౪. పాచిత్తియకణ్డం (భిక్ఖునీవిభఙ్గో)

౧. లసుణవగ్గో

౧. పఠమసిక్ఖాపదం

ఇమే ఖో పనాయ్యాయో ఛసట్ఠిసతా పాచిత్తియా

ధమ్మా ఉద్దేసం ఆగచ్ఛన్తి.

౭౯౩. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరేన ఉపాసకేన భిక్ఖునిసఙ్ఘో లసుణేన పవారితో హోతి – ‘‘యాసం అయ్యానం లసుణేన అత్థో, అహం లసుణేనా’’తి. ఖేత్తపాలో చ ఆణత్తో హోతి – ‘‘సచే భిక్ఖునియో ఆగచ్ఛన్తి, ఏకమేకాయ భిక్ఖునియా ద్వేతయో భణ్డికే దేహీ’’తి. తేన ఖో పన సమయేన సావత్థియం ఉస్సవో హోతి. యథాభతం లసుణం పరిక్ఖయం అగమాసి. భిక్ఖునియో తం ఉపాసకం ఉపసఙ్కమిత్వా ఏతదవోచుం – ‘‘లసుణేన, ఆవుసో, అత్థో’’తి. ‘‘నత్థాయ్యే. యథాభతం లసుణం పరిక్ఖీణం. ఖేత్తం గచ్ఛథా’’తి. థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ ఖేత్తం గన్త్వా న మత్తం జానిత్వా బహుం లసుణం హరాపేసి. ఖేత్తపాలో ఉజ్ఝాయతి ఖియ్యతి విపాచేతి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునియో న మత్తం జానిత్వా బహుం లసుణం హరాపేస్సన్తీ’’తి! అస్సోసుం ఖో భిక్ఖునియో తస్స ఖేత్తపాలస్స ఉజ్ఝాయన్తస్స ఖియ్యన్తస్స విపాచేన్తస్స. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ అయ్యా థుల్లనన్దా న మత్తం జానిత్వా బహుం లసుణం హరాపేస్సతీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ న మత్తం జానిత్వా బహుం లసుణం హరాపేతీతి [హరాపేసీతి (క.)]? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ న మత్తం జానిత్వా బహుం లసుణం హరాపేస్సతి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి –

‘‘భూతపుబ్బం, భిక్ఖవే, థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ అఞ్ఞతరస్స బ్రాహ్మణస్స పజాపతి అహోసి. తిస్సో చ ధీతరో – నన్దా, నన్దవతీ, సున్దరీనన్దా. అథ ఖో, భిక్ఖవే, సో బ్రాహ్మణో కాలఙ్కత్వా అఞ్ఞతరం హంసయోనిం ఉపపజ్జి. తస్స సబ్బసోవణ్ణమయా పత్తా అహేసుం. సో తాసం ఏకేకం పత్తం దేతి. అథ ఖో, భిక్ఖవే, థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ ‘‘అయం హంసో అమ్హాకం ఏకేకం పత్తం దేతీ’’తి తం హంసరాజం గహేత్వా నిప్పత్తం అకాసి. తస్స పున జాయమానా పత్తా సేతా సమ్పజ్జింసు. తదాపి, భిక్ఖవే, థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ అతిలోభేన సువణ్ణా పరిహీనా. ఇదాని లసుణా పరిహాయిస్సతీ’’తి.

[జా. ౧.౧.౧౩౬ సువణ్ణహంసజాతకేపి] ‘‘యం లద్ధం తేన తుట్ఠబ్బం, అతిలోభో హి పాపకో;

హంసరాజం గహేత్వాన, సువణ్ణా పరిహాయథా’’తి.

అథ ఖో భగవా థుల్లనన్దం భిక్ఖునిం అనేకపరియాయేన విగరహిత్వా దుబ్భరతాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –

౭౯౪. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ లసుణం ఖాదేయ్య పాచిత్తియ’’న్తి.

౭౯౫. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.

లసుణం నామ మాగధకం వుచ్చతి.

‘‘ఖాదిస్సామీతి పటిగ్గణ్హా’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అజ్ఝోహారే అజ్ఝోహారే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

౭౯౬. లసుణే లసుణసఞ్ఞా ఖాదతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. లసుణే వేమతికా ఖాదతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. లసుణే అలసుణసఞ్ఞా ఖాదతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

అలసుణే లసుణసఞ్ఞా ఖాదతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అలసుణే వేమతికా ఖాదతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అలసుణే అలసుణసఞ్ఞా ఖాదతి, అనాపత్తి.

