ས་ཏི. བྱ་ཝ་ཧི་ཏེ་ན ཛ་ནི་ཏེ ཨ་པ་ཙྩེ་པི ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་པཱ་ཡཱ་པ་ཏ་ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཏྠི་ཡེ ཝཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཀེ་ས་ནྟི ཨཱ་ཧ-‘པུ་བྦེ་ས་ནྟི པུ་བྦ་ཛཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ, ཀེ ནཱ་ཏི ཨཱ་ཧ- ‘པཱ་ར་མྤ་རི་ཡེ་ནཱ’ཏི. ཨ་བྷེ་དོ་པ་ཙཱ་རེ་ནཱ་ཏི པུ་བྦ་པུ་བྦ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏི་ཙྩཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཛ་ན་ཀ་སྶ ཝི་ཡ པཱ་ར་མྤ་རི་ཡེ་ན་པུ་བྦེ་ས་མྤི་ནི་མི་ཏྟ་ཏཱ ཝ་ཏོ ཛ་ན་ཀ་ས་དི་ས་ཏྟཱ ཛ་ན་ཀཱ་ཝ ནཱ་མ ཏེ སི་ཡུ་ནྟི ཨེ་ཝ་མ་བྷེ་དེ་ན ཨུ་པ་ཙ་ར་ཎ་ཏོ ཙི་ནྟ་ན་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་བྷ་ཡ་ཐཱ་ཏི ཉཱ་ཡེ་ན ཨུ་པ་ཙཱ་རེ་ན་ཙཱ་ཏི ཨུ་བྷ་ཡེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ན, ཨེ་ཝ་མུ་བྷ་ཡ་ཐཱ་པི མཱུ་ལ་པྤ་ཀ་ཏི་ཡཱ པ་ཙྩེ་ནཱ་བྷི་ས་མྦ་ནྡྷཱ ཀ་ཐ་མ་ན་ནྟ་ར [མ་ན་ནྟ་རཱ་དི (པོ་ཏྠ་ཀེ) (ཏ་ཏྠ) པོ་ཏྠ་ཀེ] ཛ་ནི་ཏེ་ནཱ་པ་ཙྩེ་ནཱ་དི་པུ་རི་ས་ས་མྦ་ནྡྷོ་ཡེ་ན ཏ་ཏོ ཎཱ་དི་པྤ་ཙྩ་ཡོ སི་ཡཱ་ཏི ནཱ་ས་ངྐྣཱི་ཡཾ.
ཏ་ཏོ ཙཱ་ཏི མཱུ་ལ་པྤ་ཀ་ཏི་ཏོ ཙ, ཨ་པ་ཙྩ་སཱ་མ་ཉྙ་ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཡ་ནྟི ཨི་ཏྠི པུ་ནྣ་པུཾ་ས་ཀ་ཏྟ་ཝི་སེ་སོ་པ་གྒཱ་ཧི ཨ་པ་ཙྩ་སཱ་མ་ཉྙ་སྶ ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཡཾ.
ཨེ་ཝ་མྨཱུ་ལ་ཀ་ཏི་ཏོ- པ་ཙྩ་སཱ་མ་ཉྙེ་ན ཎཱ་དི་པྤ་ཙྩ་ཡཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨ་པ་ཙྩཱ་དི་ཏོ་པི ཧོ་ཏེ་ཝ ཎཱ་དི སཱ་མ་ཉྙ་ཝི་དྷཱ་ནཱ. སོ ཙ བ་ཧུ་ལཱ་དྷི་ཀཱ་ར་ཏོ གུ་རུ་ཛ་ནཱ་ཡ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏ་ནྣི་ཡོ་གཱ་ཙ་ར་ཎེ་ན པ་ས་ཏྠེ ཡེ་ཝཱ་པ་ཙྩེ བྱ་ཝ་ཧི་ཏ་ཛ་ནི་ཏེ་པི ཨི་ཏྠི་ཝ་ཛྫི་ཏེ སི་ཡཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘ན་ཏྟཱ་དཱི་ཧི’ཙྩཱ་དི. ས་ཏི་ཡེ་ཝ གུ་རུ་ཛ་ནེ ས་པྤ་དྷཱ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཀུ་ཙྪི་ཏེ-པ་ཙྩེ་ཏུ ན་ཏྟཱ་དཱི་ཝུ་ཏྟཱི་ཧི ཝ་སི་ཊྛཱ་དཱི་ཧི ཎཱ་དི་པྤ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི ཝཱ་སི་ཊྛོ་ཏི་ཨཱ་དི, ཨི་ཏྠི་ཡ་ཉྩ ན ཧོ་ཏི ཝཱ་སི་ཊྛཱི་ཏི་ཨཱ་དི.
