౬. ఆరామవగ్గో
౧. పఠమసిక్ఖాపదం
౧౦౨౧. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన సమ్బహులా భిక్ఖూ గామకావాసే ఏకచీవరా చీవరకమ్మం కరోన్తి. భిక్ఖునియో అనాపుచ్ఛా ఆరామం పవిసిత్వా యేన తే భిక్ఖూ తేనుపసఙ్కమింసు. భిక్ఖూ ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునియో అనాపుచ్ఛా ఆరామం పవిసిస్సన్తీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో అనాపుచ్ఛా ఆరామం పవిసన్తీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో అనాపుచ్ఛా ఆరామం పవిసిస్సన్తి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –
‘‘యా పన భిక్ఖునీ అనాపుచ్ఛా ఆరామం పవిసేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.
ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖునీనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.
౧౦౨౨. తేన ఖో పన సమయేన తే భిక్ఖూ తమ్హా ఆవాసా పక్కమింసు. భిక్ఖునియో – ‘‘అయ్యా పక్కన్తా’’తి, ఆరామం నాగమంసు. అథ ఖో తే భిక్ఖూ పునదేవ తం ఆవాసం పచ్చాగచ్ఛింసు. భిక్ఖునియో – ‘‘అయ్యా ఆగతా’’తి, ఆపుచ్ఛా ఆరామం పవిసిత్వా యేన తే భిక్ఖూ తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా తే భిక్ఖూ అభివాదేత్వా ఏకమన్తం అట్ఠంసు. ఏకమన్తం ఠితా ఖో తా భిక్ఖునియో తే భిక్ఖూ ఏతదవోచుం – ‘‘కిస్స తుమ్హే, భగినియో, ఆరామం నేవ సమ్మజ్జిత్థ న పానీయం పరిభోజనీయం ఉపట్ఠాపిత్థాతి? భగవతా, అయ్యా, సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం [పఞ్ఞత్తం హోతి (క.)] హోతి – ‘‘న అనాపుచ్ఛా ఆరామో పవిసితబ్బో’’తి. తేన మయం న ఆగమిమ్హా’’తి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే… అనుజానామి, భిక్ఖవే, సన్తం భిక్ఖుం ఆపుచ్ఛా ఆరామం పవిసితుం. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –
‘‘యా పన భిక్ఖునీ సన్తం భిక్ఖుం అనాపుచ్ఛా ఆరామం పవిసేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.
ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖునీనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.
౧౦౨౩. తేన ఖో పన సమయేన తే భిక్ఖూ తమ్హా ఆవాసా పక్కమిత్వా పునదేవ తం ఆవాసం పచ్చాగచ్ఛింసు. భిక్ఖునియో – ‘‘అయ్యా పక్కన్తా’’తి అనాపుచ్ఛా ఆరామం పవిసింసు. తాసం కుక్కుచ్చం అహోసి – ‘‘భగవతా సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం – ‘న సన్తం భిక్ఖుం అనాపుచ్ఛా ఆరామో పవిసితబ్బో’తి. మయఞ్చమ్హా సన్తం భిక్ఖుం అనాపుచ్ఛా ఆరామం పవిసిమ్హా. కచ్చి ను ఖో మయం పాచిత్తియం ఆపత్తిం ఆపన్నా’’తి…పే… భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –
౧౦౨౪. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ జానం సభిక్ఖుకం ఆరామం అనాపుచ్ఛా పవిసేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.
౧౦౨౫. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.
జానాతి నామ సామం వా జానాతి, అఞ్ఞే వా తస్సా ఆరోచేన్తి, తే వా ఆరోచేన్తి.
సభిక్ఖుకో నామ ఆరామో యత్థ భిక్ఖూ రుక్ఖమూలేపి వసన్తి.
అనాపుచ్ఛా ఆరామం పవిసేయ్యాతి భిక్ఖుం వా సామణేరం వా ఆరామికం వా అనాపుచ్ఛా పరిక్ఖిత్తస్స ఆరామస్స పరిక్ఖేపం అతిక్కామేన్తియా ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అపరిక్ఖిత్తస్స ఆరామస్స ఉపచారం ఓక్కమన్తియా ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౧౦౨౬. సభిక్ఖుకే సభిక్ఖుకసఞ్ఞా సన్తం భిక్ఖుం అనాపుచ్ఛా ఆరామం పవిసతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. సభిక్ఖుకే వేమతికా సన్తం భిక్ఖుం అనాపుచ్ఛా ఆరామం పవిసతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. సభిక్ఖుకే అభిక్ఖుకసఞ్ఞా సన్తం భిక్ఖుం అనాపుచ్ఛా ఆరామం పవిసతి, అనాపత్తి.
అభిక్ఖుకే సభిక్ఖుకసఞ్ఞా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అభిక్ఖుకే వేమతికా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అభిక్ఖుకే అభిక్ఖుకసఞ్ఞా, అనాపత్తి.
౧౦౨౭. అనాపత్తి సన్తం భిక్ఖుం ఆపుచ్ఛా పవిసతి, అసన్తం భిక్ఖుం అనాపుచ్ఛా పవిసతి, సీసానులోకికా గచ్ఛతి, యత్థ భిక్ఖునియో సన్నిపతితా హోన్తి తత్థ గచ్ఛతి, ఆరామేన మగ్గో హోతి, గిలానాయ, ఆపదాసు, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.
పఠమసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.
౨. దుతియసిక్ఖాపదం
౧౦౨౮. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా వేసాలియం విహరతి మహావనే కూటాగారసాలాయం. తేన ఖో పన సమయేన ఆయస్మతో ఉపాలిస్స ఉపజ్ఝాయో ఆయస్మా కప్పితకో సుసానే విహరతి. తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియానం భిక్ఖునీనం మహత్తరా [మహన్తతరా (సీ.)] భిక్ఖునీ కాలఙ్కతా హోతి. ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో తం భిక్ఖునిం నీహరిత్వా ఆయస్మతో కప్పితకస్స విహారస్స అవిదూరే ఝాపేత్వా థూపం కత్వా గన్త్వా తస్మిం థూపే రోదన్తి. అథ ఖో ఆయస్మా కప్పితకో తేన సద్దేన ఉబ్బాళ్హో తం థూపం భిన్దిత్వా పకిరేసి. ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో – ‘‘ఇమినా కప్పితకేన అమ్హాకం అయ్యాయ థూపో భిన్నో, హన్ద నం ఘాతేమా’’తి, మన్తేసుం. అఞ్ఞతరా భిక్ఖునీ ఆయస్మతో ఉపాలిస్స ఏతమత్థం ఆరోచేసి. ఆయస్మా ఉపాలి ఆయస్మతో కప్పితకస్స ఏతమత్థం ఆరోచేసి. అథ ఖో ఆయస్మా కప్పితకో విహారా నిక్ఖమిత్వా నిలీనో అచ్ఛి. అథ ఖో ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో యేనాయస్మతో కప్పితకస్స విహారో తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మతో కప్పితకస్స విహారం పాసాణేహి చ లేడ్డూహి చ ఓత్థరాపేత్వా, ‘‘మతో కప్పితకో’’తి పక్కమింసు.
అథ ఖో ఆయస్మా కప్పితకో తస్సా రత్తియా అచ్చయేన పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ వేసాలిం పిణ్డాయ పావిసి. అద్దసంసు ఖో ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో ఆయస్మన్తం కప్పితకం పిణ్డాయ చరన్తం. దిస్వాన ఏవమాహంసు – ‘‘అయం కప్పితకో జీవతి, కో ను ఖో అమ్హాకం మన్తం సంహరీ’’తి? అస్సోసుం ఖో ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో – ‘‘అయ్యేన కిర ఉపాలినా అమ్హాకం మన్తో సంహటో’’తి. తా ఆయస్మన్తం ఉపాలిం అక్కోసింసు – ‘‘కథఞ్హి నామ అయం కాసావటో మలమజ్జనో నిహీనజచ్చో అమ్హాకం మన్తం సంహరిస్సతీ’’తి! యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో అయ్యం ఉపాలిం అక్కోసిస్సన్తీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో ఉపాలిం అక్కోసన్తీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో ఉపాలిం అక్కోసిస్సన్తి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –
౧౦౨౯. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ భిక్ఖుం అక్కోసేయ్య వా పరిభాసేయ్య వా, పాచిత్తియ’’న్తి.
౧౦౩౦. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.