౭౯౭. అనాపత్తి పలణ్డుకే, భఞ్జనకే, హరీతకే, చాపలసుణే, సూపసమ్పాకే, మంససమ్పాకే, తేలసమ్పాకే, సాళవే, ఉత్తరిభఙ్గే, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.

పఠమసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.

౨. దుతియసిక్ఖాపదం

౭౯౮. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో సమ్బాధే లోమం సంహరాపేత్వా అచిరవతియా నదియా వేసియాహి సద్ధిం నగ్గా ఏకతిత్థే నహాయన్తి. వేసియా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునియో సమ్బాధే లోమం సంహరాపేస్సన్తి, సేయ్యథాపి గిహినియో కామభోగినియో’’తి! అస్సోసుం ఖో భిక్ఖునియో తాసం వేసియానం ఉజ్ఝాయన్తీనం ఖియ్యన్తీనం విపాచేన్తీనం. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో సమ్బాధే లోమం సంహరాపేస్సన్తీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో సమ్బాధే లోమం సంహరాపేన్తీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో సమ్బాధే లోమం సంహరాపేస్సన్తి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –

౭౯౯. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ సమ్బాధే లోమం సంహరాపేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.

౮౦౦. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.

సమ్బాధో నామ ఉభో ఉపకచ్ఛకా, ముత్తకరణం.

సంహరాపేయ్యాతి ఏకమ్పి లోమం సంహరాపేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. బహుకేపి లోమే సంహరాపేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

౮౦౧. అనాపత్తి ఆబాధపచ్చయా, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.

దుతియసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.

౩. తతియసిక్ఖాపదం

౮౦౨. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన ద్వే భిక్ఖునియో అనభిరతియా పీళితా ఓవరకం పవిసిత్వా తలఘాతకం కరోన్తి. భిక్ఖునియో తేన సద్దేన ఉపధావిత్వా తా భిక్ఖునియో ఏతదవోచుం – ‘‘కిస్స తుమ్హే, అయ్యే, పురిసేన సద్ధిం సమ్పదుస్సథా’’తి? ‘‘న మయం, అయ్యే, పురిసేన సద్ధిం సమ్పదుస్సామా’’తి. భిక్ఖునీనం ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునియో తలఘాతకం కరిస్సన్తీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో తలఘాతకం కరోన్తీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో తలఘాతకం కరిస్సన్తి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –

౮౦౩. ‘‘తలఘాతకే పాచిత్తియ’’న్తి.

౮౦౪. తలఘాతకం నామ సమ్ఫస్సం సాదియన్తీ అన్తమసో ఉప్పలపత్తేనపి ముత్తకరణే పహారం దేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

౮౦౫. అనాపత్తి ఆబాధపచ్చయా, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.

తతియసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.

౪. చతుత్థసిక్ఖాపదం

౮౦౬. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరా పురాణరాజోరోధా భిక్ఖునీసు పబ్బజితా [అఞ్ఞతరో పురాణరాజోరోధో భిక్ఖునీసు పబ్బజితో (స్యా.)] హోతి. అఞ్ఞతరా భిక్ఖునీ అనభిరతియా పీళితా యేన సా భిక్ఖునీ తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా తం భిక్ఖునిం ఏతదవోచ – ‘‘రాజా ఖో, అయ్యే, తుమ్హే చిరాచిరం గచ్ఛతి. కథం తుమ్హే ధారేథా’’తి? ‘‘జతుమట్ఠకేన, అయ్యే’’తి. ‘‘కిం ఏతం, అయ్యే, జతుమట్ఠక’’న్తి? అథ ఖో సా భిక్ఖునీ తస్సా భిక్ఖునియా జతుమట్ఠకం ఆచిక్ఖి. అథ ఖో సా భిక్ఖునీ జతుమట్ఠకం ఆదియిత్వా ధోవితుం విస్సరిత్వా ఏకమన్తం ఛడ్డేసి. భిక్ఖునియో మక్ఖికాహి సమ్పరికిణ్ణం పస్సిత్వా ఏవమాహంసు – ‘‘కస్సిదం కమ్మ’’న్తి? సా ఏవమాహ – ‘‘మయ్హిదం కమ్మ’’న్తి. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునీ జతుమట్ఠకం ఆదియిస్సతీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీ జతుమట్ఠకం ఆదియతీతి [ఆదియీతి (క.)]? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీ జతుమట్ఠకం ఆదియిస్సతి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –

౮౦౭. ‘‘జతుమట్ఠకే [జతుమట్టకే (సీ.)] పాచిత్తియ’’న్తి.

