౫. పఞ్చమసిక్ఖాపదం

౯౫౦. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన భద్దా కాపిలానీ సాకేతే వస్సం ఉపగతా హోతి. సా కేనచిదేవ కరణీయేన ఉబ్బాళ్హా థుల్లనన్దాయ భిక్ఖునియా సన్తికే దూతం పాహేసి – ‘‘సచే మే అయ్యా థుల్లనన్దా ఉపస్సయం దదేయ్య ఆగచ్ఛేయ్యామహం సావత్థి’’న్తి. థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ ఏవమాహ – ‘‘ఆగచ్ఛతు, దస్సామీ’’తి. అథ ఖో భద్దా కాపిలానీ సాకేతా సావత్థిం అగమాసి. థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ భద్దాయ కాపిలానియా ఉపస్సయం అదాసి. తేన ఖో పన సమయేన థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ బహుస్సుతా హోతి భాణికా విసారదా పట్టా ధమ్మిం కథం కాతుం. భద్దాపి కాపిలానీ బహుస్సుతా [బహుస్సుతాయేవ (క.)] హోతి భాణికా విసారదా పట్టా ధమ్మిం కథం కాతుం ఉళారసమ్భావితా. మనుస్సా – ‘‘అయ్యా భద్దా కాపిలానీ బహుస్సుతా భాణికా విసారదా పట్టా ధమ్మిం కథం కాతుం ఉళారసమ్భావితా’’తి భద్దం కాపిలానిం పఠమం పయిరుపాసిత్వా పచ్ఛా థుల్లనన్దం భిక్ఖునిం పయిరుపాసన్తి. థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ ఇస్సాపకతా – ‘‘ఇమా కిర అప్పిచ్ఛా సన్తుట్ఠా పవివిత్తా అసంసట్ఠా యా ఇమా సఞ్ఞత్తిబహులా విఞ్ఞత్తిబహులా విహరన్తీ’’తి కుపితా అనత్తమనా భద్దం కాపిలానిం ఉపస్సయా నిక్కడ్ఢి. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ అయ్యా థుల్లనన్దా అయ్యాయ భద్దాయ కాపిలానియా ఉపస్సయం దత్వా కుపితా అనత్తమనా నిక్కడ్ఢిస్సతీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ భద్దాయ కాపిలానియా ఉపస్సయం దత్వా కుపితా అనత్తమనా నిక్కడ్ఢతీతి [నిక్కడ్ఢీతి (క.)]? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ భద్దాయ కాపిలానియా ఉపస్సయం దత్వా కుపితా అనత్తమనా నిక్కడ్ఢిస్సతి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –

౯౫౧. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ భిక్ఖునియా ఉపస్సయం దత్వా కుపితా అనత్తమనా నిక్కడ్ఢేయ్య వా నిక్కడ్ఢాపేయ్య వా, పాచిత్తియ’’న్తి.

౯౫౨. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.

భిక్ఖునియాతి అఞ్ఞాయ భిక్ఖునియా. ఉపస్సయో నామ కవాటబద్ధో వుచ్చతి. దత్వాతి సయం దత్వా. కుపితా అనత్తమనాతి అనభిరద్ధా ఆహతచిత్తా ఖిలజాతా.

నిక్కడ్ఢేయ్యాతి గబ్భే గహేత్వా పముఖం నిక్కడ్ఢతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. పముఖే గహేత్వా బహి నిక్కడ్ఢతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ఏకేన పయోగేన బహుకేపి ద్వారే అతిక్కామేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

నిక్కడ్ఢాపేయ్యాతి అఞ్ఞం ఆణాపేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స [ఏత్థ ‘‘ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి సబ్బత్థ దిస్సతి, భిక్ఖువిభఙ్గే పన ఇదిసేసు ఆణత్తిసహగతసిక్ఖాపదేసు ‘‘అఞ్ఞం ఆణాపేతి ఆపత్తి పాచిత్తియస్సా’’తి ఆగతత్తా తమనువత్తిత్వా విసోధితమిదం]. సకిం ఆణత్తా బహుకేపి ద్వారే అతిక్కామేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

౯౫౩. ఉపసమ్పన్నాయ ఉపసమ్పన్నసఞ్ఞా ఉపస్సయం దత్వా కుపితా అనత్తమనా నిక్కడ్ఢతి వా నిక్కడ్ఢాపేతి వా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ఉపసమ్పన్నాయ వేమతికా ఉపస్సయం దత్వా కుపితా అనత్తమనా నిక్కడ్ఢతి వా నిక్కడ్ఢాపేతి వా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ఉపసమ్పన్నాయ అనుపసమ్పన్నసఞ్ఞా ఉపస్సయం దత్వా కుపితా అనత్తమనా నిక్కడ్ఢతి వా నిక్కడ్ఢాపేతి వా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

తస్సా పరిక్ఖారం నిక్కడ్ఢతి వా నిక్కడ్ఢాపేతి వా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అకవాటబద్ధా నిక్కడ్ఢతి వా నిక్కడ్ఢాపేతి వా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. తస్సా పరిక్ఖారం నిక్కడ్ఢతి వా నిక్కడ్ఢాపేతి వా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుపసమ్పన్నం కవాటబద్ధా వా అకవాటబద్ధా వా నిక్కడ్ఢతి వా నిక్కడ్ఢాపేతి వా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. తస్సా పరిక్ఖారం నిక్కడ్ఢతి వా నిక్కడ్ఢాపేతి వా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుపసమ్పన్నాయ ఉపసమ్పన్నసఞ్ఞా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుపసమ్పన్నాయ వేమతికా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుపసమ్పన్నాయ అనుపసమ్పన్నసఞ్ఞా, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

౯౫౪. అనాపత్తి అలజ్జినిం నిక్కడ్ఢతి వా నిక్కడ్ఢాపేతి వా, తస్సా పరిక్ఖారం నిక్కడ్ఢతి వా నిక్కడ్ఢాపేతి వా, ఉమ్మత్తికం నిక్కడ్ఢతి వా నిక్కడ్ఢాపేతి వా, తస్సా పరిక్ఖారం నిక్కడ్ఢతి వా నిక్కడ్ఢాపేతి వా, భణ్డనకారికం కలహకారికం వివాదకారికం భస్సకారికం సఙ్ఘే అధికరణకారికం నిక్కడ్ఢతి వా నిక్కడ్ఢాపేతి వా, తస్సా పరిక్ఖారం నిక్కడ్ఢతి వా నిక్కడ్ఢాపేతి వా, అన్తేవాసినిం వా సద్ధివిహారినిం వా న సమ్మా వత్తన్తిం నిక్కడ్ఢతి వా నిక్కడ్ఢాపేతి వా, తస్సా పరిక్ఖారం నిక్కడ్ఢతి వా నిక్కడ్ఢాపేతి వా, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.

పఞ్చమసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.