భిక్ఖున్తి ఉపసమ్పన్నం. అక్కోసేయ్య వాతి దసహి వా అక్కోసవత్థూహి అక్కోసతి ఏతేసం వా అఞ్ఞతరేన, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
పరిభాసేయ్య వాతి భయం ఉపదంసేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౧౦౩౧. ఉపసమ్పన్నే ఉపసమ్పన్నసఞ్ఞా అక్కోసతి వా పరిభాసతి వా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ఉపసమ్పన్నే వేమతికా అక్కోసతి వా పరిభాసతి వా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ఉపసమ్పన్నే అనుపసమ్పన్నసఞ్ఞా అక్కోసతి వా పరిభాసతి వా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
అనుపసమ్పన్నం అక్కోసతి వా పరిభాసతి వా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుపసమ్పన్నే ఉపసమ్పన్నసఞ్ఞా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుపసమ్పన్నే వేమతికా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుపసమ్పన్నే అనుపసమ్పన్నసఞ్ఞా, ఆపత్తి దుక్కటస్స.
౧౦౩౨. అనాపత్తి అత్థపురేక్ఖారాయ, ధమ్మపురేక్ఖారాయ, అనుసాసనిపురేక్ఖారాయ, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.
దుతియసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.
౩. తతియసిక్ఖాపదం
౧౦౩౩. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన చణ్డకాళీ భిక్ఖునీ భణ్డనకారికా హోతి కలహకారికా వివాదకారికా భస్సకారికా సఙ్ఘే అధికరణకారికా. థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ తస్సా కమ్మే కరీయమానే పటిక్కోసతి. తేన ఖో పన సమయేన థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ గామకం అగమాసి కేనచిదేవ కరణీయేన. అథ ఖో భిక్ఖునిసఙ్ఘో – ‘‘థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ పక్కన్తా’’తి చణ్డకాళిం భిక్ఖునిం ఆపత్తియా అదస్సనే ఉక్ఖిపి. థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ గామకే తం కరణీయం తీరేత్వా పునదేవ సావత్థిం పచ్చాగచ్ఛి. చణ్డకాళీ భిక్ఖునీ థుల్లనన్దాయ భిక్ఖునియా ఆగచ్ఛన్తియా నేవ ఆసనం పఞ్ఞపేసి న పాదోదకం పాదపీఠం పాదకఠలికం ఉపనిక్ఖిపి; న పచ్చుగ్గన్త్వా పత్తచీవరం పటిగ్గహేసి న పానీయేన ఆపుచ్ఛి. థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ చణ్డకాళిం భిక్ఖునిం ఏతదవోచ – ‘‘కిస్స త్వం, అయ్యే, మయి ఆగచ్ఛన్తియా నేవ ఆసనం పఞ్ఞపేసి న పాదోదకం పాదపీఠం పాదకఠలికం ఉపనిక్ఖిపి; న పచ్చుగ్గన్త్వా పత్తచీవరం పటిగ్గహేసి న పానీయేన ఆపుచ్ఛీ’’తి? ‘‘ఏవఞ్హేతం, అయ్యే, హోతి యథా తం అనాథాయా’’తి. ‘‘కిస్స పన త్వం, అయ్యే, అనాథా’’తి? ‘‘ఇమా మం, అయ్యే, భిక్ఖునియో – ‘‘అయం అనాథా అప్పఞ్ఞాతా, నత్థి ఇమిస్సా కాచి పతివత్తా’’తి, ఆపత్తియా అదస్సనే ఉక్ఖిపింసూ’’తి. థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ – ‘‘బాలా ఏతా అబ్యత్తా ఏతా నేతా జానన్తి కమ్మం వా కమ్మదోసం వా కమ్మవిపత్తిం వా కమ్మసమ్పత్తిం వా’’తి, చణ్డీకతా గణం పరిభాసి. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ అయ్యా థుల్లనన్దా చణ్డీకతా గణం పరిభాసిస్సతీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ చణ్డీకతా గణం పరిభాసతీతి [పరిభాసీతి (క.)]? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా …పే…కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ చణ్డీకతా గణం పరిభాసిస్సతి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –
౧౦౩౪. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ చణ్డీకతా గణం పరిభాసేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.
౧౦౩౫. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.
చణ్డీకతా నామ కోధనా వుచ్చతి.
గణో నామ భిక్ఖునిసఙ్ఘో వుచ్చతి.
పరిభాసేయ్యాతి ‘‘బాలా ఏతా అబ్యత్తా ఏతా నేతా జానన్తి కమ్మం వా కమ్మదోసం వా కమ్మవిపత్తిం వా కమ్మసమ్పత్తిం వా’’తి పరిభాసతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. సమ్బహులా భిక్ఖునియో వా ఏకం భిక్ఖునిం వా అనుపసమ్పన్నం వా పరిభాసతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.
