౫. పఞ్చమసిక్ఖాపదం
౧౦౪౨. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరా భిక్ఖునీ సావత్థియం అఞ్ఞతరిస్సా విసిఖాయ పిణ్డాయ చరమానా యేన అఞ్ఞతరం కులం తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా పఞ్ఞత్తే ఆసనే నిసీది. అథ ఖో తే మనుస్సా తం భిక్ఖునిం భోజేత్వా ఏతదవోచుం – ‘‘అఞ్ఞాపి, అయ్యే, భిక్ఖునియో ఆగచ్ఛన్తూ’’తి. అథ ఖో సా భిక్ఖునీ, ‘‘కథఞ్హి నామ [కథం అఞ్ఞా (స్యా.)] భిక్ఖునియో నాగచ్ఛేయ్యు’’న్తి, భిక్ఖునియో ఉపసఙ్కమిత్వా ఏతదవోచ – ‘‘అముకస్మిం, అయ్యే, ఓకాసే వాళా సునఖా చణ్డో బలిబద్దో చిక్ఖల్లో ఓకాసో. మా ఖో తత్థ అగమిత్థా’’తి. అఞ్ఞతరాపి భిక్ఖునీ తస్సా విసిఖాయ పిణ్డాయ చరమానా యేన తం కులం తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా పఞ్ఞత్తే ఆసనే నిసీది. అథ ఖో తే మనుస్సా తం భిక్ఖునిం భోజేత్వా ఏతదవోచుం – ‘‘కిస్స, అయ్యే, భిక్ఖునియో న ఆగచ్ఛన్తీ’’తి? అథ ఖో సా భిక్ఖునీ తేసం మనుస్సానం ఏతమత్థం ఆరోచేసి. మనుస్సా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునీ కులం మచ్ఛరాయిస్సతీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీ కులం మచ్ఛరాయతీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీ కులం మచ్ఛరాయిస్సతి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –
౧౦౪౩. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ కులమచ్ఛరినీ అస్స, పాచిత్తియ’’న్తి.
౧౦౪౪. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.
కులం నామ చత్తారి కులాని – ఖత్తియకులం, బ్రాహ్మణకులం, వేస్సకులం, సుద్దకులం.
మచ్ఛరినీ అస్సాతి ‘‘కథం భిక్ఖునియో నాగచ్ఛేయ్యు’’న్తి భిక్ఖునీనం సన్తికే కులస్స అవణ్ణం భాసతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. కులస్స వా సన్తికే భిక్ఖునీనం అవణ్ణం భాసతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౧౦౪౫. అనాపత్తి కులం న మచ్ఛరాయన్తీ సన్తంయేవ ఆదీనవం ఆచిక్ఖతి, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.
పఞ్చమసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.