౮౦౮. జతుమట్ఠకం నామ జతుమయం కట్ఠమయం పిట్ఠమయం మత్తికామయం.

ఆదియేయ్యాతి సమ్ఫస్సం సాదియన్తీ అన్తమసో ఉప్పలపత్తమ్పి ముత్తకరణం పవేసేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

౮౦౯. అనాపత్తి ఆబాధపచ్చయా, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.

చతుత్థసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.

౫. పఞ్చమసిక్ఖాపదం

౮౧౦. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సక్కేసు విహరతి కపిలవత్థుస్మిం నిగ్రోధారామే. అథ ఖో మహాపజాపతి గోతమీ యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా అధోవాతే అట్ఠాసి – ‘‘దుగ్గన్ధో, భగవా, మాతుగామో’’తి. అథ ఖో భగవా – ‘‘ఆదియన్తు ఖో భిక్ఖునియో ఉదకసుద్ధిక’’న్తి, మహాపజాపతిం గోతమిం ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సేసి సమాదపేసి సముత్తేజేసి సమ్పహంసేసి. అథ ఖో మహాపజాపతి గోతమీ భగవతా ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సితా సమాదపితా సముత్తేజితా సమ్పహంసితా భగవన్తం అభివాదేత్వా పదక్ఖిణం కత్వా పక్కామి. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీనం ఉదకసుద్ధిక’’న్తి. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరా భిక్ఖునీ – ‘‘భగవతా ఉదకసుద్ధికా అనుఞ్ఞాతా’’తి అతిగమ్భీరం ఉదకసుద్ధికం ఆదియన్తీ ముత్తకరణే వణం అకాసి. అథ ఖో సా భిక్ఖునీ భిక్ఖునీనం ఏతమత్థం ఆరోచేతి. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – కథఞ్హి నామ భిక్ఖునీ అతిగమ్భీరం ఉదకసుద్ధికం ఆదియిస్సతీతి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీ అతిగమ్భీరం ఉదకసుద్ధికం ఆదియతీ’’తి [ఆదియీతి (క.)]? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీ అతిగమ్భీరం ఉదకసుద్ధికం ఆదియిస్సతి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –

౮౧౧. ‘‘ఉదకసుద్ధికం పన భిక్ఖునియా ఆదియమానాయ ద్వఙ్గులపబ్బపరమం ఆదాతబ్బం. తం అతిక్కామేన్తియా పాచిత్తియ’’న్తి.

౮౧౨. ఉదకసుద్ధికం నామ ముత్తకరణస్స ధోవనా వుచ్చతి.

ఆదియమానాయాతి ధోవన్తియా.

ద్వఙ్గులపబ్బపరమం ఆదాతబ్బన్తి ద్వీసు అఙ్గులేసు ద్వే పబ్బపరమా ఆదాతబ్బా.

తం అతిక్కామేన్తియాతి సమ్ఫస్సం సాదియన్తీ అన్తమసో కేసగ్గమత్తమ్పి అతిక్కామేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

౮౧౩. అతిరేకద్వఙ్గులపబ్బే అతిరేకసఞ్ఞా ఆదియతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అతిరేకద్వఙ్గులపబ్బే వేమతికా ఆదియతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అతిరేకద్వఙ్గులపబ్బే ఊనకసఞ్ఞా ఆదియతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ఊనకద్వఙ్గులపబ్బే అతిరేకసఞ్ఞా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ఊనకద్వఙ్గులపబ్బే వేమతికా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ఊనకద్వఙ్గులపబ్బే ఊనకసఞ్ఞా, అనాపత్తి.

౮౧౪. అనాపత్తి ద్వఙ్గులపబ్బపరమం ఆదియతి, ఊనకద్వఙ్గులపబ్బపరమం ఆదియతి, ఆబాధపచ్చయా, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.

పఞ్చమసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.

౬. ఛట్ఠసిక్ఖాపదం

౮౧౫. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన ఆరోహన్తో నామ మహామత్తో భిక్ఖూసు పబ్బజితో హోతి. తస్స పురాణదుతియికా భిక్ఖునీసు పబ్బజితా హోతి. తేన ఖో పన సమయేన సో భిక్ఖు తస్సా భిక్ఖునియా సన్తికే భత్తవిస్సగ్గం కరోతి. అథ ఖో సా భిక్ఖునీ తస్స భిక్ఖునో భుఞ్జన్తస్స పానీయేన చ విధూపనేన చ ఉపతిట్ఠిత్వా అచ్చావదతి. అథ ఖో సో భిక్ఖు తం భిక్ఖునిం అపసాదేతి – ‘‘మా, భగిని, ఏవరూపం అకాసి. నేతం కప్పతీ’’తి. ‘‘పుబ్బే మం త్వం ఏవఞ్చ ఏవఞ్చ కరోసి, ఇదాని ఏత్తకం న సహసీ’’తి – పానీయథాలకం మత్థకే ఆసుమ్భిత్వా విధూపనేన పహారం అదాసి. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునీ భిక్ఖుస్స పహారం దస్సతీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీ భిక్ఖుస్స పహారం అదాసీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీ భిక్ఖుస్స పహారం దస్సతి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –

౮౧౬. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ భిక్ఖుస్స భుఞ్జన్తస్స పానీయేన వా విధూపనేన వా ఉపతిట్ఠేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.

౮౧౭. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.

భిక్ఖుస్సాతి ఉపసమ్పన్నస్స.

భుఞ్జన్తస్సాతి పఞ్చన్నం భోజనానం అఞ్ఞతరం భోజనం భుఞ్జన్తస్స.

పానీయం నామ యం కిఞ్చి పానీయం.

విధూపనం నామ యా కాచి బీజనీ.

ఉపతిట్ఠేయ్యాతి హత్థపాసే తిట్ఠతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

౮౧౮. ఉపసమ్పన్నే ఉపసమ్పన్నసఞ్ఞా పానీయేన వా విధూపనేన వా ఉపతిట్ఠతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ఉపసమ్పన్నే వేమతికా పానీయేన వా విధూపనేన వా ఉపతిట్ఠతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ఉపసమ్పన్నే అనుపసమ్పన్నసఞ్ఞా పానీయేన వా విధూపనేన వా ఉపతిట్ఠతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

హత్థపాసం విజహిత్వా ఉపతిట్ఠతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ఖాదనీయం ఖాదన్తస్స ఉపతిట్ఠతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుపసమ్పన్నస్స ఉపతిట్ఠతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుపసమ్పన్నే ఉపసమ్పన్నసఞ్ఞా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుపసమ్పన్నే వేమతికా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుపసమ్పన్నే అనుపసమ్పన్నసఞ్ఞా, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

౮౧౯. అనాపత్తి దేతి, దాపేతి, అనుపసమ్పన్నం ఆణాపేతి, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.

ఛట్ఠసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.

౭. సత్తమసిక్ఖాపదం

౮౨౦. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖునియో సస్సకాలే ఆమకధఞ్ఞం విఞ్ఞాపేత్వా నగరం అతిహరన్తి ద్వారట్ఠానే – ‘‘దేథాయ్యే, భాగ’’న్తి. పలిబున్ధేత్వా ముఞ్చింసు. అథ ఖో తా భిక్ఖునియో ఉపస్సయం గన్త్వా భిక్ఖునీనం ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునియో ఆమకధఞ్ఞం విఞ్ఞాపేస్సన్తీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఆమకధఞ్ఞం విఞ్ఞాపేన్తీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఆమకధఞ్ఞం విఞ్ఞాపేస్సన్తి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –

౮౨౧. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ ఆమకధఞ్ఞం విఞ్ఞత్వా వా విఞ్ఞాపేత్వా వా భజ్జిత్వా వా భజ్జాపేత్వా వా కోట్టేత్వా వా కోట్టాపేత్వా వా పచిత్వా వా పచాపేత్వా వా భుఞ్జేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.

౮౨౨. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.

ఆమకధఞ్ఞం నామ సాలి వీహి యవో గోధుమో కఙ్గు వరకో కుద్రుసకో.

విఞ్ఞత్వాతి సయం విఞ్ఞత్వా. విఞ్ఞాపేత్వాతి అఞ్ఞం విఞ్ఞాపేత్వా.

భజ్జిత్వాతి సయం భజ్జిత్వా. భజ్జాపేత్వాతి అఞ్ఞం భజ్జాపేత్వా.

కోట్టేత్వాతి సయం కోట్టేత్వా. కోట్టాపేత్వాతి అఞ్ఞం కోట్టాపేత్వా.

పచిత్వాతి సయం పచిత్వా. పచాపేత్వాతి అఞ్ఞం పచాపేత్వా.

‘‘భుఞ్జిస్సామీ’’తి పటిగ్గణ్హాతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అజ్ఝోహారే అజ్ఝోహారే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

౮౨౩. అనాపత్తి ఆబాధపచ్చయా, అపరణ్ణం విఞ్ఞాపేతి, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.

సత్తమసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.