౧౦౩౬. అనాపత్తి అత్థపురేక్ఖారాయ, ధమ్మపురేక్ఖారాయ, అనుసాసనిపురేక్ఖారాయ, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.
తతియసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.
౪. చతుత్థసిక్ఖాపదం
౧౦౩౭. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో బ్రాహ్మణో భిక్ఖునియో నిమన్తేత్వా భోజేసి. భిక్ఖునియో భుత్తావీ [భుత్తావినీ (క.)] పవారితా ఞాతికులాని గన్త్వా ఏకచ్చా భుఞ్జింసు ఏకచ్చా పిణ్డపాతం ఆదాయ అగమంసు. అథ ఖో సో బ్రాహ్మణో పటివిస్సకే ఏతదవోచ – ‘‘భిక్ఖునియో మయా అయ్యా సన్తప్పితా, ఏథ తుమ్హేపి సన్తప్పేస్సామీ’’తి. తే ఏవమాహంసు – ‘‘కిం త్వం, అయ్యో, అమ్హే సన్తప్పేస్ససి! యాపి తయా నిమన్తితా తాపి అమ్హాకం ఘరాని ఆగన్త్వా ఏకచ్చా భుఞ్జింసు ఏకచ్చా పిణ్డపాతం ఆదాయ అగమంసూ’’తి. అథ ఖో సో బ్రాహ్మణో ఉజ్ఝాయతి ఖియ్యతి విపాచేతి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునియో అమ్హాకం ఘరే భుఞ్జిత్వా అఞ్ఞత్ర భుఞ్జిస్సన్తి, న చాహం పటిబలో యావదత్థం దాతు’’న్తి! అస్సోసుం ఖో భిక్ఖునియో తస్స బ్రాహ్మణస్స ఉజ్ఝాయన్తస్స ఖియ్యన్తస్స విపాచేన్తస్స. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునియో భుత్తావీ [భుత్తావినీ (క.)] పవారితా అఞ్ఞత్ర భుఞ్జిస్సన్తీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో భుత్తావీ పవారితా అఞ్ఞత్ర భుఞ్జన్తీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో భుత్తావీ పవారితా అఞ్ఞత్ర భుఞ్జిస్సన్తి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –
౧౦౩౮. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ నిమన్తితా వా పవారితా వా ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా ఖాదేయ్య వా భుఞ్జేయ్య వా, పాచిత్తియ’’న్తి.
౧౦౩౯. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.
నిమన్తితా నామ పఞ్చన్నం భోజనానం అఞ్ఞతరేన భోజనేన నిమన్తితా.
పవారితా నామ అసనం పఞ్ఞాయతి, భోజనం పఞ్ఞాయతి, హత్థపాసే ఠితా అభిహరతి, పటిక్ఖేపో పఞ్ఞాయతి.
ఖాదనీయం నామ పఞ్చ భోజనాని – యాగుం యామకాలికం సత్తాహకాలికం యావజీవికం ఠపేత్వా అవసేసం ఖాదనీయం నామ.
భోజనీయం నామ పఞ్చ భోజనాని – ఓదనో, కుమ్మాసో, సత్తు, మచ్ఛో, మంసం.
‘‘ఖాదిస్సామి భుఞ్జిస్సామీ’’తి పటిగ్గణ్హాతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అజ్ఝోహారే అజ్ఝోహారే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౧౦౪౦. నిమన్తితే నిమన్తితసఞ్ఞా ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా ఖాదతి వా భుఞ్జతి వా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. నిమన్తితే వేమతికా ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా ఖాదతి వా భుఞ్జతి వా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. నిమన్తితే అనిమన్తితసఞ్ఞా ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా ఖాదతి వా భుఞ్జతి వా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
యామకాలికం సత్తాహకాలికం యావజీవికం ఆహారత్థాయ పటిగ్గణ్హాతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అజ్ఝోహారే అజ్ఝోహారే ఆపత్తి దుక్కటస్స…పే….
౧౦౪౧. అనాపత్తి నిమన్తితా అప్పవారితా, యాగుం పివతి, సామికే అపలోకేత్వా భుఞ్జతి, యామకాలికం సత్తాహకాలికం యావజీవికం సతి పచ్చయే పరిభుఞ్జతి, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.