ཨ་ཏྠ་ཏོ་ཏི སཱ་མ་ཏྠི་ཡ་ཏོ. ཨ་པ་ཙྩེ ཝི་དྷཱི་ཡ་མཱ་ནོ པ་ཙྩ་ཡོ ཨ་པ་ཙྩ་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ཡ་མཱ་ནོ ཏ་སྶཱ་པ་ཙྩ་ནྟི ཨ་ཏྠེ ཛཱ་ཡ་ཏི. སོ་ཙཱ་ཡ མ་ཏྠ་ཝི་སེ་སོ ཚ(ཊྛི་ཡ་ནྟ) ཏཱ་བྷཱ་ཝེ ཀ་ཐཾ སི་ཡཱ་ཏི ཨི་ད་མེ་ཏྠ སཱ་མ་ཏྠི་ཡཾ. ཨ་ན་ནྟ་རེ ཝཱ་པ་ཙྩེ པུ་ཏྟེ-བྷི་དྷེ་ཡྻ ན་ཏྟཱ་དོ ཝཱ་པ་ཙྩེ-བྷི་དྷེ་ཡྻཱ་ཏི ས་ས་མྦ་ནྡྷོ. ཀུ་ཏོ་ཙི ཨ་པ་ཙྩ་ཝ་ཏཱ ན་ཏྟཱ་དོ ཨེ་ཝ. ཨི་ད་ཉྩ ས་བྦ་མྦ་ཧུ་ལ་ཝ་ཙ་ནེ་ཝ ས་མྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ- ‘བ་ཧུ་ལཱ་དྷི་ཀཱ་རཱ’ཏི. ཨ་པ་ཙྩེ་ཏི ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ནི་དྡེ་སེ པུ་མུ་ནཱ ན་པུཾ་ས་ཀེ་ན ཀ་རི་ཡ་ཏི, ཏེ་ནེ ཀ་སྨིཾ ཡེ་ཝཱ་པ་ཙྩེ སི་ཡཱ, ན བ་ཧཱུ་སུ ཝ་སི་ཊྛ་སྶཱ་པ་ཙྩཱ་ནི ཝཱ་སི་ཊྛཱ་ནི, ན ཙི་ཏྠི ཝཱ་སི་ཊྛཱ་ནི, ན ཙི་ཏྠི་ཡཾ ཝཱ་སི་ཊྛཱི་ཏྱཱ་ས་ངྐི་ཡཱ་ཧ-‘ཨི་ད་ཉྩེ’ཙྩཱ་དི. ཨི་ད་ཉྩ ཨ་པ་ཙྩ་ཝ་ཙ་ན་ཉྩ. ཨི་མི་ནཱ ཙེ་ཏྠ ཏ་ཐཱ ནི་སྶ་ཡ་ཀ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཏ་སྶ ལི་ངྒ་ཝ་ཙ་ན་སྶ སུ་ཏྟེ ཝ་ཏྟུ་མི་ཙྪཱ་ཡཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཀིཾ པ་ན ཀཱ་ར་ཎཾ སུ་ཏྟེ ལི་ངྒ་ཝ་ཙ་ནཱ་ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཡཾ ཏ་སྶཱ་པྤ་དྷཱ་ན་ཏྟཱ ཡེ་ན་ཀེ་ན་ཙི ལི་ངྒཱ་དི་ནཱ ནི་དྡེ་སོ-ཝ་སྶཾ ཀ་ཏྟ་བྦོ་ཏི ནཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་ཏྟཱ ཏ་སྶེ་ཧོ་པཱ་དཱ་ནཾ, ཡ་ཐཱ་དྷ་ཉྙ་ཏྠི་ནོ་པ་ལཱ་ལཱ་དི་ནོ་པྱ་པྤ་དྷཱ་ན་སྶོ་པཱ་དཱ་ན་ནྟི. ཏ་ཏོ་ཡེ་ཝཱ་ཧ-‘ཨུ་པ་ལ་ཀྑཱི་ཡ་སྶེ་ཏྠ པ་དྷཱ་ན་ཏྟཱ’ཙྩཱ་དི. ཨི་ཏྠི་པུ་མ་ཏྟ་ཡུ་ཏྟ་ཛ་ཉྙ་ཝི་སེ་སོ ཨུ་པ་ལ་ཀྑཱི་ཡོ, ཨ་པ་ཙྩེ་ཏཱི་ད་མུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ས་ཡ་ནྟི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་མུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་ཡཾ. ཀཱ་རི་ཡ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ་ཏི པུ་མེ ན་པུཾ་ས་ཀེ་པ་ཙྩེ-བྷི་དྷེ་ཡྻེ ཝི་དྷི ཧོ་ཏི་ཙྩེ་ཝཾ ཀཱ་རི་ཡ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝ་ཏྟུཾ ན ཨི་ཊྛཾ.
ཝ་ཙ་ན་ནྟ་རེ་པི ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཝ་ཙ་ནེ. ཨཱ་ཎཱི་ཏི ཎི་པྤ་ཙྩ་ཡ་སུ་ཏྟཾ ཝ་ད་ཏི. ཨ་གོ་ཏྟཱ་དི་ཏོ་ཏི ཡོ་གོ་ཏྟ་སྶཱ་དི་བྷཱུ་ཏོ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ, ཏེ་ནེ་ཝ ‘‘ཨཱ་ཎཱི’’ཏི སུ་ཏྟེ (༤-༥) ཝ་ཀྑ་ཏི-‘ཨ་ཀཱ་ར་ནྟ་མ་ཏྟ་ཏོ་ཝཱ་ཡཾ་ཎི་ན གོ་ཏྟཱ་དི་བྷཱུ་ཏ་ཏོ’ཏི. ཝཱ་ཀྱ་ས་མཱ་སཱ་པཱི་ཏི ཡ་ཐཱ་ས་ངྑྱེ་ནཱ་ཧ. ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ་ཏི ཏ་སྨིཾ ཝཱ་ཀྱོ་པ་ད་སྶི་ཏེ ཨ་ཏྠེ, ཏ་ནྟི ཝཱ་ཀྱཾ. ས་མཱ་ས་ཝུ་ཏྟི་ཉྩ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻུ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ས་ཏི་པ་ནཱ་ཏི ཝཱ་ཀཱ་རེ ས་ཏི ཏུ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏྟཱ ཎ་པྤ་ཙྩ་ཡ་སྶ. སོ་པཱི་ཏི ས་མཱ་སོ་པི, ས་མཱ་སོ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཀྑ་ནྟ་ར་མཱ་ཧ. ཏེ་ན ཝཱ་ཀྱ་སི་ཛ྄ཛྷ་ནེ་ན. པ་ཀྑེ ཝཱ་ཀྱ་ས་མཱ་སཱ་པི སི་ཡུ་ནྟི པ་ཀྑེ ས་མཱ་ས་ཝུ་ཏྟི་ཡཱ ཨེ་ཝ བཱ་དྷི་ཏ་ཏྟཱ པ་ཀྑ་ནྟ་རེ ཎཱ་དི་ཝུ་ཏྟི ན བཱ་དྷཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝཱ་ཀྱ་ཝུ་ཏྟི་ཡོ་པི སི་ཡུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.