౮. అట్ఠమసిక్ఖాపదం

౮౨౪. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో బ్రాహ్మణో నిబ్బిట్ఠరాజభటో ‘‘తఞ్ఞేవ భటపథం యాచిస్సామీ’’తి సీసం నహాయిత్వా భిక్ఖునుపస్సయం నిస్సాయ రాజకులం గచ్ఛతి. అఞ్ఞతరా భిక్ఖునీ కటాహే వచ్చం కత్వా తిరోకుట్టే ఛడ్డేన్తీ తస్స బ్రాహ్మణస్స మత్థకే ఆసుమ్భి. అథ ఖో సో బ్రాహ్మణో ఉజ్ఝాయతి ఖియ్యతి విపాచేతి – ‘‘అస్సమణియో ఇమా ముణ్డా బన్ధకినియో. కథఞ్హి నామ గూథకటాహం మత్థకే ఆసుమ్భిస్సన్తి! ఇమాసం ఉపస్సయం ఝాపేస్సామీ’’తి! ఉమ్ముకం గహేత్వా ఉపస్సయం పవిసతి. అఞ్ఞతరో ఉపాసకో ఉపస్సయా నిక్ఖమన్తో అద్దస తం బ్రాహ్మణం ఉమ్ముకం గహేత్వా ఉపస్సయం పవిసన్తం. దిస్వాన తం బ్రాహ్మణం ఏతదవోచ – ‘‘కిస్స త్వం, భో, ఉమ్ముకం గహేత్వా ఉపస్సయం పవిససీ’’తి? ‘‘ఇమా మం, భో, ముణ్డా బన్ధకినియో గూథకటాహం మత్థకే ఆసుమ్భింసు. ఇమాసం ఉపస్సయం ఝాపేస్సామీ’’తి. ‘‘గచ్ఛ, భో బ్రాహ్మణ, మఙ్గలం ఏతం. సహస్సం లచ్ఛసి తఞ్చ భటపథ’’న్తి. అథ ఖో సో బ్రాహ్మణో సీసం నహాయిత్వా రాజకులం గన్త్వా సహస్సం అలత్థ తఞ్చ భటపథం. అథ ఖో సో ఉపాసకో ఉపస్సయం పవిసిత్వా భిక్ఖునీనం ఏతమత్థం ఆరోచేత్వా పరిభాసి. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునియో ఉచ్చారం తిరోకుట్టే ఛడ్డేస్సన్తీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఉచ్చారం తిరోకుట్టే ఛడ్డేన్తీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఉచ్చారం తిరోకుట్టే ఛడ్డేస్సన్తి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –

౮౨౫. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ ఉచ్చారం వా పస్సావం వా సఙ్కారం వా విఘాసం వా తిరోకుట్టే వా తిరోపాకారే వా ఛడ్డేయ్య వా ఛడ్డాపేయ్య వా, పాచిత్తియ’’న్తి.

౮౨౬. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.

ఉచ్చారో నామ గూథో వుచ్చతి. పస్సావో నామ ముత్తం వుచ్చతి.

సఙ్కారం నామ కచవరం వుచ్చతి.

విఘాసం నామ చలకాని వా అట్ఠికాని వా ఉచ్ఛిట్ఠోదకం వా.

కుట్టో నామ తయో కుట్టా – ఇట్ఠకాకుట్టో, సిలాకుట్టో, దారుకుట్టో.

పాకారో నామ తయో పాకారా – ఇట్ఠకాపాకారో, సిలాపాకారో, దారుపాకారో.

తిరోకుట్టేతి కుట్టస్స పరతో. తిరోపాకారేతి పాకారస్స పరతో.

ఛడ్డేయ్యాతి సయం ఛడ్డేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ఛడ్డాపేయ్యాతి అఞ్ఞం ఆణాపేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. సకిం ఆణత్తా బహుకమ్పి ఛడ్డేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

౮౨౭. అనాపత్తి ఓలోకేత్వా ఛడ్డేతి, అవళఞ్జే ఛడ్డేతి, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.

అట్ఠమసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.