చతుత్థసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.
౫. పఞ్చమసిక్ఖాపదం
౧౦౪౨. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరా భిక్ఖునీ సావత్థియం అఞ్ఞతరిస్సా విసిఖాయ పిణ్డాయ చరమానా యేన అఞ్ఞతరం కులం తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా పఞ్ఞత్తే ఆసనే నిసీది. అథ ఖో తే మనుస్సా తం భిక్ఖునిం భోజేత్వా ఏతదవోచుం – ‘‘అఞ్ఞాపి, అయ్యే, భిక్ఖునియో ఆగచ్ఛన్తూ’’తి. అథ ఖో సా భిక్ఖునీ, ‘‘కథఞ్హి నామ [కథం అఞ్ఞా (స్యా.)] భిక్ఖునియో నాగచ్ఛేయ్యు’’న్తి, భిక్ఖునియో ఉపసఙ్కమిత్వా ఏతదవోచ – ‘‘అముకస్మిం, అయ్యే, ఓకాసే వాళా సునఖా చణ్డో బలిబద్దో చిక్ఖల్లో ఓకాసో. మా ఖో తత్థ అగమిత్థా’’తి. అఞ్ఞతరాపి భిక్ఖునీ తస్సా విసిఖాయ పిణ్డాయ చరమానా యేన తం కులం తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా పఞ్ఞత్తే ఆసనే నిసీది. అథ ఖో తే మనుస్సా తం భిక్ఖునిం భోజేత్వా ఏతదవోచుం – ‘‘కిస్స, అయ్యే, భిక్ఖునియో న ఆగచ్ఛన్తీ’’తి? అథ ఖో సా భిక్ఖునీ తేసం మనుస్సానం ఏతమత్థం ఆరోచేసి. మనుస్సా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునీ కులం మచ్ఛరాయిస్సతీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీ కులం మచ్ఛరాయతీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీ కులం మచ్ఛరాయిస్సతి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –
౧౦౪౩. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ కులమచ్ఛరినీ అస్స, పాచిత్తియ’’న్తి.
౧౦౪౪. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.
కులం నామ చత్తారి కులాని – ఖత్తియకులం, బ్రాహ్మణకులం, వేస్సకులం, సుద్దకులం.
మచ్ఛరినీ అస్సాతి ‘‘కథం భిక్ఖునియో నాగచ్ఛేయ్యు’’న్తి భిక్ఖునీనం సన్తికే కులస్స అవణ్ణం భాసతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. కులస్స వా సన్తికే భిక్ఖునీనం అవణ్ణం భాసతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౧౦౪౫. అనాపత్తి కులం న మచ్ఛరాయన్తీ సన్తంయేవ ఆదీనవం ఆచిక్ఖతి, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.
పఞ్చమసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.
౬. ఛట్ఠసిక్ఖాపదం
౧౦౪౬. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన సమ్బహులా భిక్ఖునియో గామకావాసే వస్సంవుట్ఠా సావత్థిం అగమంసు. భిక్ఖునియో తా భిక్ఖునియో ఏతదవోచుం – ‘‘కత్థాయ్యాయో వస్సంవుట్ఠా? కచ్చి ఓవాదో ఇద్ధో అహోసీ’’తి? ‘‘నత్థయ్యే, తత్థ భిక్ఖూ; కుతో ఓవాదో ఇద్ధో భవిస్సతీ’’తి! యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునియో అభిక్ఖుకే ఆవాసే వస్సం వసిస్సన్తీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో అభిక్ఖుకే ఆవాసే వస్సం వసన్తీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో అభిక్ఖుకే ఆవాసే వస్సం వసిస్సన్తి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –
౧౦౪౭. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ అభిక్ఖుకే ఆవాసే వస్సం వసేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.
౧౦౪౮. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.
అభిక్ఖుకో నామ ఆవాసో న సక్కా హోతి ఓవాదాయ వా సంవాసాయ వా గన్తుం. ‘‘వస్సం వసిస్సామీ’’తి సేనాసనం పఞ్ఞపేతి పానీయం పరిభోజనీయం ఉపట్ఠపేతి పరివేణం సమ్మజ్జతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. సహ అరుణుగ్గమనా ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౧౦౪౯. అనాపత్తి వస్సుపగతా భిక్ఖూ పక్కన్తా వా హోన్తి విబ్భన్తా వా కాలఙ్కతా వా పక్ఖసఙ్కన్తా వా, ఆపదాసు, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.