౯. నవమసిక్ఖాపదం

౮౨౮. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరస్స బ్రాహ్మణస్స భిక్ఖునూపస్సయం నిస్సాయ యవఖేత్తం హోతి. భిక్ఖునియో ఉచ్చారమ్పి పస్సావమ్పి సఙ్కారమ్పి విఘాసమ్పి ఖేత్తే ఛడ్డేన్తి. అథ ఖో సో బ్రాహ్మణో ఉజ్ఝాయతి ఖియ్యతి విపాచేతి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునియో అమ్హాకం యవఖేత్తం దూసేస్సన్తీ’’తి! అస్సోసుం ఖో భిక్ఖునియో తస్స బ్రాహ్మణస్స ఉజ్ఝాయన్తస్స ఖియ్యన్తస్స విపాచేన్తస్స. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునియో ఉచ్చారమ్పి పస్సావమ్పి సఙ్కారమ్పి విఘాసమ్పి హరితే ఛడ్డేస్సన్తీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఉచ్చారమ్పి పస్సావమ్పి సఙ్కారమ్పి విఘాసమ్పి హరితే ఛడ్డేన్తీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఉచ్చారమ్పి పస్సావమ్పి సఙ్కారమ్పి విఘాసమ్పి హరితే ఛడ్డేస్సన్తి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –

౮౨౯. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ ఉచ్చారం వా పస్సావం వా సఙ్కారం వా విఘాసం వా హరితే ఛడ్డేయ్య వా ఛడ్డాపేయ్య వా, పాచిత్తియ’’న్తి.

౮౩౦. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.

ఉచ్చారో నామ గూథో వుచ్చతి. పస్సావో నామ ముత్తం వుచ్చతి.

సఙ్కారం నామ కచవరం వుచ్చతి.

విఘాసం నామ చలకాని వా అట్ఠికాని వా ఉచ్ఛిట్ఠోదకం వా.

హరితం నామ పుబ్బణ్ణం అపరణ్ణం యం మనుస్సానం ఉపభోగపరిభోగం రోపిమం.

ఛడ్డేయ్యాతి సయం ఛడ్డేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ఛడ్డాపేయ్యాతి అఞ్ఞం ఆణాపేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. సకిం ఆణత్తా బహుకమ్పి ఛడ్డేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

౮౩౧. హరితే హరితసఞ్ఞా ఛడ్డేతి వా ఛడ్డాపేతి వా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. హరితే వేమతికా ఛడ్డేతి వా ఛడ్డాపేతి వా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. హరితే అహరితసఞ్ఞా ఛడ్డేతి వా ఛడ్డాపేతి వా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

అహరితే హరితసఞ్ఞా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అహరితే వేమతికా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అహరితే అహరితసఞ్ఞా, అనాపత్తి.

౮౩౨. అనాపత్తి ఓలోకేత్వా ఛడ్డేతి, ఖేత్తమరియాదే [ఛడ్డితఖేత్తే (?) అట్ఠకథా ఓలోకేతబ్బా] ఛడ్డేతి సామికే ఆపుచ్ఛిత్వా అపలోకేత్వా ఛడ్డేతి, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.

నవమసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.

౧౦. దసమసిక్ఖాపదం

౮౩౩. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా రాజగహే విహరతి వేళువనే కలన్దకనివాపే. తేన ఖో పన సమయేన రాజగహే గిరగ్గసమజ్జో హోతి. ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో గిరగ్గసమజ్జం దస్సనాయ అగమంసు. మనుస్సా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునియో నచ్చమ్పి గీతమ్పి వాదితమ్పి దస్సనాయ గచ్ఛిస్సన్తి, సేయ్యథాపి గిహినియో కామభోగినియో’’తి! అస్సోసుం ఖో భిక్ఖునియో తేసం మనుస్సానం ఉజ్ఝాయన్తానం ఖియ్యన్తానం విపాచేన్తానం. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో నచ్చమ్పి గీతమ్పి వాదితమ్పి దస్సనాయ గచ్ఛిస్సన్తీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో నచ్చమ్పి గీతమ్పి వాదితమ్పి దస్సనాయ గచ్ఛన్తీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో నచ్చమ్పి గీతమ్పి వాదితమ్పి దస్సనాయ గచ్ఛిస్సన్తి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –

౮౩౪. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ నచ్చం వా గీతం వా వాదితం వా దస్సనాయ గచ్ఛేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.

౮౩౫. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.

నచ్చం నామ యం కిఞ్చి నచ్చం. గీతం నామ యం కిఞ్చి గీతం. వాదితం నామ యం కిఞ్చి వాదితం.

౮౩౬. దస్సనాయ గచ్ఛతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. యత్థ ఠితా పస్సతి వా సుణాతి వా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. దస్సనూపచారం విజహిత్వా పునప్పునం పస్సతి వా సుణాతి వా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ఏకమేకం దస్సనాయ గచ్ఛతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. యత్థ ఠితా పస్సతి వా సుణాతి వా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. దస్సనూపచారం విజహిత్వా పునప్పునం పస్సతి వా సుణాతి వా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

౮౩౭. అనాపత్తి ఆరామే ఠితా పస్సతి వా సుణాతి వా, భిక్ఖునియా ఠితోకాసం వా నిసిన్నోకాసం వా నిపన్నోకాసం వా ఆగన్త్వా నచ్చన్తి వా గాయన్తి వా వాదేన్తి వా, పటిపథం గచ్ఛన్తీ పస్సతి వా సుణాతి వా, సతి కరణీయే గన్త్వా పస్సతి వా సుణాతి వా, ఆపదాసు, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.

దసమసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.

లసుణవగ్గో పఠమో.

౨. అన్ధకారవగ్గో

౧. పఠమసిక్ఖాపదం

౮౩౮. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన భద్దాయ కాపిలానియా అన్తేవాసినియా భిక్ఖునియా ఞాతకో పురిసో గామకా సావత్థిం అగమాసి కేనచిదేవ కరణీయేన. అథ ఖో సా భిక్ఖునీ తేన పురిసేన సద్ధిం రత్తన్ధకారే అప్పదీపే ఏకేనేకా సన్తిట్ఠతిపి సల్లపతిపి. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునీ రత్తన్ధకారే అప్పదీపే పురిసేన సద్ధిం ఏకేనేకా సన్తిట్ఠిస్సతిపి సల్లపిస్సతిపీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీ రత్తన్ధకారే అప్పదీపే పురిసేన సద్ధిం ఏకేనేకా సన్తిట్ఠతిపి సల్లపతిపీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీ రత్తన్ధకారే అప్పదీపే పురిసేన సద్ధిం ఏకేనేకా సన్తిట్ఠిస్సతిపి సల్లపిస్సతిపి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –

౮౩౯. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ రత్తన్ధకారే అప్పదీపే పురిసేన సద్ధిం ఏకేనేకా సన్తిట్ఠేయ్య వా సల్లపేయ్య వా, పాచిత్తియ’’న్తి.

౮౪౦. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.

రత్తన్ధకారేతి ఓగ్గతే సూరియే. అప్పదీపేతి అనాలోకే.

పురిసో నామ మనుస్సపురిసో న యక్ఖో న పేతో న తిరచ్ఛానగతో విఞ్ఞూ పటిబలో సన్తిట్ఠితుం సల్లపితుం.

సద్ధిన్తి ఏకతో. ఏకేనేకాతి పురిసో చేవ హోతి భిక్ఖునీ చ.

సన్తిట్ఠేయ్య వాతి పురిసస్స హత్థపాసే తిట్ఠతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

సల్లపేయ్య వాతి పురిసస్స హత్థపాసే ఠితా సల్లపతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

హత్థపాసం విజహిత్వా సన్తిట్ఠతి వా సల్లపతి వా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. యక్ఖేన వా పేతేన వా పణ్డకేన వా తిరచ్ఛానగతమనుస్సవిగ్గహేన వా సద్ధిం సన్తిట్ఠతి వా సల్లపతి వా, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

౮౪౧. అనాపత్తి యో కోచి విఞ్ఞూ దుతియో [యా కాచి విఞ్ఞూ దుతియా (స్యా.)] హోతి, అరహోపేక్ఖా, అఞ్ఞవిహితా సన్తిట్ఠతి వా సల్లపతి వా, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.

పఠమసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.

౨. దుతియసిక్ఖాపదం

౮౪౨. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన భద్దాయ కాపిలానియా అన్తేవాసినియా భిక్ఖునియా ఞాతకో పురిసో గామకా సావత్థిం అగమాసి కేనచిదేవ కరణీయేన. అథ ఖో సా భిక్ఖునీ – ‘‘భగవతా పటిక్ఖిత్తం రత్తన్ధకారే అప్పదీపే పురిసేన సద్ధిం ఏకేనేకా సన్తిట్ఠితుం సల్లపితు’’న్తి తేనేవ పురిసేన సద్ధిం పటిచ్ఛన్నే ఓకాసే ఏకేనేకా సన్తిట్ఠతిపి సల్లపతిపి. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునీ పటిచ్ఛన్నే ఓకాసే పురిసేన సద్ధిం ఏకేనేకా సన్తిట్ఠిస్సతిపి సల్లపిస్సతిపీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీ పటిచ్ఛన్నే ఓకాసే పురిసేన సద్ధిం ఏకేనేకా సన్తిట్ఠతిపి సల్లపతిపీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీ పటిచ్ఛన్నే ఓకాసే పురిసేన సద్ధిం ఏకేనేకా సన్తిట్ఠిస్సతిపి సల్లపిస్సతిపి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –

౮౪౩. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ పటిచ్ఛన్నే ఓకాసే పురిసేన సద్ధిం ఏకేనేకా సన్తిట్ఠేయ్య వా సల్లపేయ్య వా, పాచిత్తియ’’న్తి.

౮౪౪. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.

పటిచ్ఛన్నో నామ ఓకాసో కుట్టేన వా కవాటేన వా కిలఞ్జేన వా సాణిపాకారేన వా రుక్ఖేన వా థమ్భేన వా కోత్థళియా వా యేన కేనచి పటిచ్ఛన్నో హోతి.

పురిసో నామ మనుస్సపురిసో న యక్ఖో న పేతో న తిరచ్ఛానగతో విఞ్ఞూ పటిబలో సన్తిట్ఠితుం సల్లపితుం.

సద్ధిన్తి ఏకతో. ఏకేనేకాతి పురిసో చేవ హోతి భిక్ఖునీ చ.

సన్తిట్ఠేయ్య వాతి పురిసస్స హత్థపాసే తిట్ఠతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

సల్లపేయ్య వాతి పురిసస్స హత్థపాసే ఠితా సల్లపతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

హత్థపాసం విజహిత్వా సన్తిట్ఠతి వా సల్లపతి వా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. యక్ఖేన వా పేతేన వా పణ్డకేన వా తిరచ్ఛానగతమనుస్సవిగ్గహేన వా సద్ధిం సన్తిట్ఠతి వా సల్లపతి వా, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

౮౪౫. అనాపత్తి యో కోచి విఞ్ఞూ దుతియో హోతి, అరహోపేక్ఖా, అఞ్ఞవిహితా సన్తిట్ఠతి వా సల్లపతి వా, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.

దుతియసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.

౩. తతియసిక్ఖాపదం

౮౪౬. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన భద్దాయ కాపిలానియా అన్తేవాసినియా భిక్ఖునియా ఞాతకో పురిసో గామకా సావత్థిం అగమాసి కేనచిదేవ కరణీయేన. అథ ఖో సా భిక్ఖునీ – ‘‘భగవతా పటిక్ఖిత్తం పటిచ్ఛన్నే ఓకాసే పురిసేన సద్ధిం ఏకేనేకా సన్తిట్ఠితుం సల్లపితు’’న్తి తేనేవ పురిసేన సద్ధిం అజ్ఝోకాసే ఏకేనేకా సన్తిట్ఠతిపి సల్లపతిపి. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునీ అజ్ఝోకాసే పురిసేన సద్ధిం ఏకేనేకా సన్తిట్ఠిస్సతిపి సల్లపిస్సతిపీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీ అజ్ఝోకాసే పురిసేన సద్ధిం ఏకేనేకా సన్తిట్ఠతిపి సల్లపతిపీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీ అజ్ఝోకాసే పురిసేన సద్ధిం ఏకేనేకా సన్తిట్ఠిస్సతిపి సల్లపిస్సతిపి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –

౮౪౭. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ అజ్ఝోకాసే పురిసేన సద్ధిం ఏకేనేకా సన్తిట్ఠేయ్య వా సల్లపేయ్య వా, పాచిత్తియ’’న్తి.

౮౪౮. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.

అజ్ఝోకాసో నామ అప్పటిచ్ఛన్నో హోతి కుట్టేన వా కవాటేన వా కిలఞ్జేన వా సాణిపాకారేన వా రుక్ఖేన వా థమ్భేన వా కోత్థళియా వా, యేన కేనచి అప్పటిచ్ఛన్నో హోతి.

పురిసో నామ మనుస్సపురిసో, న యక్ఖో న పేతో న తిరచ్ఛానగతో, విఞ్ఞూ పటిబలో సన్తిట్ఠితుం సల్లపితుం.

సద్ధిన్తి ఏకతో. ఏకేనేకాతి పురిసో చేవ హోతి భిక్ఖునీ చ.

సన్తిట్ఠేయ్య వాతి పురిసస్స హత్థపాసే తిట్ఠతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

సల్లపేయ్య వాతి పురిసస్స హత్థపాసే ఠితా సల్లపతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

హత్థపాసం విజహిత్వా సన్తిట్ఠతి వా సల్లపతి వా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. యక్ఖేన వా పేతేన వా పణ్డకేన వా తిరచ్ఛాగతమనుస్సవిగ్గహేన వా సద్ధిం సన్తిట్ఠతి వా సల్లపతి వా, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

౮౪౯. అనాపత్తి యో కోచి విఞ్ఞూ దుతియో హోతి, అరహోపేక్ఖా, అఞ్ఞవిహితా సన్తిట్ఠతి వా సల్లపతి వా, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.

తతియసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.

౪. చతుత్థసిక్ఖాపదం