ఛట్ఠసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.
౭. సత్తమసిక్ఖాపదం
౧౦౫౦. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన సమ్బహులా భిక్ఖునియో గామకావాసే వస్సంవుట్ఠా సావత్థిం అగమంసు. భిక్ఖునియో తా భిక్ఖునియో ఏతదవోచుం – ‘‘కత్థాయ్యాయో వస్సంవుట్ఠా; కత్థ [కచ్చి (స్యా.)] భిక్ఖుసఙ్ఘో పవారితో’’తి? ‘‘న మయం, అయ్యే, భిక్ఖుసఙ్ఘం పవారేమా’’తి. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునియో వస్సంవుట్ఠా భిక్ఖుసఙ్ఘం న పవారేస్సన్తీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో వస్సంవుట్ఠా భిక్ఖుసఙ్ఘం న పవారేన్తీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో వస్సంవుట్ఠా భిక్ఖుసఙ్ఘం న పవారేస్సన్తి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –
౧౦౫౧. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ వస్సంవుట్ఠా ఉభతోసఙ్ఘే తీహి ఠానేహి న పవారేయ్య దిట్ఠేన వా సుతేన వా పరిసఙ్కాయ వా, పాచిత్తియ’’న్తి.
౧౦౫౨. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.
వస్సంవుట్ఠా నామ పురిమం వా తేమాసం పచ్ఛిమం వా తేమాసం వుట్ఠా. ఉభతోసఙ్ఘే తీహి ఠానేహి న పవారేస్సామి దిట్ఠేన వా సుతేన వా పరిసఙ్కాయ వా’’తి ధురం నిక్ఖిత్తమత్తే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౧౦౫౩. అనాపత్తి సతి అన్తరాయే, పరియేసిత్వా న లభతి, గిలానాయ, ఆపదాసు, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.
సత్తమసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.
౮. అట్ఠమసిక్ఖాపదం
౧౦౫౪. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సక్కేసు విహరతి కపిలవత్థుస్మిం నిగ్రోధారామే. తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ భిక్ఖునుపస్సయం ఉపసఙ్కమిత్వా ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో ఓవదన్తి. భిక్ఖునియో ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో ఏతదవోచుం – ‘‘ఏథాయ్యే ఓవాదం గమిస్సామా’’తి. ‘‘యమ్పి మయం, అయ్యే, గచ్ఛేయ్యామ ఓవాదస్స కారణా, అయ్యా ఛబ్బగ్గియా ఇధేవ ఆగన్త్వా అమ్హే ఓవదన్తీ’’తి. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో ఓవాదం న గచ్ఛిస్సన్తీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో ఓవాదం న గచ్ఛన్తీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో ఓవాదం న గచ్ఛిస్సన్తి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –
౧౦౫౫. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ ఓవాదాయ వా సంవాసాయ వా న గచ్ఛేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.
౧౦౫౬. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.
ఓవాదో నామ అట్ఠ గరుధమ్మా.
సంవాసో నామ ఏకకమ్మం ఏకుద్దేసో సమసిక్ఖతా. ఓవాదాయ వా సంవాసాయ వా న గచ్ఛిస్సామీతి ధురం నిక్ఖిత్తమత్తే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౧౦౫౭. అనాపత్తి సతి అన్తరాయే, పరియేసిత్వా దుతియికం భిక్ఖునిం న లభతి, గిలానాయ, ఆపదాసు, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.
అట్ఠమసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.
౯. నవమసిక్ఖాపదం
౧౦౫౮. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖునియో ఉపోసథమ్పి న పుచ్ఛన్తి ఓవాదమ్పి న యాచన్తి. భిక్ఖూ ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునియో ఉపోసథమ్పి న పుచ్ఛిస్సన్తి ఓవాదమ్పి న యాచిస్సన్తీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ‘‘ఉపోసథమ్పి న పుచ్ఛన్తి ఓవాదమ్పి న యాచన్తీ’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఉపోసథమ్పి న పుచ్ఛిస్సన్తి ఓవాదమ్పి న యాచిస్సన్తి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –
౧౦౫౯. ‘‘అన్వద్ధమాసం భిక్ఖునియా భిక్ఖుసఙ్ఘతో ద్వే ధమ్మా పచ్చాసీసితబ్బా – ఉపోసథపుచ్ఛకఞ్చ ఓవాదూపసఙ్కమనఞ్చ. తం అతిక్కామేన్తియా పాచిత్తియ’’న్తి.
౧౦౬౦. అన్వద్ధమాసన్తి అనుపోసథికం. ఉపోసథో నామ ద్వే ఉపోసథా – చాతుద్దసికో చ పన్నరసికో చ.
ఓవాదో నామ అట్ఠ గరుధమ్మా. ‘‘ఉపోసథమ్పి న పుచ్ఛిస్సామి ఓవాదమ్పి న యాచిస్సామీ’’తి ధురం నిక్ఖిత్తమత్తే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౧౦౬౧. అనాపత్తి సతి అన్తరాయే, పరియేసిత్వా దుతియికం భిక్ఖునిం న లభతి, గిలానాయ, ఆపదాసు, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.
నవమసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.
౧౦. దసమసిక్ఖాపదం
౧౦౬౨. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరా భిక్ఖునీ పసాఖే జాతం గణ్డం పురిసేన సద్ధిం ఏకేనేకా భేదాపేసి. అథ ఖో సో పురిసో తం భిక్ఖునిం దూసేతుం ఉపక్కమి. సా విస్సరమకాసి. భిక్ఖునియో ఉపధావిత్వా తం భిక్ఖునిం ఏతదవోచుం – ‘‘కిస్స త్వం, అయ్యే, విస్సరమకాసీ’’తి? అథ ఖో సా భిక్ఖునీ భిక్ఖునీనం ఏతమత్థం ఆరోచేసి. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునీ పసాఖే జాతం గణ్డం పురిసేన సద్ధిం ఏకేనేకా భేదాపేస్సతీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీ పసాఖే జాతం గణ్డం పురిసేన సద్ధిం ఏకేనేకా భేదాపేతీతి [భేదాపేసీతి (క.)]? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీ పసాఖే జాతం గణ్డం పురిసేన సద్ధిం ఏకేనేకా భేదాపేస్సతి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –
౧౦౬౩. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ పసాఖే జాతం గణ్డం వా రుధితం వా అనపలోకేత్వా సఙ్ఘం వా గణం వా పురిసేన సద్ధిం ఏకేనేకా భేదాపేయ్య వా ఫాలాపేయ్య వా ధోవాపేయ్య వా ఆలిమ్పాపేయ్య వా బన్ధాపేయ్య వా మోచాపేయ్య వా, పాచిత్తియ’’న్తి.
౧౦౬౪. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.
పసాఖం నామ అధోనాభి ఉబ్భజాణుమణ్డలం. జాతన్తి తత్థ జాతం. గణ్డో నామ యో కోచి గణ్డో. రుధితం నామ యం కిఞ్చి వణం. అనపలోకేత్వాతి అనాపుచ్ఛా. సఙ్ఘో నామ భిక్ఖునిసఙ్ఘో వుచ్చతి. గణో నామ సమ్బహులా భిక్ఖునియో వుచ్చన్తి. పురిసో నామ మనుస్సపురిసో, న యక్ఖో, న పేతో, న తిరచ్ఛానగతో, విఞ్ఞూ పటిబలో దూసేతుం. సద్ధిన్తి ఏకతో. ఏకేనేకాతి పురిసో చేవ హోతి భిక్ఖునీ చ.
౧౦౬౫. ‘‘భిన్దా’’తి ఆణాపేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. భిన్నే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ‘‘ఫాలేహీ’’తి ఆణాపేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ఫాలితే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ‘‘ధోవా’’తి ఆణాపేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ధోవితే [ధోతే (స్యా.)] ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ‘‘ఆలిమ్పా’’తి ఆణాపేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. లిత్తే [ఆలిత్తే (స్యా.)] ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ‘‘బన్ధాహీ’’తి ఆణాపేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. బద్ధే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ‘‘మోచేహీ’’తి ఆణాపేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ముత్తే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౧౦౬౬. అనాపత్తి అపలోకేత్వా భేదాపేతి వా ఫాలాపేతి వా ధోవాపేతి వా ఆలిమ్పాపేతి వా బన్ధాపేతి వా మోచాపేతి వా, యా కాచి విఞ్ఞూ దుతియికా [యా కాచి విఞ్ఞూ దుతియా (స్యా.), యో కోచి విఞ్ఞూ దుతియో (క.)] హోతి, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.
దసమసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.
ఆరామవగ్గో ఛట్ఠో.